Op z’n Kop!

In de nieuwe aflevering van Op z'n Kop praten Rick van Velthuysen en Marianne Zwagerman over het 14 uur durende Kamerdebat van gisteren. Het debat dat zou moeten gaan over de uitslag van de Provinciale Statenverkiezing van vorige maand, over de afgehaakte Nederlanders, maar dit is alleen maar schijn. Hoe gaan we deze dingen nou wel oplossen? Daar lijkt niemand kennis over te hebben. Het is afwachten wanneer het kabinet gaat vallen, maar wie gaat Rutte laten inzien dat hij alleen maar bezig is met zijn eigen kabinet?

In de nieuwe aflevering van Op z'n Kop zagen Rick van Velthuysen en Marianne Zwagerman samen de lopende politiek en maatschappelijke kwesties door. Ze zitten positief in de wedstrijd sinds de monsterzege van BBB en dat krijgen ze ook terug van de luisteraars van Op z'n Kop. Er waait een wind van verandering, maar hoe gaat BBB het karretje van de uitvoering uit de poep trekken? Een beschouwing waarin Rick en Marianne ook putten uit hun eigen ervaringen in het bedrijfsleven en de politiek.

Na de monsterzege van de BoerBurgerBeweging vorige week, komt D66-kamerlid Tjeerd de Groot met de bewering dat het in de week na de verkiezingen wederom slechter gaat met de natuur. In de nieuwe editie van Op Z’n Kop praten Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen met Seger baron Voorst tot Voorst, directeur van Nationaal Park De Hoge Veluwe om te zien hoe het ervoor staat met de natuur. Is het daadwerkelijk verloren, of is er nog wat te redden? En waarom luisteren we eigenlijk naar natuurorganisaties in plaats van naar de eigenaren van natuurgrond?

Bram Bakker is psychiater, schrijver en columinst. Hij heeft onlangs een boek geschreven ‘Oud Zeer’. Daarin wordt o.a. besproken dat de lockdown een enorme emotionele impact heeft gegeven aan jonge mensen. Eline van den Broek doet onderzoek naar de oversterfte in Nederland, maar strijdt daarbij voor een transparante wetenschap. Kan je tegenwoordig iemand in overheidsdienst überhaupt nog vertrouwen? Moeten we de psyche van Nederland meer belichten? Kunnen we ooit nog verder met elkaar? Komen de cijfers nog op tafel? Is Nederland nog te redden?

We spreken tegenwoordig steeds meer over wantrouwen in de politiek, omdat deze niet meer representatief is aan de bevolking. Om deze reden proberen Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen samen met opiniepeiler Maurice de Hond iedereen te motiveren om te gaan stemmen volgende week tijdens de Provinciale Statenverkiezingen. “Als alleen de mensen gaan stemmen die de politiek wel vertrouwen, dan krijgen we een hele akelige vertegenwoordiging.” De samenleving is tegenwoordig zo veranderd, terwijl de politieke structuur hetzelfde is gebleven. Hierdoor ontstaan er steeds meer afscheidingen en versplinteringen. “Als je echt een goed resultaat wil halen, zorg dat iedereen in je bubbel op komt dagen.”

In aanloop naar de PS-verkiezingen van aankomende 15 maart heeft Marianne Zwagerman haar ‘klusbus’ geparkeerd op de campus van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Marianne en Rick spreken hier met Kjell Noordzij, onderzoeker in de sociologie. Omdat Kjell de sociale aspecten rondom politiek versus electoraat onder zijn vergrootglas heeft gelegd, heeft hij op veel politieke vragen vaak het antwoord. Zo bespreekt hij onder andere waar de toenemende teleurstelling in de politiek vandaan komt, de afname in stemmende burgers en waardoor mensen van praktische opleidingen zich steeds minder gerepresenteerd voelen in de politiek.

Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen hebben deze editie genoeg politieke issues te bespreken. Met de Provinciale Statenverkiezing in het vizier moeten we ons toch afvragen in wie wij, Politiek gezien, nog ons vertrouwen kunnen stellen. In Suzanne Kröger (GroenLinks) soms? Een Kamerlid die een debatavond wil bijwonen over klimaatprotest, waarbij geweld vooropstaat. Of in Staatsecretaris Alexandra van Huffelen (D66)? Die, ondanks een motie van de Tweede Kamer, akkoord gaat met Europese eID. Zodat we straks met digitale identificatie de overheid alle controle in handen geven. Marianne en Rick zien het liefst een verschuiving ontstaan brengen deze issues aan het licht. “Mensen zijn gewoon zo bizar slecht geïnformeerd.”

Wie bepaalt het beleid in Nederland tegenwoordig? Dat is de vraag waar SGP Kamerlid Chris Stoffer zich momenteel meebezighoudt. Zijn dat bijvoorbeeld Urgenda of Johan Vollenbroek en zijn Mobilisation for the Environment? Of is het de Postcodeloterij, die veel van dit soort organisaties financieel ondersteunen, waardoor zij eindeloos kunnen blijven procederen? De SGP heeft samen met BBB en JA21 een motie ingediend om het Parlement en haar volksvertegenwoordigers weer in positie te krijgen. Per slot van rekening hebben zij wel de ondersteuning van het electoraat. Marianne noemt de milieubewegingen en organisaties zoals de Postcodeloterij: “de groene maffia”. In deze aflevering van Op Z'n Kop! legt ze uit waarom.

Op 1 oktober 2019 deed de Rijksrecherche inval in de huizen en kantoren van de Haagse wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui, in verband met verdenking van corruptie bij het verlenen van nachtvergunningen. Zijn dit foute aannames? Rick en Marianne spreken met Rachid Guernaoui, die 3,5 jaar later voor de rechter staat. Volgens Rachid liegt het Openbaar Ministerie en hij verwacht vrijspraak. Wordt er in de Nederlandse politiek en gerechtelijk met twee maten gemeten of heeft het OM een punt dat zij met hun forse strafeis komen?

In deze editie zit Marianne op de kotter van garnalenvisser Gerard Boerdijk. In de kombuis van het vissersschip zijn naast Gerard, ook Hillegonda Dijkman en de gesaneerde visserman Jan de Visser aangeschoven. Eerder belichtten wij in Op Z’n Kop al de positie van de boeren, die in een stevig frame van natuurorganisaties weinig goed meer kunnen doen. De toekomst van garnalenvisserij staat ook op het spel. Er zijn de laatste jaren steeds meer maatregelen waar de vissers zich aan moeten houden. Nu komen daar ook nog eens aangescherpte stikstofmaatregelen bij. Hierdoor zijn de gegeven vergunningen niet meer geldig en wordt er zonder gevist. Vijftien natuurorganisaties hebben hiervoor protest aangetekend. Dit kan voor veel garnalenvissers de kop kosten.

Rick en Marianne spreken met veehouder John Spithoven en wetenschapper Herman de Boer over mestderogatie en de kwaliteit van het grondwater in Nederland. Herman heeft onderzoek gedaan waaruit blijkt kunstmest op grasland niet beter is voor het grondwater dan natuurlijke mest, maar juist slechter. Nu onder druk van Brussel de mestderogatie gaat verdwijnen en minister Adema dezer dagen overhoop ligt met de Kamer, lijkt het parlement te ontgaan waar het nu werkelijk om gaat. De uitkomsten van het onderzoek lijken haaks te staan op alle bangmakerij vanuit regeringspartijen als D66 en VVD.

Op z’n Kop is terug! Rick en Marianne nemen na een korte winterstop weer het nieuws door. Want als zij niet vechten door de kromme dingen achter het nieuws te benoemen, wie doet het dan wel? Zo spreken ze vandaag Brenda Koper, die vier uitvaartbedrijven bezit in de regio IJsselland en de Flevopolder, over de enorme oversterfte in Nederland. Diverse uitvaartcentra draaien overuren, maar wij krijgen geen kijk in hoe dat precies komt. Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar die overstefte, maar zouden we de uitkomst wel moeten willen weten eigenlijk?

Leon de Winter heeft een nieuwe roman geschreven getiteld 'Het Lied van Europa', dat zich afspeelt in de toekomst. Daarin schetst hij een bepaalde samenleving waar we op dit moment naar op weg lijken te zijn. Er is heel veel spanning in de samenleving: is het mogelijk dat ook bij ons in Nederland, net als in de Arabische wereld, de vlam in de pan slaat? Volgens hem zijn alle problemen in de maatschappij terug te voeren op het thema 'klimaat'. Rick en Marianne gaan bij hem thuis in gesprek!

Het debat over de Central Bank Digital Currency, oftewel het debat over invoering van de digitale euro. Is het wel wenselijk dat de overheid straks letterlijk elke geldstroom kan volgen? Martijn van der Linden (professor New Finance) en Thomas Bollen (Folow the Money) schuiven aan om het debat te duiden. Tijd om naar de Tweede Kamer te trekken dus! Of tenminste: dat was de bedoeling alleen was de animo om bij het debat aanwezig te zijn zo groot en de ruimte zo klein dat niemand meer naar binnen mocht. Zelfs de politie werd opgetrommeld om het plein schoon te vegen.

Rens Vliegenthart is hoogleraar strategische communicatie aan de Universiteit van Wageningen en schuift aan in de podcast om te praten over desinformatie. Wat is dat precies en hoe bedreigend zijn desinformatie en nepnieuws voor het vertrouwen in de staat en de democratie? Volgens Vliegenthart is het herkennen van nepnieuws nog niet zo eenvoudig en is het ook moeilijk om te bepalen of daar dan kwaadwillendheid achter zit of dat het eerder een soort luiheid is van de schrijver of spreker. En onze eigen overheid, gebruikt die eigenlijk ook nepnieuws?

Er is weer genoeg gebeurd deze week, maar journalisten en politici zitten daar niet altijd bovenop. Zo gaf het RIVM zelf toe dat op basis van hun modellen niet bepaald kan worden welke boeren uitgekocht moeten worden, maar heeft dat dan ook consequenties voor het beleid? Alexandra van Huffelen (D66) had het in debatcentrum De Balie over de negatieve kanten van de vrijheid van meningsuiting: waarom krijgt dit zo weinig aandacht? En wordt VVD'er Ed Nijpels besproken, die zonder pardon wetenschapsjournalist Simon Rozendaal wegzet als klimaatontkenner.

In deze editie wordt er gepraat over geld, want money makes the world go round! Te gast is SP-Kamerlid Mahir Alkaya, die een boek geschreven heeft met de titel 'Van wie wordt ons geld?' waarin hij een samenleving beschrijft zonder cash, waarin alle geldstromen worden gemonitord door de overheid. Is dit science fiction, of wordt het langzaamaan werkelijkheid? Volgens Alkaya worden er achter gesloten deuren stappen gezet richting zo'n maatschappij en hij luidt dan ook de noodklok. De wereld en het geld digitaliseert, maar er liggen concrete voorstellen om bepaalde transacties van burgers in kaart te brengen. Waar gaat dit heen en wat is er straks allemaal mogelijk als we een digitale euro hebben?

We zitten in de klimaathysterie-week. Rick en Marianne spreken met wetenschapperJules de Waart (oud PvdA-Kamerlid), die afgestudeerd is in fysische geografie en klimatologie. Als je kritiek levert op het narratief van het klimaatprobleem dat word je al weggedraaid. Is dat terecht? Komt die 2 graden opwarming niet totaal uit de lucht vallen? En durven mensen wel kritiek te geven, of moeten ze zolang ze niet met pensioen zijn vrezen voor hun carrière?

Nederland is veranderd in een rubberentegelparadijs. Ooit waren we moedige mensen die kansen zagen maar inmiddels zijn we klagende slachtoffers geworden, jankende zeehonden die om hulp huilen. Dat uit zich in dat iedereen maar wijst naar de overheid om problemen op te lossen. Maar wat nou als we dat zélf zouden doen, als mensen zelf hun shit zouden oplossen? Het is tijd om het heft in eigen hand te nemen. Oftewel, sloop dat rubberentegelparadijs!

Rick van der Ploeg is een Nederlands econoom, voormalig politicus en tegenwoordig hoogleraar aan de VU Amsterdam en de Universiteit van Oxford. Hoe kijkt hij aan tegen de toestand in Nederland? We hebben te maken met armoede, ongelijkheid, inflatie en mensen die hun rekening niet meer kunnen betalen. Daarnaast spelen er klimaatproblemen, stikstofmaatregelen en het coronavirus. Rick ziet wel degelijk oplossingen, maar zijn die er ook met dit kabinet?

Marianne en Rick geven deze week hun ongezouten mening over de presentatie van het stikstofrapport van Remkes. Zij zien dat de VVD helemaal klaar is met het feit dat het in het stikstofbeleid gegijzeld wordt door D66, maar vinden het laf van Rutte dat hij zich niet durft uit te spreken en dat aan Remkes laat. Zij constateren dat in zijn algemeenheid mensen zich verstoppen, de dialoog niet meer met elkaar willen aangaan en alleen vanuit hun eigen hokje denken en redeneren. Ook gaat het over de debatten in de Tweede Kamer: beseffen de politici wel in wat voor ernstige situatie we zitten? En over de nieuwe landbouwminister Piet Adema, die de loodzware taak heeft om de boel uit te voeren. Tot slot wordt de vaste luisteraar eventjes streng toegesproken.

Dr. Jan H. van de Beek studeerde aan de universiteit zowel wiskunde en informatica als antropologie en deed onderzoek naar de zogenoemde kosten en baten van immigratie. Van de Beek probeert al jaren gevoelige onderwerpen rondom dit thema bespreekbaar te maken, maar werd steeds verketterd. Nu lijkt in het politieke debat langzaamaan ruimte te ontstaan om wat kritische noten te kraken. Rick en Marianne bespreken deze gevoelige onderwerpen met hem, en het gegeven dat mensen met een andere mening - zeker ook in de wetenschap - door de deugende gemeenschap buitenspel worden gezet.

De eerste dag van de Algemene Beschouwingen was er eentje om niet snel te vergeten. Terwijl het debat gaande is nemen Rick en Marianne de podcast op en geven ze hun mening over de 'vele incapabele mensen zonder visie' binnen de regering en over Paternotte (D66), Heerma (CDA), 'het krullenmeisje van de VVD' Sophie Hermans, het onvermogen van Kamervoorzitter Vera Bergkamp om de boel te managen en natuurlijk het incident met Thierry Baudet. Kwam dat het kabinet stiekem misschien heel goed uit?

De energietransitie is een complex geheel van factoren en geen kwestie van aan één knop draaien en dan is alles opgelost. Hoogleraar Energie-economie Machiel Mulder (Rijksuniversiteit Groningen) heeft er een boek 'Eerst snappen, dan doen!' over geschreven en schuift aan in de podcast om de luisteraar mee te nemen in die energietransitie en antwoord te geven op vragen als: 'Wat zijn economisch zinvolle maatregelen in de transitie naar duurzame energie?', 'Hebben we de Groningse gaskraan niet te vroeg dichtgedraaid?', 'Is het goed dat het kabinet heeft besloten om bij energiebedrijven de winst af te romen?' en 'Zijn we niet gewoon met teveel mensen op deze planeet?'

Aangezien er op het ministerie van Economische Zaken een minister rondloopt die geen economie gestudeerd heeft, nodigen Marianne en Rick zelf maar een hoogleraar in de studio uit: Lex Hoogduin. De economie is een puinhoop en de prijzen stijgen naar recordhoogtes. Hoogduin maakt zich zorgen en legt uit hoe we de oplopende inflatie aan hadden kunnen zien komen, welke rol hebben de centrale banken gespeeld en geeft antwoord op de vraag of de energietransitie wel betaalbaar is en hoe moet het nu verder?

Johan Sanders en Carla Soesbergen-Kuipers van de werkgroep Stikstof hadden deze week een gesprek met Landbouw-minister Christianne van der Wal over mogelijke oplossingen van het stikstofdossier. Door technologische innovaties, bijvoorbeeld in veevoer, meer lokaal maatwerk en samenwerking kan volgens hen de stikstofuitstoot drastisch ingeperkt worden en tegelijkertijd ook andere dossiers als de CO2-uitstoot en ontwikkeling van biogas aangepakt worden. Wat zijn precies die technologische innovaties? Is hun verhaal aangekomen bij het kabinet en hoe zal het nu verder gaan?

De Tweede Kamer kwam deze week terug van reces om te debatteren over het interview van Wopke Hoekstra in het Algemeen Dagblad, waarin hij had gezegd dat het jaartal 2030 als doel voor reductie van de stikstofuitstoot wat hem betreft "niet heilig" is. Samen met Agractie-voorman Bart Kemp bespreken Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen wat daarin gezegd werd. Heeft het debat überhaupt zin gehad? Wat betekent dit voor de boerenprotesten en wat is de strategie voor de komende tijd?

Het kabinet besloot deze week om - tegen de wens van de lokale raad in - goedkeuring te geven aan het COA voor het opkopen van een hotel in Albergen in de gemeente Tubbergen om asielzoekers te huisvesten. Een landelijke overheid die de gemeente buitenspel zet, hoe kan dat? Raadslid Stijn Hesselink is te gast om te praten over hoe de besluitvorming tot stand kwam en gaat in op de relatie tussen lokale partijen en het landelijke kabinet. Raakt Den Haag steeds verder verwijderd van het platteland? Wat verwacht hij van de komst van honderden asielzoekers in zijn kleine gemeente en hoe moet het nu verder?

Op z’n Kop! is terug met een gloednieuwe aflevering! In de 69ste editie verbaast het podcastduo zich over de leegte in Scheveningen. In hartje vakantietijd en met het prachtige zomerweer zou je verwachten dat de boulevard en het strand mudjevol zit met dagjesmensen, maar niets is minder waar. De badplaats is rustiger dan ooit. Wat is er toch aan de hand? Zijn we met z’n allen blut? Of spelen er andere zaken? Zwagerman & Van Velthuysen spreken erover met Hart voor Den Haag-gemeenteraadslid Coen Bom.

Boer Koos Cromwijk ging vorige week viraal op internet toen hij vol emotie tijdens het stikstofdebat Kamerleden toesprak. Zwagerman & Van Velthuysen spreken met hem in de laatste Op z'n Kop! van dit seizoen over dat moment, zijn gesprek met minister Staghouwer en Van der Wal, kracht halen uit het geloof, onderbroken worden bij Op1, actievoeren, angst voor de trekker en stedelingen versus boerenlui.

Weer een speciale uitzending van Op z'n Kop! Voor de tweede keer tijdens het NPO Podcastevent, dit keer wél vanuit de zaal in Tivoli. Te gast zijn Gezondheidseconoom Eline van den Broek en VU-hoogleraar Ronald Meester met wie Zwagerman en Van Velthuysen kritisch terugblikken op het coronabeleid en de rol van de wetenschap. Zo wordt er gepraat over het onderzoek van het RIVM en het CBS naar oversterfte: zijn er niet te vroeg conclusies getrokken? Verder komt het gebrek aan transparantie van data uit onderzoek in Nederland voorbij, evenals het besluit van minister Dijkgraaf om een Nationaal Centrum voor Wetenschapscommunicatie op te richten en wordt de verhouding tussen politiek en wetenschap besproken.

Zwagerman & Van Velthuysen spreken met prof dr. Han Lindeboom, verbonden aan de Universiteit van Wageningen. Lindeboom is gepromoveerd op stikstof en richtte als actief D66-lid de focusgroep Stikstof op. Hij stelde vast dat een integraal stikstofbeleid dat niet uitgaat van een halvering van de veestapel zinvol is. Tevens gaf hij aan dat het RIVM-model niet klopt. D66-Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot probeerde de publicatie van de focusgroep tegen te houden en zei over hun bevindingen: “dat moet je niet verder vertellen, want dat is koren op de molen van Thierry Baudet”. Toen de D66-focusgroep Stikstof het rapport op eigen houtje naar alle Kamerleden in de Commissie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stuurde, mochten ze niet langer de naam D66 voeren. Beluister nu zijn hele verhaal!

Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen gaan in gesprek met Helma Lodders en Gert-Jan Oplaat, twee teleurgestelde ex-Kamerleden van de VVD. Oplaat heeft de laatste tijd veel kritiek geuit op het stikstofbeleid en wordt weggezet als complotdenker die geweerd zou moeten worden. Ook Lodders wordt neergezet als lobbyist voor de vee-industrie. Wordt de sector als geheel niet geframed? Wat is hun kritiek op de VVD, is het stikstofdossier wel haalbaar en waarom zal bier duurder worden als koeien in Nederland verdwijnen?

Minister Christianne van der Wal (Stikstof en Natuur) presenteert aanstaande vrijdag de stikstofplannen van het kabinet. Zeker de veehouders in de Brabantse Peel en de Gelderse Vallei houden hun hart vast. Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen spreken met drie Gelderse veehouders, over de vele aannames en misvattingen rondom het stikstofdossier.

Reinier Castelein schuift voor de tweede keer in de podcast aan. Dit keer om te praten over de chaos op Schiphol, want het lijkt wel alsof we in logistiek opzicht een derdewereldland zijn geworden. Wat is er allemaal aan de hand? Zet Nederland zijn goede reputatie als infrastructureel knooppunt op het spel? Is Schiphol te groot geworden en hoe kunnen we van de luchthaven weer een plek maken om trots op te zijn?

Terwijl wij allemaal de thermostaat een graadje lager moeten zetten, vlogen afgelopen week 1300 privéjets naar Davos voor het World Economic Forum. Het jaarlijkse evenement waar de CEO's van de grootste bedrijven ter wereld, internationale politici, intellectuelen en journalisten, samenkomen om de wereldproblemen op te lossen. Klinkt als een goed idee, maar is dat eigenlijk wel zo? Wat zijn de motieven van WEF-directeur Klaus Schwab? Worden er hier niet ook gewoon geheime dealtjes gesloten in achterkamertjes en tijdens dinertjes? Moeten wij als burgers van een democratische rechtstaat ons hier zorgen om maken, of wordt er daadwerkelijk geschiedenis geschreven en de wereld een stukje beter gemaakt?

Eline van den Broek plaatst als wetenschapper haar vraagtekens bij het coronabeleid van de overheid. Vooral dat er gedurende de pandemie door de overheid nauwelijks lijkt te zijn geëvalueerd wat precies nut heeft gehad en wat niet? Waren de maatregelen wel proportioneel of had het ook anders gekund? Waarom is er in Amerika en andere landen veel meer brondata beschikbaar dan hier in Nederland? Waarom zijn wetenschappers zo weinig betrokken en zou de journalistiek niet meer zijn verantwoordelijkheid moeten nemen als controlerende macht?

Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen nemen het nieuws van afgelopen week door en bespreken een aantal opvallende zaken. Het wantrouwen richting de media is door corona heftiger geworden: zijn media wel kritisch genoeg? Over discussies met Maarten Keulemans, die als journalist vooraan staat om het overheidsbeleid te verdedigen. Gaat het land naar de verdoemenis als onderzoeksjournalistiek door een blad als Story moet worden gedaan? Heeft ons land een sterke leider nodig om problemen op te lossen en worden we bedonderd door oorlogspropaganda uit Oekraïne?

Opiniepeiler Maurice de Hond is de afgelopen jaren nooit meer door de traditionele media benaderd, maar heeft zich de afgelopen coronaperiode nog nooit zo belangrijk gevoeld. Samen met Rick van Velthuysen en Marianne Zwagerman praat hij over het oversterfte-mysterie, hoe kan het dat in 2021 meer mensen aan corona dood zouden zijn gegaan dan in 2020, hoe komen voorspellingen daarover tot stand en wie hebben daar belang bij? Ook spreken zij over ventilatie, welke rol data-onderzoeken spelen en hoe het kan dat de VVD nog steeds aan kop gaat in de peilingen.

De overheid verstevigt de digitale controle op burgers steeds meer. Dit is soms nodig om zaken als fraude, terreur of verspreiding van het coronavirus te voorkomen, maar maakt ook inbreuk op onze grondrechten. Kees Verhoeven (ex-Kamerlid D66) schrijft daar momenteel een boek over getiteld De Democratie Crasht. Is digitale technologie het verlengstuk geworden van wantrouwen van de overheid richting haar burgers en waarom doet de politiek daar niks aan?

Deze week strijkt de podcast opnieuw neer in Hoenderloo. Rick van Velthuysen en Marianne Zwagerman bezoeken nog een keer de twee data-speurders Kees en Daniël. Zij zijn vrijwilligers die uren per dag besteden aan het speuren naar informatie uit wob-verzoeken en inmiddels maken ook politici in de Tweede Kamer van hun diensten gebruik, maar ondervinden zij ook de keerzijde van de waarheid uit de wob-data vertellen. Vandaag gaat het onder andere over Hugo de Jonge en de waarheid achter de mondkapjesdeal met Sywert en hoe de data-speurders daarin te werk gingen. En: is alles wel boven water gekomen?

Deze week weer een ouderwetse aflevering van Op Z'n Kop! waarin Marianne Zwagerman en Rick van Velthuysen samen het nieuws doornemen. Zo was er het mondkapjesdebat met Hugo de Jonge, wat doet dat met het vertrouwen van de burger in de politiek? Ook wordt het afstoffen van de Wet verplaatsing bevolking besproken, wat zit er precies achter om een wet uit 1952 weer te activeren? En roepen ze de luisteraar op om alert te blijven op alles wat de politiek doet: stel de juiste vragen en neem niet alles voor zoete koek aan.

De beruchte lijst met de top 100 meeste ammoniak-uitstotende boerenbedrijven. Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging is boos vanwege de fouten die zijn gemaakt, maar is ook verbaasd dat niemand op het ministerie en bij het RIVM die heeft gezien. Er is blijkbaar geen basiskennis aanwezig op het ministerie. Verder vertelt de BBB-fractievoorzitter over haar rol afgelopen jaar in de Tweede Kamer, waarin zij dit soort dingen aan de orde stelt. Al moet ze een motie tot drie keer toe indienen.

De NPO-serie 'Het jaar van Fortuyn' is een groot succes en dus schuift deze week Mat Herben, voormalig fractievoorzitter en politiek leider van de LPF, aan bij OP Z'N KOP! Tegenwoordig is Herben leider van de partij Lokaal Montfoort, maar hoe kijkt hij naar de landelijke politiek? Wat is er twintig jaar na de moord op Pim Fortuyn over van zijn gedachtegoed? Heeft de politiek sindsdien eigenlijk wel iets geleerd? En hoe kijkt hij als Defensiedeskundige naar de oorlog in Oekraïne?

Merel Koning is Senior Advisor Technology and Human Rights bij Amnesty International. De organsiatie is een petitie gestart vanwege grote zorgen om het feit dat de Nederlandse overheid activisten online bespiedt. De politiek moet dit stoppen. Als je in Nederland opkomt voor een eerlijke woningmarkt, protesteert tegen de coronamaatregelen of tegen discriminatie dan kun je gevolgd worden door de NCTV. Ook als daar wettelijk gezien geen grondslag voor is. De NCTV gaat op de stoel van de geheime dienst zitten. Worden wij zo een Rusland 2.0?

Harald Doornbos is journalist en oorlogsverslaggever en verbleef twaalf dagen in Oekraïne. Hoe is de situatie in Oekraïne? Hoe komt het dat de moraal onder de Oekraïense mannelijke bevolking om te vechten zo hoog is, hoe zit het met nepnieuws over de oorlog in het land, wat zijn de beweegredenen voor Rusland om binnen te vallen en is er een oplossing van het conflict?

Leon Willlems is directeur van de organisatie Free Press Unlimited, dat zich inzet voor journalisten en persvrijheid in de wereld. Hij is te gast om te praten over zijn actie om journalisten en de vrije pers in Oekraïne te steunen. Hoe is het nu om kritische journalist in een land dat in oorlog is te zijn? "Mensen zijn echt even de weg kwijt en het spoor bijster."

Voor de tweede keer is Ira Helsloot (hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit van Nijmegen) in de podcast te gast. Vorige week verscheen er een kritisch rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid met een hoop aanbevelingen die ook al gedaan zijn na de evaluatie van de Mexicaanse griep in 2011, waar Helsloot aan meeschreef. Daar is dus met het coronabeleid niks mee gedaan. Naast de coronapandemie bedreigt nu ook oorlog onze veiligheid. Zijn we daar wel goed op voorbereid?

Deze week ontvangen Rick van Velthuysen en Marianne Zwagerman oud-minister Rita Verdonk, nu actief namens Hart voor Den Haag van Richard de Mos. Samen praten zij over de politieke spelletjes achter de schermen in Den Haag. Kunnen we nog vertrouwen op de politiek in Nederland? Waar kunnen wij als burgers nog hoop uit putten? En: waarom zijn Zwagerman en Verdonk elkaar recent kwijtgeraakt?

Deze week reizen Rick van Velthuysen en Marianne Zwagerman af naar Hoenderloo om te praten met Wouter Aukema en Marc van der Vegt. Zij zijn vrijwilligers die uren per dag besteden aan het speuren naar informatie uit wob-verzoeken. Ondanks dat er door juristen van de overheid altijd een hoop wordt weggelakt, wordt er zoveel informatie over ons uitgespoeld dat het onmogelijk is voor kritische politici om het regeringsbeleid fatsoenlijk te controleren. Wat drijft hen om door alle data heen te ploegen? Waar zijn zij onder andere achter gekomen en waarom wordt er door de politiek en media niet meer van hen gebruik gemaakt?