Het uur van de waarheid

Vals kankeronderzoek is een groeiend probleem. De wetenschap verliest jaren, de kankerpatiënt krijgt valse hoop. Wij spreken erover met Michaël Maris van het Antikankerfonds. Luc van Bakel checkt uitspraken van JD Vance over een verbod op bidden in Schotland We doorprikken de mythe dat België is een land is dat eeuwenlang overheerst is door andere landen. Wanneer historicus Brecht Deseure (ULB) die uitspraak hoort, wordt hij altijd lichtjes onpasselijk.

Mag je bakken in olijfolie? Krijg je ontstekingen van zaadolie? Je hoort er veel over op TikTok maar wij vragen het aan voedingswetenschapper Nele Steenackers (KULeuven). Waarom geven ChatGPT en co vaak domme antwoorden? Datajournalist Henk van Ess onderzocht AI-tools en geeft tips voor betere ervaringen.

Iedereen menopauzecoach! Maar dat is niet zonder gevaar, waarschuwen gynaecologen. Een gesprek met Heleen Vander Beken (VRT NWS). Kunnen honden de mens echt lezen en onder meer ziektes voorspellen? Een gesprek met Anouk Haverbeke, professor dierengedrag aan de UGent. De meest opmerkelijke factchecks van de week: virale nepfilmpjes over Anderlecht, neusklevers, en USAID, met Luc van Bakel.

Wie is spion Ryszard Kukliński? Wereldbekend in Polen, actief in België en misschien verantwoordelijk voor het vermijden van een Derde Wereldoorlog. Luc van Bakel doet het verhaal. Welk AI-bedrijf werkt niet samen met legers en wapenfabrikanten? Professor Internationale Politiek Marijn Hoijtink (UAntwerpen) waarschuwt voor de vervlechting van technologie, defensie en macht.

Elke kaart liegt! Dat zegt historisch cartograaf Bram Vannieuwenhuyze (Universiteit Amsterdam) na de heisa over de Golf van Amerika/Mexico. Klopt het dat er meelwormen in ons brood en pasta verwerkt zijn? Luc van Bakel kronkelde zich door feit en fictie. Tim Verheyden heeft zijn baret en accordeon ingepakt voor de AI-summit in Parijs. Wat mogen we daarvan verwachten?

Een vermeende Iraanse kernproef blijkt toch een echte aardbeving: geoloog Katleen Wils (UGent) legt uit. Tim Verheyden analyseert het regeerakkoord op het vlak van AI en technologie. Luc van Bakel vertelt hoe Meta (Instagram, Facebook) grof geld blijft verdienen aan fake news.

DeepSeek en de Chinese AI zijn geen bedreiging maar de redding voor de Europese technologische sector. Hoe dat zit en waarom we ons blindstaren op Silicon Valley vertelt sinoloog en technologieondernemer Pascal Coppens. We maken onszelf graag wijs dat we minder alcohol drinken dan we doen. Koen Wauters van VRT NWS deed zelf de test tijdens Dry January en getuigt.

Sterven we uit omdat we te weinig kinderen maken? Zeker in Japan en Europa? Dat beweert Elon Musk constant op X en met hem veel anderen. Hij moedigt de mensheid zelfs aan om meer kinderen te krijgen! Demograaf Patrick Deboosere (VUB) scheidt feit van fictie. En Dorien Vanmeldert van VRT NWS buigt zich over de vele vragen die we binnenkrijgen over een luchtfoto na de branden in L.A. met de boodschap HELP op de grond.

Hoe oud zijn de appels die we eten? Luisteraar Didier signaleerde ons een filmpje op Facebook waarin sprake is van appels die minsten 1 jaar geleden geplukt zijn. Klopt dat? Bart Nicolai van het Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten legt uit. Tim Verheyden heeft last van pakjesfraude met zijn adres, Lien Muerisse van de FOD Economie luistert mee. En Luc van Bakel schenkt klare wijn over thee en het Panamakanaal

Plagiaat in de muziek: waar stopt de inspiratie en begint de diefstal? We spreken erover met producent en pianist Hans Francken en met Jozefien Vanherpe (KULeuven) die alles weet over intellectueel eigendomsrecht. De bosbranden in Los Angeles smeulen na. Luc van Bakel legt uit hoe de ramp de perfecte cocktail vormt voor fake news en desinformatie inclusief AI en Russische beïnvloeding.

Steeds meer mensen beweren dat Hitler geen rechtse conservatief was maar een gevaarlijke socialist en communist. Duitslandkenner Georgi Verbeeck (KULeuven) legt uit. Mel Gibson kent 3 vrienden die genazen van terminale kanker dankzij een blauw verfmiddel voor textiel. Oncoloog Filip Lardon (UAntwerpen) is kritisch. En VRT NWS-journalist Luc van Bakel brengt leugens over Tupperware meer naar de studio.

Complotten over de digitale euro tieren welig: "Staatscontrole! Al je geld weg in een klik! Frituur verboden voor mensen met hoog BMI!" Tim Verheyden van VRT NWS zet op een rijtje wat er circuleert. Selien De Schryder, professor monetaire economie (UGent) vertelt wat die digitale euro echt is. Zielige livestreams op TikTok zijn vaak het werk van oplichters, uitleg door Dorien Vanmeldert van VRT NWS. En Luc van Bakel zet de belangrijkste factchecks van de week op een rijtje.

Is factchecking dood nu Mark Zuckerberg alle contracten opzegt voor factcheckers op Facebook? Jan Jagers van De Checkers werkt via de Knack-redactie ook als factchecker voor Facebook in ons land. Gili is boos op de paranormale quatsch in James & Co op Play4, hij waarschuwt andermaal voor helderzienden.

Jack The Ripper was fake news en de start van vele complottheorieën, blijkt uit een nieuwe BBC-documentaire. Anglofiel Harry De Paepe keek naar de eerste aflevering van het nieuwe seizoen van 'Lucy Worsley Investigates' op BBC over de zaak Jack The Ripper. Tim Verheyden blikt vooruit op 2025: wat mogen we verwachten van AI in ons dagelijks leven? Wat met TikTok en andere sociale media? En wat doet Elon Musk in de schaduw van Donald Trump?

Wat is het geheime algoritme achter verslavende kindertelevisie? Wat maakt Bumba anders dan CocoMelon? Uitleg door ontwikkelingspsychologe Telidja Klaï,die werkt als content manager bij Ketnet. Van dickpics tot meisjes die vermoord worden gewoon omdat ze online zijn: moet bescherming tegen cybergeweld tegen vrouwen in de de VN-mensenrechten? Catherine Van de Heyning vindt van wel en is in Genève om de VN te adviseren.

Het delen van foto's van je kinderen of kleinkinderen op sociale media is niet zonder gevaar. Joni Tomelei zag plots haar eigen dochter opduiken in reclame online en expert sharenting Liselot Hudders (UGent) vertelt wat er met je foto's kan gebeuren. De NAVO en ons crisiscentrum waarschuwen voor een hybride oorlog waar we volop in zitten. Wat is dat? Luc van Bakel (VRT NWS) legt uit.

Russen verdienen miljoenen met nepartikels over BV's. De Vogel van het Jaar is nog niet bekend, maar zal zeker zwart zijn. Maar waarom hebben zwarte vogels een imagoprobleem? Beelden van Syrische gevangenissen gingen de wereld rond, maar VRT NWS-journalist Luc van Bakel weet dat niet alle video's echt zijn.

Over het koloniale verleden van België doen er veel verhalen de ronde. Met historicus Gert Huskens (Universiteit Utrecht) onderzoeken we welke verhalen waar zijn, en welke niet. En hoe ontmasker je medische onzin? Daarover praten we met arts en journalist Marleen Finoulst.

Wie waren de echte gladiatoren en vochten zij tot de dood in het Colosseum? Historicus Jeroen Wijnendaele (UGent) scherpt zijn zwaard over de film Gladiator II. Waarom zijn AI-katjes op TikTok een probleem? Tim Verheyden komt praten over AI-slop aka digitale rommel. VRT NWS-journalist Luc van Bakel injecteert de luisteraar met een factcheck over vaccinaties.

Wie ben ik? En wie ben ik als medicatie neem omwille van een aandoening? Stuurt die medicatie dan mijn persoonlijkheid? We praten erover met Sanneke de Haan, Universitair Docent Bio-ethiek en Ethiek van (geestelijke) gezondheid aan het Ethiek Instituut en Socrates Hoogleraar Psychiatrie en Filosofie aan de Erasmus School of Philosophy van de Erasmus Universiteit Rotterdam. En VRT NWS-journalist Tim Verheyden merkt dat ook Bluesky nu al last heeft van fake accounts.

Steeds meer politiekorpsen waarschuwen voor nepagenten die je opbellen of voor de deur staan. Hoe herken je de echte arm der wet? Wouter Bruyns van de Antwerpse politie legt uit. Tim Verheyden mocht op bezoek gaan bij TikTok in Ierland. Wat heeft hij daar gezien? En VRT NWS-journalist Luc Van Bakel checkt of kauwgom kan helpen om vroeggeboorte te voorkomen.

Dieren kunnen 2 keer uitsterven: op aarde en in ons hoofd. Dat is gevaarlijk, waarschuwen wetenschappers. "Generatie na generatie verdwijnen dieren uit ons collectieve geheugen. De rijkdom van de natuur was zo onvoorstelbaar groot, maar de kennis ebt weg en de norm verandert", zegt bioloog Marc Argeloo. Hoe kan je mensen die afgelegen wonen en amper toegang hebben tot kritische media toch mediawijs maken? Daar praten we over met Bart Vetsuypens, directeur van VZW Comundos.

Microsoft stelt zijn jaarrapport cyberveiligheid voor. Bart Asnot is te gast over 7.000 aanvallen op wachtwoorden per seconde! Ze zien ook dat België een steeds belangrijker digitaal doelwit is geworden Zijn onze darmen echt nog zo'n ongekend wetenschappelijk terrein? Imec ontwikkelt een inslikbare sensor die je volledige maag- darmstelsel in kaart kan brengen, Annelies Goris legt uit. En factchecker Luc van Bakel (VRT NWS) checkt verhalen over snottebellen en het einde van het papieren geld!

Noord-Koreanen vechten in Oekraïne: kloppen de clichés over het land van Kim Jong-un? Koreakenner Remco Breuker praat over porno, de zwarte markt en tophackers. Factchecker Rien Emmery legt uit hoe het satirische The Onion de failliete complotdenker Alex Jones uitkocht. VRT NWS-journalist Luc van Bakel checkt of witte mannen echt kleiner worden!

Wikipedia kampt met valse artikels en paragrafen die door AI geschreven zijn. We spreken technologiefilosofe Katleen Gabriëls (Maastricht University) VRT NWS-journalist Tim Verheyden zocht uit of je de camera van je slimme deurbel ergens moet registreren. VRT NWS-journalist Luc van Bakel checkt geruchten over Nederlanders die hun duinen vernielen, en de NAVO die de VS zelf de deur zou wijzen.

Hoeveel camera's hangen er in België? Waar hangen ze? Wie filmt ons? En waarom weten we dat niet als burger? Tim Verheyden en Jelle Janssens (criminoloog aan de UGent) zijn te gast. VRT NWS-journalist Luc van Bakel vertelt welk fake news er rondgaat na de verkiezingen in de VS. Er is veel desinformatie over overstromingen zoals die in Valencia: wat is de rol van het wegnemen van dammen, dijken en riolering? Hydroloog Patrick Willems (KU Leuven) schept verheldering.

Op sociale media wordt collageen aangeprezen als wondermiddel voor een jongere en stevigere huid. Het wordt gepromoot in voedingssupplementen, drankjes en dagcrèmes. Experts blijven kritisch. We praten erover met dermatoloog Samira Baharlou van het UZ Brussel. De populaire complottheorie dat rapper Kanye 'Ye' West vervangen zou zijn door een lookalike, steekt opnieuw de kop op door de Amerikaanse influencer en podcaster Kristin Cavallari. Muziekkenner Vincent Byloo factcheckt het verhaal.

Welke rol spelen leugens in de Amerikaanse verkiezingen? Welk fake news gaat er rond? We spreken erover met factchecker Maarten Schenk van leadstories.com en met Peter Van Aelst, politoloog en Amerikakenner van de UAntwerpen. Tim Verheyden interviewde bestsellerauteur Yuval Noah Harari (Sapiens, Nexus) en betrapte hem over leugens over AI. Dierenrechtenorganisaties waarschuwen voor filmpjes die viraal gaan waarin dieren gered worden. Vaak zijn ze in scène gezet.

Weervrouw Jacotte Brokken is gefascineerd door de samenzweringstheorie dat Beyoncé betrokken is bij het schandaal van P. Diddy. Cultuursocioloog Walter Weyns legt uit dat we al duizenden jaren smeuïge verhalen en bovenal seksschandalen doorvertellen over de rijken en machtigen der aarde. Tim Pauwels van VRT NWS heeft als eigenhandig het aantal volmachten geteld dat in Ninove gebruikt is bij de verkiezingen. Hij heeft veel vragen bij de manier waarop dat wordt geregistreerd.

Kunnen de Russen onze kiesbureaus hacken? Jeroen Windey van Binnenlands Bestuur legt uit. VRT NWS-journalist Luc Van Bakel factcheckt Bart De Wever en Kamala Harris tot in de slaapkamer Gezondheid en Wetenschap begint met huisarts Maarten op TikTok

Maken chips in en rond ons lijf ons gezonder? VRT NWS-journalist Tim Verheyden testte de gezondheidsring van Samsung. Tamara Denie van Roche Diagnostics vertelt over hun sensoren bij diabetespatiënten. Dave Allegaert uit Waregem kreeg een handgeschreven verjaardagskaart in de bus van een lokale N-VA-kandidaat. Maar Dave kent de politicus van haar noch pluim en vindt dit heel eng. Hoe kan dit? Privacy-expert Bart van Buitenen (Dasprive vzw) legt uit wat er gebeurd is.

Worden oorlogen minder dodelijk door AI en hoogtechnologische wapens? We spreken met VRT NWS-expert Jens Franssen en politicoloog Marijn Hoijtink (UAntwerpen). En verder: 10 keer per week frietjes eten zoals Matthias Diependaele? We factchecken wat dat doet met je gezondheid.

De zetelverdeling in onze steden en gemeenten is pertinent onevenredig. Volgens het systeem Imperiali wint de grootste partij onevenredig veel zetels. Soms kan je met 38% van de stemmen wel meer dan 50% van de zetels binnenrijven. Burgemeesters pakken richting 13 oktober graag uit met gedaalde criminaliteit in hun stad of gemeente. Maar klopt dat wel? Geert Van Damme van AdLens en politiek marketeer Reinout Van Zandycke fileren de advertenties op socialer media van lokale partijen en politici.

Onderzoek van VRT NWS toont tal van verdachte scheepvaartactiviteiten op de Europese zeeën aan, onder andere van Russische vaartuigen. Hoe voorbereid is ons land op mogelijke acties van spionage of sabotage in de Noordzee? Liggen supermarkten vol producten die gezonden worden voorgesteld dan ze in werkelijkheid zijn?

Valse vrienden! Veel mensen kregen op facebook berichten van collega Fien Germijns van Studio Brussel. Alleen was zij dat niet! Wie zit er achter die valse profielen, hoe vaak komt dat voor, en hoe herken je ze? We spreken Fien en technologiekenner Tim Verheyden van VRT NWS. En we zetten de meest recente factchecks op een rij.

Mégane verloor honderden euro's door een valse bankapp! Hoe herken je die vervalste apps? Mégane getuigt hoe iemand haar oplichtte toen ze haar laptop verkocht, Tim Verheyden (VRT NWS) geeft uitleg en Lien Meurisse (FOD Economie) geeft tips om oplichting te vermijden. Luc van Bakel, de chef van de checkredactie van VRT NWS, checkt of je hoofdluizen echt kan bestrijden met een badmuts vol olijfolie!

Valse voetbaltruitjes: ze zijn overal tijdens het EK, maar mag je ze dragen en kopen? En hoe groot is die namaakindustrie? Europa dreigt fors kouder te worden als de Golfstroom stilvalt. Kritische klimaatsceptici wijzen erop dat we decennia horen dat alles warmer zou worden. Wie heeft er gelijk? Je kan dankzij AI blijven praten en chatten met overleden dierbaren. Platte commercie op kap van emotioneel leed? Of zinvolle rouwtherapie? En de meest opmerkelijke factchecks van de week.

Verdwijnt het echte fotomodel door AI? Daar spreken we over met Cameron-James Wilson, de ontwerper van AI-fotomodel Shudu dat de cover van Vogue haalde. En met Severine Nijs van modellenbureau Jackie Lee. In de checkrubriek kijkt Luc van Bakel naar een slecht vertaalde speech van Meloni en naar een akelige deepfake van Hanne Decoutere. Kloppen de clichés over Native Americans? 100 jaar geleden kregen ze het staatsburgerschap in de VS. Amerika-kenner Steven de Foer maakt de balans op.

"Hugo Sigal heeft touche": hoe werken clickbait-titels met BV's? Grote farmabedrijven patenteren eeuwenoude medicijnen van inheemse volkeren. Wat is biopiraterij? In onze checkrubriek gaan we na of Joe Biden aan dementie lijdt en of thee echt helpt tegen onder meer kanker.

Europa wil de beelden die we versturen op berichtendiensten laten screenen. Onder het Belgische voorzitterschap zijn verregaande stappen gezet richting chatcontrol. Goede zaak of Big Brother? Sofie Royer is privacy-experte en geeft uitleg en bedenkingen bij dat plan. Veel beweringen over de Oudheid zijn fout. We misbruiken de Grieken en Romeinen aan de lopende band zegt classicus Patrick De Rynck. Luc Van Bakel, chef factchecking van VRT-NWS, maakt de balans op van de factcheckmarathon.

VRT NWS schakelt in aanloop naar de verkiezingen een versnelling hoger om politieke uitspraken te factchecken en organiseert een factcheckmarathon. Het uur van de waarheid is te gast op de marathon, en praat onder meer over hoe belangrijk politieke factchecks zijn.

In Duitsland is het proces tegen de extreemrechtse Reichsbürger-beweging gestart. Heinrich Reuss, die zichzelf ‘Prins’ noemt, is de meest opmerkelijke spilfiguur. Wat moeten we weten over de ‘prins’? Buitenlandse journalisten en correspondenten hebben soms een vertekend beeld van België en de Belgische politiek, omdat ze enkel de Franstalige media volgen.

Wat zeggen sociale media over de verkiezingscampagne? Welke onderwerpen leven er? Welke politici krijgen aandacht? Hangt populariteit altijd samen met budgetten? We praten over misleiding in de wereld van het competitief vogelspotten. En we praten over een van de meest uitgebreide complottheorieën: Tartaria.

Artificiële intelligentie is een ecologische ramp. Met welke woorden wordt je gedrag stiekem gestuurd en hoe wordt dat in de politiek gebruikt? Auteur Tim den Heijer legt het uit in zijn boek ‘bromvliegtaal’.

Het merendeel van onze universiteiten en hogescholen staat studenten toe om gebruik te maken van artificiële intelligentie bij het schrijven van hun master- of bachelorproef. Dat blijkt uit een rondvraag van VRT NWS. Maar is dat wel een goede zaak? Vliegmaatschappij Finnair heeft aangekondigd tijdelijk niet meer richting Estland te vliegen door herhaaldelijk verstoorde gps-signalen. Er wordt met een beschuldigende vinger naar Rusland gewezen.

Vergeet China, ook Amerika bespioneert je! En zijn er meer wegenwerken in een verkiezingsjaar?

Via een ingenieus systeem kan de Italiaanse maffia Europese landbouwsubsidies opstrijken zonder dat er maar één koe of tractor in het veld staat. Correspondent Angelo Van Schaik vertelt hoe ze dat doen. Een grote regenstorm in Dubai doet heel wat complottheorieën groeien.

Baas in eigen hoofd: kan AI binnenkort onze gedachten lezen? Dankzij Neuralink en Elon Musk staat het ontcijferen van hersengolven hoog op de agenda. Maar komt het ooit zover? Kan AI ooit onze gedachten lezen en ontcijferen? Wat zou daar het voordel van zijn? En het gevaar? We praten erover met VRT NWS-journalist Tim Verheyden, An Jacobs, professor sociologie aan de VUB en verbonden aan imec, en Arno Libert, co-founder en CEO van Mindspeaker.

Het is opletten voor oplichters die zich voordoen als verkopers van tweedehandswagens via online platformen als 2dehands.be. Onze redactie ontving de afgelopen weken enkele getuigenissen van mensen die zo bijna in de val werden gelokt. Vorig jaar maakten oplichters zeker meer dan een half miljoen euro buit via valse zoekertjes. We geven tips hoe je dit zelf kan herkennen. Waarom blijft de complottheorie van de platte aarde regelmatig opduiken?

De hele week ging het in het nieuws over mogelijke Russische inmenging in onze verkiezingen. Het Belgische Crisiscentrum dat instaat voor de communicatie met de inlichtingendiensten en Staatsveiligheid legt uit hoe zij alles monitoren en hoe politici meer op hun cybersecurity kunnen letten. De Volkswagen Golf bestaat 50 jaar. Volkswagen wordt door velen nog altijd gelinkt aan nazi-Duitsland. Hoe zat dat ook alweer en kennen we nog zo’n bedrijven?