Het uur van de waarheid

Hoe geloofwaardig zijn wereldrecords? Dat zocht VRT NWS-journalist Anne Vanrenterghem uit. Tim Pauwels zet de opvallendste factchecks van de voorbije week op een rij: staat er dit jaar een kerstmarkt voor Buckingham Palace? En wisten ze in Vietnam weken geleden al dat Marco Borsato vrijgesproken zou worden?

Historica Sien Demuynck fileert hardnekkige misvattingen over de Galliërs. Waar komen die clichés vandaan, en wat klopt er écht van? De checkredactie van VRT NWS onderzocht ‘Smilk’, een nieuwe producent van babymelk. Het merk kreeg in Polen al stevige kritiek en duikt nu ook op in België. We nemen enkele opvallende claims van de producent onder de loep.

Afgelopen weken zagen we in Pano hoe mensen voor soms heel veel geld opgelicht worden op sociale media. Maar er is meer: er zijn mensen die opgelicht worden, hulp zoeken en daardoor opnieuw opgelicht worden. Dat vertelt Tim Verheyden. Tim Pauwels zet de meest opmerkelijke factchecks van de voorbije week op een rij: heeft president Zelensky iets te maken met de juwelenroof in Het Louvre en weten we nu eigenlijk of veel koffie drinken wel of niet ongezond is?

Verschillende beelden van vermeende drones die de voorbije weken op sociale media en in de Vlaamse pers verschenen, tonen in werkelijkheid een vliegtuig of een helikopter. Dat blijkt uit onderzoek van Rien Emmery. Locatie-tracking is populair. Maar hoe ervaren jongeren die locatie-tracking door hun ouders? Dat onderzocht Julie Dereymaeker (UGent). Historicus Herbert Verreth over de vele fabels die er over Cleopatra circuleren.

Help! Ik word afgeperst met naaktbeelden van mezelf! Dylan (32) getuigt over sextortion. Viroloog Marc Van Ranst krijgt vreemde mails van mensen die producten en vermeende geneesmiddelen van hem kopen waar hij niets mee te maken heeft. En chef factchecking Tim Pauwels (VRT NWS) checkt of er schimmels verborgen zitten in maandverband en of lange mensen korter leven.

België is steeds vaker het doelwit van cyberaanvallen door andere landen, dat merkt Microsoft. Hackers werken ook efficiënter dankzij AI, vertelt expert cybersecurity Bart Asnot van Microsoft België en Luxemburg. Zes kilogram vermageren op dertig dagen tijd. Het kan, zeggen verkopers van poeders, pilletjes en druppels op TikTok. VRT NWS-journalist Dorien Vanmeldert slankt de fictie af tot feiten. En Tim Pauwels checkt of de werkloosheidsuitkeringen in België vooral naar buitenlanders gaan.

Is er digitaal leven na de dood? Wie kan er aan jouw paswoorden, sociale media en wat met privacy? Notaris Carol Bohyn en Sander Van der Meer van Digital Life legacy (ze kraken smartphones van overledenen) zijn te gast. In Brussel wil iemand een stralingsvrij huis bouwen. Kan dat? Telecomunicatie-expert Sofie Pollin (KULeuven) legt uit.

Apotheker Dirk gaat op sociale media viraal met zelfgemaakte slaapsupplementen. Neurologe Inge Declercq van de slaapkliniek van het UZA heeft grote bedenkingen en waarschuwt dat "slaap niet in een pil verkrijgbaar is". Waarom verkopen apothekers producten waarvan geen wetenschappelijk bewijs is dat ze werken: denk aan voedingssupplementen, shampoo's, crèmes. We gaan in gesprek over de rol van de apotheker met arts Marleen Finoulst van Gezondheid en Wetenschap en Laura Clays van Test-Aankoop.

James Ensor vervalste zijn eigen werk! Waarom de zwierige Oostendse schilder dat deed, hoor je van kunsthistoricus en Ensor-kenner Herwig Todts. De oude vader van Peter verloor duizenden euros aan Russische en Oekraïense vrouwen op liefdesapps. Khallid Sellam (VRT NWS) dook onder in amoureuze fraude. En in naam van de Waarheid met grote W laat Tim Pauwels laat zijn bloed testen op PFAS, en overweegt hij een nieuwe job als voltijds Netflixkijker.

Is de straling van draadloze oortjes zoals Airpods schadelijk voor je brein? TikTok staat vol van zulke beweringen. Dr. Els De Waegeneer van de vakgroep Volksgezondheid aan UGent schept duidelijkheid. Haal je nieuws niet bij ChatGPT en andere AI-bots! Ze maken volop fouten, zo blijkt uit onderzoek van VRT NWS, BBC en vele andere omroepen. Karel Degraeve (VRT NWS) legt uit.

Wie zit er achter de varkenskoppen aan moskeeën in Parijs? Luc van Bakel vertelt over "wegwerpspionnen" die online geronseld worden voor destabiliserende acties in Europa. Tim Pauwels checkt of je pensioendatum impact heeft op je overlijden én weet meer over frieten eten tegen migraine. Amerikaanse onderzoeksjournalisten ontdekten 101 valse nieuwsmerken op TikTok. Facebook schrapt plots je profiel zonder reden: een collega getuigt over zijn Facebook-miserie.

VRT NWS-collega Khallid Sellam ontdekte dat zijn favoriete doe-het-zelfwinkel niet langer echte muziek afspeelt, maar popsongs gemaakt met AI. Ook supermarktketens in ons land schakelen over op artificiële beats. Wat zit daar achter? Wordt de volgende ChatGPT een Vlaams streekproduct? In Gent vindt vandaag het Flanders AI Forum plaats, de hoogmis van de Vlaamse AI-bedrijven. Maar welke AI maken we hier? We vragen het aan Sabine Demey van imec, directeur is van het Vlaams AI-onderzoeksprogramma.

Welke beelden uit Gaza mag je vertrouwen? Factchecker Rien Emmery (VRT NWS) vertelt over hoe het Israëlische leger met gefantaseerde 3D-beelden propaganda voert. En Ellen Debackere (VRT NWS) reconstrueert de verwoesting ter plaatse aan de hand van beelden op Instagram. Tim Pauwels neemt ons in zijn checkoverzicht mee naar de jaren 50. Zwart-witfilmpjes uit die tijd gaan viraal met gezondheidsadvies over melk en sigaretten voor zwangere vrouwen. Maar zijn ze authentiek?

Stiekeme gluurders nemen creepshots van vrouwen in Nederlandse supermarkten en plaatsen die online. Dat blijkt uit onderzoek van journalisten van Pointer bij KRO-NCRV. Jagers en wetenschappers zijn het oneens over het aantal patrijzen in Vlaanderen. Maar hoe tel je in godsnaam vogels, vissen en insecten? Jelle Van den Berghe van het INBO legt uit.

Betaalt de bank je geld terug na oplichting? Gwen Busseniers schreef erover in haar nieuwe boek 'Klik! Opgelicht?' Executies in de 16e eeuw waren geen luidruchtig volksvertier voor de bloedbeluste massa. "Tussen de tranen kon je een speld horen vallen", zegt doctor in de geschiedenis Isabel Casteels. Tim Pauwels checkt royale relaties, intergalactische wonderbedden en muziek als wondermiddel tegen wagenziekte.

Politieke partijen mogen vanaf vandaag geen betaalde promo meer voeren op Facebook. Waar gaan die miljoenen nu naartoe? Politiek marketeer Reinout Van Zandycke legt uit. Chinezen betalen om te mogen werken in nepkantoren. Wat is daar aan de hand? Veerle De Vos (VRT NWS) is ons paar ogen achter de Chinese Muur.

Maxime (29) was een echte complotdenkster. Ze geloofde in de vreemdste theorieën tot ze geïsoleerd raakte en ongelukkig werd. Maxime getuigt hoe ze kon ontsnappen uit de fuik van leugens. Oplichters op de markt! De 92-jarige vader van Inge kocht op de markt dadels en mango's voor 216 euro. Een bewust "foutje" op de betaalterminal. Hij is niet alleen. Een gesprek met Inge en Lien Meurisse van de FOD Economie.

Koen De Bouw liegt in een spot voor Gazet van Antwerpen! "Waarom een kerk bouwen als je een kathedraal kan zetten?", aldus de acteur. Maar dat klopt niet. Antwerpen wilde helemaal geen kathedraal in de stad! Kunsthistorica Wendy Wauters weet alles over de Onze-Lieve-Vrouwetoren. De werkgever van James Bond heeft ons nodig! MI6 lanceert een campagne waar iedereen geheime info aan de Britse geheime dienst kan lekken. Kristof Clerix van Knack legt uit.

Hoe vaak worden mensen gebeld door rare buitenlandse nummers? Dorien Vanmeldert (VRT NWS) brengt de oplichting in kaart. We spreken ook met Mark van de fraude-afdeling van Telenet waar ze miljoenen van zulke oproepen, sms'en en mails op voorhand tegenhouden. Chef factchecking Tim Pauwels checkt of borsten kleiner worden als je veel koffie drinkt. En Tim Verheyden heeft een Swa Backeljau-momentje over Brigitte Macron die gaat bewijzen dat ze geen man is.

Expert cybersecurity Mathieu Verschraege deed onderzoek naar de privacyvoorwaarden van Facebook, Instagram, TikTok, X, Snapchat en ChatGPT. Hij heeft per medium opgelijst wat opvallende zaken zijn waar je toestemming voor geeft. Ons beeld van de mammoet klopt niet. Een gesprek met Dick Mol, Sir Mammoth, conservator van het mammoetlaboratorium in Hellevoetsluis.

Kotbazen blijven studenten bespioneren met camera's. Tim Verheyden van VRT NWS geeft een stand van zaken nu een verhuurder van studentenkamers daarvoor veroordeeld is. "De Waaslandtunnel is losgekomen van de bodem van de Schelde!" Dat wordt in Antwerpen wel eens gefluisterd. Verkeersanker Hajo Beeckman voelt nattigheid en duikt onder in de tunnelkwestie.

Vrouwenblad Elle verzint profielen van journalisten die niet bestaan. Dat ontdekte de checkredactie van VRT NWS. De foto's en bio van de journalisten zijn gemaakt met AI, net als de artikels die ze schrijven. Tim Verheyden legt uit. Beelden van kindermisbruik gemaakt met AI zijn aan een opmars bezig. We spreken erover met Lara Richir (VRT NWS) en criminologe Minne De Boeck van Stop it Now.

Zijn er duizenden sekswerkers op de NAVO-top? Hangen er echt wapens in de ruimte? Factcheckers uit de Lage Landen bundelden de krachten voor een factcheckmarathon rond de NAVO-top in Den Haag. Wie dacht Europa en zijn vakantielanden te kennen, is eraan voor de moeite. Ons beeld over ons eigen continent zit nog vol gaten. Dat is de insteek van leuk zomerboek van onze gast Joost Houtman, auteur van Het eiland zonder vrouwen en 69 andere fascinerende plekken in Europa.

Minister Jo Brouns (CD&V) zegt dat vlees eten bij de Vlaamse cultuur hoort. Klopt dat?Een gesprek met historica Maïka De Keyser (KULeuven). Hoeveel mensen betogen er? Aantallen van politie en organisatoren liggen vaak ver uit elkaar. Hoe komt dat? We vragen het aan socioloog Ruud Wouters (Universiteit Tilburg). En kan dat tellen niet objectiever? Dat weet professor Nico Van De Weghe (UGent). AI spreekt tegen AI via een eigen taaltje: hoe dat klinkt, hoor je bij ons.

De paling is een bedreigde diersoort, maar toch eten we er tonnen van op. Hoe kan dat? Pieterjan Verhelst van het INBO is palingkenner en zwemt als een gladde aal door het verhaal. Podcasts gemaakt door artificiële intelligentie zijn nuttig om wetenschappelijke kennis met een breed publiek te delen. Dat zegt professor verpleegkunde Philip Moons van de KULeuven na een opmerkelijk experiment.

Praten Limburgers echt trager dan de rest van Vlaanderen? Taalwetenschapper Bert Oben van de KULeuven heeft dat voor het eerst onderzocht! Steeds meer mensen gebruiken AI-chatbots om te checken of iets klopt. Maar kan je de resultaten van Grok of ChatGPT vertrouwen? De checkredactie van VRT NWS deed de test. Tim Pauwels scheidt feit van fictie over de rellen in Los Angeles, een karavaan in Gaza en pro-Palestijns straattheater in Brussel.

Oosters bijgeloof heeft verregaande gevolgen. Veerle De Vos is expert Azië bij VRT NWS en vertelt over Chinese toeristen die niet naar Japan reizen door een voorspelling in een manga, de angst voor het cijfer 4 en hoe bijgeloof het leven van Chinese jongeren stuurt. Pas op voor illegale casino-apps! Ze zien eruit als gewone spelletjes. Factchecker Rien Emmery waarschuwt voor Plinqo en co.

"Ik weet van je affaire met die andere vrouw". Artificiële intelligentie chanteert zijn eigen bedenkers. Tim Verheyden legt uit. De hashtag Skinnytok weghalen op Tiktok is echt geen overwinning. Video's die eetstoornissen promoten, blijven viraal gaan merkt collega Dorien Vanmeldert.

Verdacht goedkope huizen in Japan lokken veel buitenlandse kopers. Maar laat je niet misleiden: achter de prachtige façade gaan vaak grote oplapwerken schuil. Dat ontdekte NOS-correspondent Anoma van der Veere. Minder gaan werken voor een betere work-lifebalance. Het klinkt modern, maar ook in de middeleeuwen bestond het. Historica Maïka De Keyser (KULeuven) onderzocht de zaak.

AI slaapt nooit en blijft dromen: hoe dat zit vertelt Tim Verheyden. Macron en Pommelien Thijs zijn geen vrouwen maar mannen. Die complottheorie blijft maar opduiken. Waarom? Wie gelooft dat? Factchecker Rien Emmery legt uit.

In Nederland is ophef ontstaan over misleidende reclame rond borstimplantaten. Er zou een levenslange garantie beloofd worden. Wat is er aan de hand? Geldt dat ook in België? We spreken erover met Tom Goffin, docent Gezondheidsrecht aan de UGent en Nicolas Wilssens, plastisch chirurg. Liegt de AI-tool Grok van Elon Musk doelbewust over moorden op witte Zuid-Afrikanen? Tim Verheyden legt uit. Voor de laatste keer checkt Luc van Bakel het nieuws van de w

Radicalisering via Roblox: Olivier Caubergs van Textgain onderzocht hoe extremisten en terroristen games gebruiken om hun gedachtegoed te verspreiden. Van IS-vlaggen in GTA tot The Sims in een concentratiekamp. Over everzwijnen gaan veel mythes en volkswijsheden rond. Zijn ze uitgezet? Gevaarlijk? Is jagen zinvol? Expert Jim Casaer van het INBO legt uit.

Vlaming Simon Wijckmans ontmaskert Noord-Koreaanse spionnen in zijn bedrijf: wat als de IT-man voor Kim Jong-un blijkt te werken? Rihanna, Justin Bieber en Eminem loven de leider van Burkina Faso in nieuwe hits die viraal gaan in Afrika. Uitleg door correspondent Saskia Houttuin. Luc van Bakel checkt het cokegebruik van Macron, tips tegen hooikoorts en geruchten rond het proces Diddy.

Valsspelen op Strava: voor een paar euro loopt of fietst een "jockey" snelle kilometers voor jouw profiel. Jonas Creteur van Knack onderzocht de zaak. Poetin wil de Russische en Chinese waarheid over de Tweede Wereldoorlog verdedigen. Welke waarheid is dat? Nico Wouters is historicus en directeur van het CegeSoma, het studiecentrum voor oorlog binnen het Rijksarchief.

Habemus factcheckam! Voor het eerst liep er een factchecker rond in Vaticaanstad tijdens het conclaaf. We bellen Raffaella Menichini én Maarten Schenk van factcheck-organisatie Lead Stories. Want ook over Leo XIV circuleren al complottheorieën! Is minister Frank Vandenbroucke niet gevaccineerd? Loog hij over zijn coronaprik? Luc van Bakel (VRT NWS) legt van naaldje tot draadje uit waar dit gerucht vandaan komt. En hij vertelt complexloos over zijn buikvet.

Heb je echt een nieuwe smartphone of pc nodig voor al die verplichte updates van Windows of Android? Luisteraar Rudy voelt zich opgelicht door Microsoft, computerwetenschapper Jeroen Baert geeft tips! Albanië verbiedt TikTok, zogezegd na een tienermoord. Critici zien andere redenen: de regering maakt de oppositie monddood richting de verkiezingen van zondag. Dorien Vanmeldert (VRT NWS) legt uit.

Er gaat een deepfake rond van Bart De Wever met als doel mensen op te lichten! Wat mag de politie met je gsm doen? De regels daarover zijn veranderd. Parketmagistraat Catherine Van de Heyning legt uit. Hersenscans gaan viraal: breingolven terwijl je op TikTok scrollt vs. naar een zonsondergang kijkt. Maar kloppen ze? We vragen het aan neurofysioloog Wim Van Duffel (KULeuven)

Is de ruimtevaart een leugen? Na de vlucht van Katy Perry rijzen er twijfels, astronaut Frank De Winne is onze gast. Creëert een inductieplaat in je keuken een gevaarlijk elektromagnetisch veld? Professor in de fysica Patrick Wagner (KULeuven) beantwoordt de vragen van een bezorgde luisteraar. Luc van Bakel zet de belangrijkste factchecks op een rij, onder meer over een kettingbrief op Facebook op Instagram.

Dennis van den Buijs spreekt exclusief met 2 spionnen van het Belgische leger. Sara en Lisa (schuilnamen) vertellen over hun leven en werk bij de ADIV. Voor het eerst mogen ze spreken met de buitenwereld. Wie zijn ze? Wat doen ze? Hoe gaan ze te werk? Weten hun vrienden en familie wat hun job is? Een verhaal over geheime dossiers, seksuele verleiding en de strijd voor gevoelige informatie.

Hoe snel kom je uit bij pro-anorexia-video's op TikTok en Instagram? Dorien Vanmeldert van VRT NWS zocht het uit, we spreken met patiënt Mirthe en psychiater Charline Denys (UPC Leuven). Luc Van Bakel checkt of fenegriek een wondermiddel is en of we dom worden van tandspasta. Migraine-dokter Anneke Govaerts en diëtist Pieter Brughmans gaan op Insta en TikTok de strijd aan met vals gezondheidsadvie

Valse honing is een groot probleem! Er is zelfs zoveel fraude dat de World Beekeeping Awards dit jaar niet worden uitgereikt. Luc van Bakel checkt wondermiddelen tegen hooikoorts: van theezakje tot vaseline. Handel in heiligen: wanneer is een reliek echt? Dat vragen we aan theoloog Hans Geybels (KU Leuven) nu er een schedel van de heilige Thomas van Aquino on tour is in ons land.

Wint Pogacar de Ronde van Vlaanderen dankzij AI? Het peloton is volop bezig met data en artificiële intelligentie in de koers. Sportwetenschapper Toon de Beukelaar (KULeuven) is te gast. Luc van Bakel checkt geruchten over Belgische para's in Rwanda en geluidsopnames van JD Vance die afgeeft op Elon Musk. Mediawijs heeft iedereen nodig als factchecker! urgerwetenschap rond desinformatie waar Louis Demeulenaere alles over weet.

Beelden over gigantische ondergrondse zuilen onder de piramides in Egypte gaan viraal: zijn dit de laatste geheimen van de farao's? Egyptoloog Toon Sykora duikt met ons in het woestijnzand. In Gent bouwen ze het Europese alternatief voor de Amerikaanse en Chinese chips en AI: Wouter Van den Bosch van OpenAI legt uit. VRT NWS-journalist Luc van Bakel checkt berichten over Belgische para's in Rwanda.

We weten vaak niet hoe dino's echt eruitzagen. De wetenschap stelt het beeld constant bij, maar het grote publiek volgt niet. Paleontoloog Koen Stein (VUB) neemt ons mee naar de echte T-rex, megalodon en velociraptor. De trein nemen en niet het vliegtuig om het klimaat te redden? Zo simpel is het niet in Europa. Transport- en milieueconoom Stef Proost (KULeuven) legt de koehandel in CO2 uit.

Is de app Signal echt veiliger en beter dan WhatsApp? Lara Richir (VRT NWS) sprak met de CEO van Signal en legt uit. Wat zit er achter de vele anti-Belgische berichten uit Rwanda op sociale media? Factchecker Rien Emmery zocht het uit. En VRT NWS-journalist Luc van Bakel spot gigakortingen bij Decathlon en Mediamarkt.

De Flixbus is niet zo groen als het bedrijf zelf beweert op zijn website. De FOD Economie monitort systematisch valse klimaatclaims of zogenoemde greenwashing. Lien Meurisse van de FOD is te gast. Iedereen kan vandaag een hacker worden. Het is poepsimpel geworden. Daarvoor waarschuwt expert cybercriminaliteit Peter Lahousse naar aanleiding van het undercoveronderzoek van VRT NWS bij pro-Russische saboteurs. Luc van Bakel checkt foto's van Oekraïners met geamputeerde ledematen.

VRT NWS ging undercover bij Russische saboteurs en bracht de hybride oorlog in Europa in kaart: Luc van Bakel legt uit. Bier van 't vat is altijd beter! Klopt dat wel? We tappen uit het vat vol waarheid met biersommelier Sofie Vanrafelghem.

De andere kant van de heisa: Olaf Koens keek naar de Russische staatstelevisie en zag hoe Trump een Russische held is geworden. Video's over het dagelijkse leven van de Romeinen en Middeleeuwers gaan viraal, gemaakt met AI. Historicus Bram De Ridder keek mee. Luc van Bakel checkt of windmolens koeien doden.

Hangt er een valse Rubens in The National Gallery in London? Bert Watteeuw, directeur van het Rubenshuis, reageert op de aantijgingen. Is kaarsen branden ongezond? Ons licht in de duisternis heet Luc van Bakel die alle factchecks op een rij zet. Wat als je wetenschappelijk onderzoek gekaapt en volledig omgedraaid wordt door antivaxers? Eline Meyers (UGent) maakt het mee.

Zijn onze melkkoeien echt klimaatvriendelijk? Dat staat in reclame van de VLAM die lijkt op een echt krantenartikel. Wat zegt de wetenschap en waar ligt de grens tussen reclame en misleidende overheidsboodschappen? Koen Wauters van VRT NWS en dr. Dorien Luyckx (PhD over Native Advertsising) leggen uit. Wat is een Swasticar? Die hashtag over Elon Musk en Tesla is plots populair? Tim Verheyden legt uit.