Het Mediaforum
2,082 episodes — Page 34 of 42
Arjen Fortuin: “Die man is een ongelooflijke lafbek”
Uiteindelijk was het loos alarm, maar de hulpdiensten bij Schiphol waren gisteren in de hoogste staat van paraatheid vanwege de melding van een kaping. Het kapingsprotocol werd geactiveerd toen de gezagvoerder instructies gaf aan een piloot in opleiding. Hoe ga je als burger, journalist en hulpverlener om met nepnieuws in zo’n hectische situatie? Welke bronnen vertrouw je en welke niet? Naast Spraakmaker Susan Blankhart zitten Arjen Fortuin en Paul van Gessel aan tafel. We bespreken ook het interview – of vooral het gebrek aan een interview – in het tv-programma van Kay Burley op het Britse Skynews. De voorzitter van de Britse conservatieve partij zei op het allerlaatste moment af, waardoor Burley met een lege stoel kwam te zitten. Hoe ga je om met zo’n situatie?
Thomas Muntz: “Volgens mij wil iedere journalist radiojournalist worden: dan ben je die vleesgeworden stem”
We hebben het over het honderdjarige bestaan van de radio. Hoe klinkt de radiolegende en oud-nieuwslezer Donald de Marcas nu? Wat is de kracht van de radio die vandaag precies een eeuw bestaat en wat is er allemaal veranderd? Aan tafel zitten Tho mas Muntz, Sjors Fröhlich en Spraakmaker Jim Jansen. Sjors Fröhlich vertelt over een memorabel radiomoment die hij meemaakte. Hij deed live verslag van de bomaanslag in 1996 op de Olympische Spelen in Atlanta. Verder gaat het over Project Antarctica, dat op een nieuwe manier aandacht vraagt voor het onderwerp Klimaat. Werkt schrijven over het klimaat op de reguliere manier nog wel? Tot slot komt het debat dat vannacht met minister van defensie Ank Bijleveld is gevoerd aan bod. Had zij moeten aftreden en in hoeverre kan er worden gesproken over liegen?
Hasna El Maroudi: “Zo moest zij voor haar aangifte zelf door al die 7000 bedreigingen heen spitten voor de politie”
We hebben het over de lancering van Persveilig. Geweld tegen journalisten is toegenomen: hebben journalisten meer hulp nodig? Aan tafel zitten Hasna El Maroudi, Frenk van der Linden en Spraakmaker Pieter van der Kruijs. Ook bespreken we de promoties van auto’s in kranten. Staan uitgebreide omschrijvingen van auto’s in contrast met artikelen over het klimaat? Moeten hoofdredacties meer congruent zijn in hun keuzes? Verder hebben we het over Nederlandse IS-strijders in de media. Zij waren tot voor kort nog het kwaad zelve, de laatste tijd heeft de media steeds meer oog voor hun situatie. Zo schreef de Volkskrant gisteren over een IS’er uit Gouda, de kop: ‘We slapen hier tussen de stervende kinderen.’ Waar zou dit veranderde beeld vandaan komen en is zo’n kijkje in de werled van IS’ers van belang? Tot slot hebben we het over de details die minister van Defensie Ank Bijleveld gisteren gaf met betrekking tot het bombardement op een bommenfabriek in de Iraakse stad Hawija in juni 2015. Na vier jaar zwijgen, erkent de Nederlandse staat verantwoordelijkheid hiervoor. Is deze afgedwongen openheid, ook over het onjuist informeren van de Kamer, voldoende voor een geloofwaardig verhaal van de minister van Defensie?
Angela de Jong: “Het was een één op één kopie. Ik heb met open mond zitten kijken”
SBS 6 trapte dit weekend af met de nieuwe realityreeks ‘Wij Emigreren’. In Het Mediaforum bespreken we dit nieuwe programma, dat wel erg veel lijkt op het AVROTROS programma ‘Ik Vertrek’. In hoeverre kunnen mediaformats schaamteloos overgenomen worden? Bestaat er niet zoiets als een media-patent? Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Angela de Jong en Spraakmaker Gerdi Verbeet. We bespreken ook nog de uitspraak van Minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie over het verkrijgen van toegang tot WhatsApp-berichten van verdachten. Bijvoorbeeld in zaken rondom kinderporno. Kun je van techbedrijven verwachten dat ze meewerken aan dergelijk justitieel onderzoek? Behoort dat tot hun verantwoordeijkheid? En waar trekken we dan de grens?
Ronald Ockhuysen: ‘Er hing nog lang een doem over de redactie na de moord op Theo van Gogh’
We blikken in het Mediaforum uitgebreid terug de moord op Theo van Gogh. Op 2 november is dat 15 jaar geleden. Een dag waarvan veel mensen nog weten waar ze waren toen ze het hoorden. Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Yoeri Albrecht en Spraakmaker Valentijn Carbo. We bespreken niet alleen de tragische dood van Van Gogh, maar ook het werk dat hij tijdens zijn leven maakte. Wat is de erfenis van Theo van Gogh in het huidige medialandschap? En in hoeverre is hij een factor geweest in de verharding van het maatschappelijke debat in ons land?
Willem Korthals Altes: In oorlogsvoering mag je nepnieuws verspreiden
Dan een opmerkelijk bericht in NRC Handelsblad: De krijgsmacht onderzoekt of militairen desinformatie en propaganda moeten gaan verspreiden. Daarmee zou Nederland zich beter kunnen verweren tegen vijandige nepnieuwscampagnes en ook het strijdverloop in een missiegebied als Afghanistan kunnen beïnvloeden. Moet je dit wel willen als Nederlandse overheid? Past zoiets bij de Nederlandse democratische rechtstaat? Aan tafel zitten Hans Laroes, Marc Chavannes en Spraakmaker Willem Korthals Altes. Laroes is projectleider van ‘Safer World for the truth’ van Free Press Unlimited. Vanmiddag is er een bijeenkomst waar ze aandacht gaan vragen voor het grote aantal moorden op journalisten waarbij de dader vrijuit gaat. Hoe groot is dit probleem? Op welke manier gaan ze aandacht vragen? Als ze bepaalde zaken gaan onderzoeken, hoe gaan ze dit aanpakken? Het is uiteraard niet zonder gevaar. Tot slot: ‘Ben je verkracht, bel 118.’ Media zouden onder berichten over seksueel misbruik moeten verwijzen naar een hulplijn, net zoals nu gebeurt bij artikelen over zelfmoord met het nummer 0900-0113. Dat is de oproep van Iva Bicanic, hoofd van het Centrum Seksueel Geweld, en Bertho Nieboer, gynaecoloog van het Radboud UMC. Wat vinden onze mediakenners aan tafel hiervan?
Joost Oranje: 'Zuckerberg moet beter nadenken'
Een groep medewerkers van Facebook heeft in een open brief aan de top van het bedrijf hun zorgen geuit over nieuw beleid. Sinds deze maand wordt politici niets meer in de weg gelegd om in advertenties leugens te vertellen. Nieuwsuur-hoofdredacteur Joost Oranje neemt de Brexitcampagne, die met veel desinformatie op sociale media gevoerd werd, als voorbeeld om aan te tonen dat de medewerkers van Facebook een punt hebben. "Bij de Brexit is aantoonbaar nepnieuws gebracht (ook door politici) waarbij aangetoond is dat mensen op basis daarvan hun keuze hebben gemaakt." De Facebook-medewerkers vinden dat ‘een gevaar voor waar Facebook voor staat’. Maar een Facebook-topman vindt het belangrijk dat kiezers moeten kunnen horen wat politici te zeggen hebben, en dat ze zelfstandig een oordeel moeten kunnen vormen. Oranje: "Facebook heeft daar een zware verantwoordelijkheid. Zuckerberg moet er op zijn minst beter over nadenken dan te zeggen dat alles vrij is vanwege de vrijheid van meningsuiting." Luister het volledige forum met Oranje én Mireille van Ark, waarnemend hoofdredacteur bij BNR Nieuwsradio.
Zoë Papaikonomou: “Mensen in talkshows kunnen vooral goed babbelen”
We hebben het over het mediamoment van Zoë Papaikonomou. Zij wil het graag hebben over de column van Sheila Sitalsing. Papaikonomou vindt dat Sitalsing een punt heeft, als ze zegt dat men soms maar gewoon meepraat, zonder echt iets over het onderwerp te weten. Hoe kijken onze gasten aan tegen talkshows en de manier waarop men discussieert in deze programma’s? Wijzen onze gasten ook wel eens een verzoek voor een talkshow af, en waarom? Aan tafel zitten Wouter de Winther, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Arjan Postma. Verder hebben we het over onze eigen Frits Spits. Hij is door een vakjury van de VARA-gids verkozen tot belangrijkste radiomaker van de eeuw. De jury noemt hem "een van de allerbeste sfeermakers en verhalenvertellers op de radio". We spreken hem telefonisch. Hij heeft vakgenoten als Felix Meurders, Willem van Kooten en Edwin Evers achter zich gelaten. Voelt hij zich vereerd? Welk programma zou hij echt nog een keer willen maken? Hebben onze tafelgasten ook veel naar Frits Spits geluisterd? Tot slot: het is de nachtmerrie van elke hoofdredacteur. Verhalen die niet kloppen en toch zijn gepubliceerd in jouw krant of tijdschrift. Het overkwam begin dit jaar de hoofdredacteur van Nieuwe Revu, Jonathan Ursem. Zijn freelance journalist Peter Blasic schreef 27 artikelen en de anonieme bronnen die hij daarin opvoert waren zijn zachtst gezegd nogal twijfelachtig. In plaats van de artikelen te verwijderen, houdt Ursem ze online mét een flinke toelichting. Zo wil hij inzicht geven in de gemaakte fouten. Is dit een slimme manier om dit zo aan te pakken? Wat heeft de lezer er aan dat de artikelen blijven staan? Als nog steeds niet duidelijk is of hij die artikelen op waarde moet schatten? Ook hebben we het over anonieme bronnen en hoe daarmee om te gaan. Rectificatie: In de uitzending is gezegd dat het verhaal van Peter Blasic aan het rollen kwam door de Groene Amsterdammer en dat Blasic 22 verhalen voor dat blad schreef. Dit klopt niet. De Groene Amsterdammer publiceerde over Blasic, maar publiceerde geen artikelen geschreven door Blasic.
Charles Groenhuijsen: “Dit doen ze waarschijnlijk zodat de foto van Trump dé nieuwsfoto van de dag is”
De grote leider van IS is niet meer. Abu Bakr Al Bagdadi is gisteren in Syrië door het Amerikaanse leger in het nauw gedreven en vervolgens heeft hij zich met zijn 3 kinderen van het leven beroofd, aldus de trotse lezing van president Trump. Wat viel Charles Groenhuijsen, als Amerikakenner op aan de media-aanpak van Trump? Waarom liet Trump bijvoorbeeld lang op zich wachten bij de persconferentie? En waarom die geënsceneerde foto? Gaat dit nieuws afleiden van de impeachment procedure? Aan tafel zitten Charles Groenhuijsen, Gijs Groenteman en Spraakmaker Paul de Leeuw. Tot slot hebben we het over Kinderen voor Kinderen. Het Vara Kinderkoor met de maatschappelijke en vaak politiek correcte liedjes bestaat nu veertig jaar, en dat werd dit weekend groots gevierd. Hoe hebben onze Mediakenners de geschiedenis van dit koor meegemaakt? Paul de Leeuw heeft Kinderen voor Kinderen ook wel eens gepresenteerd. Wat was dat voor ervaring? Leeft het bij de kinderen van nu net zo veel als vroeger?
Bert Huisjes: “Dat is waar je zelf gegijzeld wordt, als je het over je eigen beroepsgroep hebt.. ben je dan wel objectief?”
Op dit moment zit Robert Bas nog achter slot en grendel. De NOS-journalist is gegijzeld door de rechtbank, omdat hij niet bereid was om als getuige vragen te beantwoorden in een strafzaak. Zijn vrijheidsontneming leidde -uiteraard- tot grote verontwaardiging bij journalisten. Wat is de impact van deze gijzeling? En maken de media dit groter dan het is? Of is deze gijzeling eigenlijk tegen de wet? Aan tafel Spraakmaker Hans Spekman, Paul Römer en Bert Huisjes.
Klaske Tameling: “Het is een illusie om te denken dat de nieuwsconsumenten zitten te wachten op een update, elke minuut”
We hebben het over het heftige nieuws uit het Verenigd Koninkrijk gisteren. Daar werden 39 lichamen aangetroffen in een vrachtwagen. De politie vermoedt dat het om migranten gaat, maar zeker weten doen ze dat niet. Sinds gisterochtend het bericht naar buiten kwam, is er niet veel meer dan dat bekend geworden. Hoe moet je als journalist hiermee omgaan, als er weinig bekend is? Nu wordt het verhaal gebracht omdat het heftig nieuws is, een ramp. Had dit verhaal net zo veel aandacht gekregen als hier een paar weken geleden een artikel over geschreven was dat het achterliggende probleem blootlegt? Aan tafel zitten Sjirk Kuijper, Klaske Tameling en Spraakmaker Job Cohen. In België is ophef ontstaan in de televisiewereld. De Vlaamse schrijfster Dalilla Hermans wil niet meer samenwerken met de VRT. Ze vindt dat de zender te weinig waardering naar haar als gast toont en wil daarom nooit meer te horen of te zien zijn in een programma van de Belgische publieke omroep. Hoe gaan Nederlandse redacties om met hun gasten? Sommige programma’s hebben een cultuur van gasten afzeggen op het laatste moment. Hoort dit er niet gewoon bij? En vandaag verscheen de biografie van oud-minister van Justitie Ivo Opstelten. Daarin geeft hij toe fouten te hebben gemaakt in de bonnetjesaffaire en daardoor is afgetreden. Is het vreemd dat het zo lang geduurd heeft voordat Opstelten iets laat horen over deze kwestie? Hoe wordt hier in Den Haag over gesproken? Opstelten neemt met dit boek natuurlijk zelf de regie. Is hij transparant genoeg om de schade te kunnen herstellen?
Nikki Sterkenburg: “Ik denk dat we gewend zijn geraakt aan aanslagen”
Hoewel het gisteren in het Achtuurjournaal een item was,haalde het deze ochtend niet de voorpagina’s: de gewapende man die met een ambulance in Oslo inreed op voorbijgangers. De slachtoffers raakten lichtgewond. De dader zou mogelijk rechtsextremistische motieven hebben. Onze mediakenners zijn verbaasd dat de aanslag relatief weinig aandacht kreeg. Eerder werd vaak meteen gekeken naar het dreigingsniveau in Nederland en breed uitgemeten in de media. Hoe komt het dat het minder is, of lijkt? Aan tafel zitten Nikki Sterkenburg, Catherine Keyl en Spraakmaker Jan Douwe Kroeske. Tot slot: Gallyon van Vessem had maandagavond haar laatste Hart van Nederland. Na 13 jaar moest de presentatrice vertrekken bij het dagelijkse tv-programma. Het programma was aan vernieuwing toe, volgens John de Mol. Gisteravond zat ze samen met Angela de Jonge bij Beau, Angela schreef een boze column over het vertrek van Gallyon, volgens haar is er sprake van leeftijdsdiscriminatie vanuit John de Mol. Hoe denken onze mediakenners hierover? Gaat het om het plaatje? Het klinkt niet gek dat een jonge frisse blikgoed is. Of heeft de televisiekijker helemaal geen behoefte aan zo’n jonge frisse blik?
Frénk van der Linden: “Het voelt heel slecht, met mijn hoofd in een sleutelgat”
Gisteren was een aflevering te zien van het AVROTROS-programma Hunted, waarin twee deelnemers aanklopten bij een boerderij in… Ruinerwold. In het programma spelen volwassenen een soort professioneel verstoppertje. Ruinerwold, tot vorige week hadden maar weinig mensen van dit Drentse dorpje gehoord, nu is het dagelijks in het nieuws. Steeds weer komen er nieuwe verhalen naar buiten over de wonderlijke familie die hier jaren zat ondergedoken. Hoe volgen onze Mediakenners dit nieuws? Margriet Brandsma stelt voor dat we moeten wachten met dingen naar buiten brengen tot er duidelijk is wat er nu echt aan de hand is. Het knaagde aan het geweten van Frénk van der Linden, die toch ook nieuwsgierig was. Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Frénk van der Linden en Spraakmaker Marjan Olfers. Tot slot: in NRC staat een groot verhaal over de positie van fixers, naar aanleiding van een artikel in Columbia Journalism Review, een wetenschappelijk tijdschrift over journalistiek. Zij doen hun beklag over Westerse media die bijvoorbeeld in conflictgebieden fixers te weinig betalen en zich te weinig bekommeren over hun veiligheid. Brandsma en van der Linden hebben allebei met fixers gewerkt. Zij regelen veel op bestemmingen waar journalisten onbekend zijn of de tal niet spreken. Volgens van der Linden kunnen zij ook je leven redden. Krijgen fixers inderdaad te weinig waardering? En hoe ver gaat de zorgplicht van een journalist voor een fixer?
Leonard Ornstein: “Het eerste dat sneuvelt in een oorlog is de waarheid”
We hebben het over een primeur van NRC over een bombardement in Irak door Nederlandse F16’s. Defensie bracht het niet naar buiten. Leonard Ornstein vindt het jammer dat dit onder de pet is gehouden. Juist nu moet het transparant zijn, vindt Ornstein. Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Marc Josten en Spraakmaker Bertho Nieboer. En de Australische kranten hebben vandaag allemaal zwartgelakte tekst op de voorpagina. Dat is uit protest tegen de overheid. Bij de Australian Broadcast Company is een politie-inval geweest om te achterhalen wie de bronnen waren bij een verhaal. Volgens de Australische kranten is daarmee de persvrijheid in het geding. Verwacht je zoiets in Australië? Spelen dit soort dingen in Nederland ook? Tot slot: Vorige week werd via sociale media werd een oude foto verspreid waarop de politie ingreep bij een demonstratie. Volgens de verspreiders was dit een bericht van de NOS, dat expres gedeeld werd om de boeren in een kwaad daglicht te stellen. RTL had te maken met een vergelijkbaar probleem op Snapchat. Daar was een tweet te zien die van RTL zou zijn, maar dat niet was, over een aanslag in Heerlen. Beide media zagen zich genoodzaakt deze berichten op hun websites te ontkrachten. Wat zijn de gevolgen van dit soort verkeerde berichten? Welke lessen kunnen hier uit getrokken worden? Is het te voorkomen? Volgens Josten moet er bij de jeugd meer gedaan worden dan een uurtje mediawijsheid. Het probleem is volgens hem groter.
Bert Huisjes: “ik ben zelf wel een liefhebber van nieuwshypes, maar ze kunnen ook gevaarlijk zijn”
Soms is het komkommertijd op de redactie, maar andere weken is er nieuws in overvloed. Deze week zat bomvol nieuwsmomenten, waarbij het soms lastig was te bepalen welk nieuws de overhand moest krijgen. Aan tafel Spraakmaker Rem Korteweg, Thomas Muntz en Bert Huisjes. Met hen hebben we het over het nieuwsbeeld van deze week. We hebben het over boze boeren, het gezin in Ruinerwold, de Turkse inval in Noord-Syrië, het Brexitakkoord en grote demonstraties in Catalonië. Zijn de onderwerpen zo belangrijk als we ze gemaakt hebben? En als er een krant moest komen voor iemand die de afgelopen week helemaal geen nieuws heeft kunnen volgen, wat zou er dan in moeten staan?
Paul Jansen: “Ik ben liever tweede en goed, dan eerste en fout”
We hebben het over een foto die gisteren viral ging via Twitter. Het zou zogezegd een foto van het boerenprotest zijn, maar bleek een foto van een protest vorig jaar. Gezegd werd dat de NOS de foto deelde, maar het was een nepaccount van de NOS die dat deed. NOS voelde zich genoodzaakt om te reageren, gezien zij het verwijt kregen fake news te verspreiden. Hoe ga je hier überhaupt als journalist mee om? Nepnieuws is snel gemaakt en verspreid. Volgens Paul Jansen is nepnieuws een bedreiging, maar ook een kans. Onderzoek je al je bronnen grondig? En hoe lang wacht je met publiceren? Aan tafel zitten Barbara Barend, Paul Jansen en Spraakmaker Thom Harinck. Nederland is een nieuwe talkshow rijker, eentje speciaal voor vrouwen. Gisteravond startte ‘Ladies Night’ van Merel Westrik op Net5 en het programma wist 378.000 kijkers te trekken. Wat vonden onze Mediakenners er van? Was het tv-aanbod niet toereikend en werd een dergelijk programma dus gemist? Verder praten we over het verborgen gezin in Drenthe. De details over het gezin beginnen langzaam binnen te druppelen. In eerste instantie werd gesproken over een religieus motief, maar nu wordt de 58-jarige Oostenrijker Josef B. verdacht van vrijheidsberoving. Terwijl gisteren nog volop gespeculeerd werd, kwam de Telegraaf al met een vrij feitelijk verhaal. We vragen Jansen, hoofdredacteur van de Telegraaf,hoe dit tot stand is gekomen? Hoe voorkom je dat je je vergaloppeert aan speculatie? Tot slot: de boerenprotesten om het stikstofbeleid. Het lijkt één van de bommetjes onder de huidige coalitie. Hoewel de regeringspartijen ons graag doen geloven dat alles koek en ei is, lijkt het onder de oppervlakte behoorlijk te rommelen. D66 wil flink saneren in de veehouderij, VVD en CDA zien dat niet zo zitten. Gaat de coalitie de rit uitzitten?
Kees Boonman: “De tijd van ‘geen commentaar’ is eigenlijk wel voorbij”
We hebben het over de gebeurtenis in het Drentse Ruinerwold gisteren. Er werd ontdekt dat een gezin 9 jaar lang in totale afzondering heeft geleefd. Aan de ene kant wil men alle details horen, maar mogen politie en burgemeester er weinig over zeggen. Roos Schlikker vindt dat we ook helemaal “geen recht hebben op alle details”. Kees Boonman staat daar iets anders in en vindt dat de tijd van “geen commentaar” wel voorbij is. Aan tafel zitten Kees Boonman, Roos Schlikker en Peter Hein van Mulligen. Ook hebben we het over het Mediamoment van Schlikker: kindvloggers; hoe kijken onze Mediakenners naar de ontwikkeling dat ouders hun kind helpen bij het maken van vlogs, met als doel veel likes en geld verdienen? Schlikker zegt: “Het aantal views, hoe populair ben je; val die kinderen daar toch niet zo mee lastig!” Tot slot nog een update over het boerenprotest. Hoe staat het nu met de sympathie tegenover de boeren? We spreken ook met verslaggever Mattijs van de Wiel.
Freek Staps: “Aan het einde had De Mos flink rode wangen”
We hebben het over de gevallen wethouder en partijleider Richard de Mos. Bij Pauw deed hij, voor het eerst sinds zijn verdenking van corruptie, zijn verhaal. Gelijktijdig gaf zijn collega Rachid Guernaoui een lang interview in het NRC. Hebben zij hun naam zo een beetje weten te zuiveren? Had het OM meer bij deze interviews betrokken moeten worden? Aan tafel zitten twee hoofdredacteuren, Gert Jaap Hoekman (NU.nl) en Freek Staps (ANP), en Spraakmaker Etchica Voorn. We bespreken ook de Nederlandse aanwezigheid van de pers in het Noord-Oosten van Syrië. Zouden er meer Nederlandse journalisten ter plaatse moeten zijn, gezien het feit dat het ook om Nederlandse gevangenen gaat? Hoe kijken de twee hoofdredacteuren hier tegen aan? En wat voor afwegingen moet je als hoofdredacteur maken voor je je mensen naar een oorlogsgebied stuurt? Tot slot blikken we nog even terug op de uitreiking van de Sonja Barend Award. Kefah Allush nam deze in ontvangst voor zijn gesprek in het programma ‘De Kist’ met Peter van Uhm. Vooral de waarde van een goed voorgesprek komt hierin naar voren.
Avi Bhikhie: “Je kan niet hetzelfde te werk gaan als wanneer je een politicus interviewt”
We blikken terug op het portret van prins Constantijn, dat gisteren bij RTL werd uitgezonden ter gelegenheid van zijn 50ste verjaardag. Hoe bijzonder is zo’n inkijkje in het leven van een lid van de koninklijke familie? Hoeveel invloed had de prins zelf op de inhoud van de reportage? En zouden we zo’n portret ook van koning Willem-Alexander en zijn gezin kunnen verwachten? Aan tafel zitten Avi Bhikhie, Tom Kleijn en Spraakmaker Robbert Dijkgraaf. Verder praten we over de ‘Jip en Janneke’-uitleg van sancties tegen Turkije door voormalig diplomaat Koopmans in Buitenhof. Ook bespreken we of meer Nederlandse media verslaggevers naar Noordoost Syrië moeten sturen.
Hansje van den Beek: “de correspondent weet precies hoe het zit, maar de gemiddelde redactie heeft de middelen daar niet voor”
De media deze week stonden vol met nieuws over de Turkse inval in het noordoosten van Syrië. Daarbij sloegen duizenden Koerden op de vlucht. In de Nederlandse media lijkt de sympathie vrijwel automatisch bij de Koerden te liggen - en dat is eigenlijk nooit anders geweest. Is de berichtgeving eigenlijk wel gebalanceerd genoeg? Aan tafel Spraakmaker Marjolijn van Kooten, Martha Riemsma en Hansje van den Beek. Verder hebben we het over de Nobelprijs van de vrede. Er zijn 301 kandidaten aangedragen voor die prijs, toch focust de media zich vooral op slechts twee personen: Greta Thunberg versus Donald Trump. Lekker beeld natuurlijk, maar moet je als media wel zo simplistisch te werk gaan?
Hasna el Maroudi: “Je moet zo min mogelijk vrijgeven, al is het maar omdat het anderen kan inspireren”
In Halle in Oost-Duitsland was gisteren een aanslag op een synagoge, met twee doden. De dader komt uit rechts-extremistische hoek. De aanslag is, net als die in Christchurch in Nieuw-Zeeland gefilmd. Waarom zouden die daders dat zo precies filmen? En het roept de vraag op wat je als journalist doet met het filmpje. Publiceer je het, of juist niet? Nieuwsuur koos ervoor om een still uit de video te laten zien en een omschrijving van wat er in het filmpje gebeurt. Wat zouden onze mediakenners doen? Volgens Arno Kantelberg wordt de dader door “zijn gepruts” juist gemythologiseerd. Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Hasna el Maroudi en Spraakmaker Abdelkader Benali. Sjors Fröhlich, de directeur van BNR Nieuwsradio en in die hoedanigheid ook lid van ons Mediaforum, maakt een opmerkelijke carrièremove. Hij wordt burgemeester van de gemeente Vijfheerenlanden. We spreken hem telefonisch. Kantelberg is jaloers, hij zou zelf namelijk ook graag burgemeester worden! Is het een gekke stap van journalist naar burgemeester? Waar kijkt Fröhlich het meest naar uit? En wat als het niks wordt, kan hij dan nog terug de journalistiek in?
Wijndelts: “Is het een bron die je moet beschermen, of een ontsnapte zedendelinquent met een IP-adres dat je gewoon aan de politie kan geven?”
Aan tafel zitten Ward Wijndelts, llse Openneer en Spraakmaker Geertjan van Oosten. Vanuit de studio van Omroep Gelderland schuift hoofdredacteur Sandrina Hadderingh aan. De voortvluchtige tbs’er Ronald van Zwam heeft meerdere malen mailcontact gehad met de regionale Omroep Gelderland. In zijn mails heeft hij zware kritiek op de TBS instelling De Pompekliniek in Nijmegen. Hoe is dit mailcontact tot stand gekomen en hoe zijn zij omgegaan met deze kwestie? Waarom kies je ervoor om een veroordeelde tbs’er een podium te geven? Hoe ver ga je in bronbescherming? Omroep Gelderland heeft ervoor gekozen de gegevens van Van Zwam niet te delen met de politie, omdat hij geen acuut gevaar zou zijn. Kun je daar vanuit gaan? Wijndelts vraagt zich af of dit een bron is die je moet beschermen, of een ontsnapte zedendelinquent met een IP-adres dat je gewoon aan de politie moet geven. Kan de politie Omroep Gelderland dwingen? Hou zouden de andere mediakenners aan tafel hiermee omgaan?
Zoë Papaikonomou: “Journalisten zijn vaak bang dat ze als te links worden gezien”
We blikken terug op de klimaatdemonstratie van Extinction Rebellion gisteren in het centrum van Amsterdam. Ruim twaalf uur barricadeerden enkele honderden demonstranten de weg. De kranten belichtten de demonstratie van verschillende kanten. Worden de klimaatdemonstraties onderschat? Heerst er vermoeidheid onder journalisten als het gaat om het klimaat? We vergelijken het met het boerenprotest van vorige week, dat op veel sympathie kon rekenen. Aan tafel zitten Leonard Ornstein, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Tijl Beckand. Ook bestaat Dokter Media 5 jaar! In deze rubriek plaatsen artsen Lester du Perron en Tijs Stehmann de nodige kanttekeningen bij medisch nieuws. Journalisten vliegen namelijk nog wel eens uit de bocht bij berichtgeving over medische zaken. We spreken dokter Tijs Stehmann over of journalisten inmiddels hun leven hebben gebeterd. Is het onkunde? Tijdgebrek? Van patiënten die met een krant aan komen bij hun arts en zeggen ‘dokter, doet u mij dit maar,’ krijg je te hoge verwachtingen en teleurstelling. Daar moet dus voor opgepast worden.
Jan Slagter: “Voor Matthijs zou het niet goed zijn als hij gelijk naar RTL zou gaan”
We hebben het over Matthijs van Nieuwkerk die volgens het AD lonkt naar een talkshow in Vlaanderen. Zou dit een slimme zet zijn? Waarom gaat hij dan niet naar RTL? Zou de NPO moeten beginnen met het vragen van een ‘transfersom’, net als in het voetbal? Aan tafel zitten Jan Slagter, Arjen Fortuin en Spraakmaker Medy van der Laan. Ook hebben we het over Avondlicht, het nieuwe programma van Sander van der Pavert en tevens de man achter LuckyTV. Een interview van een uur met een bekend persoon knipt Van der Pavert terug tot 12 minuten, wat absurdistische televisie oplevert. Onder andere Andries Knevel en Catherine Keyl zijn te zien in de serie. Het fenomeen ‘talkshow’ wordt flink op de hak genomen. Terecht? Tenslotte bespreken we het vertrek van de Haagse burgemeester Pauline Krikke, dat zij zondag op Instagram aankondigde. De kritiek op het filmpje was niet mals. Krikke gaf aan een directe lijn te willen hebben naar haar volgers, de burgers van Den Haag. Had ze het toch beter via een persconferentie bekend kunnen maken? Moeten we wennen aan dat politici en machtsfiguren zich steeds vaker direct uitspreken via social media?
Yoeri Albrecht: “We hebben een obsessie voor de ergste misdadigers, maar diegenen die daar slachtoffer van zijn, laten we totaal in het duister”
We hebben het over de brede aandacht van de Volkskrant voor de slechte omstandigheden van oud IS-strijders. Hoe zit het met de aandacht van de media voor de slachtoffers? Ook kijken we naar de berichtgeving van de media over de verdachte die is opgepakt voor de moord op de advocaat Derk Wiersum: groot nieuws, maar met weinig informatie. In hoeverre wordt er gespeculeerd en zouden meer details gewenst zijn? Aan tafel zitten Yoeri Albrecht, Sonny Motké en Spraakmaker Hans Aarsman. Ook hebben we het over de rode draad in de economische verslaggeving in de kranten van vanochtend. Die draad bestaat namelijk uit de focus op beloningen. Is het goed dat de media blijven hameren op bonussen en beloningen? Vervolgens praten we over de bestrijding van desinformatie op Facebook. Facebook moet zélf op zoek naar berichten om ze vervolgens te verwijderen, stelt het Europese Hof. Is dit inderdaad een verantwoordelijkheid van Facebook en hoe gaat dit in z’n werk? Hoe zit het daarnaast met de functie van de pers? Tot slot hebben we het over Jesse Klaver, die deze week liet weten dat GroenLinks alle begrotingen goed gaat keuren. Hij kreeg daarna zijn halve achterban over zich heen, terecht? Is er bij Klaver sprake van een nieuwe soort transparantie?
Kees Boonman: “Cafépraat in een talkshow; dat is geen journalistiek”
We hebben het over een moment uit Pauw gisteravond. Rutger Castricum was uitgenodigd om over de val van de coalitie in Den Haag te praten vanwege de verdenking van corruptie door onder andere Richard de Mos. Was het een poging om een vermakelijke draai te geven aan het nieuws dat al de hele dag te horen was? Wat stoort Kees Boonman aan hoe het besproken werd? We bespreken met onze mediakenners hun kijk op deze zaak. Aan tafel zitten Kees Boonman, Gijs Groenteman en Spraakmaker Beppie Melissen. Ook kijken we naar de krantenkoppen vandaag. Opvallend: Twee grote namen uit het politiekorps op twee verschillende voorpagina’s van de kranten vanochtend. De politie laten steeds meer van zich horen en zien in de media. Vanochtend ook weer: in de Telegraaf, de nieuwe politiechef van de regio Midden-Nederland, Martin Sitalsing. In de Volkskrant een uitgebreid interview met korpschef Erik Akerboom. Zijn toon is streng; door de wispelturigheid van de politiek is de Nederlandse drugscriminaliteit zo groot. Hij hekelt het Nederlandse zigzag beleid, zoals hij vanochtend ook op NPO Radio 1 zei. Hoe kijken onze gasten naar deze interviews? Moet je dit soort interviews wantrouwen? We besluiten het Mediaforum met nog een groot interview: het afscheidsinterview van Marianne Thieme in De Groene. Zij neemt afscheid van de Kamer, maar blijft actief in de Partij voor de Dieren. Het is opvallend dat ze voor één krant kiest, zoals we maandag al in het Mediaforum bespraken. Is het resultaat daarvan dat andere media gaan grasduinen in allerlei verhalen? En geeft het interview antwoord op de vragen die er zijn?
Margriet Brandsma: “Het leek wel alsof ze de dag ervoor allemaal getraind waren door hetzelfde mediabureau”
We hebben het over de beeldvorming van het boerenprotest en het imago van de boeren. De boeren hadden gisteren over aandacht niet te klagen, met de tractoroptochten op de snelwegen en het grote protest in Den Haag. Er waren veel jonge boeren te horen en allemaal welbespraakt. Volgens Brandsma leek het alsof ze allemaal dezelfde mediatraining gevold hadden. En ook al stond half Nederland vast: er was weinig kritiek te horen. Meer waardering voor de boer, was de boodschap. Is die waardering er gekomen? Is het opvallend dat er weinig kritiek was? Hebben onze gasten dit kritische geluid gemist? Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Haroon Ali en Spraakmaker Ineke Sluiter. Ook hebben we het over de Britse Prins Harry en zijn vrouw Megan Markle. Zij stappen namelijk naar de rechter omdat de krant “Mail On Sunday” een persoonlijke brief van Markle aan haar vader had gepubliceerd. Harry trekt de vergelijking met zijn moeder, prinses Diana; heeft hij een punt? Brandsma vind het “heel sterk dat prins Harry dat op deze manier doet”. Maakt de claim juridisch een kans? Volgens Ineke Sluiter wordt de grens tussen privé en publiekelijk duidelijker.
Pieter Klok: “Ik zou voorzichtig zijn met meteen veel maatregelen te nemen”
Journalisten die betrokken zijn bij verslaggeving rondom zware criminaliteit of georganiseerde misdaad kunnen hun ervaringen binnenkort delen tijdens een bijeenkomst. Deze wordt geleid door de nationaal coördinator terrorismebestrijding en veiligheid. De onderwereld lijkt steeds meer aan de oppervlakte te komen. met als laatste voorbeeld de liquidatie van Derk Wiersum. Hoe denkt Pieter Klok van de Volkskrant hier over? Op welke manier berichten zij over misdaad en hoe denkt hij over het beveiligen van journalisten? Is misdaadjournalistiek vooral iets voor kranten, of is het ook iets voor de sociale media? Diederik Broekhuizen legt uit. Aan tafel zitten Pieter Klok, Diederik Broekhuizen en Spraakmaker Ed Kronenburg. En de Brexitsoap duurt voort. Boris Johnson zou nu een plan hebben voor de grens met Noord-Ierland. Maar ondertussen verschijnt in de Britse pers het ene sappige verhaal na het andere over zijn buitenechtelijke escapades. Welke kant ben je sneller geneigd te kiezen bij het schrijven van een stuk? Zijn de reacties op social media vooral positief of negatief? Zijn de journalisten en het publiek Brexit-moe? We praten ook met Kees Boonman, die vandaag in het Verenigd Koninkrijk is, bij het conservatieve partijcongres van de Tories in Manchester. Hoe is de stemming op dat congres? Gaat het over de Brexit of over Boris Johnson?
Jan-Kees Emmer: “Dit is een radicale en contraproductieve oplossing”
We hebben het over het Mediamoment van Jan-Kees Emmer. Namelijk een persconferentie van president Trump vorige week. In het fragment hoor je de presentatrice Nicole Wallace van de zender MSNBC, die na 7 minuten van Trumps persconferentie wegschakelt. De eindredactie nam dit besluit omdat ze geen leugens van Trump wilden uitzenden. Wat voor effect heeft het wegdraaien van de speech? Uitzenden en achteraf factchecken is natuurlijk ook een optie. Hoe wordt zo’n beslissing genomen? Ook bij de redactie bij de rechtse televisiezender Fox News, die normaal gesproken erg pro-Trump is, wordt Trump nu kritisch gevolgd door de nieuwsredacties. Is deze ontwikkeling verrassend? Aan tafel zitten Jan-Kees Emmer, Angela de Jong en Spraakmaker Els Kloek. Ook hebben we het over het afscheid van Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Zij nam gisteren afscheid. Het is niet bekend waarom ze haar functie neerlegt. Dat lezen we pas woensdag in De Groene; een voor de pers geregisseerd afscheid, vergelijkbaar met dat van Alexander Pechtold van D66 die een afscheidsinterview gaf in Vrij Nederland. Is het slim dat ze dat zo doet? Is het vervelend voor journalisten dat ze dit zo doet? Volgens Emmers roept het de vraag op “wat heb je te verbergen?” Tot slot: afgelopen vrijdag was de laatste uitzending van Jinek. Er wordt veel gespeculeerd over wie de opvolger zal zijn. Wat denken onze mediakenners?
Paul Jansen: “Laat de minister zich hier nou niet mee bemoeien, laat het aan de branche over”
Minister van Engelshoven wil rolbevestigend speelgoed ‘onder de loep nemen’. Dat zei ze in antwoord op vragen van het AD, naar aanleiding van het bericht dat Franse speelgoedwinkels speelgoed genderneutraal maken. Dat bericht ging een eigen leven leiden, maar waarom eigenlijk? En hoe komt het dat dit onderwerp zo gevoelig ligt? Aan tafel Spraakmaker Bero Beyer, Sjirk Kuijper en Paul Jansen. En we hebben het over 75-jaar Nederlands Dagblad. Hoe heeft de krant zich ontwikkeld in die 75 jaar? En is er nog voldoende ruimte in Nederland voor een krant met een Christelijk oogmerk?
Klaske Tameling: “Tim de Wit is de droom van iedere hoofdredacteur”
We hebben het over het mediamoment van Klaske Tameling. Zij wil namelijk een ode brengen aan een correspondent: Tim de Wit. Wat maakt hem volgens Tameling zo goed? Aan tafel zitten Klaske Tameling, Marc Chavannes en Spraakmaker Jet Bussemaker. Het mediamoment van Chavannes gaat over het stikstofrapport van Remkes. Daarover zegt hij: “Mensen met inslaapproblemen die hebben hier een goede aan!”. Hem valt op dat Remkes in alle interviews fel is, maar dat het rapport vooral mild en ambtelijk is. Is dit onderdeel van het politieke spel? Ook hebben we het over Donald Trump. Er hangt een impeachment-procedure boven het hoofd van de Amerikaanse president vanwege een telefoongesprek dat hij voerde met de Oekraïense president Zelensky waarin hij vroeg om belastende informatie over zijn democratische tegenkandidaat Joe Biden. Trump draait het nieuws in de afgelopen 24 uur zijn kant op. Hij wil corruptie stoppen en noemt zichzelf in het telefoongesprek “niet dwingend” naar Zelensky toe. Hoe lezen onze mediakenners, en met name oud-correspondent VS Chavannes, deze transcriptie? Was er sprake van onwettig gedrag door Trump? Wat gaan we de komende tijd zien in de media? Kan Trump gunstig gebruik maken van de impeachment-prodecure in zijn campagne? Gisteravond werd het nieuws over de impeachment-procedure die door Nancy Pelosi is gestart ook in de Nederlandse talkshows besproken. Te gast bij Jinek was Michiel Vos, hij is óók de schoonzoon van Pelosi. Is het logisch dat Vos hiervoor gevraagd werd? Wat doet dit met zijn geloofwaardigheid?
Joost Oranje: “Het is één van de moeilijkste dingen en grootste uitdagingen in ons vak om bepaalde zaken vast te houden”
Het Mediamoment van Joost Oranje gaat over de dynamiek van het nieuws en het maken van journalistieke afwegingen daarin. Nieuwsuur stond namelijk voor de keuze om nog meer verdieping te zoeken in het verhaal van de moord op Derk Wiersum, maar snel volgde nieuws uit Amerika en Engeland. Kies je sneller voor de actualiteiten dan doorgaan op een lopend dossier? Hoe worden deze afwegingen gemaakt? Aan tafel zitten Wouter de Winther, Joost Oranje en Spraakmaker Adriana van Dooijeweert. Tot slot hebben we het over de kwestie Wybren van Haga. Gisteren werd het VVD Tweede Kamerlid uit de fractie gezet. De hele zaak kwam aan het rollen door een primeur van Hart van Nederland. Van Haga zegt dat hij het slachtoffer is van beeldvorming. Is dat zo? Is de VVD te voortvarend te werk gegaan door van Haga uit de fractie te zetten? Hoe kijken onze mediakenners naar dit nieuws? Is het opvallend dat van Haga de pers niet mijdt?
Freek Staps: “Krijg je Donald Trump overtuigd hiermee? Ik twijfel...”
De klimaatactiviste Greta Thunberg sprak de wereldleiders tijdens de VN-klimaattop stevig toe: ,,Hoe durven jullie’’, brieste ze. De Zweedse tiener was zichtbaar boos en emotioneel tijdens haar speech. Ze roept als 16-jarige een boel engagement op. Maar is het ook effectief die boosheid? Aan tafel Spraakmaker Tjeerd Royaards, Ward Wijndelts en Freek Staps. En we hebben het over de documentaire van journalist Fons de Poel over burgemeester Femke Halsema. Doet dit zeer persoonlijke inkijkje in de persoon haar goed als burgemeester of juist niet?
Angela de Jong: “Dit is de transfer van het jaar en overschaduwd die van Linda de Mol”
We hebben het over de overstap van Jinek van de KRO-NCRV naar RTL. Is het een slimme stap van Jinek? Wie is de gedroomde opvolger? Josten vindt het niet zo erg dat ze de overstap maakt. Waarom niet? Bepaalde programma’s zijn misschien meer geschikt voor de publieke omroep en andere programma’s voor de commerciële zenders. Hoe denken onze gasten daar over? Zou het verstandig zijn als de NPO meer geld uittrekt om bepaalde presentatoren bij zich te houden? Aan tafel zitten Angela de Jong, Marc Josten en Spraakmaker Ed Nijpels. Ook hebben we het over het mediamoment van Josten: een antwoord van minister Bruins op een vraag gisteren in WNL op Zondag. Het kabinet wil miljoenen uittrekken voor de Formule 1. Josten soort zich aan de uitspraken die minister Bruins dar over deed. Josten zegt: “Het is alsof je een anti-rookbeleid wil promoten en je zit met een peuk in je bek”. Tot slot: morgen gaat het Marengo-proces in de extra-beveiligde zaal van de rechtbank op Schiphol verder, maar publiek en pers zijn niet langer welkom. Dat is vanwege veiligheidsredenen, aldus het persbericht van de Rechtbank van Amsterdam en het OM. Op de vraag of het een goede zaak is dat de pers niet meer welkom is, antwoordde minister Grapperhaus van Justitie gisteren in Buitenhof. Wat vinden onze mediakenners van zijn reactie? Is dit een nieuwe koers van het OM waarin de deuren vaker gesloten blijven? Moeten we als journalisten standvastig blijven en dit aanvechten?
Julia Wouters: “we hebben allemaal een racist en seksist in ons wonen”
Opnieuw ophef rondom de Canadese premier Trudeau. Eerder deze week verschenen al twee foto’s van de premier waarop hij met een zwartgemaakt gezicht stond afgebeeld, nu is er ook een video naar buiten gekomen waar hij opnieuw een zwartgemaakt gezicht heeft. En dat terwijl hij in een nek-aan-nekrace verwikkeld is met zijn conservatieve tegenstander. Hoe groot is de imagoschade? Aan tafel Spraakmaker Julia Wouters, Nikki Sterkenburg en Frénk van der Linden. En we hebben het over het nieuwe platform van NU.nl voor kinderen tussen de zeven en twaalf jaar. Een goed initiatief? Of is er in Nederland al genoeg voor kinderen wat betreft nieuws?
Wouter Laumans: “De naïviteit die ik 8 jaar geleden had, ben ik wel kwijt”
Aan tafel zitten Wouter Laumans, Paul Römer en Spraakmaker Ferry Mingelen. Misdaadjournalist Laumans vertelt hoe hij de afgelopen 24 uur beleefde. “Ik ben op een trein gestapt en die rijdt eigenlijk nog steeds”. Hoe voorkom je dat je als media extra angst creëert? Of moet je het er juist over blijven hebben, ook in de media? Het nieuws is natuurlijk nog vers, de dader is nog niet opgespoord. Wil men te snel de analyse induiken? Hoe nu verder, dat is wat we bespreken met onze gasten. Wouter Laumans schreef 5 jaar geleden de term ‘mocromaffia’. Hoe is die titel ontstaan en wordt het nu door anderen verkeerd gebruikt? Zijn anderen er te veel mee aan de haal gegaan? In hoeverre kan een term, of bijvoorbeeld een tv-serie, aanzetten tot bepaald gedrag?
Het politiek forum: de nabeschouwing van Prinsjesdag - deel 2
We blikken terug op Prinsjesdag in een speciaal forum. Te gast zijn Kees Boonman, Leonard Ornstein, Margriet Brandsma en Peter Kee. Welk moment van gisteren willen zij graag uitlichten?
Het politiek forum: de nabeschouwing van Prinsjesdag - deel 1
We blikken terug op Prinsjesdag in een speciaal forum. Te gast zijn Kees Boonman, Leonard Ornstein, Margriet Brandsma en Peter Kee. Welk moment van gisteren willen zij graag uitlichten?
Zoë Papaikonomou: “De gunfactor, wat heeft dit met journalistiek vakwerk te maken?”
Vandaag presenteert het ministerie van Financiën de miljoenennota aan de Tweede Kamer. Wat daar in staat, werd zoals ieder jaar afgelopen weken al voor een deel gelekt. Want Prinsjesdag is niet alleen een politiek-spektakel, maar ook voor media een belangrijke dag. Volgens Bert Huisjes moet je tijdens Prinsjesdag vooral kijken naar ‘wat wordt niet gezegd?’. Politici doen hun verhaal bij verschillende media. Volgens Papaikonomou is het vooral een gunfactor waar ze aanschuiven. Ze zegt: “het is mazzel hebben en dan ben je vervolgens een soort marketingbureau voor de minister.” Hoe zorg je dat een minister bij je aan tafel zit in een talkshow en hoe werkt het spel met de voorlichters? Is het echt een kwestie van gunnen? Zijn de primeurs zo belangrijk? Papaikonomou zegt: “Een primeur is niet per definitie goed vakwerk”. We hebben het ook over Frits Wester. Een belangrijke afwezige dit jaar, want de afgelopen jaren was hij vaak dé journalist van Prinsjesdag. Wordt hij gemist? Is er te snel geoordeeld? Aan tafel zitten Bert Huisjes, Zoë Papaikonomou en Spraakmaker Frits Barend. Tot slot: de spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten liepen dit weekend hoog op. Jarenlang was Thomas Erdbrink ‘onze man in Teheran’ - voor de NOS, Volkskrant en The New York Times. Maar de afgelopen maanden horen we maar weinig. De persaccreditatie van Erdbrink werd in juni niet verlengd, wat journalistiek werk in Iran lastig maakt. Stel dat het escaleert in Iran, wat betekent dat dan voor onze nieuwsgaring als Nederland er geen correspondent meer heeft zitten? Papaikonomou heeft ervaring in het Midden-Oosten; hoe heeft zij dit ervaren? Huisjes is als correspondent in Kosovo geweest in tijden van oorlog. Hoe bereid je je daar op voor?
Ronald Ockhuysen: “De Nederlandse overheid heeft geen Russische trol nodig om te boel te manipuleren”
Opmerkelijk nieuws vanochtend in Trouw. Opnieuw bemoeit een ministerie zich nadrukkelijk met een onderzoek en dat is niet de eerste keer. Hoe betrouwbaar is onze overheid eigenlijk nog? Is het stelselmatig? En wat zegt dit over de cultuur? Wat is de taak van de journalistiek hier in? Aan tafel zitten Paul van Gessel, Ronald Ockhuysen en Spraakmaker Marco Zannoni. Tot slot hebben we het over de zaak van de zoon van Femke Halsema. Die heeft dit weekend een opmerkelijk staartje gekregen. In een interview met Robert Oey, de man van Halsema, in NRC dit weekend zegt de documentairemaker dat het zogenaamde nepwapen afkomstig was van hem. Hij had de onklaar gemaakte revolver in een kastje in de woonkamer liggen, zonder dat Halsema het wist. Is het wel verstandig dat de woordvoerder direct doorverwees naar Oey? Hoe denkt Zannoni, op crisisniveau, hier over? Is het een privékwestie of duidelijk een publieke zaak? Is het een politiek spel?
Haroon Ali: “De kop is altijd heel spannend en als je het dan leest denk je: toch geen aliens”
We hebben het over het Mediamoment van Haroon Ali: er is waterdamp ontdekt op de planeet k2- 18b. Dit soort berichten blijven interessant; waarom willen we dit lezen? Is er kans dat er leven op een andere planeet is? Aan tafel zitten Martha Riemsma, Haroon Ali en Spraakmaker Diederik Jekel. Veel ophef gisteren over de onthullingen van Nieuwsuur en NRC over de salafistische moskeescholen waar kinderen leren dat mensen met een ander geloof of levensovertuiging de doodstraf verdienen. Daar kwam ook gisteravond nog de reportage van Nieuwsuur bij, die laat zien dat het bij reguliere islamitische basisscholen in Nederland ook niet altijd in de haak is. Hoe kijkt Ali, als ex-moslim naar deze onthullingen? Was is het verschil tussen dit onderwijs en ander religieus onderwijs? Hoe komt het dat journalisten hier niet scherp op zijn geweest? Het lesmateriaal is immers gewoon online beschikbaar. Hoe gaat Tubantia, als regionale krant, met dit nieuws om? Tot slot: een groot interview vandaag in het AD met prinses Irene. Altijd opvallend als leden van het Koninklijke Familie spreken in de media. Ze spreekt over haar overleden zus, over het klimaat en president Trump. Levert zo’n interview met iemand van het Koninklijke Familie iets op? Waarom vindt Ali het saai en wil Riemsma het op de voorpagina zetten?
Gert-Jaap Hoekman: “Terughoudendheid, daar is helemaal niks mis mee”
We hebben het over een heftige zaak, namelijk over de 14-jarige Savannah die twee jaar geleden werd vermoord. De moeder van Savannah zat gisteren bij Beau en vertelde over haar ervaringen met de pers. Zij werd vroegen om rust, maar werden lastig gevallen. De pers vond dat ze zelfs recht hadden om aanwezig te zijn op de begrafenis, terwijl de familie daar geen toestemming voor gaf. Hoe kijken onze mediakenners hier naar? Aan tafel zitten Gert-Jaap Hoekman, Ilse Openneer en Spraakmaker Andrée van Es. Ook hebben we het over de gezinsdoding in Dordrecht eerder deze week. Hoe ga je om met zulke heftige zaken? Wanneer ga je ergens wel of niet met een camera op af? Volgens Hoekman wil “het publiek” aan de ene kant alles weten, maar waarderen ze ook de terughoudendheid. Welke afwegingen maak je? Is er beleid op de termen die gebruikt worden? De een spreekt namelijk over familiedrama, de ander over moord, de ander over gezinsdoding.
Jan Slagter: “Ik vind het vooral stemmingmakerij”
Het verpleeghuis dat Jan Slagter twee jaar geleden eigenhandig heeft opgericht heeft een flinke tik op de vingers gekregen van de Inspectiedienst Gezondheidszorg. EenVandaag las het kritische rapport van de Inspectiedienst en maakte er een item van. Slagter noemt het ‘stemmingmakerij’. Waarom is hij niet te spreken over de aanpak van EenVandaag? Is het rapport niet gewoon een momentopname? En hoe nu verder? Gaat Slagter werk maken van de punten uit het rapport? Aan tafel zitten Jan Slagter, Thomas Muntz en Spraakmaker Kim Putters. Het Mediamoment van Muntz is het aankomende vertrek van John Bercow. De Speaker of the House vertrekt uiterlijk op 31 oktober uit het Lagerhuis. Gisteren kondigde hij het vertrek aan. Ging dit op een typische Britse manier? Zou het ook in Nederland op deze manier kunnen gaan? Putters zegt hierover: “Onze Kamervoorzitter kan veel minder makkelijk bewegen zoals hij dat doet”. En vandaag wordt er actie gevoerd in Den Haag tegen de bezuinigingen op de publieke omroep. Vakbonden FNV, CNV en NvJ zijn bang dat er straks niet genoeg geld is om te investeren in nieuwe programma’s. En dat zij ‘haar belangrijke taak binnen de democratie’ niet meer goed kan uitvoeren. De discussie lijkt zich vooral toe te spitsen op de reclame gelden. Minister Slob wil voor 20.00 uur de omroep reclamevrij hebben. Wat vinden onze gasten daarvan? Verder is Muntz benieuwd hoe de demonstratie in beeld gebracht gaat worden, zowel door de commerciële omroepen als de publieke omroepen.
Angela de Jong: “Dit waren een soort poppen; een sprookje”
We hebben het over de kijkcijferstrijd van de zaterdagavond. Hoe hebben onze mediakenners gekeken? Wie heeft de strijd gewonnen? Angela de Jong noemt het programma Flirty Dancing ‘leeg’. Waarom? Aan tafel zitten Ronald Ockhuysen, Angela de Jong en Spraakmaker Peter Römer. Ook hebben we het over het Koningshuis, dat sinds 1982 een dubbele toelage ontvangt voor het onderhoud van het interieur van de paleizen. Dat zegt de NRC en andere media nemen dat over. De Rijksvoorlichtingsdienst zegt dat dat niet klopt, dat beide bedragen een andere bestemming hebben. De media die hierover berichten noemen de reactie van de Rijksvoorlichtingsdienst wel, maar nemen de conclusie van het NRC gewoon over. Zou het anders zijn geweest als de Telegraaf het geschreven had, in plaats van NRC? Hoe is het Parool hiermee omgegaan? Had er transparanter over bericht moeten worden? Tot slot: In de column ‘De week van de hoofdredacteur’ vertelt Paul Jansen van de Telegraaf dit weekend over een conflict dat hij met zijn Nu.nl-collega Gert-Jaap Hoekman had. Een Telegraafartikel dat beweerde dat minder vlees eten niet per se leidt tot minder klimaatschade, werd door Facebook geweigerd als nepnieuws. En Nu.nl voert voor Facebook de checks uit of berichten kloppen, dus kwam Jansen verhaal halen bij Hoekman. Die gaf uiteindelijk toe dat het betreffende artikel geen nepnieuws was. Gert-Jaap Hoekman , hoofdredacteur van Nu.nl, geeft uitleg. Is het nuttig dat Facebook nepnieuws probeert te filteren? Wat is precies de afspraak tussen Nu.nl en Facebook? Waarom is Nu.nl er mee begonnen? En gaan ze ermee door?
Jan-Kees Emmer: “Een politieman neerslaan? Misschien een nachtje in de cel, taakstrafje en dan ben je weg”
Het zag blauw op de radio en tv de afgelopen weken. En dan hebben we het natuurlijk over de politie, overal in medialand schoven ze aan om aandacht te vragen voor de situatie op straat. Was er té veel aandacht voor de politie? En waarom is er juist nu weer zo veel aandacht? Spraakmaker Onno Hoes, Jan-Kees Emmer en Hansje van der Beek. En we hebben het over de visie van minister Slob voor de toekomst van de publieke omroep.
Bart de Koning: “Ik begrijp wel dat ze niet in de uitzending willen, want ze hebben geen poot om op te staan”
Aan tafel zitten Wouter de Winther, Sandrina Hadderingh en Spraakmaker Stijn Fens. Aan de telefoon Bart de Koning. We hebben het over het rapport: ‘De Achterkant van Amsterdam’, dat vorige week het nieuws domineerde. Het rapport kwam tot stand na een half jaar onderzoekswerk van journalist Jan Tromp en hoogleraar bestuurskunde Pieter Tops. Volgens Bart de Koning , onderzoeksjournalist van Follow the Money is dat rapport een rammelend geheel van aannames, krantenknipsels en anonieme bronnen. Hadden journalisten kritischer met het rapport moeten omgaan? Stijn Fens zegt: “Hoe vaak gebeurt het niet dat een rapport wordt uitgebracht en dat later vraagtekens worden gezet?” Hoe ga je om met het gebruik van anonieme bronnen? De Winther geeft aan dat je als journalist nu eenmaal soms dingen te horen krijgt die nieuwswaardig zijn, maar dat nieuws kun je niet altijd met naam en toenaam kunt publiceren. Volgens Sandrina Hadderingh blijft het “te vaak hangen in gevoel; we voelen dat er iets aan de hand is”. Ze zegt dat fact checking heel belangrijk blijft.
Marjan Olfers: “Journalisten zouden hun eigen belangen transparanter moeten laten zien”
We hebben het over het Mediamoment van Arno Kantelberg. Het advies van de Raad van Openbaar bestuur aan de overheid is om de financiering van lokale omroepen bij de gemeente weg te halen. Volgens Kantelberg is er te veel druk van de gemeente. En hoe zit het met de transparantie? Marjan Olfers vindt dat de journalistiek soms best transparanter mag. Aan tafel zitten Arno Kantelberg, Arjen Fortuin en Spraakmaker Marjan Olfers. Ook hebben we het over het Mediamoment van Fortuin. Namelijk: de Bieslog van de VPRO staat weer online. Het was jaren geleden offline gehaald omdat het technisch achterliep. Nu is het weer toegankelijk, maar wel in de oude, rommelige staat van toen. Waarom vindt Fortuin dit zo leuk? En wéér is het Brexit-dag. Er kan een wetsvoorstel worden ingediend dat de Britse premier Boris Johnson zou verplichten om de EU om uitstel van de Brexit te vragen, indien er voor 31 oktober geen deal ligt. Het nieuws zit er vol mee, het is politieke sensatie van de bovenste plank. Maar tegelijkertijd valt er bij enkele journalisten ook Brexit-moeheid te bespeuren. Zijn onze mediakenners al Brexit-moe? Kantelberg noemt de politiek in Engeland “theater”. Waarom is de Brexit zo mediageniek?
Margriet Brandsma: “Het maakte zo duidelijk dat alles wat je denkt dat bij die partij aan de hand is, ook inderdaad aan de hand is”
We hebben het over het Mediamoment van Margriet Brandsma, namelijk de reconstructie van Forum voor Democratie door Nieuwsuur gisteravond. Is het lastig om op tv een reconstructie te maken? En is zo’n reconstructie per definitie nieuwswaardig? Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Roos Schlikker en Spraakmaker Tim Masselink. Gisteravond was de eerste talkshow van Beau op RTL4. Wat vonden onze mediakenners er van? Schlikker zegt over Beau “hij is zowel ontregelend als innemend en dat is een kwaliteit op tv”. Brandsma zegt er over: “Het is empathischer, maar hij gaat niks uit de weg”. Hoe kan Beau het succes van de eerste aflevering vasthouden? Tot slot: de Volkskrant onthult vandaag dat Nederland een cruciale rol speelde bij de sabotage van het Iraanse atoomprogramma. Het nieuws is het resultaat van jarenlang handwerk van journalist Huib Modderkolk. Schlikker is verbaasd dat het nieuws niet groter opgepakt is in de media. Hoe kan dat? Is het knap werk van Modderkolk? Hoe belangrijk is het om nieuwe studenten op te leiden als onderzoeksjournalisten?
Avinash Bhikhie: “Je hoeft niet alles wat je in Amerika ziet over te nemen”
Het kabinet wijst op Prinsjesdag, op 17 september, voor het eerst een minister aan als ‘designated survivor’, oftewel aangewezen overlevende. Die persoon houdt zich schuil op een geheime locatie, als de rest van het kabinet in de Ridderzaal naar de Troonrede luistert. Het idee is dat er iemand moet zijn om het land te besturen voor het geval dat alle leden van het kabinet omkomen bij een aanslag, een coup of een ramp. In navolging van het kabinet onderzoekt ook de Tweede Kamer of er ook een ‘designated survivor’ moet komen uit de Kamer. Het is geïnspireerd door de gelijknamige Netflix serie, die heeft betrekking op Amerika (waar er ook daadwerkelijk een designated survivor is). Zou dit zinvol zijn in Nederland? Aan tafel zitten Tom Kleijn, Avinash Bhikhie en Spraakmaker Özcan Akyol. Ook hebben we het over het nieuwe tv-seizoen. Gisteren keken er 2.5 miljoen mensen de kick-off van Boer Zoekt Vrouw en vanavond starten de Talkshows weer. Spraakmaker Akyol is morgen te zien als presentator van Sterren Op Het Doek. Destijds is het programma, onder leiding van Hanneke Groenteman gestopt . Groenteman vond dat de A-sterren op waren. Was dat voor Akyol geen belemmering? Zijn manier van presenteren is onorthodox, is dat waar men behoefte aan heeft? Vanavond start ook de talkshow van Beau van Erven Dorens. Wat voor soort presentator is hij? Wat verwachten onze mediakenners van dit programma? Tot slot hebben we het over de start van het parlementair jaar, dat morgen begint. D66 trekt meteen de aandacht: Dijkstra zet een omstreden initiatiefwet door, die euthanasie mogelijk maakt voor ouderen die waardig uit het leven willen stappen. Is dit een slimme manier van D66 om zichzelf meteen op de kaart te zetten zo aan het eind van het zomerreces?
Paul Jansen: “Dit is heel mooi voor de bühne, maar kijk eens wat erachter gebeurd”
Greta Thunberg, de zestienjarige Zweedse klimaatactiviste zeilde in ruim twee weken van Engeland naar Manhattan voor een klimaatconferentie van de VN. Ze verkoos de zeilboot boven het vliegtuig - uiteraard om het klimaat zo min mogelijk te belasten. Een pr-stunt waar veel verslag van is gedaan. Maar hoe kritisch was dat verslag? Aan tafel Spraakmaker Esther-Mirjam Sent, Sjors Frölich en Paul Jansen. En de belangrijkste Nederlandse media gaan samen één platform maken voor audio en video. Zou dit écht zoden aan de dijk zetten in de strijd met de grote streamers? Of is dat eigenlijk al een gelopen race?