FactGurus | BNR

Toen deze maand zowel de Kilauea vulkaan op Hawaii én een vulkaan in Griekenland weer actief werden, verschenen op social media berichten dat één vulkaanuitbarsting meer CO2 de lucht in blaast dan de mens in een jaar uitstoot, of zelfs meer dan de mensheid sinds z'n hele bestaan heeft uitgestoten. Een hardnekkige bewering, die al sinds 2005 op internet te vinden is. Maar hoe zit het ook alweer? Klopt de bewering een beetje? Daarnaast in FactGurus aandacht voor een rechtszaak die door het AI systeem van DONOTPAY gevoerd gaat worden komende maand. Volgens online berichten zou dat zelfs om een moordzaak gaan. Die soep wordt echter een stuk minder heet gegeten dan de berichtgeving ons wil laten geloven. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donderdag 5 januari publiceerde de Financial Times een artikel wat de Quantum Computing community flink heeft bezig gehouden. In het artikel wordt beschreven hoe wetenschappers van Chinese universiteiten twee algoritmes hebben gecombineerd om, aldus hun paper, binnen 3 jaar RSA encryptie te kunnen breken. RSA encryptie is de meest gebruikte vorm van encryptie voor beveiligd data verkeer. Als hun bewering klopt, dan zou dat een flinke schok zijn voor de wereld van security. Echter hun paper zorgde voor opgetrokken wenkbrauwen onder Quantum Computing wetenschappers. Zo ook bij Cyber Security expert op het gebied van Quantum Computing en Encryption bij Deloitte, Itam Barnes, die in deze FactGurus uitlegt waarom we ons geen zorgen hoeven te maken om deze specifieke claim. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door het jaar heen zijn er vele experts die, vaak hele concrete, voorspellingen doen. Voor het volgende jaar, of voor bijvoorbeeld een tijdspad van 5 jaar. Een selectie daarvan worden gelogd op Factgurus.nl, en aan het einde van een jaar kijken we naar wat er uitgekomen is van de voorspellingen, zoals dit jaar; Investeerder in o.a Hotmail en Tesla deed in 2017 en 2018 voorspellingen over Cryptocurrencies; ABN-Amro gaf een koersindicatie voor de goudprijs in december 2022; De Amerikaanse tak van ING voorspelde wat het inflatiecijfer zou zijn eind 2022; Cisco Systems schreef in 2018 over wat het van de desktop computer zou zijn in het internet verkeer in 2022; Wired schreef dat the Metaverse hem in 2022 ook weer niet mainstream zou worden, terwijl Business Insider juist experts wist te vinden die grootschalige adoptie voor Zuckerberg's 3D wereld. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens het laatste debat voor het kerstreces zei Leonie Vestering, kamerlid van de Partij voor de Dieren dat "Miljoenen kerstbomen worden afgezaagd om een paar weken lang in een huiskamer te staan, is dat nou echt een duurzame manier van kerstfeest vieren?" Elk jaar komt de discussie over de echte boom versus de nep boom weer op gang. Maar hoe zat het ook alweer? En zijn er echt miljoenen afgezaagde bomen in huiskamers met kerst?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tweetal onderwerpen in deze FactGurus. Tijdens een debat op 6 december zei JA21 kamerlid Derk Jan Eppink dat de wolf inmiddels hele stallen tegelijk dood bijt. De wolf is het afgelopen jaar steeds vaker in het nieuws. Vorige maand nog toen de gemeente Gelderland met paintball geweren de wolf wilde verjagen, maar de voorzieningen rechter daar een stokje voor stak. Hoeveel dieren worden er per jaar doodgebeten door de wolf? En gaat het met hele stallen tegelijk? Ook in een debat op 6 december zei Caroline van der Plas van de Boer Burger Beweging; "mensen die in de nabijheid van een boerderij wonen, hebben vaak minder astmatische aandoeningen dan mensen die in de stad wonen." Maar is het wel zo eenvoudig? Frank sprak met Lidwien Smit, Hoogleraar One Health en Milieu-Epidemiologie aan de UU, die precies naar dit onderwerp onderzoek deed. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens Black Friday presenteerde D66 kamerlid Kiki Hagen een initiatiefnota om de kleding industrie te verduurzamen. Volgens Hagen is deze industrie vervuilender dan luchtvaart en scheepvaart samen. Waar komt deze vergelijking vandaan, en gaat hij daadwerkelijk op? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De afgelopen week ging een video viraal waarin de Minister President van Italië, Giorgia Meloni, Frankrijk ervan beschuldigt een neokolonialistisch beleid ten aanzien van Afrika te voeren. Ze beweert dat Frankrijk "koloniaal geld" drukt voor 14 Afrikaanse landen, in ruil waarvoor deze landen gedwongen worden 50% van de opbrengst van hun export aan Frankrijk af te staan. In de video is te zien hoe ze voor een live televisiepubliek een foto laat zien van een kind dat volgens haar goud zou delven in Burkina Faso, en dat het goud dat dit kind uit de mijn haalt, de waarde ervan in de zakken van de Fransen belandt. Internationale media, zoals the Daily Mail en Sky News Australia namen haar relaas vrijwel kritiekloos over. Echter de bewering van Meloni blijkt een sterk staaltje populisme, waar feit en werkelijkheid op krachtige wijze verbogen worden.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De shockerende constatering over de WK in Qatar gaat ruim rond op internet en in andere media; "Zeker 6500 doden in 10 jaar bij voorbereidingen WK voetbal" of varianten daarop. Het is bijna 2 jaar geleden dat the Guardian hun eigen onderzoek publiceerde, waarin ze stellen dat 6500 gastarbeiders overleden zouden zijn tijdens de bouw van WK infrastructuur. In Nederland kwam het getal van the Guardian vorige week opnieuw onder de aandacht toen een Jumbo tv reclame in opspraak kwam door scenes met dansende bouwvakkers. Maar hoe komt the Guardian bij deze 6500? De BBC had het eerder over 1200 doden, Qatar zelf over 15000 doden. Wat is de opbouw van deze getallen? Wat zeggen andere rapporten? Zijn het echt allemaal World Cup gerelateerde doden? Links; Rapport International Labour Organization Rapport Amnesty InternationalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze FactGurus een tweetal onderwerpen; President of Nutrition bij Unilever, Hanneke Faber, werd in de Telegraaf van 23 oktober geciteerd met de uitspraak; "bij traditionele boerderijen in Nederland geen vogels meer zijn door de vervuilde bodem". Maar wat zeggen de cijfers van de vogeltelling eigenlijk? Veel ophef in de media over Twitter nadat Elon Musk vorige week vrijdag aan het roer kwam. CNBC berichtte over ontslaan van hele teams, en de Washington Post luidde de noodklok over de explosief toegenomen stroom aan haat als een direct resultaat van Elon's ingrijpen. Maar klopt hun berichtgeving wel? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 17 Januari was in de New York Times een full-page advertentie te zien die opriep om Tesla’s voorzien van Full Self Driving software van de weg te halen, omdat deze levensgevaarlijk zouden zijn. Maar wat in eerste instantie een bezorgde non-profit lijkt, die best terecht vraagtekens hebben bij het proberen van beta software op de openbare weg, blijkt een schimmig verhaal van belangenverstrengeling en modder gooien.   Links https://techcrunch.com/2022/01/17/new-york-times-ad-warns-against-teslas-full-self-driving/See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op verschillende plekken in de media konden we lezen dat producent ITV een onafhankelijk onderzoek laat doen naar de misstanden bij tv programma The Voice of Holland. Klopt dat?  “Zelf noemt ITV het niet een onafhankelijk maar een extern onderzoek.” zegt Anouk Rosielle, litigation partner bij advocaten kantoor Dentons Europe. Lezers die geen juridische achtergrond hebben, denken bij ‘extern’ en ‘onafhankelijk’ hoogstwaarschijnlijk aan iets anders dan wat het primaire doel van het onderzoek is.  Samen met Jeroen Soeteman, lid van de adviesraad van de orde van advocaten kijkt Frank Leeman naar de definities en kernwaarden van advocaten, waaruit blijkt dat een advocaat en een dergelijk onderzoek per definitie partijdig is. Een andere kernwaarde is dat een advocaat onafhankelijk moet zijn — dat het handelen van de advocaat niet beïnvloed mag worden door anderen dan zijn client.    LINKS https://www.advocatenorde.nl/de-advocaat/kernwaarden-1 https://www.advocatenorde.nl/standpunten/intern-feitenonderzoek https://www.advocatie.nl/nieuws/kamervragen-over-onderzoek-van-doorne-naar-the-voice-ongewenste-situatie/ https://www.om.nl/actueel/nieuws/2022/01/20/politie-en-openbaar-ministerie-vragen-zedenslachtoffers-tvoh-zich-te-melden https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6889844393650475008/See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Twitter tweette een aantal BN'ers dat de bijdrage van de cultuur sector aan het BBP bijna twee keer groter is dan de bijdrage van landbouw, bosbouw en visserij. Een dergelijke zin is inderdaad te vinden bij het CBS, maar wat valt er allemaal onder de kop 'Cultuur, Sport, en Recreatie' en is dat wat de BN'ers bedoelen, is cultuur meer dan 32 miljard per jaar? Ook aandacht voor de wérkelijke kosten van elektrisch rijden.  LINKS https://twitter.com/claudiadebreij/status/1481643701638086656?s=20 https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/29/bijdrage-cultuur-en-media-aan-economie-3-7-procent https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/84088NED/table?dl=608EASee omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de laatste dagen van de scholen sluiting publiceerde UNICEF een document samen met andere kinderrechten organisaties met daarin de oproep om de scholen niet langer nog te sluiten. Maar hoe zit dit juridisch gezien? 'Nederland is verplicht om de belangen van minderjarigen voorop te zetten en duidelijk te maken hoe die belangen meewegen', staat in de oproep. Maar is de staat ook echt verplicht om die belangen voorop te zetten, en daarnaast te motiveren hoe de afweging gemaakt is. Daarnaast in Fact Gurus een korte kijk op een publicatie in Trouw over de verlenging van de maximale lengte van tijdelijke huurcontracten, die niet van 2 jaar naar 3 jaar is gegaan, in tegenstelling tot wat er te lezen is in een wetswijziging.   links https://eu01.z.antigena.com/l/aPECqbRmi66Fd9EwaX-ccUvyFH6Cq5uNfZqtSkzCx4opCNPhwYYVFa6~yEtQAokXWdCHI5gTxauBvJEzI_dkLZ~QEFlZHWFgkEMZS-g1t3zEN-FrSqZ4E3o7Lc~YeT6cLgbPTj4tuhCDkD0YPc-aQQ3ujHHAvipf8i07ps6R2P6xtvbMpATxMXqUvPqDbiwcDM0tUrxYSV7Xg9o3j6z https://www.unicef.nl/nieuws/2021-12-30-zet-de-belangen-van-kinderen-echt-voorop-open-de-scholen-na-de-kerstvakantieSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Elon Musk was midden December te gast bij een podcast van the Babylon Bee, een satirisch web magazine in de Verenigde Staten. In de podcast doet Musk de bewering dat Rondom een kern centrale een groot gebied onbewoond blijft omdat niemand er wil wonen. Als je dat gebied vol zou leggen met zonnepanelen, dan levert dat meer stroom op dan de kern centrale zélf. Met hulp van Professor Turkenburg, Professor Blok, en Joannes Laveyne rekenen we een aantal verschillende aannames door om te kijken of we Elon op onzin kunnen betrappen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een Amerikaanse podcast zegt Tesla-baas Elon Musk dat 'rondom een kerncentrale een groot gebied onbewoond blijft omdat niemand er wil wonen. En als je dat gebied zou volleggen met zonnepanelen, dan levert dat meer stroom op dan de kern centrale zélf'. Zou dat kloppen? Elon Musk zei dit eerder deze maand in de podcast van ‘the Babylon Bee’, een satirisch web magazine in de Verenigde Staten. Met hulp van Professor Turkenburg, Professor Blok, en Joannes Laveyne rekenen we een aantal verschillende aannames door om te kijken of we Elon op onzin kunnen betrappen. Kijk ook https://youtu.be/jvGnw1sHh9MSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een hardnekkige one-liner; "25% van de 15 jarigen is laaggeletterd, of is functioneel analfabeet". De afgelopen maanden op meerdere plekken te horen geweest, zoals bij Geert Wilders tijdens de algemene politieke beschouwingen. Maar ook begin december kwam deze quote weer vaker voorbij na de waarschuwing van de onderwijsraad voor een kansenongelijkheid in het onderwijs veroorzaakt door privé bijles. Waar komt het getal vandaan en gaat het echt zo slecht met het Nederlandse onderwijs?  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maandag 13 December stond een grote groep boeren bij Schiphol, om de luchthaven op te kopen, te sluiten, en daarmee van het 'stikstofgedoe' af te zijn. Echter hoe groot is het aandeel van de luchtvaart in de stikstof problematiek? Zouden we daarna van het gedoe af zijn? Verder sprak Paus Franciscus vorige week de woorden "overspel is niet de ergste zonde, hoogmoed is altijd nog erger". Bij BNR in de Middag vroegen Roos en Donatello zich daarom af sinds wanneer er een rangorde is in de zonden? Of is die rangorde er ineens voor deze gelegenheid? In Fact Gurus werd het uitgezocht.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij tv-programma OP1 was op 30 november een vader te gast die zijn kinderen meenam naar Wenen om ze daar in te laten enten omdat “Corona de gevaarlijkste kinder infectie ziekte” zou zijn “die momenteel rondgaat”. Ook aan tafel bij OP1 zat op dat moment virologe Anne Wensing, die dit statement bekrachtigde toen ze daar onverwacht om gevraagd werd door een van de hosts van het programma. Wat zeggen de cijfers? Is Corona zo gevaarlijk? Hoe vergelijkt het zich met het Rota virus, het RS virus of bijvoorbeeld waterpokken? Meer lezen https://www.nature.com/articles/s41591-021-01578-1.pdf https://twitter.com/op1npo/status/1465454218718949378?s=21 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33015684/See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Links https://twitter.com/BNR/status/1462731240528830465?s=20See omnystudio.com/listener for privacy information.

Links Life Cycle Assessment Harmonization ResearchGate | Life cycle energy and greenhouse emissions analysis of wind turbines and the effect of size on energy yield Debat begroting Economische Zaken en Klimaat 2022 (rond 2:59:00) Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Links Stradalex.com Bleke dooier? Dan is dat vast een bio-ei Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus. See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Die conclusie kan belangrijk zijn om het personeelstekort in de zorg tegen te gaan. Laat deeltijders langer werken', zo wordt er geschreven. In een samenwerking met Dokter Media en Lara Harmans van Het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde kijken we naar het onderzoek, en waarom die conclusie op basis van dit onderzoek niet op die manier getrokken kan worden. Links Trouw: Voltijd zorgpersoneel minder vaak ziek dan deeltijd Vernet: Meer werken, minder verzuim: wens of werkelijkheid Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Links Opinie in Volkskrant | 'Willen we kernenergie vermijden, dan moeten we bijna hopen op een ramp die erg genoeg is om mensen in actie te laten komen' Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In dezelfde tweet schrijft Van der Plas: 'Mensen MET geld en geen zorgen stemmen links. Mensen met weinig of modaal inkomen en MET zorgen stemmen rechts. Daar moeten linkse partijen eens over nadenken.' Na een rondgang onder een aantal politicologen en universitair hoofd docenten zoals Tom Louwerse, Henk van der Kolk, en Wouter Schakel, allen ook betrokken bij het Nationaal Kiezers Onderzoek, kan de conclusie alleen maar zijn dat de tweet van van der Plas zon oversimplificatie is van de werkelijkheid, dat haar uitspraak niet klopt. LINKS https://twitter.com/lientje1967/status/1443996667519320067?s=21 De krimpende arbeidersklasse en de inruil van de PvdA (en het CDA!) voor de SP en nationalistische partijen Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ligterink zei juist dat rond de 70 kilometer per uur het kijkend naar de luchtkwaliteit het gunstigst is voor een persoonsauto. Hoe zit dit? Links De Ochtendspits | 2 september Over FactGurus BNR FactGurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar FactGurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De afgelopen weken was in het nieuws dat Ivermectine mannen onvruchtbaar maakt, de ziekenhuizen bezet zijn met over-gedoseerde patienten, Ivermectine de poison control hotline bijna overbelast, en zouden Afghaanse vluchtelingen het middel wél voorgeschreven krijgen. Allemaal niet kloppende berichtgeving, maar hoe zaten die berichten dan wel? Links Werkt het antiwormmiddel Ivermectine tegen corona? De zwakke wetenschap achter ivermectine als middel tegen COVID-19 Correction: Virus Outbreak-Mississippi story Dit zijn wij BNR Factgurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar Factgurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eigenlijk komen alle relevante technische ontwikkelingen zoals ABS, Schijfremmen, Turbo, Kreukelzones, elektrische gaskleppen, etc, uit het begin van de 19e eeuw, veelal uit luchtvaart of leger, en hebben we die in de basis niet te danken aan de racerij. Maar er zijn wél technologieën volledig te danken aan de racerij. Een bepaald type band is te danken aan doorontwikkeling in de racerij vertelt Pim de Wit, Performance Engineer bij Mercedes-Benz Formula E team. Maar ook de dubbele bovenliggende nokkenas is ontwikkeld ten behoeve van een Peugeot racer, die de Grand Prix van Frankrijk in 1912 ermee won - technologie die inmiddels bij vrijwel alle autofabrikanten terug te vinden is. Het Kinetic Energy Recovery System, een systeem voor het terugwinnen van rem energie, wat speciaal voor de F1 is ontwikkeld, is terug te vinden in Ierse stadsbussen, en zorgt voor een reductie van CO2 uitstoot tot 30%. Ook de binnenspiegel lijken we aan de racerij te danken te hebben. Een Indy racer in 1911 zou geïnspireerd zijn geraakt door paardenkoetsen met spiegels. Kortom, om te zeggen dat we nu veilig kunnen rijden dankzij technologische vinding uit de racerij is wat overdreven, maar synergie met racerij heeft op sommige plekken zeker een bijdrage geleverd. Links Autoraces hebben levens gered en het milieu beschermd Dit zijn wij BNR Factgurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar Factgurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het persbericht van Janssen zelf staan geen inhoudelijke details over de trials. Wel staan deze details in losse wetenschappelijke papers, waarvan er eentje peer reviewed is. Volgens emeritus hoogleraar Ben van der Zeijst gaat het om slechts zeven mensen met één prik en tien mensen met een tweede prik. In totaal namen dus 17 mensen deel aan de trial. Lage dosering Aangezien het al langer bekend is dat een boostershot voor een toename van antistoffen zorgt, is nieuwswaarde van het artikel beperkt, zegt Leeman. Daarnaast kun je uit deze lage cijfers geen wetenschappelijke conclusies trekken. Wat wel interessant is aan de studie, maar niet in het CNN-artikel staat, is dat ook een lage dosis van het boostershot al voor een sterke toename van de immuunrespons zorgt. 'Dit zou voor ontwikkelingslanden interessant kunnen zijn, omdat er minder van het vaccin nodig is,' aldus Leeman. 'Zo brengt het CNN-artikel een grote inkopper als groot nieuws en mist het juist het stukje dat wel een beetje nieuws was.' Luister terug | Is de CO2-uitstoot van vleesvervangers echt groter dan van varkensvlees? Dit zijn wij BNR Factgurus is een podcast van BNR, in samenwerking met Factgurus.nl. Luister naar Factgurus op je favoriete podcastplatform of via bnr.nl/factgurus. Host Frank LeemanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De plofkip is een speciaal gekweekt vleeskuiken wat in 6 weken van kuiken tot kip van 2 kilo groeit. De Beter Leven Kip is een ander ras, wat een derde langzamer groet, deze is na 8 weken klaar voor de slacht. Of de Beter Leven Kip slechter is voor het milieu ligt genuanceerd. Na kontakt met Bram Bos van Wageningen Universiteit en Research is het oordeel dat de Plofkip, ondanks dat hij minder oud wordt, niet beter is voor het klimaat. De Beter Leven Kip, afhankelijk van hoe je kijkt, is wél (iets) beter voor het klimaat, omdat dit ras minder soja in z'n dieet heeft. Zodra de milieu effecten van de productie van soja voer, inclusief ontbossing, mee gaat nemen in je milieuberekening, dan heeft het lagere eiwit dieet van de Beter Leven Kip een positief effect. De stikstof kwestie is voor het klimaat effect eigenlijk niet relevant, en het is niet goed genoeg bekend wat precies de voor- en nadelen zijn per kippenras en manier van houden. Daarnaast loopt de Beter Leven 1 ster kip niet buiten, zoals op Teletekst te lezen was, maar hebben ze een verblijf waar buitenlucht is. Kortom De plofkip is niet beter voor het klimaat. De beter leven kip is iets beter voor het klimaat, afhankelijk van hoe je kijkt. Het is nog niet duidelijk hoe de stikstof belasting per stal of per kip zal uit pakken, maar het totaal aantal kippen per m2 in Nederland wordt door de actie van de supermarkten waarschijnlijk lager, en minder kippen betekent minder poep, dus minder stikstof in het totaalbeeld. Links Teletekst: Boni stopt als laatste met plofkip Vijf vragen over kippenvlees in supermarkten Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na uitgebreide uitleg aan BNR van onder andere Professor Benny Pinkas, cryptografisch onderzoeker aan de Bar-Ilan universiteit in Tel Aviv, die ook de 2nd opinion review heeft gedaan van dit systeem in opdracht van Apple, blijkt dat juist de punten in het artikel van het FD geen zwakte zijn in het systeem, daar Apple geen gebruik maakt van beeldherkenning maar juist van cryptografische vergelijkingen. Het systeem maakt mathematische vingerafdrukken van foto's in een overheids database van kinderporno. Zo'n vingerafdruk heet een hash. En die hash is dan niet op basis van de totale foto, maar het is een wiskundige combinatie van verschillende plekken en eigenschappen binnen de foto zodat die software niet omzeild kan worden door de foto een beetje in te zoomen of zwart wit te maken. De foto's op je iPhone worden ook hashes van gemaakt en alleen als de hash van de foto's op je telefoon identiek zijn aan de hash van de foto's uit de misbruikdatabase, dan gaat er een vlag omhoog, per foto. Luister ook | 'Europese wetgeving staat kinderpornoscan door Apple in de weg' Het systeem vlagt alleen gebruikers als er meerdere exacte matches zijn met beeldmateriaal uit de database van het National Center for Missing and Exploited Children (NCMEC) waar 90% van de bekende kinderpornofoto's staan. Zelf geschoten foto's matchen nooit met dit bestaand materiaal. En bij een onwaarschijnlijke wiskundige foutieve match is er nog niks aan de hand, daar Apple meerdere matches -professor Pinkas had het over een 'double digit number'- verlangt alvorens naar de foto's te kijken en eventuele stappen te nemen. 'Het probleem van false positives zit er in principe niet in, het probleem zit hem eerder in de procedurele stukken,' zegt Ruud Schellekens, 'wat als een regime druk legt op de child safety organizations die foto's aan de database kunnen toevoegen, wat als Apple besluit de threshold te verlagen van een double-digit-number naar een veel kleiner getal?' Kortom, 'er zijn allerlei vraagtekens en uitroeptekens te bedenken bij dit systeem van Apple, maar de voorbeelden die het FD commentaar artikel aanhaalt waarom Apple's systeem niet zou werken, zijn nou precies niét het probleem van dit systeem', vat Frank Leeman samen. Bron: Apple moet plan kinderporno beter uitwerken Apple plans to scan US iPhones for child abuse imagery A Review of the Cryptography Behind the Apple PSI System Apples New Child Safety Initiatives, and the Slippery Slope Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Blue Origin kan 50.000 kilo brandstof bevatten, maar het is onbekend in welke gewichtsverhouding de brandstoffen in de raket zitten. Wanneer we uitgaan van dezelfde verhouding als een Saturn S4B (upper stage) raketmotor, dan zou de raket ongeveer 11500 kilo waterstof bevatten en 43.500 kilo vloeibare zuurstof. 'Bij deze raket is er waarschijnlijk gebruik gemaakt van conventionele waterstof, die gewonnen wordt uit aardgas. Bij dat proces komt er per kilogram geproduceerde waterstof, 10 kilogram CO2 vrij', aldus René Peters van TNO. Dat betekent dus 115.000 kilo CO2 emissie bij de productie van de waterstof. En als we daar de CO2 uitstoot van de productie van de vloeibare zuurstof bij optellen, komen we op bijna 200.000 kilo CO2. Dat is nog niet bepaald emissievrij te noemen, en moeten we wellicht de productie van de brandstof niet buiten beschouwing laten, totdat de waterstof écht groen geproduceerd wordt. Bron: Weer een miljardair de ruimte in: klimaatvernielend speeltje voor rijkaards of hebben we er ook nog wat aan? Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Om aanspraak te maken op een subside uit de subsidiepot van 100 miljard euro voor onderzoek, genaamd Horizon Europe, heeft de Europese Commissie gesteld dat aanvragers een Gender Equality Plan moeten hebben. Om universiteiten een beetje tegemoet te komen en duidelijkheid te scheppen heeft minister van onderwijs Ingrid van Engelshoven, een 'handreiking' document laten maken met daarin aangegeven suggesties, best practices, en verplichte elementen. Waar in het Telegraaf artikel gesproken wordt over het uitbannen van namen en kunst in gebouwen, is dat in zowel de handreiking als in de documenten van de Europese Commissie niet terug te vinden. Wat staat er dan wél bij de best practices over gebouwen en namen? Dat gebouwen goed toegankelijk moeten zijn, en duidelijke bewegwijzering moeten hebben. Het is dus niet de minister die dwingt, maar het zijn eisen vanuit de Europese Commissie. De kop van het Telegraaf artikel wekt hiermee ten onrechte de indruk dat het gaat om een plan van de minister. links https://www.telegraaf.nl/nieuws/1402133606/onderwijsminister-dwingt-universiteiten-tot-monsterplan-diversiteit-anders-geen-subsidie https://twitter.com/ridderjeroen/status/1415222654165032961 https://www.rd.nl/artikel/935814-kamervragen-vvd-en-sgp-over-vereist-genderplan Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maar wat blijkt. Het ging om gevallen waarbij de gebruikers zélf, per ongeluk, de adaptieve cruise control inschakelden. Deze vorm van cruise control houdt zelf afstand tot een voorligger, en in het geval van Tesla's Adaptieve Cruise Control (Traffic Aware Cruise Control geheten), probeert de auto de voorgeschreven snelheid te rijden, terwijl hij wel rekening houdt met voorliggers, maar daar schrokken gebruikers van, en dat leidde tot de meldingen van 'uit zichzelf versnellende voertuigen'. De 'safety recall' is uiteindelijk niet meer dan een vrijwillige software update die een geluidje toevoegt bij het inschakelen van de cruise control, zodat de gebruiker deze niet meer ongemerkt kan inschakelen. Verder in deze FactGurus Klopt het dat de meeste Corona oversterfte in de eerste golf plaatsvond? En, leidt de formatie gegarandeerd tot een kabinet? Links Tesla Dealt Big Blow as Almost All Cars in China Need Safety Fix 11 duizend doden meer dan normaal door tweede coronagolf In tweede golf overleden bijna 11 duizend meer mensen dan verwacht Het Binnenhof gaat dicht, maar verder blijft alles bij het oude Over FactGurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In gesprek met Joris Melkert, Luchtvaart deskundige aan de TU Delft wordt al snel duidelijk; de twee alternatieve kerosine opties die er zijn, bio kerosine en synthetische kerosine, zijn op chemisch niveau hetzelfde als gewone kerosine, en stoten allemaal evenveel CO2 uit. Daar zit dus niet de winst. Die winst zit hem in het productie proces. Naast CO2 uitstoot zijn er nog andere factoren. Is alternatieve kerosine nu duurzamer? Uiteindelijk is het een energie kwestie, als je het hele productie proces, alle energie, tot in de puntjes met groen opgewekte energie doet, dán kan een alternatieve kerosine best duurzaam zijn. Maar in de praktijk is dat op dit moment niet zo en duurt het nog jaren voordat dat zo is. Kortom, alternatieve kerosine kán in de toekomst best duurzaam zijn, maar vandaag de dag is het nog niet op een niveau dat je er duurzamer mee kan vliegen. Meer lezen Duurzaam vliegen? Dat is misleiding Fact Sheet | The Growth in Greenhouse Gas Emissions from Commercial Aviation Will planes ever be sustainable? New study probes the science of eco-fuels Overheid in de fout met groenwassen duurzame kerosine Over FactGurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het FD artikel stelde dat "de Britse financiële toezichthouder een van 's werelds grootste handelsplatformen voor cryptomunten heeft opgedragen om zijn activiteiten in het Verenigd Koninkrijk te staken" Dat wekt de indruk dat Britten geen cryptocurrencies meer kunnen verhandelen via Binance. 'Dat ligt toch iets genuanceerder', zegt Deloitte Blockchain expert Jasper Verwaal. 'Het betreft niet de hele cryptohandel van Binance, maar het gaat om specifieke activiteiten'. Die specifieke activiteiten zijn onder andere de handel in Utility Tokens, waarbij een gebruiker het recht krijgt op een dienst van een aanbieder, en de handel in Security Tokens, waarbij een token een aandeel in een bedrijf, vastgoed of andere asset vertegenwoordigt. Die laatste twee token categorieen, de zogeheten derivative crypto products, die vallen onder toezicht, en daarvoor heeft de FCA een consumenten waarschuwing gegeven dat Binance dat zonder vergunning doet. Om het extra verwarrend te maken, zijn er ook nog twee entiteiten, Binance Markets Limited, een UK entiteit die geen activiteiten heeft, en Binance Group, de entiteit waar de website Binance.com op draait. 'De FCA heeft juist Binance Markets Limited aangeschreven, maar de activiteiten van Binance Group komen vanuit binance.com', zegt Jasper Verwaal. De FCA liet in een schriftelijke reactie aan BNR weten dat 'UK consumers can still use Binance.com if they wish to trade cryptocurrencies'. Heeft dit bericht van de FCA dan zin, is het een schot in de lucht? 'Ik denk niet dat het symbool politiek is" zegt Jasper Verwaal, "waarom zou de FCA een bericht aan de consument als symbool politiek gebruiken?' De FCA laat zelf weten aan BNR dat het juridische framework rondom crypto activiteit het momenteel niet toestaat om een website als binance.com te reguleren. 'All we are saying is that the firm cannot carry out regulated activities in the UK and consumers should only deal with crypto firms on our full or temporary AML register'. Of Binance.com na 30 juni alleen een waarschuwing laat zien, of ook daadwerkelijk de gereguleerde producten uit voorzorg ontoegankelijk zal maken voor de Britten is onduidelijk, maar voor Britten is cryptohandel via Binance in ieder geval niet in de ban. Meer lezen Britten doen cryptohandel van Binance in de ban Binance, the worlds largest cryptocurrency exchange, gets banned by UK regulator Binance: Watchdog clamps down on cryptocurrency exchange Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Ja onze treinen rijden volledig op wind energie, en daarmee co2 neutraal', zegt Sacha Göddeke, directeur duurzaamheid bij de NS. Die claim is tegen het licht gehouden door onafhankelijke voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. 'We hebben 2 dingen bekeken, wat er allemaal in de berekening van vervoer zit, en of het stroomgebruik daadwerkelijk groen is. Voor de berekening hebben we gekeken naar het jaarverslag, en daar is de NS heel transparant hoe ze gerekend hebben. Zaken als het rangeren van treinen, het verwarmen van gebouwen, en andere facilitaire zaken zijn niet meegerekend, maar het gaat ons om de vervoerskilometers, en die berekening is in orde', zegt Suzanne Hoogers, expert duurzaamheid van Milieu Centraal. Luister ook | FactGurus: Vaccinatiebewijs via de huisarts? De NS heeft 1,2 Terrawat uur (1.200.000.000 kilowatt uur) per jaar nodig. 'Dat is op jaarbasis zeker beschikbaar, maar op uurbasis niet altijd. Als het niet waait rijdt de trein wel.' Wanneer de NS op uurbasis meer vraag naar groene stroom heeft dan er beschikbaar is, gebruiken ze grijze stroom -die niet CO2 neutraal is- als vangnet. 'Onze ambitie is om zo snel mogelijk van dat vangnet af te kunnen, maar daarvoor is eerst innovatie nodig, want er is momenteel geen inzetbare oplossing voor de opslag van piekstroom', volgens Göddeke. Luister ook | Verspreidde Hugo de Jonge wel of geen fake news? De NS maakt gebruik van Garantie van Oorsprong Certificaten (GVO) voor de momenten dat er niet genoeg groene stroom op het net beschikbaar is. Toch maakt dat de claim van de NS niet meteen onwaar bevestigen Milieu Centraal, en klimaat Bureau HIER. 'Er is veel discussie over of GVO's groen zijn', zegt Gijs Termeer directeur van klimaat bureau HIER. 'Maar aan de situatie bij de NS ligt toch een bijzonder contract ten grondslag. De NS heeft mee geïnvesteerd, het gaat voor een groot deel om Nederlands windparken, aan de Nederlandse kust, dus ja, hoe netjes wil je het hebben.' Ook Suzanne Hoogers zegt: 'De stroom die ze gebruiken komt van nieuw gebouwde windparken, 50% van de stroom komt uit Nederland en 50% uit Scandinavië en België, ze hebben echt aanbod toegevoegd, dus hun stelling dat ze CO2 neutraal rijden is zeker geoorloofd.' Links Reizigers keren in hoog tempo terug in ov 100% windstroom bij NS Groene stroom checker 2020 CO2-uitstoot fiets, ov en auto Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een literatuur review door dr. Frouke Engelaer, arts in opleiding tot specialist interne geneeskunde, en prof. Teun van Gelder, internist-nefroloog en klinisch farmacoloog, Leids Universitair Medisch Centrum vonden zij juist dat het innemen van paracetamol voorafgaand aan een vaccinatie een negatief effect kan hebben op de beoogde reactie van het immuunsysteem. Echter als paracetamol pas ná het zetten van de vaccinatie werd ingenomen, dan had dit geen effect op de aanmaak van antistoffen. 'Baadt het niet dan schaadt het niet gaat hier dus niet helemaal op, want paracetamol kan de werkzaamheid van een vaccin verminderen, en dat vind ik ook een vorm van schade', zegt dr. Engelaer. Luister ook | Vraag het Gommers: Moet je paracetamol nemen tegen bijwerkingen van vaccin? Een van die onderzoeken was van het RIVM, een onderzoek naar het effect van paracetamol op het immuunsysteem van jongvolwassenen bij de Hepatitis B-prik. 'Als paracetamol vóór vaccinatie werd ingenomen, was de hoeveelheid antistoffen lager dan wanneer vooraf géén paracetamol werd ingenomen. Dat komt omdat paracetamol een negatieve invloed heeft op het immuunsysteem, het natuurlijke verdedigingsmechanisme van het lichaam. Als paracetamol werd ingenomen ná de vaccinatie, werkte het vaccin even goed als wanneer er geen paracetamol werd ingenomen', aldus de RIVM-site. Luister ook | FactGurus: Vaccinatiebewijs via de huisarts? Het is nog niet duidelijk of een lagere hoeveelheid antistoffen ook zal leiden tot een mindere bescherming, maar theoretisch zou dat heel goed het geval kunnen zijn. Op de pagina over de COVID vaccinatie bij het RIVM staat; 'Je kunt paracetamol innemen om de klachten te verlichten', terwijl bij het Amerikaanse Centers for Disease Control juist staat; 'It is not recommended you take acetaminophen (paracetamol) before vaccination for the purpose of trying to prevent side effects.' Opvallend genoeg meldt het RIVM op een pagina speciaal voor hun eigen onderzoek naar de effecten van paracetamol op vaccinatiewerking: 'Paracetamol ter voorkoming bijwerkingen verlaagt de respons op vaccinatie.' Luister ook | Verspreidde Hugo de Jonge wel of geen fake news? Het adagium 'baadt het niet dan schaadt het niet' kan aldus dr. Frouke Engelaer beter veranderd worden naar 'better safe than sorry.' neem niet voorafgaand aan je vaccinatie, maar pas bij het verschijnen van klachten na vaccinatie een paracetamol. Links Doktermedia: Helpt paracetamol voorafgaand aan vaccinatie? RIVM: Paracetamol ter voorkoming bijwerkingen verlaagt de respond op vaccinatie Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Carin Littoij, huisarts en waarnemend LHV-voorzitter vertelt via telefoon aan Frank Leeman dat een huisarts hier juist geen rol in kan spelen. "We gunnen iedereen een fijne vakantiereis deze zomer, maar huisartsen kunnen geen bewijzen van vaccinatie afgeven, en ook geen gezondheidsverklaringen, dus we verzoeken mensen ook vriendelijk om daarvoor niet de huisarts te bellen, om zo de lijnen vrij te houden voor zaken waar we wel bij kunnen helpen". Het ministerie van buitenlandse zaken liet via telefoon weten dat Frankrijk momenteel nog op oranje staat. En dat, totdat Frankrijk daadwerkelijk op geel staat, er geen adviezen zijn hoe om te gaan met het vaccinatie bewijs, en dat het best zou kunnen dat gevaccineerde mensen een negatieve test verklaring nodig zullen moeten hebben, totdat daar vanuit het ontvangende land richtlijnen over zijn. Link Kassa 22 mei 2021 Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 24 Maart plaatste Trouw het opiniestuk in de krant en op de site. De schrijver stelt dat de Jonge zélf aan fake news doet, door de COVID19 vaccins als veilig en goed onderzocht te omschrijven. Volgens van der Heiden is juist dát fake news, omdat het vaccin "voorlopig is goedgekeurd tot 2023", en omdat de EMA de status 'experimenteel' toegekend zou hebben. Maar juist de drie feiten 'voorlopig', 'experimenteel' en 'tot 2023 goedgekeurd' kloppen niet, en informeren de lezer verkeerd. Experimenteel is geen status "The COVID19 vaccines are not experimental vaccines, also, we don't even know this term in the EU". reageert de European Medicines Agency. "The vaccines have a conditional marketing approval, and a conditional approval is legally speaking exactly the same as a full approval, it just means the companies have to produce more frequent datasets". Deze voorwaardelijke toelating betekent in feite dat de producenten voorwaarden opgelegd zijn, zoals het maandelijks aanleveren van data, en het volledig uitvoeren van voorgestelde studies. "het legt extra verplichtingen op de producenten van wat ze moeten aanleveren, maar voor het gebruik of de beschikbaarheid van het middel maakt het niet uit of de toelating voorwaardelijk of volledig is" zegt prof. dr. Ton de Boer, voorzitter van het College ter beoordeling van Geneesmiddelen. Voorwaardelijk, niet voorlopig De vaccins zijn dus niet voorlopig, maar voorwaardelijk goedgekeurd. "Voorwaardelijk betekent ook dat we elk jaar, dus in December 2021, en December 2022, kijken of aan de gestelde voorwaarden zijn voldaan. Zo'n voorwaarde is bijvoorbeeld dat er een kinderstudie gedaan moest worden. Want kinderen werden in eerdere rondes nog uitgesloten. We hebben net kunnen lezen dat Pfizer in dit geval die studie heeft afgerond en is geaccepteerd door de FDA, de EMA moet hier nog naar kijken, maar naar alle waarschijnlijkheid is aan die voorwaarde dan voldaan." Tot 2023? "Why they wrote an end date for the approval of 2023 in the article does not ring a bell to me". Zegt de EMA. "it could be that we change the conditional marketing authorization sooner if we have all the data sooner". Ton de Boer van het CBG (College ter beoordeling van geneesmiddelen) legt uit waar die datum vandaan kan komen. "Voorafgaand aan een trial schrijft een firma, in dit geval bijvoorbeeld Pfizer, een plan. In het plan staat hoeveel fases ze gaan doen, hoeveel mensen, wat subgroep studies zijn, enzovoorts. Ze melden ook een geschatte eind datum. In het geval van Pfizer is die eind datum april 2023. Dus op die datum is alle data binnen. Maar de eerste data over veiligheid en effectiviteit konden ze na 3 maanden al zien, dus dat gedeelte van het onderzoek is afgerond. Er is ook een vaccin wat 1 jaar als lengte heeft" Periodical Safety Update Report "Alle geneesmiddelen op de markt moeten periodiek veiligheidsdata aanleveren. Voor deze nieuwe vaccins is dat nu maandelijks. Dat wordt daarna jaarlijks, en voor medicijnen die al lang op de markt zijn wordt dat iets minder frequent, maar we blijven altijd de werking en de data volgen. Dat is niet voorbehouden aan de voorwaardelijke markt autorisatie." zeggen zowel de EMA als het CDG. Wat betekent dit voor de lezer? "Het lastige aan dit soort artikelen is dat het feiten met foutieve feiten mengt, waardoor het artikel lijkt te kloppen, maar de lezer feitelijk totaal verkeerd informeert" zegt Frank Leeman. "Als je schrijft dat een vaccin tijdelijk is goedgekeurd tot 2023 omdat de onderzoeken dan pas klaar zijn, dan is dat niet volledig onjuist, want een onderdeel van zo'n onderzoeksplan loopt inderdaad nog en men weet inderdaad nog niet álles. Maar de vaccins hebben een markt autorisatie, met de voorwaardes dat de fabrikanten hun onderzoeksplan keurig afronden, en maandelijks data aanleveren ipv jaarlijks. En dat is iets heel anders dan 'een tijdelijke status experimenteel tot 2023'. Door dat zonder een informatief, feiten kader te publiceren, informeert Trouw, de lezer met verkeerde feiten" Links Minister De Jonge moet zelf ook geen nepnieuws over vaccins verspreiden Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

"Dat ligt iets genuanceerder" zegt Tobias Oudejans, woordvoerder bij DNB. Sinds 2020 moeten ook de aanbieders van cryptocurrencies, de platformen waar je fiat geld en euro's kan wisselen, voldoen aan de Europese wetgeving rondom goed poortwachterschap zoals de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. "Zij moeten zorgen dat criminelen geen toegang krijgen tot het financiële systeem." Wanneer je crypto's hebt, en je wil dat die omgezet in euro's op je bankrekening gestort worden, dan moet je via een dergelijk platform. Al die platforms zullen van die klanten de identiteit bevestigen en hun best doen te achterhalen waar het geld vandaan komt, zoals ook banken en conventionele beleggingsplatformen dat moeten. Door op te schrijven dat er geen toezicht is op witwassen via crypto, informeert dhr Rottinghuis de lezer verkeerd, concludeert Frank Leeman. In deze week vol met crypto nieuws was daarnaast op de website van Syb Wynia een artikel van de hand van Eduard Bomhof, professor in de Economie te lezen. Het artikel, met de titel "Cryptocurrencies: gevaarlijk voor mens en milieu" stelt dat cryptocurrencies gevaarlijk zijn voor het milieu omdat ze electriciteit slurpen. "Maar dat klopt niet helemaal", zegt Bram Bosch, Blockchain expert bij Deloitte Digital Risk Solutions. "er zijn verschillende consensus methodes, de methodiek achter het up-to-date houden van de blockchain. De meest bekende is proof of work, waarbij werk geleverd moet worden, om een beloning te krijgen (mining), en dat werk kost energie". Maar andere proof of work blockchains verbruiken 10 tot 100 keer minder energie, terwijl ze (min of meer) dezelfde techniek gebruiken. In het geval van Bitoin is het vooral dat de populariteit zorgt voor het hoge energie gebruik, veel partijen willen graag een Bitcoin verdienen, en daarom zijn er veel mining computers aan het werk. "Maar de Bitcoin blockchain zou, los van de veiligheidsrisico's, bij wijze van spreken ook op 1 computer kunnen draaien." zegt Floris van Lieshout, Manager in het blockchain team van Deloitte Digital Risk Solutions. "het komt puur door de populariteit". Een andere populaire blockchain is die van Ethereum, die momenteel evenveel elektriciteit gebruikt als Hongarije. "Ethereum gaat in het komende jaar over op het zeer energie zuinige proof-of-stake, wat grofweg 1000x minder energie gebruikt dan proof-of-work" vertelt van Lieshout. "Bij proof-of-stake geef je munten, in dit geval Ether, aan je computer en dat bewijst dat jij je best zal doen goed met de Blockchain om te gaan. Want als bewezen wordt dat je niet te vertrouwen bent als 'staker' dan ben je je munten kwijt." De minimum inleg om te kunnen 'staken' is 32 ether, momenteel ongeveer 120.000 dollar. In ruil voor het bijhouden van de Blockchain, en het vastzetten van je munten, krijg je rente op je inleg. "Dus als je meer wil verdienen, schakel je niet extra computers in, maar dan moet je meer munten inzetten". De computer die nodig is om te 'staken' kan een gewone computer zijn, met een energie verbruik van een paar watt per uur, in plaats van kilowatts per uur. Als we kijken naar de top 10 crypto currencies, dan zijn 3 van de blockchain projecten (Cardano, Polkadot, en dan rekenen we Binance coin BNB ook mee) reeds proof-of-stake, en binnenkort dus ook Ethereum, verreweg de grootste na Bitcoin. 4 van de tien. Dat wil niet zeggen dat alle overige 6 coins wél energie slurpen. Een project als Ripple (de nummer 5) heeft al z'n coins al in omloop, daar wordt niet meer gemined, en Monero en Litecoin verbruiken vele malen minder energie dan Bitcoin. Op de vraag wat de conclusie kan zijn op de stelling dat cryptocurrencies veel energie slurpen, zegt Bram Bosch; "de crux van het antwoord zit hem erin dat het op dit moment voor een groot deel misschien wel zo is, maar het is niet fundamenteel zo dat cryptocurrencies veel energie nodig hebben". Meer informate Cryptocurrencies: gevaarlijk voor mens en milieu Onbegrijpelijk dat handel in bitcoin vrij spel krijgt Cryptocast, wekelijkse podcast over cryptocurrency Over FactGurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het onderzoek vergeleek ongeveer 230.000 Covid-patiënten met 100.000 influenzapatiënten en een groep van ongeveer 230.000 luchtweginfectie-patiënten, en vond dat in de Covid-groep ongeveer 33 procent van de patiënten een psychische of neurologische diagnose kreeg tot 6 maanden na het doormaken van corona. En bij de verschillende aandoeningen waren de risicos binnen de Covid-groep hoger dan bij de andere groepen. De belangrijkste kanttekening hierbij, in context van de '1 op 3'- claim, is dat zeven op de acht patiënten (87 procent) reeds eerder een diagnose had gekregen voor een neurologische of psychische aandoening, dus voordat ze besmet raakten met het coronavirus. Voor slechts één op de acht patiënten was de diagnose een nieuwe diagnose. Kortom: voor ongeveer 4 procent van de Covid-groep was de betreffende hersendiagnose een nieuwe diagnose. Patiëntendossiers Een andere belangrijke kanttekening is dat het onderzoek een datastudie was, waarbij de onderzoekers toegang hadden tot de patiëntendossiers van 81 miljoen Amerikanen. In die patiëntendossiers zitten ook vaak tijdelijke of incomplete diagnoses, als gevolg van de werking van het Amerikaanse verzekeringssysteem. Dat zorgt voor verdere ruis in de dataset - een vermelde ziekte in de data hoeft niet daadwerkelijk de definitieve diagnose te zijn. Luister terug | Risico op trombose groter bij vliegreis naar Rhodos dan bij coronavaccin Het onderzoek maakt duidelijk dat er verschil zit tussen de Covid-groep en de controlegroepen. Het bevestigt eerdere geluiden en onderzoeken dat er neurologische en/of psychische gevolgen kunnen zijn van het doormaken van corona, en dat er grotere groepen patiënten met neurologische of psychische klachten zouden kunnen zijn dan bij (zware) griep of andere luchtweginfecties. Maar in hoeverre Covid voor de verschillende aandoeningen echt de oorzaak is, blijft ondanks dit onderzoek onduidelijk. Een kans van één op drie is in ieder geval veel te ongenuanceerd opgeschreven door de onderzoekers en diverse media. Met dank aan doktermedia.nl. Meer informatie The Guardian Doktermedia.nl De Volkskrant The Lancet Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een gezonde vrouw van zo rond de twintig, dertig, met beide benen op de grond, heeft een kans van 5 op 100.000 op een trombose. Op een vlucht van 8u of langer stijgt dat risico naar 15 op 100.000. Het risico op de grond voor een vrouw van middelbare leeftijd is 20 op 100.000 en ook dat risico wordt in de lucht ongeveer 3x hoger, en dan zijn er nog de additionele risico's zoals anticonceptie medicatie, wel of niet roker, maar ook lengte. Een lang óf juist heel klein iemand loopt meer risico in het vliegtuig dan iemand van gemiddelde lengte, zo vertelt Stans van Egmond van de Trombose Stichting. Overigens is niet alleen het lang zitten de oorzaak, de andere samenstelling van de luchtdruk in vliegtuig, alsof je op een berg van 2500 meter bent, draagt ook bij aan dat risico, sommige onderzoekers denken dat je samenstelling van rode bloedlichamen daarop reageert. "Het risico op de trombose bijwerking van het AstraZeneca vaccin wordt op dit moment geschat op 1 op 100.000", vertelt Suzanne Cannegieter, Professor in Trombose en Hemostase aan het LUMC, die een aantal jaar geleden de risico's op trombose door vliegreizen onderzocht. "bij een vlucht van 8u of langer krijgt 1 op de 4500 mensen, gemiddeld genomen, een trombose. Dat is omgerekend 20 op 100.000, wat dus niet 100x meer risico zou betekenen, maar 20x meer risico dan van het vaccin". Echter de stelling zoals die in Nederland gebruikt wordt heeft het over een vlucht naar Rhodos, wat 3,5 uur vliegen is. "Vluchten korter dan 6 uur zijn eigenlijk niet goed onderzocht, en vermoedelijk is een vlucht van 3 en een half uur zelfs te kort om een bloedprop te vormen, dus ik verwacht hele lage aantallen trombose, zeker geen veelvoud risico". Het risico op een trombose tijdens een vlucht neemt bijna exponentieel toe naarmate de vlucht langer wordt. Waar een vlucht van 8 tot 12 uur nog een risico van 20 gevallen op 100.000 vluchten met zich meeneemt, ligt het risico richting 16u vliegen al rond 80 op 100.000 vluchten. "Eigenlijk kan je de vergelijking in z'n geheel niet maken" zegt Dokter Kuyt, neuroloog gespecialiseerd in vaat aandoeningen in de hersenen aan het LUMC. De trombose die veroorzaakt wordt door het vaccin is een Sinus Trombose, of CSVT, cerebrale vasculaire sinustrombose, en vind plaats in een ader waar het bloed de hersenen uitstroomt. Dat heeft niks te maken met vliegen, en kan ook niet veroorzaakt worden door het vliegen, al helemaal niet in combinatie met een beeld van lage rode bloedplaatjes. Bij vliegen wordt de trombose veroorzaakt door dat het bloed op plekken in de benen niet goed kan stromen, door dat spieren lange tijd niet helpen het bloed terug naar het hart te krijgen, de spierpomp werking. "maar dat mechanisme danwel de afwezigheid daarvan is bij de hersenen überhaupt niet aan de orde". Sinus Trombose Niet alleen de oorzaak van een Sinus Trombose kan je niet vergelijken met bijvoorbeeld Trombose in het been, maar ook het verloop van de aandoening niet. Mensen met een Sinus Trombose krijgen vaak uitval, moeite met praten of moeite met cognitieve taken. Het herstel van een CVST gaat in veel gevallen redelijk, al houden veel mensen voor altijd klachten zoals hoofdpijn, concentratieproblemen of zelfs spraakstoornissen, en zelfs 20% blijft met zware blijvende aandoeningen te maken hebben, of overlijdt. "Dat is echt iets heel anders dan een trombose in de kuitvene". Kortom, zegt Frank Leeman, die vergelijking kan de prullenbak in. Het verschil tussen de Nederlandse uitspraak (100x meer risico op een korte vlucht) en de engelse uitspraak (evenveel risico op een lange vlucht) is al een enorme discrepantie. Maar belangrijker, een Sinus Trombose, al helemaal in combinatie met een lage bloedplaatjes waarde, heeft niks te maken met vliegen, het vliegtuig heeft geen invloed op dat risico. Je vergelijkt in deze context geen appels met peren, maar appels met dennenappels. Meer informatie Vliegen en trombose AstraZeneca jabs blood clot risk is SAME as taking long-haul flight as Brits urged to get vaccine Risico's van trombose Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De overlevingskans is eigenlijk het omgekeerde van de infection fatality rate (IFR). Een getal wat moeilijk is vast te stellen, omdat het sterk afhankelijk is van de leeftijdsgroep en het land. De WHO heeft hier berekeningen over, uitgevoerd door Stanford University. Bij deze berekeningen wegen ze alle variabelen totdat daar 1 getal uitkomt. Al is dat ene getal dan niet erg precies. De mediaan voor de landen die in de berekening zaten is 0,23% ofwel een overlevingskans van 99, 77%. Maar voor Nederland specifiek is de overlevingskans ongeveer 99,3% Het verschil tussen een overlevingskans van 99,97% zoals in de oorspronkelijke bewering en 99,3% van nederland, is het verschil 3 mensen op 10.000 die zullen sterven versus 70 op 10.000. Dus ondanks dat het verschil van die getallen achter de komma verwaarloosbaar lijkt, maakt het in de vertaling naar druk op de zorg een factor 20 verschil. QAnon en de Ever Given QAnon-leden beweren dat het vrachtschip Ever Given mensen vervoert, kinderen vooral, georganiseerd door de Clinton Foundation. Reuters ondermeer heeft de claim gechecked Meer informatie Infection fatality rate of COVID-19 inferred from seroprevalence data Fact Check- Q did not predict container ship jam in the Suez Canal; ship not linked to Clintons Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Het CBS heeft geen data over het aantal stuks zonnepanelen en we kennen ook geen plek waar dat systematisch wordt bijgehouden', zegt de woordvoerder van het CBS. Wel houdt het CBS het vermogen bij, en meldt dat er vorig jaar ongeveer 3GW aan panelen bij is gekomen. 'Daarmee zou je best in de buurt van het getal van Nijpels kunnen komen.' Luister terug | Factgurus | Vijf jaar korter leven door te laag schooladvies? Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal berust zich voor een deel op cijfers van het CBS, en maakt op basis daarvan een berekening. 'In 2020 is 3036 Megawatt-peak aan vermogen bijgeplaatst en als we dat delen door het gemiddelde vermogen van een paneel, 320 watt-peak, dan komen we op ongeveer 9,2 miljoen geplaatste zonnepanelen in 2020.' Om dat om te rekenen naar hoeveel per seconde, moeten we die 9,2 miljoen delen door het aantal seconden in een jaar (31,5 miljoen seconden) en dan kom je uit op 3,5 seconden per paneel. 'Dus die uitspraak van dhr Nijpels klopt', zegt ook Pim Nusselder, woordvoerder bij Milieu Centraal. 'Wel is er nog een klein aandachtspuntje', zegt Frank Leeman, dit is het totale cijfer zonnepanelen, dus ook daken van bedrijven, en zonneparken. 'Tweederde van de panelen ligt niet op het dak van een huis' bevestigt ook milieu centraal, dus die elke 4 seconden komt er een paneel bij, zegt niet per sé iets over het draagvlak onder particulieren. Wel bevestigt ook milieu centraal dat er meer vraag is dan ooit naar zonnepanelen, en dat 1 op de 8 huishoudens inmiddels een zonnepaneel heeft. Kortom, het cijfer vertelt in de discussie over draagvlak onder de burger niet helemaal wat je denkt, maar feitelijk gezien is die 'elke 4 seconden komt er een zonnepaneel bij in Nederland' zo gek nog niet. Meer informatie http://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82610NED/table?dl=5007C Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het klopt dat de levensverwachting van mensen op het hoogste opleidingsniveau gemiddeld vierenhalf jaar langer leven dan mensen op het laagste opleidingsniveau, bevestigt hoofdsocioloog Tanja Traag van het CBS. 'Dus dat is bij lange na niet het verschil in één opleidingsniveau - ik ga ervan uit dat Helsloot doelt op het verschil tussen havo en vwo.' Luister terug | Factgurus | Alarmerende herbesmetting Dat verschil tussen twee 'aangrenzende' opleidingsniveaus komt al met al uit op ongeveer een jaar, zegt factguru Frank Leeman. Hij vroeg zich af of je dan überhaupt kunt stellen dat er in één keer een jaar van je leven verdwijnt doordat je besluit de mavo te doen in plaats van de havo. Traag liet weten dat het niet zo werkt. 'Die relatie tussen je levensverwachting en opleidingsniveau is niet wat wij noemen een rechtstreekse relatie; het is niet zo dat het diploma veroorzaakt dat je korter of langer leeft.' Meer informatie https://wnl.tv/2021/03/27/hoogleraar-ira-helsloot-als-alle-50-jarigen-zijn-gevaccineerd-kan-de-samenleving-weer-open/ https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/33/verschil-levensverwachting-hoog-en-laagopgeleid-groeit Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is allemaal een beetje statistisch geneuzel, zegt Frank Leeman. Maar de Deense onderzoeker zelf brengt het nieuws positief: een eerdere besmetting biedt iig 80 procent bescherming, dat is op zich goed nieuws. Ouderen lijken een hoger risico te lopen op herinfectie, maar door de lage absolute aantallen, de variabelen zoals medische redenen en het gebrek aan inzicht in de symptomen, moeten daar echt nog wat slagen om de arm gehouden worden.' Luister terug | Factgurus | Stikstofwinst door langzamer rijden al weg door een hondendrol Toch geeft het wel enigszins weer waarom ook na een besmetting het advies wordt gegegven om toch te laten vaccineren. Overigens is in het onderzoek ook vastgesteld dat de immuniteit na zeven maanden niet afnam. 'Je hoort soms dat de immuniteit snel weg zou zakken, dus dat is ook iets van goed nieuws.' Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met behulp van dr. ir. Jan Dijkstra, universitair hoofddocent aan Wageningen University, maken we een grove schatting om te zien of deze vergelijking klopt, of dat er een luchtje aan zit. Meer informatie https://twitter.com/TvanGroningen/status/1370373554940829698 https://www.telegraaf.nl/nieuws/1503476646/stikstofwinst-door-langzamer-rijden-al-weg-door-een-hondendrol https://edepot.wur.nl/390970 https://stichtingagrifacts.nl/wp-content/uploads/2020/05/Agrifacts-nummer1-2020.pdf Host Frank Leeman Over Factgurus Frank Leeman hoor je elke dinsdag vlak voor 09:00 uur. Luister live in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/factgurus, Apple Podcast en Spotify of de BNR App.See omnystudio.com/listener for privacy information.