FactGurus | BNR

Er wordt veel geschreven over de regelgeving in Europa, zo beweerde Ingrid Thijssen van VNO-NCW begin dit jaar dat er elke dag vijf pagina’s aan nieuwe regelgeving bijkomt in de EU. Dimiter Toshkov, universitair hoofddocent aan de Universiteit Leiden en expert in Europese integratie en beleid, legt uit dat de EU vrij transparant is en dat het eenvoudig is om het aantal gepubliceerde beleidsdocumenten op te zoeken. Hij voerde een analyse uit, waarbij hij keek naar recente cijfers van de afgelopen vijf jaar. Uit zijn onderzoek blijkt dat er in vijf jaar tijd 919 wetgevende documenten zijn gepubliceerd, waaronder richtlijnen en verordeningen. Dit komt neer op gemiddeld één wet per twee dagen, ofwel een halve wet per dag. Als we echter kijken naar het aantal pagina’s per dag, in lijn met de bewering van Thijssen, blijkt dit aanzienlijk hoger te zijn. Toshkovs analyse laat zien dat als je het gemiddelde aantal pagina's per wet optelt, dit neerkomt op grofweg 10 pagina’s per dag. Dit is dus flink meer dan de vijf pagina’s die Thijssen noemde. Uiteraard kan het gemiddelde aantal pagina's per beleidsdocument verschillen, maar die 5 pagina's per dag, zoals de VNO-NCW voorzitter beweerde, komt al snel in beeld. Kanttekeningen bij de Cijfers Hoewel de cijfers significant zijn, moeten enkele belangrijke kanttekeningen worden gemaakt. Ten eerste bevatten deze documenten niet alleen regels, maar ook motivaties voor de invoering van de regels. Toshkov schat dat ongeveer een derde van elk document bestaat uit dergelijke motivaties. Daarnaast wijst Ton van den Brink, hoogleraar EU-wetgevingsvraagstukken aan de Universiteit Utrecht, erop dat niet elke nieuwe publicatie een geheel nieuwe wet betekent. Vaak betreft het aanpassingen van bestaande regels op basis van nieuwe inzichten, waardoor de lijst met regels niet alleen maar langer wordt, zoals een dergelijk getal het doet klinken. Bovendien zijn niet alle wetten van toepassing op alle burgers of bedrijven, het gaat ook om regelgeving voor niche situaties. Burden or Benefit? Een ander belangrijk punt is dat een deel van de regelgeving juist door de industrie zelf gewenst is om duidelijkheid te scheppen. Regelgeving wordt geassocieerd met negatieve belemmeringen, maar niet alle wetten zijn voor een bedrijf een 'last', wetten creëren ook een duidelijk speelveld. Conclusie Samenvattend kan worden gesteld dat de uitspraak van Thijssen feitelijk juist is, zij het dat het aantal pagina’s nog hoger ligt dan zij aangaf. Er komen inderdaad ongeveer 10 pagina’s aan regelgeving per dag bij. Ondanks dat kwantificatie van regelgeving een interessante indicator is, is de vraag wel of het aantal pagina's de juiste manier is van naar de materie kijken -- de inhoud en de impact van de wetsdocumenten kunnen sterk variëren, en de hoeveelheid pagina's correleert niet 1 op 1 met de hoeveelheid (nieuwe) wetten. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De term "opt-out" is weer terug in het Nederlandse politieke discours, dankzij het hoofdlijnenakkoord. VVD-politicus en voormalig minister Henk Kamp benadrukte in een uitzending van OP1 het belang van een opt-out voor Nederland. Caroline van der Plas voegde hier in Buitenhof aan toe dat Nederland sterker moet optreden binnen de EU. Een opt-out, waarbij een lidstaat van de Europese Unie niet verplicht is zich aan een bepaalde afspraak te houden, is echter niet eenvoudig te verkrijgen. Ten tijde van het stikstofdossier en de natuurherstelwet is dit idee al vaker besproken, maar volgens experts zoals Kati Piri van GroenLinks-PvdA en universitair hoofddocent Sebastiaan Princen van de Universiteit Utrecht is de kans klein dat Nederland dit zal bereiken. Er zijn twee soorten opt-outs in de EU: de eerste vereist een nieuw verdrag of een aanpassing hiervan, een complex proces. De tweede mogelijkheid is bij de invoering of aanpassing van een nieuwe wet, maar ook dit kan een land niet alleen bepalen. Het huidige kabinet zou graag een opt-out willen afdwingen, maar dit is praktisch gezien zeer moeilijk. Zelfs als Nederland een opt-out voor een nieuwe wet zou kunnen onderhandelen, moet een meerderheid van de EU-lidstaten hiermee instemmen. Dit maakt de kans op succes klein, vooral voor politiek gevoelige onderwerpen zoals immigratiewetten. Opt-outs zijn zeldzaam en sinds de jaren '90 zijn er maar weinig nieuwe significante opt-outs geweest. Onderzoek van Princen toont aan dat ongeveer een vijfde van de EU-wetten een opt-out bevat, maar deze gaan vaak om minder controversiële zaken, zoals een opt-out voor zee gerelateerde ruimtelijke ordening voor landen die niet aan zee liggen. Grote en politiek beladen onderwerpen hebben veel minder kans op een succesvolle opt-out.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige week publiceerde het AD 7 tips om brandstof te besparen. Volgens het AD moeten we onder andere vroeg tanken om door de koele lucht meer benzine te krijgen per liter, achter een vrachtwagen rijden, terwijl we schoenen met dunne zolen dragen. Aan het eind van de rit achteruit in de schaduw parkeren om verdamping van benzine te voorkomen, én we moeten onze auto goed schoonhouden. Hoeveel zin hebben deze tips? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amsterdam zou de duurste stad van Europa zijn met een (mediaan) huurprijs van 2275 euro. Maar ook andere Nederlandse steden als Rotterdam en Den Haag zouden de top van Europa aanvoeren. Dit concludeerde een onderzoek van verhuurplatform HousingAnywhere begin dit jaar. Het onderzoek legt de nadruk op gemeubileerde woningen met een tijdelijk karakter, wat niet representatief is voor de volledige huurmarkt voor bijvoorbeeld onbepaalde tijd. 61% van de huurprijzen in het onderzoek omvatten extra kosten, hoewel het niet duidelijk is welke kosten dat dan zijn en of die in de huurprijs horen te zitten. Volgens hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer is een cruciale kwestie bij het interpreteren van huurprijzen de vergelijkbaarheid van gegevens. Het housingAnywhere platform verhuurt de gemeubileerde woningen voor minimaal 1 maand, met een gemiddelde huurperiode van 254 dagen. Daardoor richt het onderzoek zich voornamelijk op kortere termijnverhuur, wat niet direct overeenkomt met de behoeften van veel huurders. Over het algemeen wordt gekeken naar andere factoren, zoals het besteedbaar inkomen, van belang bij het beoordelen van de daadwerkelijke betaalbaarheid van huurwoningen, vertelt Boelhouwer. Immers de steden in Zuid en Oost Europa zijn vaak goedkoper, maar de lonen liggen er ook lager. Een bredere kijk op de huurmarkt laat zien dat Nederlandse steden, inclusief Amsterdam, zich bevinden in de top 6 van Europa wat betreft de last van woonkosten als percentage van het inkomen. Daarnaast wijst Boelhouwer op onderzoek waarbij gekeken wordt naar de ‘housing cost overburden’ (het percentage van de mensen dat meer dan 40% van hun inkomen aan hun woning moet uitgeven), dan komt bij nederland het getal 12.1% daaruit, boven het Europees gemiddelde van 10,6 en hebben we 6 landen boven ons. Dat maakt Nederland niet de hoogste in die manier van kijken, maar wel top 10. Wat betreft onderzoek naar Amsterdam specifiek, is er weinig vergelijkbaar materiaal. Hoewel een onderzoek van The Economist en het Economic Research Institute huurprijzen in relatie tot het inkomen heeft beoordeeld voor 35 steden in Europa, wordt er in dat onderzoek alleen gekeken naar Den Haag als Nederlandse stad, waarbij Den Haag op plek 15 in de lijst stond, een stuk lager dan in het onderzoek van housingAnywhere, waar Den Haag op plek 4 staat. Kortom, terwijl Amsterdam mogelijk een van de duurste steden is in absolute bedragen voor kortetermijnverhuur via platforms zoals housingAnywhere, zijn Nederlandse steden over het algemeen niet de duurste in Europa als het gaat om lange termijn huisvesting, rekening houdend met het inkomen van de huurders. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Algemeen Dagblad (AD) bracht vorige week dinsdag een alarmerend artikel onder de titel "Waakhond waarschuwt jongeren voor cryptohandel; 15% komt in de problemen bij waardedaling." Het artikel belichtte de groeiende trend onder jongeren om te handelen in cryptocurrencies en de mogelijke risico's die daarmee gepaard gaan. De waarschuwing kwam voort uit recente bevindingen van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), die twee rapporten had gepubliceerd. Eén rapport behandelde het fenomeen van 'koop nu, betaal later', terwijl het andere rapport specifiek keek naar de invloed van crypto-apps op het handelsgedrag van gebruikers. Het AD-artikel verwees naar statistieken uit deze rapporten, waarbij opviel dat een op de zeven cryptobezitters aangaf in de problemen te komen bij een flinke waardedaling van hun digitale activa. Met name jongeren werden genoemd als een kwetsbare groep, vanwege hun gebrek aan financiële reserves om tegenvallers op te vangen. Echter loopt in het AD artikel de informatie uit beide AFM-rapporten door elkaar, en worden er nieuwe rapporten bijgehaald waardoor er verbanden worden gelegd die in de oorspronkelijke rapporten een stuk genuanceerder worden gebracht. Wat zeggen de cijfers wel?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen weekend publiceerde De Telegraaf een alarmerend artikel met de titel 'Hackers kopiëren je gezicht en plunderen je bankrekening', waarin wordt gewaarschuwd voor een nieuwe vorm van cybercriminaliteit. Volgens het artikel hebben cybercriminelen een verontrustende methode ontwikkeld om geld te stelen door gezichten van telefoongebruikers te kopiëren en zo toegang te krijgen tot hun bankrekeningen. De beweringen in het artikel zijn gebaseerd op een onderzoek van onderzoeksbedrijf Group-IB, dat in oktober werd gepubliceerd onder de titel "App empties bank accounts". Destijds richtte het onderzoek zich echter alleen op Android-telefoons. Recentelijk, op 15 februari, bracht Group-IB naar buiten dat de kwaadaardige app, die bekend staat als Golddigger, nu ook biometrische inloggegevens op iOS-apparaten zou kunnen stelen. Echter, het lijkt erop dat het artikel van De Telegraaf enigszins overdreven is in zijn beweringen. Hoewel kwaadaardige apps zeker een bedreiging vormen voor de veiligheid van smartphones, is het twijfelachtig of ze in staat zijn om geavanceerde biometrische gegevens zoals vingerafdrukken en gezichtsscans te kopiëren. Het idee dat hackers eenvoudig toegang kunnen krijgen tot dergelijke gevoelige informatie via een onopvallend geïnstalleerde app lijkt dan ook incorrect, en de werkelijke manier waarop de app gezichtsdata steelt is een stuk knulliger dan de krant schrijft.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Inflatie is de laatste tijd veel in het nieuws geweest, altijd in de context dat de inflatie te hoog is. Van eieren tot huurprijzen, alles stijgt, en wanneer iemand het over inflatie heeft, is lager altijd beter. Zoals velen weten, heeft de Federal Reserve, de centrale bank van de Verenigde Staten, sinds 2012 een officieel streefcijfer van 2% voor inflatie. Waar komt dit getal eigenlijk vandaan, en hoe goed onderbouwd is dit cijfer eigenlijk? Wat hebben een ziekenhuisbezoek en een kerstreces met een van de belangrijkste enkelvoudige doelstellingen in de economie te maken? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Wynia's Week wordt aandacht besteed aan een artikel van Arnout Jaspers over een recent onderzoek waarbij een neuraal netwerk op basis van MRI-scans in 90% van de gevallen kon bepalen of hersenen van mannen of vrouwen waren. Jaspers koppelt dit aan de gender discussie die vaak de ‘woke agenda’ wordt genoemd. Wat zegt het onderzoek, bewijst het de cruciale rol van geslacht als een biologische onderscheidende factor bij de organisatie van de hersenen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

VVD leider en demissionair minister van Justitie&Veiligheid, Dilan Yesilgöz, beweerde tijdens de aanloop naar de verkiezingen in 2023 dat het probleem van nareis-op-nareis in asielzaken schier oneindig lijkt. De specifieke uitspraak luidde: "Nareis op nareis op nareis, en zo gaat dat maar door" Eerdere conclusies van fact checks, waaronder een BNR fact check, wezen op overdrijving, maar met enige terughoudendheid vanwege ontbrekende harde cijfers. Gesprekken met experts, waaronder Martijn van der Linden van Vluchtelingenwerk en advocaat Floor Engelbertink, gaven aan dat het beeld van Yesilgoz wellicht niet overeenkwam met hoe de experts de realiteit kennen. Dat terwijl zelfs de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) nareis-op-nareis als een probleem benoemd, zij het zonder concrete cijfers. Nieuwe Cijfers:Recent gepubliceerde cijfers van de IND werpen een helder licht op de zaak. Jaarlijks zijn er gemiddeld 174 nareis-op-nareis aanvragen, maar het aantal inwilligingen is minimaal. In 2023 waren er slechts 10 inwilligingen en in 2022 waren het er 40. Het hoogste aantal ingewilligde aanvragen in de afgelopen 5 jaar was 130 in 2021, door het opheffen van reisbeperkingen veroorzaakt door COVID. Het rapport vertelt ook dat slechts 1% van alle ingewilligde nareisaanvragen nareis-op-nareis betreft. Deze cijfers werpen een nieuw licht op de beweringen van Yesilgoz, die in November nog tegen de Volkskrant zei dat het om duizenden gevallen gaat.. In het licht van een netto migratie van 144.000 in 2023, waarvan slechts 10 gevallen van nareis-op-nareis zijn, is de bewering van Yesilgoz met recht totale kletskoek te noemen zegt BNR's fact checker Frank Leeman.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het debat over de begroting van justitie en veiligheid op 7 februari beweerde D66-kamerlid Joost Sneller dat 50% van de gedetineerden in Nederland minder dan een maand vastzit. Hij noemde zelfs 75% korter dan drie maanden. Het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) houdt dergelijke gegevens bij. Om een context te geven, in 2021 zaten bijna 30.000 mensen vast, en in de afgelopen 15 jaar is het aantal gedetineerden gedaald van 48.000 in 2007 naar het huidige niveau. De dienst justitiële inrichtingen houdt ook cijfers bij, en deze laten hele andere gemiddeldes zien dan het CBS. Klopt de bewering van het kamerlid?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al een tijd circuleert op sociale media een bericht dat beweert dat het ijs op de Noordpool stiekem 'heel goed' gaat, met als onderbouwing een grafiek die een toename van het Arctische zee-ijs suggereert. Om de (ijskoude)feiten te achterhalen, hebben we gesproken met Maarten Loonen, een gerenommeerde poolbioloog verbonden aan het Arctisch Centrum van de Rijksuniversiteit Groningen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een 18-jarige Engelse student ging in 2022 met een groep vrienden op vakantie en stuurde als grap via Snapchat naar zijn reisgenoten dat hij van de Taliban was en hun vliegtuig ging opblazen. Een uur later, tijdens de vlucht, zag hij vanuit zijn raampje twee straaljagers naast het vliegtuig hangen en zat na de landing twee dagen in verhoor. Na een slopend juridisch traject van anderhalf jaar is hij vorige week vrijgesproken van verdere vervolging. De vrijspraak bracht het onderwerp opnieuw onder de aandacht. Britse media meldden dat het SnapChat bericht werd opgemerkt doordat de student verbonden was met een wifi-station van Gatwick Airport. Volgens diverse media monitoren Wifi-stations het verkeer, wat de veiligheidsdiensten gealarmeerd zou hebben. Dit leidde tot artikelen in de Britse media over de risico's van verbonden zijn met wifi-netwerken. Hoe waarschijnlijk is het, dat in een tijd van encryptie, lokale WiFi punten als realtime monitoring stations kunnen worden ingezet? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze bewering, afkomstig uit een artikel in het Parool van januari dit jaar, en eerder al te lezen in het AD, en bij BNR. De ziekenhuiscijfers in de berichtgeving zijn gebaseerd op een rapport van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Voor de emissiecijfers van Tata Steel verwijst RTL Nieuws naar milieuclub Urgenda, die op hun beurt gebruikmaakt van de cijfers van de Nederlandse Emissie Autoriteit (NEA) als bron. De NEA rapporteert een jaarlijkse CO2-uitstoot van 11,6 megaton voor Tata Steel, terwijl het ziekenhuisgetal in het RIVM-rapport 17,6 is. Kunnen die cijfers met elkaar vergeleken worden? Wat zit er eigenlijk in dat getal voor de uitstoot die toegekend wordt aan ziekenhuizen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een recent Duits onderzoek uitgevoerd door de Verein Deutscher Ingenieure (VDI), de grootste ingenieursvereniging in West-Europa, concludeert dat het omslagpunt waarop elektrische auto's minder CO2 uitstoten dan traditionele auto's met een verbrandingsmotor pas wordt bereikt na het afleggen van 90.000 kilometer. De bevindingen van dit onderzoek, dat recentelijk in Dagblad van het Noorden te vinden was onder de kop "Stekkerauto pas na 90.000 kilometer echt groen", hebben geleid tot een discussie op social media over de duurzaamheid van elektrische auto's, vooral gezien eerdere schattingen die aanzienlijk lager lagen. In tegenstelling tot deze Duitse bevindingen zijn recente cijfers van verschillende bronnen juist aanzienlijk lager – hoe komt het dat dit ogenschijnlijk zorgvuldig uitgevoerde onderzoek tot een veel hoger kantelpunt komt? See omnystudio.com/listener for privacy information.

In grofweg vergelijkbare artikelen op Linda.nl en het AD werd geschreven over de vernieuwde Dorito's. Deze snack heeft nu een groengekleurde Nutri-Score met de letter 'B'. Dit dankzij een verlaging van 25% van het zoutgehalte. De artikelen benadrukken dat chips met Nutri-Score 'B' als gezonder worden mogen beschouwd vanwege deze verandering. Maar hoe gezond is gezonder eigelijk? Met de jaarwisseling op komst is het extra relevant om even stil te staan bij de Nutri-Score die vanaf 1 januari 2024 het officiële voedselkeuze logo is van Nederland. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat tech water gebruikt is geen nieuws. Maar toch was het nieuws de afgelopen weken dat ChatGPT water nodig had om de taalmodellen van het systeem te trainen. Hoe verhoudt 700.000 liter zich tot andere gebruikers? En hoe ziet het onderzoek eruit? Het einde van het huurcontract voor bepaalde tijd is in aantocht. Op internet en in de media zijn echter meerdere data te vinden wanneer de inwerkingtreding van deze wet is. Wat is de correcte datum?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Onderzoekers hebben zich al lange tijd laten fascineren door de levensduur van bewoners van Okinawa, een klein Japans eiland, ook onderwerp van het boek de Ikigai uit 2016. Hun hoge levensverwachting zou komen door een dieet rijk aan groenten, een actieve levensstijl en een gevoel van doelgerichtheid. Echter suggereert een recente studie van de universiteit van Oxford dat onnauwkeurigheden bij het schatten van de leeftijden van oudere personen wellicht de werkelijke reden zijn achter de gemelde levensduur. Veel zeer oude mensen hebben geen geboorteakte, en openbare registers kunnen onbetrouwbaar zijn. Sterker nog, een overheidsaudit in Japan in 2010 onthulde dat honderdduizenden zogenaamd levende Japanse honderdjarigen eigenlijk dood waren of vermist. Is het verhaal van Blue Zones er eentje van fraude en rommelige data? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij het college tour lijsttrekkersdebat bracht Frans Timmermans het probleem van stagnerende bouwprojecten door stikstofbeperkingen ter sprake. Tijdens het debat werd hij gecorrigeerd door Caroline van der Plas, die zei: "Dat klopt niet."Jan Rouwendal, hoogleraar vastgoedeconomie aan de VU, heeft onderzoek uitgevoerd naar de CBS-cijfers in relatie tot momenten waarop rechtspraak invloed kan hebben gehad op bouwvergunningen. Met hem kijken we of de uitspraak van Timmermans ondersteund wordt door de cijfers. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er was veel ophef over de berichtgeving rondom het al-Ahli Arab ziekenhuis. Drie publicaties, waaronder de New York Times en Het Parool, plaatsten misleidende foto's van een ander gebied in Gaza en suggereerden dat het ziekenhuis was gebombardeerd. Een Spaanse krant ging zelfs nog een stap verder. Ook in deze factgurus; zijn 80% van de producten in de supermarkt ongezond? Hoe ziet dit onderzoek eruit en wat betekent ongezond? **In het onderwerp over de supermarktproducten wordt expert Annet Roodenburg onder andere geïntroduceerd als voorzitter van de NAV, dat klopt niet, zij was voorzitter tot midden 2020, en is dat op dit moment niet meer.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen week veel berichtgeving over de drinkwatertoevoer naar Gaza, die door Israël is of was afgesloten. Zondag meldde de NOS nog dat "ondanks dat Israël de watertoevoer weer zou hebben hervat, er nog steeds geen water uit de kraan komt in Gaza". Drinkwater in Gaza komt uit drie bronnen: ontziltingsinstallaties, grondwater en import via Israël. Welk deel van de totale toevoer heeft Israel actieve controle over? In een artikel van Danny Mekić beschrijft hij hoe de Europese Commissie manipulatieve advertentie tactieken inzetten om de mening van burgers te beïnvloeden. Dat is allemaal al niet zo fraai, en in strijd met Europese wetgeving zoals de Digital Services Act, maar ze gebruikten daarbij ook nog eens niet representatieve enquete resultaten, fake news dus. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fleur Agema klaagde tijdens het Tweede Kamerdebat op 26 september over de erbarmelijke zorg in Nederland. Maar hoe beroerd scoren we eigenlijk op wereldwijde ranglijsten? Bij WNL op zondag werd gepraat over de veranderingen die Elon Musk doorvoerde in de manier waarop gebruikers hun content te zien krijgen, nadat hij Twitter overnam. Na zijn aantreden werd de nieuws feed namelijk op algoritmische wijze samengesteld. Maar was dit echt een techniek die Elon als eerste introduceerde op het socialemediaplatform? See omnystudio.com/listener for privacy information.

De afgelopen week heeft Extinction Rebellion voor de 17e opeenvolgende dag wegen geblokkeerd als onderdeel van hun protest tegen financiële steun aan fossiele brandstoffen door de overheid. Dit omvat alle financiële regelingen die het gebruik van fossiele brandstoffen goedkoper maken. Eerder dit jaar en vorig jaar hebben ze al meerdere keren de snelweg bij Den Haag geblokkeerd, wat leidde tot honderden arrestaties, waarvan het merendeel snel weer werd vrijgelaten. Tijdens een uitzending van het programma WNL op zondag beweerde Anne Kervers, die het woord voerde namens Extinction Rebellion, dat snelwegblokkades legaal zijn verklaard door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. In FactGurus onderzoeken we specifiek wat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens zegt over snelwegblokkades en of dergelijke blokkades überhaupt in de wetgeving worden genoemd.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de Tweede Kamerverkiezingen slechts elf weken verwijderd, heeft de VVD haar partijprogramma gepresenteerd, waarin migratie een belangrijk thema is. Volgens de nieuwe VVD-lijsttrekker, Dilan Yeşilgöz, is er nog steeds geen grip op migratie. Bij Goeiemorgen Nederland op WNL geeft ze een voorbeeld van een kettingreactie van familiehereniging die volgt op asielverlening; "Je komt hiernaartoe, je krijgt asiel. Dan zeg je: ik heb een gezin en die mogen ook komen. Die komen. Vervolgens zit daar een volwassen dochter bij. Die zegt: maar ik heb een man en kinderen, die mogen ook komen. Die komen. Dan zegt die man: ik heb ouders voor wie ik zorgde, die wil ik ook hier bij me hebben want anders hebben ze daar geen zorg meer. En dat gaat dan door.” Is nareis-op-nareis-op-nareis een vrijwel oneindig proces? Hoe werkt nareizen in de praktijk? Wat zeggen de cijfers? Zet 1 vluchteling inderdaad de poort open voor vele anderen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een artikel dat iets meer dan een week geleden bij de NOS verscheen, met als titel "Indonesische sawa's drogen uit" bericht over de uitdagingen waarmee de rijstvelden (sawa's) in Indonesië momenteel te maken hebben vanwege aanhoudende droogte, en de daardoor tegenvallende oogstopbrengsten. Het artikel wijst voornamelijk naar het klimatologische fenomeen El Niño als de belangrijkste boosdoener achter deze situatie. De NOS rapporteert dat El Niño tegenwoordig vaker voorkomt, wat wordt toegeschreven aan klimaatverandering. In tegenstelling tot vroeger, waar El Niño eens in de 20 jaar voorkwam, gebeurt dit nu naar verluidt eens in de 6 tot 7 jaar. Dit frequenter optreden van El Niño maakt het voor boeren in Indonesië steeds uitdagender, zoals beschreven in het artikel. Echter vertelt de klimaat expert van het KNMI in deze FactGurus dat er vooralsnog juist geen verschuivingen in de frequentie van El Niño zijn, in tegenstelling tot wat de NOS beweert. See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze FactGurus een viertal beweringen die de rondte deden op X deze week. Is vuurwapengeweld de belangrijkste doodsoorzaak onder kinderen in de VS, zelfs meer dan verkeersongevallen? Heeft de politie in San Francisco de strijd tegen criminaliteit opgegeven? Draagt slechts 0,5% van de fietsers een helm? Is het aantal huishoudens dat afhankelijk is van voedselbanken met een factor 20 toegenomen sinds 2008? Allemaal beweringen met meer dan 100.000 views, aantallen waar een krant in Nederland z'n best voor moet doen. Hebben 100.000 mensen kloppende beweringen gelezen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vakbond FNV plaatste een bericht op social media, waaronder LinkedIn, waarin ze via een afbeelding beweren dat lonen met 50% belast zijn, terwijl een verhuurder 0% hoeft te betalen, en vragen aan de social media gebruiker hoe eerlijk zij dit vinden De bewering heeft betrekking op box 3 rondom de vermogensrendementsheffing, een veelbewogen belastingwet -- hoe kloppend is de bewering van de grootste vakbond van Nederland?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Anderhalve week geleden verscheen er in verschillende media, waaronder RTL en NOS, een bericht over werkzaamheden aan een treinstation in de Willemsspoortunnel tussen Rotterdam Centraal en Rotterdam Zuid. De Telegraaf en RTL gebruikten opvallende koppen zoals "Station Blaak dicht om werkzaamheden, spoor gekrompen door urine". Hoewel deze kop nieuwsgierigheid wekt over het krimpen van spoorstaven door urine, bleek later in het artikel dat het ging om de dwarsliggers onder het spoor die zouden zijn gekrompen door urine. Vroeger werden de uitwerpselen van reizigers niet opgevangen in een vuilwatertank, maar vielen direct op het spoor. Dit is echter al een tijd niet meer het geval. Dit zou hebben geleid tot krimping van de dwarsliggers in de tunnel, waardoor de spoorrails dichter bij elkaar zijn komen te liggen, waardoor mogelijk de trein niet meer tussen de rails zou passen. Er is echter een overkoepelende vraag die je kan stellen bij deze berichtgeving; krimpt hout van vocht? Wat is hier aan de hand?See omnystudio.com/listener for privacy information.

De elektrische auto had het de afgelopen paar weken zwaar te verduren in de media. 'Meer branden door elektrische auto's'. 'Elektrische auto's zijn brandgevaarlijk'. Er was zelfs een oproep om andere regels te treffen voor het vervoer van elektrische auto's over zee. Inmiddels rijden er wereldwijd 20 miljoen elektrische auto's rond. Wat zeggen de cijfers? Van alle autobranden per jaar, welk aandeel heeft de EV (electric vehicle)? En hoeveel warmer wordt een EV-brand eigenlijk? Daarnaast wat aandacht voor de film Barbie, die alle records breekt. Online wordt beweerd dat de gouverneur van Florida en republikeinse presidentskandidaat, Ron deSantis, in zijn hele leven minder geld heeft weten op te halen voor zijn politieke carrière, dan de film Barbie in 1 dag omzet. Beide partijen hebben indrukwekkende bedragen opgehaald, maar wie is de winnaar?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afgelopen week meldde de NOS dat Nederlandse Fruit Telers, van Appels in dit geval, last hebben van de appelbloesemkever. Die kever beschadigt de bloesem van een appelboom zodanig dat die bomen later in het jaar geen vruchten kunnen maken, en zo geen fruitoogst meer leveren. Er zijn middelen beschikbaar tegen deze kever, echter in Nederland zijn die momenteel niet toegestaan. In reactie op dat bericht werd door Caroline van der Plas op X (voorheen Twitter) gezegd: "en dan gaan we appels importeren uit een land waar het middel tegen deze kever wel gebruikt mag worden." Europa heeft overkoepelende regelgeving voor verdelgingsmiddelen, hoe zit het met het Europese ‘level playing field’ en klopt het wat van der Plas zegt?See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de factgurus van deze week; California Exit TaxVolgens artikelen en tiktok filmpjes kunnen inwoners van Californië binnenkort een naheffing krijgen wanneer ze de staat uitverhuizen. De filmpjes claimen dat mensen de levensonderhoud kosten in Californië niet meer kunnen betalen, gedwongen wegverhuizen, en dan als ultieme nabrander een naheffing kunnen krijgen. Wat is deze 'exit tax' precies? Ford's EV-takDe directeur communicatie van Ford USA, Mike Levine, schrijft in een persbericht dat het goed gaat met Ford's afdeling voor elektrische voertuigen. Hij schrijft dat juni dit jaar de verkoop van elektrische auto's 110% hoger was dan in juni vorig jaar. Maar verdere Key Performance Indicators vertellen toch een ander verhaal. Meer kans op overlijden door jarige arts? Een onderzoek uit 2020 gaat opnieuw viraal op de socials. In dit in de British Medical Journal gepubliceerde onderzoek trekken de onderzoekers de conclusie dat er voor patiënten een verhoogde kans op sterfte is wanneer de chirurg jarig is tijdens het uitvoeren van een operatie. Het data onderzoek, op basis van 980.000 patientendossiers laat inderdaad een toename zien van 1,6 procentpunt wanneer de chirurg jarig is op de dag van operatie. Moeten we de verjaardagskalender van het ziekenhuis erbij pakken bij het inplannen van een behandeling?See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Bijna één miljoen Nederlanders overweegt non-binaire geslachtsregistratie via gemeentehuis' is de titel van het onderzoek gepubliceerd door de Rutgers stichting. Het grote aantal van bijna één miljoen Nederlanders dat dit zou overwegen zorgde voor veel ophef online, en daardoor ook scepsis over het onderzoek zelf. Het onderzoek, uitgevoerd door I&O Research, op basis van een panel van 12.000 respondenten uit de database van I&O betrof een korte vragenlijst van 5 vragen. De uitkomsten zijn verrassend, maar hebben ook wat extra nuance nodig, want wat betekent het precies wanneer iemand een 'X' in z'n paspoort wil laten zetten? Ook in deze FactGurus; de brief van Wopke Hoekstra na aanleiding van het aftreden van het kabinet. De brief lijkt op het eerste gezicht een zekere rust en overzicht te bewaren en een pad in het midden te bewandelen tussen rechtse en linkse opvattingen. Hoekstra vermeldt echter dat er vorig jaar netto 227.000 migranten aan Nederland zijn toegevoegd. Vervolgens stelt hij dat migratie een verdienmodel is geworden voor mensensmokkelaars die mensen op kleine bootjes de zee op sturen. Dit klinkt weliswaar goed en begaan, maar staat volledig haaks op de feitelijke cijfers. See omnystudio.com/listener for privacy information.

President Joe Biden noemde vorige week tijdens een fundraiser in de staat California de leider van China, Xi Jin Ping, een dictator. Wereldwijd was hier veel ophef over. Maar een opvallende reactie was die van de premier van Nieuw-Zeeland, Chris Hipkins. Deze reageerde tijdens een impromptu pers moment door te zeggen dat Biden's uitspraak niet klopt, omdat welke vorm van overheid china heeft, aan het chinese volk is om daar wat van te vinden. Hierop vraagt een journalist hem of het volk in China daar iets over te zeggen heeft, waarop Hipkins zegt "dat het aan het volk is om dat te veranderen als ze dat willen". Nu hebben we eigenlijk 2 beweringen, klopt het wat Biden zegt is Xi nu wel of niet een dictator. En klopt het wat Chris Hipkins zegt, kan het chinese volk -praktisch gezien- hun overheid veranderen als ze dat zouden willen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een recent opinieartikel in het magazine EW deelt Simon Rozendaal, een bekende wetenschapsjournalist, zijn kijk op PFAS. Deze schadelijke stoffen hebben de laatste tijd veel aandacht gekregen, met onder andere een reportage op Zembla over de vervuiling veroorzaakt door de Chemours-fabriek in Dordrecht. Rozendaal werpt een nieuw licht op de PFAS-kwestie door het als een luxeprobleem te bestempelen. Hij vergelijkt PFAS met andere giftige stoffen en verbaast zich over de onvoorstelbaar kleine hoeveelheden, uitgedrukt in nanogrammen. Hij betoogt dat de ophef over PFAS ongegrond is gezien het ogenschijnlijk verwaarloosbare percentage. Hoewel deze beweringen op het eerste gezicht plausibel lijken -vooral gezien Rozendaals achtergrond als chemicus- gaat FactGurus in op de cijfers en argumenten die hij aanvoert om de impact van PFAS in twijfel te trekken.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door de branden in Canada waren bosbranden vorige week veelvuldig in het nieuws. Regelmatig vergezeld van het nieuws dat bosbranden toenemen door klimaatverandering. Op Twitter echter circuleert een grafiek waar op te zien zou zijn dat natuurbranden juist al jaren afnemen. De grafiek is van NASA, is ook daadwerkelijk te vinden op hun site, en daarom moeilijk te negeren. Hoe zit het? Waarom lezen we over een toename van bosbranden als NASA juist constateert dat er minder vierkante kilometers natuur verloren gaan door branden wereldwijd? Maar eerst kijken we in deze Fact Gurus naar de bewering dat er in 'The Horn of Africa' de kans op droogte 100x groter gemaakt is door klimaatverandering. Dit schreef the Financial Times een maand geleden op basis van een onderzoeksrapport van the Kenya Meteorological Department -- hoe komen zij bij dat mooie ronde getal van 100? In het item wordt dhr Veraverbeke foutief 'Steven' genoemd. Dit klopt niet, veel dank en excuses aan Sander Veraverbeke voor zijn duiding bij dit onderwerp. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wanneer je de factchecks op de websites van factcheck.org of politifact bekijkt met betrekking tot de aankondiging van Ron DeSantis als presidentskandidaat voor de Verenigde Staten, zou je haast kunnen denken dat DeSantis op hetzelfde niveau staat als Trump wat betreft het verzinnen van feiten. Totdat we goed naar de materie kijken met alle relevante context, dan zien we dat het eindoordeel van de Amerikaanse fact-check websites ook niet altijd het volledige verhaal vertellen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De laatste maanden zijn er twee beweringen rondom zelfdoding onder boeren, die regelmatig opduiken in zowel de reguliere media als op social media. De eerste bewering stelt dat het aantal zelfmoorden onder boeren gestaag toeneemt. De tweede bewering beweert dat boeren de beroepsgroep zijn met het hoogste zelfmoordcijfer. Vaak wordt hieraan toegevoegd dat dit komt door de steeds strengere regelgeving waarmee boeren tegenwoordig geconfronteerd worden. De Telegraaf heeft hier vorige week over geschreven, en Eva Vlaardingerbroek heeft dit in een tweet vermeld waarbij het bijbehorende filmpje maar liefst 180.000 keer is bekeken. Er is echter geen sprake van een stijgende trend, waarom beweren sommigen dit dan? Tijdens de uitzending was er een technisch storing met een fragment, in deze on-demand aflevering is dat fragment er weer kloppend ingezet. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens de ochtendshow 'Goedemorgen Nederland' op WNL introduceerde oud-commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp zich vorige week als klimaatadmiraal. Hij beweerde dat een gemiddeld kledingstuk slechts drie keer gedragen wordt. Hoewel het algemeen bekend is dat we onze kleding minder vaak dragen dan verwacht, zijn er vragen gerezen over de herkomst van deze cijfers en de gebruikte methodologie. Worden deze getallen bijvoorbeeld gebaseerd op kleding die we zelf hebben gekocht, inclusief ondergoed? Worden ook kledingstukken die we als cadeau hebben ontvangen - en mogelijk minder in de smaak vallen - hierin meegerekend? Bij het zoeken op internet wordt vaak verwezen naar een rapport uit 2015, maar helaas is dit rapport niet langer beschikbaar en blijft de gebruikte methodologie onduidelijk. Als we verder zoeken naar andere bronnen, zien we dat rapporten vaak naar elkaar verwijzen en dat er slechts één andere partij is die een nieuw getal hanteert voor de gemiddelde draagfrequentie van kleding. Maar waar precies komt dit getal vandaan?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 3 mei was er een belastingdeskundige te gast bij Omroep Ongehoord Nederland. Volgens deze deskundige bestaat de mogelijkheid dat in de toekomst huizen worden geconfisqueerd om immigranten te huisvesten wanneer de eigenaren betalingsachterstanden hebben bij de belastingdienst. Ongehoord Nederland beweert dat de vorig jaar via noodwet geactiveerde 'wet verplaatsing bevolking' hiervoor een oplossing biedt. Dit is een bewering die ook al een paar maanden regelmatig boven komt drijven op social media. Wat houdt deze wet precies in? Geeft het burgemeesters een bevoegdheid om huizen te vorderen wanneer eigenaren achterstallige betalingen hebben? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorige week publiceerde CNN een artikel, op basis van 5 anonieme bronnen, waarin werd vermeld dat de effectiviteit van de HIMARS-raketsystemen in Oekraïne afneemt als gevolg van Russische inmenging door het verstoren en blokkeren van GPS-signalen. Opmerkelijk, omdat het 'High Mobility Artillery Rocket System' moderne geavanceerde systemen zijn, met een prijskaartje van ongeveer vijf miljoen dollar per systeem. GPS-jamming is een goedkope en oude techniek die zelfs tijdens de eerste Golfoorlog werd gebruikt. Dit riep de vraag op of het geavanceerde HIMARS-systeem werkelijk zo gemakkelijk gedwarsboomd kan worden, of dat de berichtgeving wellicht wat overdreven is? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stikstof niet de hoofdoorzaak van stilliggen bouw?Arnout Jaspers, de auteur van het boek 'De Stikstof Fuik', en Johan Vollenbroek, een milieuactivist en voorzitter van ‘Mobilization for the Environment’, namen deel aan een debat bij WNL op Zondag. In zijn boek betoogt Jaspers dat er geen stikstofcrisis is, terwijl Vollenbroek van mening is dat er wel een crisis is. Tijdens het debat bracht Vollenbroek naar voren dat slechts 25% van alle vastgelopen bouwprojecten te wijten is aan stikstof, maar hoe komt hij aan dit getal? Wil 80% van de zzp’ers een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering?In de uitzending van Buitenhof van een week geleden was minister Karien van Gennip, de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, te gast. Tijdens het gesprek ging het over het plan van het kabinet om vanaf 2027 een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) in te voeren voor zzp'ers. Presentator Pieter Jan Hagens bracht een aantal vragen naar voren om aan te tonen dat er veel weerstand is onder zzp'ers tegen deze verplichte verzekering en de bijbehorende kosten. Minister Van Gennip daarentegen beweerde dat er vrijwel geen weerstand bestaat en dat 80% van de zzp'ers juist voorstander is van een verplichte AOV — maar komt die 80% wel overeen met de werkelijkheid? See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het debat landbouw en visserijraad haalt Caroline van der Plas zeewier aan als mogelijke oplossing voor de uitstoot van methaan in de veehouderij. Over zeewier is bekend dat het een methaan remmende werking kan hebben. Volgens haar is het zelfs een uitstekend middel om methaan emissie terug te dringen in de veehouderij. Daarnaast noemt zij het vreemd dat voor haar gevoel in elke sector innovatie wordt gestimuleerd behalve in de boerensector. Wat is de status van het onderzoek naar zeewier? Waarom wordt zeewier nog niet op schaal ingezet als oplossing voor de broeikasgas problematiek, is daar een politieke reden voor? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Was Biden in de war?Veel kritiek voor president Joe Biden, die afgelopen week over het eten van ijsjes zou zijn begonnen in plaats van te reageren op de school shooting in Nashville Tennessee. Volgens critici is dit het zoveelste bewijs dat hij de weg kwijt is. Maar wat is de volledige context van zijn slecht getimede liefdesverklaring aan ijsjes? AI omzeilt captcha ChatGPT kreeg de afgelopen week wereldwijd extra aandacht in diverse tech-rubrieken omdat het system er in geslaagd zou zijn om een Captcha te omzeilen. Een Captcha is een visuele test die een uitdaging of puzzel presenteert die gemakkelijk door mensen kan worden opgelost, maar erg moeilijk is voor computers. Volgens de berichten heeft de AI van ChatGPT zelf een methode bedacht om een mens te benaderen via de website van TaskRabbit en deze te betalen om een Captcha op te lossen, maar hoe zit dit technisch gezien? Loopt misdaad de spuigaten uit in San Francisco?Ongeveer anderhalve week geleden werd Bob Lee, een tech ondernemer en medeoprichter van Cash App dood gevonden op straat in San Francisco nadat hij was neergestoken. Dit leidde tot geschokte reacties in de tech gemeenschap en kritiek op het bestuur van SF vanwege de toenemende criminaliteit. Elon Musk merkte op dat dit het gevolg was van de gewelddadige situatie in San Francisco, terwijl de officiële kanalen van burgemeester London Breed reageerden door te beweren dat de stad veiliger is dan ooit. Wat zeggen de cijfers? See omnystudio.com/listener for privacy information.

In VN magazine staat een interview met Johan Vollenbroek, bekend van het succesvol aanvechten van het Programma Aanpak Stikstof. Hij beweert dat Nederland met zijn koopkracht mais uit de markt haalt om de veestapel mee te voeren, wat eigenlijk bestemd was voor mensen in de Sahel of Pakistan. Volgens hem is een sprekend voorbeeld hiervan dat het eerste schip met maïs onder de graandeal in de Oekraïne-oorlog niet naar een hongerland in Afrika ging, maar naar Nederland. Ook in deze FactGurus, een vrouw zou zijn gearresteerd omdat ze op haar persoonlijke Facebook-account de Franse president Macron heeft beledigd. Dit heeft geleid tot verontwaardiging op social media vanwege de vermeende schending van de vrijheid van meningsuiting en het on-Europese karakter van de situatie. Is dit te bevestigen via andere bronnen dan sociale media? See omnystudio.com/listener for privacy information.

"Nederland vangt onevenredig veel asielzoekers op" sprak Caroline van der Plas bij WNL Op Zondag. Ook te gast bij dat programma was Europa correspondent Stefan de Vries, die haar onderbrak door te zeggen dat Nederland juist ergens onder het gemiddelde zit. Maar wat zeggen de cijfers, waar staat Nederland ten opzichte van de andere Europese landen en hoe berekent men evenredigheid? Daarnaast in deze Fact Gurus; e-fuels. Wat kost een liter? Hoeveel verlies treedt er op als je alles meerekent? Is een e-fuel chemisch gezien hetzelfde als fossiele diesel of benzine? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iets meer dan een week geleden verscheen een reconstructie artikel in duitse media over de explosies in de Nord Stream pijplijn vorig jaar. In het artikel is te lezen dat Duitse inlichtingendiensten een schip -vermoedelijk een 12 tot 15 meter zeilboot- hebben gevonden, waarop sporen van explosieven gevonden zijn. Op het schip zouden 6 mensen hebben gezeten; een kapitein, een dokter, 2 duikers, en 2 duikassistenten. Op sociale media gingen er vraagtekens op waarom er sporen van explosieven zouden zijn, en of duikers, technisch gezien, wel zo diep kunnen duiken zonder bijvoorbeeld een decompressietank? See omnystudio.com/listener for privacy information.

“De wereldwijde vraag naar fossiele brandstoffen lijkt (bijna) niet meer te stijgen” schrijft nu.nl op 16 februari. Dit op basis van een 3-tal rapporten, in welke een aantal scenario’s staan uitgewerkt. Maar wat zeggen de huidige cijfers? Zien we in de trendlijn al een piek?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al een week of 3 suddert het artikel van Seymour Hersh, een bekroond journalist. In zijn artikel zet Hersh met veel details uiteen hoe -volgens zijn ene anonieme bron- de amerikanen samen met de Noren de Nord Stream pijpleiding hebben opgeblazen. De feiten in zijn verhaal zijn na te lopen met open source intelligence tools (OSInt). Toen OSint journalist Oliver Alexander probeerde de details van Hersh te bevestigen, bleken boten en vliegtuigen niet op de plekken te zijn waar Hersh ze beschreef.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het door Russische nieuwskanalen gemaakte nieuws wordt steeds grilliger en scherper. Op social media was de afgelopen 2 weken een bericht waar beweerd werd dat Biden reeds over 'world war 3' zou spreken. En een vergelijkbaar bericht dat de Duitse Minister van Buitenlandse Zaken, Annalena Baerbock de oorlog verklaard zou hebben. Hoe zit dit, en waar komen die beweringen vandaan?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Peperdure piepers maken patatje prijziger, kopte nu.nl. In het artikel wordt beschreven hoe de historisch hoge prijs van de frietaardappel zorgt dat een frietje duurder zal worden. Maar hoe historisch hoog is die prijs? En welk deel van de prijs van een zak patat wordt bepaald door de aardappel? In Australië is men naargeestig op zoek naar en verloren radio actief onderdeel van 6 bij 8 millimeter, ongeveer de grootte van een tictac snoepje. Op diverse plekken, zoals de NOS, was te lezen dat het onderdeel ongeveer 10 rontgenfoto's per uur aan straling uitzend, en dat een uurtje blootstelling hieraan kan leiden tot brandwonden en stralingsziekte. Folkert Draaisma, stralingsbeschermingsdeskundige van NRG/PALLAS vertelt hoe het zit met de straling en welke voorschriften er zijn rondom het vervoer van dergelijke radioactieve materialen, en waarom het vreemd is dat zo'n onderdeel kwijt kan raken. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin januari werd wereldwijd de noodklok geluid toen te lezen was dat plastics de oorzaak zouden zijn van een jarenlange dalende spermakwaliteit. In Nederland waren er artikelen van onder andere de NOS en de Volkskrant die schrijven hoe een recent onderzoek dit zou hebben aangetoond. Maar wat staat er eigenlijk in dat onderzoek over de relatie tussen plastic en de invloed op de vruchtbaarheid van mannen? Daarnaast in FactGurus een korte blik op de artikelen die beweren dat Toyota in gaat zetten op conversie kits voor bestaande modellen. "Toyota pushes zero-emission goals by converting old models" schrijft APnews. Gaan die kits echt het verschil maken?See omnystudio.com/listener for privacy information.