Dick en Daniël Geloven het Wel

Als je naar de kerk gaat, heb je het waarschijnlijk gemerkt: lege kerkbanken om je heen. Voor veel kerken is dat na corona de realiteit, blijkt uit onderzoek van het Nederlands Dagblad. In drie op de vijf kerken zitten op zondagochtend minder mensen dan voor de coronatijd. Te gast zijn Trinette Verhoeven, predikant in de regio Utrecht van de Protestantse Kerk, en Arnoud Sturing voorganger van City Life Church Assen. Trinette herkent de tendens in haar regio. Tegelijk ontstaan er wel andere manieren om mensen te betrekken bij de kerk, zoals ontbijtochtenden. De kerkgang bij Arnoud is juist wat gegroeid. Waar veel kerken gezinnen kwijtraken, komen die bij hem binnen - mogelijk door de speciale kinderkerkdienst. Trinette vindt wel dat er meer onderwijs in de kerk moet worden gegeven zodat gelovigen ook zelf hun geloof in stand kunnen houden. ‘Het hangt nu wel erg af van de gemeenschap.’ Arnoud onderstreept dat. Hij geeft daarom gebedscursus waar mensen voor het eerst hardop bidden. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Fijn, zou je denken: er komt een kerkfusie aan! De Gereformeerde Kerken vrijgemaakt en de Nederlands Gereformeerde Kerken gaan fuseren. Te gast zijn jurist Pieter Pel en hoogleraar Koert van Bekkum. Ze denken totaal anders over de fusie. Niet zozeer over het samengaan van kerken, maar vooral over de basis van het nieuwe kerkverband. Klopt de bijbeluitleg wel? Pieter vindt van niet. Er worden samen met de fusie snel allerlei andere zaken ‘meegeregeld’, zoals het toelaten van kinderen aan het avondmaal, ziet hij. Koert kijkt er anders naar. Vrijgemaakten zijn van oudsher nogal radicaal in hun opvattingen. Hoe kun je leren leven met verschillen in een kerkverband? Dat moeten vrijgemaakten nog leren, vindt Koert. Nee, vindt Pieter, want het gaat hier over fundamentele zaken. Hij roept verontrusten op in gesprek te gaan met hun kerkenraad. Koert: ‘Haal eens diep adem en wacht even af. Weggaan kan over twee of vijf jaar ook nog wel.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn theoloog en kenner van de evangelische wereld Laura Dijkhuizen en voorganger Jan Pool. Op de Asbury University is al meer dan twee weken een opwekking gaande: wat een doorsnee studentenviering was, liep uit op een onafgebroken bijeenkomst met muziek en gebed. Inmiddels zijn daarop tienduizenden mensen afgekomen. Wat is een opwekking precies? Hoe worden die veroorzaakt, is het typisch Amerikaans en wat zijn bekende voorbeelden uit het verleden? En hoe bepaal je of een beweging van God komt? Wat nu in Asbury gebeurt, lijkt op de Grote Opwekkingen uit de Amerikaanse geschiedenis, legt Laura uit in de podcast. Vergeet ook niet wat er in het klein aan wonderen gebeurt, benadrukt Jan met een verwijzing naar zijn favoriete sport: niet alleen Liverpool-Real is voetbal, maar ook wat kinderen doen op het veldje hierachter. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Met Vera Tomassen (20 jaar, 58.000 volgers) en Romy Kersten (17 jaar, 4000 volgers). TikTok is het snelst groeiende sociale medium ter wereld, en een van de belangrijkste ontmoetingsplekken voor jongeren. Tegelijk kent het Chinese platform grote privacyproblemen en is het uiterst verslavend. Toch dragen de christelijke influencers Vera en Romy er overtuigd hun geloof uit. ‘TikTok is dé manier om het evangelie bij jongeren te brengen’, weet Vera. Romy kwam zelf tot geloof via sociale media. Wat is de aantrekkingskracht van TikTok, wat zijn de gevaren en hoe kunnen jongeren én ouders daar het beste mee omgaan? Lees ook waarom influencer Romely Hannah TikTok verliet: https://www.nd.nl/geloof/geloof/1163132/deze-christelijke-influencer-verliet-tiktok-een-filmpje-over-ch Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Met dominee Gert van den Brink. Er is iets wonderlijks aan de hand in de reformatorische wereld: mensen kunnen er zeer gelovig zijn, twee keer per week naar de kerk gaan, bijbellezen en bidden - en toch van zichzelf zeggen dat ze het geloof niet hebben. Dat ze onbekeerd zijn. Hoe kan dat, en wat is de rol van de benodigde bekeringservaring? Gert hield deze zomer een lezing over het onderwerp die viraal ging, en ziet een ‘levensgevaarlijke dwaling’ rondgaan in zijn reformatorische kring. ‘Mensen zijn soms banger voor de dominee dan voor God.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn twee deskundigen op het gebied van kind en kerk: Ingrid Plantinga en Annasjouk Nijhof. Zij geven concrete tips voor ouders die worstelen met de vraag hoe je kinderen en tieners meekrijgt naar de kerk. Zoals: kinderen verplichten om mee te zingen in de kerk? Niet doen! De beide specialisten vinden bovendien dat kerkgang niet het belangrijkste onderdeel is van geloofsopvoeding. Belangrijker is het om het geloof in het hele leven te verweven: laat het in de kerk dus ook gaan over wat er in de klas gebeurt of tijdens een sportwedstrijd. De kerk is wel een plek om verschillende generaties te ontmoeten en vriendschappen te sluiten. En kindernevendiensten? Ingrid en Annasjouk zijn daar niet per se fan van. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Bernhard Reitsma en Joan Bonhof, beide kenners van Israël en het Midden-Oosten. De staat Israël bestaat 75 jaar. Voor veel christenen is dat nét iets bijzonderder dan als het gaat om een ander willekeurig land. Is de oprichting van de staat Israël de vervulling van een bijbelse profetie of ‘gewoon’ een land zoals alle andere? En wat kun je daarbij leren van Palestijnse medechristenen? Bernhard spreekt veel van hen en weet: de vaak kritiekloze steun van westerse christenen aan de staat Israël is een van de belangrijkste blokkades voor het gesprek met moslims over het evangelie. Joan legt uit wat er zo kwalijk is aan de ‘vervangingstheologie’ en ontdekte dat je mensen - Joden, christenen, moslims - niet moet indelen in vakjes, maar werkelijk naar hun verhalen moet luisteren. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Dolf te Velde, docent aan de vrijgemaakt-gereformeerde Theologische Universiteit, en theoloog Dorina Nauta. Minder en minder mensen gaan naar de kerk. Ook betrokken, gelovige christenen vragen zich vaak af wat voor nut de kerkdienst nog heeft. Maar Dolf en Dorina gaan niet zitten sippen. Ze geloven in de kerk. De kerk speelt een belangrijke rol bij het herstel van de relatie tussen God en mens, zegt Dolf. Dorina: ‘Het is heerlijk dat je een netwerk hebt dat je opvangt en dat eten voor je kookt als je een kind hebt gekregen. De kerkdienst tilt mij op uit de alledaagse rush. Een uurtje rust.’ Wie de zondag in ere wil houden, moet op zaterdag al afremmen, stelt Dolf voor. ‘En als je geen zin hebt, ga je toch.’ Komen er steeds minder mensen in de kerk? Niet getreurd, stelt Dorina. ‘Dan mag je vieren dat het kleine goed is.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Ben Bloem en Annelijn de Gier, betrokken en kritische ChristenUnie-leden. Jarenlang was Gert-Jan Segers het gezicht van de ChristenUnie. Hij loodste de partij twee kabinetten binnen. Hoe staat de ChristenUnie ervoor nu hij de politiek verlaat? Het valt Ben en Annelijn niet mee om een gedroomde lijsttrekker voor de volgende verkiezingen te noemen. ‘Segers is in die zin de Mark Rutte van de ChristenUnie.’ Raadslid Ben is een prominente linkse stem in de partij, student en Perspectief-lid Annelijn vertolkt liever het conservatieve geluid. Wat zijn voor hen de belangrijkste thema’s. En hoe overleeft een middenpartij als de ChristenUnie de toenemende polarisatie in de politiek? En wat als de VVD nieuwe asieleisen op tafel legt? ‘Dan moet de stekker uit dit kabinet.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is dominee Maarten Klaassen. Met zijn stichting Bijbels Beraad M/V trekt hij ten strijde tegen homo-emancipatie en gelijkheid van mannen en vrouwen. Waarom is homoseksualiteit zo’n belangrijk thema, dat de kerk er volgens hem mee staat of valt? Ook als twee gelovige homo’s oprecht menen een relatie met elkaar te kunnen aangaan, is daar geen ruimte voor, meent Maarten. Ook als niemand daardoor wordt beschadigd. Want de Bijbel verbiedt het. ‘Ik ben ervan overtuigd dat als je volhardt in de homoseksuele praxis, je het koninkrijk van God niet kunt binnengaan.’ Waarom is Maarten eigenlijk zo nadrukkelijk met het onderwerp bezig? ‘Een psycholoog mailde me dat het hem duidelijk was: ik onderdrukte mijn homoseksuele gevoelens.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn dakloze Frank en vrijwilliger Christina van den Berg van het inloophuis Wal 125 van Tot Heil des Volks in Amsterdam. Iedereen kent ze van de ingang van de supermarkt: daklozen. Ze vragen om een beetje geld of het kopen van de Straatkrant. Officieel zijn er meer dan dertigduizend in Nederland. Frank raakte op straat toen zijn relatie stukliep en hij zijn baan kwijtraakte. Vaak slaat hij onder een brug. Houdt hij hoop? Christina vertelt hoe zij twee dagen in de week klaar staat voor Frank en de talloze daklozen. Het geloof in Jezus is daarvoor haar motivatie. ‘En ik doe levenslessen op.’ En moet je een dakloze geld geven? Frank en Christina vertellen waar daklozen écht behoefte aan hebben. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is nieuwtestamenticus Bert Jan Lietaert Peerbolte. Nee, een os en een ezel zaten er niet in de stal, die eerste Kerst. En de wijzen en de herders waren er al helemaal niet tegelijkertijd. Wat weten we dan wél van het bijbelse Kerstverhaal? Waar komen die os en die ezel dan vandaan? En die wijzen? En waarom vieren we de geboorte van Christus eigenlijk in de winter? In tien vragen en antwoorden loodst bijbelkenner Bert Jan je door de wonderlijke wereld van Kerst. Over waarom Jezus op keizer Augustus lijkt, we een tweede kerstdag hebben, en de zwangerschap van Maria een regelrechte ramp was Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn lieddichter Ria Borkent en dominee en vertaler Harold ten Cate. Harold kunnen kerkgangers kennen van befaamde Opwekkingsliederen als ‘Tienduizend redenen’ en ‘God van licht’. Meer dan honderd reacties kwamen bij het Nederlands Dagblad binnen op de vraag welke kerkliederen je niet kunt meezingen. Met stip op één: de oude versie van Lutherlied ‘Een vaste burcht’. ‘Tienduizend redenen’ van Harold is heel populair, maar krijgt ook veel kritiek. Hoe reageert de vertaler daarop? Harold heeft bij het lied ‘Mijn Jezus ik hou van U’ van collega-vertaler Elly Zuiderveld ook wel eens iets anders gezongen, bekent hij. Hoe gaat dat eigenlijk, een kerklied maken of vertalen? En wat vinden mensen nog meer tenenkrommend om mee te zingen in de kerk? Ria Borkent heeft zich voorgenomen nooit meer direct na een dienst kritiek te uiten. Wat kun je wel doen als je een lied echt niet te verteren vindt? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is socioloog Chris Janse, oud-hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad. Elk jaar verlaten zo’n tweeduizend mensen de Gereformeerde Gemeenten, het belangrijkste kerkgenootschap van de reformatorische zuil. Velen keren zich af vanwege de strenge interpretatie van de Bijbel. Gaat het kerkgenootschap krimpen? Dat is wel waarschijnlijk, denkt Janse. Want de leer wordt niet aangepast, want mensen ‘op de juiste weg leiden’ is belangrijker dan mensen vasthouden. ‘De vrijgemaakten achterna’ is een angstbeeld voor reformatorischen, legt Janse uit. En gaan de Gereformeerde Gemeenten op termijn fuseren met een ander kerkgenootschap uit de zuil? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Ronelle Sonnenberg en Mariët Baaij. Het is schrikbarend in sommige kerken: mensen die sinds de coronapandemie maar niet terugkeren naar de kerk. Ze kijken een livestream of stappen over naar een evangelische kerk. Wat corona blootlegde, is natuurlijk al veel langer aan de gang. Wat is het probleem van de kerk? Of hoort dit er gewoon bij? Ronelle deed onderzoek naar jongeren en kerkverlating. Vooral voor hun 25e zeggen jongeren de kerk vaarwel. Ze verdwijnen gewoon weg of ze haken af omdat hun zoektocht niet wordt gewaardeerd. Dat overkwam Mariët. Ze schreef een afscheidsbrief aan de ‘GerGem’ die veel reacties opriep. Haar vragen waarom ze geen oorbellen mocht of waarom alleen haar vader aan het avondmaal ging, werden terzijde geschoven. Die laatste vraag zou zelfs ‘godslasterlijk’ zijn. Ronelle en Mariët schetsen hoe de kerk jongeren kan vasthouden én wat ze wegjaagt. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Willem Smouter en Henk Jan Kamsteeg. Presentator Matthijs van Nieuwkerk van De Wereld Draait Door werd ontmaskerd als een bullebak voor zijn mensen. Willem en Henk Jan weten hoe leiderschap in de kerk en de christelijke wereld werkt. Kom je daar “Matthijsen” tegen? Wat zijn de ‘rode vlaggen’ in de kerk? Een voorgangersechtpaar met alleenheerschappij? Willem gruwt ervan. Geef nooit voorgangers volledige vrijheid, hoe succesvol ze ook zijn. Juist charismatische mensen moeten iemand naast zich hebben. En geloof mensen als ze met hun ervaringen komen. Henk Jan heeft ervaring met een ‘narcistische’ directeur van een christelijke organisatie. ‘Dat verlies je altijd. Mijn advies? Heel hard weglopen.’ Willem heeft een serieuze oproep aan kerken: de aandacht voor seksueel misbruik moet heel snel verbreed worden. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Harmen Niemeijer van Micha Nederland en theoloog David Heek. Het zeer omstreden WK voetbal in Qatar begint. Harmen gaat géén voetbalwedstrijden kijken, ook al is hij groot voetbalfan. David wel. Allebei hebben ze grondig over hun keuze nagedacht. ‘Ik ben een vrij mens’, zegt David. ‘Word je juist geen vrijer mens als je niet gaan kijken?, vraagt Harmen. En: wat heeft voetbal met religie te maken? ‘Ik kreeg als scheidsrechter zo erg het gevoel dat ik hier van God moest zijn’, vertelt David. En Harmen kreeg zowaar een religieuze ervaring in De Kuip tijdens de wedstrijd Feyenoord - Lazio Roma. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn scheidend theologen des vaderlands Thomas Quartier en Tabitha van Krimpen. Theologen moeten vaker de clownsneus opzetten, onrust veroorzaken, idealistische vragen stellen. Nu hebben ze vaak de naam dat ze studeerkamergeleerden zijn. Thomas kreeg te horen dat zijn titel hem moest worden afgepakt, omdat hij zich uitsprak tegen wapenleveringen aan Oekraïne. ‘Je moet als theoloog de idealen kunnen blijven uitdragen. Anders wordt de discussie wel heel smal.’ Tabitha strijdt tegen gezapige kerken die wel mopperen op nauwelijks betrokken twintigers, maar weinig doen om jonge kerkleden werkelijk te betrekken. En is het erg dat veel (jonge) kerkgangers niet zijn teruggekomen sinds corona? Of moet je juist blij zijn met kleine gelovige kernen? ‘Kerken met duizenden kerkgangers zijn misschien wel heel onnatuurlijk.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Christenen hebben het graag over rentmeesterschap maar in hun gedrag verschillen ze nauwelijks van de gemiddelde Nederlander. Het Nederlands Dagblad en het platform GroeneKerken onderzochten hoe duurzaam christenen nu eigenlijk zijn. Op drie punten kun je persoonlijk het verschil maken: vlees, vliegen en voortplanting. Hoe doen actieve kerkgangers doet, en is hun geloof daarvoor wel zo belangrijk? Van actievoerder Kirsten Alblas en Carla Dik-Faber van GroeneKerken mag het wel wat steviger. Sinds twee jaar is Alblas veganistisch. ‘Maar wees niet hard voor jezelf.’ Hoewel Kirsten Alblas alleen voor geweldloos actievoeren is, luistert Carla Dik ‘met gemengde gevoelens’ naar haar plannen. Aan de ene kant voelt de helft van de christenen een grote weerzin tegen klimaatactievoerders, aan de andere kant moet er wel echt iets gebeuren. Lees alles over het onderzoek over duurzaamheid en geloof op nd.nl/klimaat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Dominee Almatine Leene werd als student aangerand door een emeritus predikant. In haar kerk werd ze niet serieus genomen, en dus hield ze dertien jaar lang haar mond. Heb je iets naars meegemaakt in de kerk? Praat erover, zegt ze als voorzitter van stichting Veilige Kerk. ‘Anders blijft het een onderdeel van je leven waarvan je niet vrij wordt. En je kunt er echt vrij van worden.’ Veilige Kerk is een platform dat kerken helpt om grensoverschrijdend gedrag te herkennen en aan te pakken. Vijf jaar na MeToo is er ook in de kerk nog een heleboel te winnen, ziet Leene, al wordt er veel meer aan preventie gedaan. ‘Er zijn overal vertrouwenspersonen gekomen. Maar er moet ook meer over seksualiteit worden gepraat.’ Almatine Leene schreef in 2018 over haar MeToo-ervaring: https://www.nd.nl/opinie/opinie/539999/opinie-openheid-metoo-gaf-mij-moed Leene schreef met René Erwich het boek Vuur dat nooit dooft. Gender, seksualiteit en theologie in gesprek: https://www.nd.nl/geloof/geloof/1130541/nieuw-boek-geeft-theologisch-kader-voor-seks-maar-neemt-geen-st Hun boek is genomineerd als beste theologische boek: https://www.nd.nl/nieuws/nederland/1147319/deze-vijf-titels-maken-kans-op-de-prijs-beste-theologische-boek Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Hans Maat, scheidend directeur van het Evangelisch Werkverband, de vernieuwingsbeweging van de Protestantse Kerk die zich inzet voor een sterker evangelisch geluid. Bekend is Maat ook als oprichter en tekstschrijver van de christelijke band Sela, waarvan de liederen in heel kerkelijk Nederland worden gezongen. Maat wil nog wel een keer een lied schrijven over de Heilige Geest. En dat zegt alles over zijn persoonlijke ontwikkeling. Sinds hij ervaarde dat God tegen hem sprak - om een serveerster de hand op te leggen - is er iets veranderd in zijn leven. Hij omarmde de charismatische beweging met bijvoorbeeld meer aandacht voor gebedsgenezing. Wat zit daar achter? En we bevragen Maat over zijn corona-uitlatingen in het verleden. Hoe hangen die samen met zijn theologische overtuiging? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is liedjeschrijver en zanger Matthijn Buwalda. Hij is bezig met een theatertour en verkiest dat podium boven dat van de kerk. Welke ontwikkeling heeft hij doorgemaakt? Waarom schrijft hij als ‘gelovige jongen’ geen expliciet christelijke nummers meer? Buwalda vertelt over ‘de echo’s van zijn opvoeding’ en over het schrijven van gelaagde liedjes, en over Jan Smit, Daniël Lohues en Herman van Veen. En hoe hij een optimist blijft, niet alleen op de hoge toppen, maar ook in de diepe dalen. ‘Maar tot nu toe heb ik alles overleefd. Het leven valt toch meestal, meestal heel erg mee’ (uit: Bang voor niks). Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is de gereformeerde ethicus Ad de Bruijne. Je mag het wel zijn, maar niet doen. Dat was heel erg lang de orthodox-christelijke lijn voor homo’s. Een seksuele relatie is daarbinnen uit den boze, want het mag niet van de Bijbel. De Bruijne vindt die benadering te smal, en ook geen recht doen aan homo’s. In een nieuw boek komt de vrijgemaakt-gereformeerde hoogleraar met een ‘voorstel’ dat ruimte laat voor een homoseksuele relatie. Zo’n relatie moet ook in de kerk een zegen kunnen krijgen, als het onderscheid met het huwelijk tussen man en vrouw maar wel helder blijft. ‘Ik zie homoseksualiteit als een gave van God; de vraag is nu hoe je die gave kunt inzetten voor het Koninkrijk van God.’ Lees het hele interview van Dick met Ad de Bruijne via deze link: https://www.nd.nl/geloof/geloof/1145090/vrijgemaakte-theoloog-ad-de-bruijne-komt-met-nieuwe-kijk-op-hom Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Dierendag komt eraan en daarom praten Dick en Daniël, samen met ecotheoloog en opinieredacteur Carin Slotboom, over dieren. In de Bijbel hebben beesten een bijzondere plek. Ze worden eerder geschapen dan de mens en God sluit zelfs een verbond met dieren. Over paarden is de Bijbel overigens niet zo lovend, wel over de ezel. In deze tijd zijn we kritischer over het eten van dieren. Geeft de Bijbel daarvoor nog richtlijnen? Intussen vernietigt de mens de leefomgeving van veel dieren. Wat betekent het dat wij het uitsterven van dieren veroorzaken? En komt hond Fikkie of Max in de hemel? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is David Wertheim, die een boek schreef over hoe Nederlanders met Joden omgaan. De Joodse Wertheim is 'verbijsterd' als hij ziet hoe sommige christenen, zoals bij Christenen voor Israël, 'met glimmende ogen' over Israël praten, en hem als een soort heilige zien. Hij wil liever dat dit knuffelen stopt, 'maar het heeft geen zin om dat te zeggen'. Ook christenen die joodse gebruiken overnemen, begrijpen volgens Wertheim weinig van het Joodse geloof. Ook vraagt Wertheim zich af wat er eigenlijk mis is met de vervangingstheologie. Lees ook het interview met Wertheim: https://www.nd.nl/cultuur/boeken/1141509/cultuurhistoricus-david-wertheim-ik-zie-bij-christenen-een-soor Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Henri Bontenbal, Tweede Kamerlid voor het CDA. De paniek in de samenleving groeit over de koude winter die komt, nu de energieprijzen de pan uit rijzen. 700 euro per maand betalen lijkt geen uitzondering meer. Dinsdag is het Prinsjesdag: wat kan Den Haag doen? Geld is het probleem niet, legt Bontenbal uit. Als er één partij verdient aan de gasprijzen, dan is het - naast Poetin - de Nederlandse staat. Maar wat is de goede manier om het geld terug te geven aan de huishoudens en bedrijven? Bontenbal schetst verschillende mogelijkheden. 'Maar wat de goede oplossing is, dat is echt niet zo simpel.' Wat de CDA'er tegenstaat, is de sfeer van wantrouwen die de samenleving én politiek Den Haag in zijn greep heeft. Scoren en de ander van kwade wil beschuldigen is meer praktijk dan met elkaar aan een oplossing werken. De energiecrisis is bovendien óók het probleem van de samenleving, betoogt Bontenbal. Van kerken om te helpen, van bedrijven om nog veel serieuzer gas en elektriciteit te besparen - en van iedereen: om een beetje om te kijken naar elkaar. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Elbert Bot, christelijke transgender en getrouwd met Mark die dominee is. Sinds 1 januari 2020 is hij man. Daarvoor was hij een meisje en later een vrouw, opgegroeid in een christelijk milieu, die zich met haar eigen lichaam geen raad wist. ‘Ik kende niemand die in transitie was gegaan.’ Hoe kwam Elbert tot de ontdekking dat hij toch liever een man was, ondanks alle moeilijkheden die dat ging opleveren? Hoe reageerde zijn christelijke omgeving? En hoe kijkt hij naar de nieuwe, veelbesproken Transgenderwet die eraan komt? Door die wet wordt het makkelijker om bij de overheid je geslacht te veranderen. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Marjolein Koster en Carin Slotboom. Refomeiden worden nog steeds gepusht om eerst en vooral moeder te worden, ontdekte Koster die voor NPO Radio 1 de podcast Refofeminisme maakte. Net als ND-journalist Carin Slotboom zat ze op een reformatorische middelbare school. 'Die keuze was heel vanzelfsprekend.' Meisjes krijgen er te horen dat ze misschien wel kunnen gaan studeren en werken, maar dat de hoogste roeping toch het moederschap is. 'Je mag van mij kiezen voor fulltime moederschap, maar is dat dan ook je eigen keuze?' Intussen staat de ontwikkeling in de refozuil niet stil. Moeders werken één of twee dagen, al dan niet gedwongen door economische factoren. Wanneer is de emancipatie van de refovrouw voltooid? De podcast 'Refofeminisme' luister je hier: https://www.2doc.nl/docs/2022/78-Refofeminisme.html Het interview met Marjolein Koster lees je via deze link: https://www.nd.nl/nieuws/algemeen/1131654/de-opkomst-van-het-refofeminisme-stil-verzet-tegen-traditionele-verhoudingen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is theoloog Alain Verheij, auteur van het boek Geld en goed. Honderden euro's meer betalen voor je gasrekening, een inflatie van tien procent - dat gaat iedereen voelen. Helpt het dan om naar de Bijbel te luisteren? Jezus is streng: geld is zomaar een afgod en een rijke komt amper in het Koninkrijk van de hemel. Wat kun je concreet vandaag met die woorden? Voor degenen die in geldnood komen heeft Verheij in elk geval een troostend woord: 'Het is niet jouw schuld.' Niet onbelangrijk in een tijd waarin wordt gedacht dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen geluk. En voor wie genoeg heeft: kijk om naar wie minder heeft, en help. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de zomerserie protestantse heiligen: de Duitse journalist en kerkliedschrijver Jochen Klepper (1903-1942). Klepper, bekend van kerkliederen als 'De nacht is haast ten einde' had het gevaar van de nazi's als een donkere wolk zien naderen. In hun wapperende hakenkruisvlaggen had hij al in de beginjaren van het Derde Rijk de lijkwades van hun toekomstige slachtoffers ontwaard. Maar dat het zo grimmig zou worden, dat had ook Klepper, getrouwd met een Joodse vrouw, niet kunnen denken. Eind 1942 is het zo ver: zijn vrouw en stiefdochter zullen worden gedeporteerd, alle pogingen om dat te voorkomen ten spijt. Ze nemen een wel heel radicaal besluit. Meer lezen over protestantse heiligen: nd.nl/heiligen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de zomerserie protestantse heiligen: de Nederlandse reformator Guido de Bres (1522-1567). Twee middelbare scholen zijn naar hem vernoemd, net als een handvol basisscholen. Zijn Nederlandse Geloofsbelijdenis werd dé formulering van het geloof van Nederlandse gereformeerden, hoewel het boekje aanvankelijk vooral was bedoeld om te laten zien wat deze nieuwe gelovigen geloofden - en dat ze helemaal niet staatsgevaarlijk waren. Hoewel hij zijn leven lang werd vervolgd en verjaagd en uiteindelijk om zijn overtuiging werd opgehangen staat Guido de Bres aan het begin van de geloofsrichting die in de noordelijke Nederlanden dominant zou worden: het calvinisme. Meer lezen over protestantse heiligen: nd.nl/heiligen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de zomerserie protestantse heiligen: Florence Nightingale, de moeder van alle verpleegsters. De hyperactieve en hyperintelligente Florence Nightingale (1820-1910) correspondeerde met zo'n beetje alle gekroonde hoofden van haar tijd, en kreeg dingen voor elkaar die niemand eerder waren gelukt. Ze vocht voor fatsoenlijke medische behandelingen, voor armenzorg, voor pensioenen van gewonde soldaten. Ze introduceerde het gebruik van data en statistieken in de ziekenzorg en functioneerde jarenlang als de officieuze minster van buitenlandse zaken van het grote Britse wereldrijk. Maar bekend werd ze toch het meest van haar zorg voor de vaak gruwelijk verminkte slachtoffers van de Krimoorlog. Nightingale kreeg de bijnaam 'The Lady with the Lamp' en werd misschien wel Europa's eerste celebrity. Ze liet talloze protestantse vrouwen zien dat je ook tot iets anders geroepen kunt zijn dan trouwen en kinderen krijgen. Haar drijfveer bij al deze arbeid was een roeping van God die ze had ervaren, en die ze haar leven lang voelde. Meer lezen over protestantse heiligen: nd.nl/heiligen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de zomerserie protestantse heiligen: John Wesley, een van de meest invloedrijke opwekkingspredikers uit de geschiedenis van het protestantisme. En de man die je zo'n beetje de vader van de evangelische beweging kunt noemen. Wesley is vooral bekend geworden als de grondlegger van een nieuw protestants kerkgenootschap dat niet in Nederland, maar wel in andere delen van de wereld is aangeslagen: de methodisten. De kern van zijn theologie is: Je toevertrouwen aan Christus. Geloven vraagt een radicale, persoonlijke keuze, niet een beetje meehobbelen of in de kerk zitten. En daar hoort ook een heilig leven bij: geen drankmisbruik, geen prostitutie. Wie gelooft, laat een proces van heiliging in het leven zien. Je blijft niet hetzelfde. Meer lezen over protestantse heiligen: nd.nl/heiligen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de zomerserie protestantse heiligen: Martin Luther King, de jonge dominee die de bekendste zwarte burgerrechtenactivist werd. De preken van de zwarte baptistenpredikant inspireerden erg veel mensen, vooral door hun alledaagse thema's: werkloosheid, zorg voor familie, ziekte, en natuurlijk de systematische achterstelling waarmee zijn zwarte gehoor dagelijks te maken had. God heeft ons vandaag iets te zeggen, daarvan was King overtuigd. In 1963 sprak hij zijn wereldberoemde woorden: I have a dream. Dat maakte hem een van de bekendste voorvechters van burgerrechten voor zwarte mensen. Deze profeet heeft veel christenen de ogen geopend dat opkomen voor gelijkheid van alle mensen - ondanks hun huidskleur - tot de kern van het christelijk geloof behoort. Meer lezen over protestantse heiligen: nd.nl/heiligen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de zomerserie protestantse heiligen: Majoor Alida Bosschardt, de soldate van het het Leger des Heils die bekende Nederlander wordt. Eind jaren vijftig is ze voor het eerst op televisie met haar ontwapenend nuchterheid. Bosschardt is onlosmakelijk verbonden met het werk op de Wallen in Amsterdam. Ze ontwikkelt zich tot moederfiguur bij wie iedereen zich geliefd en veilig voelt. Haar betekenis is dat zij in een tijd waarin veel Nederlanders zich actief afkeerden van de kerk, de andere, de zachte kant van het geloof laat zien. Ze brengt de onvoorwaardelijke liefde van Christus naar een plek waar je die misschien wel het minst zou verwachten. Bekend is ook haar optreden in Villa Felderhof waar ze de verslaafde zanger Herman Brood in bad doet. Meer lezen over protestantse heiligen: nd.nl/heiligen Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Ad de Boer. Hij is betrokken bij de vorming van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. Er staat op 1 mei 2023 iets bijzonders te gebeuren: vrijgemaakt-gereformeerden en Nederlands-gereformeerden gaan fuseren. Daarmee wordt een breuk uit de jaren zestig geheeld. Dat gaat met veel emotie gepaard, want de scheuring is nog steeds een levend trauma voor veel oudere kerkleden. De kerkruzie verscheurde kerken, scholen en complete gezinnen. Waardoor kon die zulke diepe sporen trekken? Voor dat leed zijn inmiddels veel excuses gemaakt. En nu de kerkelijke ontwikkelingen zo snel gaan - ligt er een snelle fusie met de Protestantse Kerk voor de hand? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Maaike Harmsen. Christenen zien vaak de gevaren van techniek en daarom hangt zij aan de andere kant. Met haar boek 'Dank God voor techniek' roept ze om dankbaar te zijn voor alle uitvindingen. Want zonder techniek kan de mens niet leven. Maar, de waarschuwingen voor de gevaren waren er toch niet voor niets? De angst voor kernwapens is enorm toegenomen door de oorlog in Oekraïne. Hoe kunnen wij dan dankbaar zijn voor techniek? Het ligt niet aan de uitvindingen, maar aan de manier waarop wij ermee omgaan, betoogt Harmsen. En aan het einde legt ze uit hoe zij God dankt voor haar telefoon. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is politicoloog en auteur Mounir Samuel. Hij schreef een alarmerend boek over klimaatverandering, of klimaatramp zoals hij zelf zegt. Samuel verdiepte zich in wat ons te wachten staat. Het deprimeerde hem 'drie maanden'. Sinds die tijd is hij strijdlustig. 'Het is zoveel malen erger dan politici en klimaatwetenschappers ons doen geloven.' In Jona zonder walvis. Een profetie voor Nederland noemt hij de 'pijnlijke feiten', beschrijft een actieagenda en werkt toe naar een geestelijke oproep: terugkeer naar God. 'We zijn Jona's die weten wat er komt, maar dat niet willen zien.' Een dynamisch en gepassioneerd gesprek - 'daarom ben ik irritant, omdat het wat losmaakt' - en verrassende vragen: 'Wanneer heb jij voor het laatst de voorkant van je auto vol met geplette insecten gehad?' Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is kerkhistoricus George Harinck. Waarom horen we bijna niks over de rol van de kerken in de slavernij? ‘Dat is nog steeds een blinde vlek’, zegt Harinck. Kerkslaven (slaven die bezit waren van kerken) in Suriname en elders, prachtige kerkgebouwen in Nederland die betaald zijn uit de opbrengsten van slavernij, kerkelijke graven gedecoreerd met stenen slavenhoofdjes, dominees die het houden van slaven verdedigden uit de Bijbel – daarvan weten we nog veel te weinig. Hoe zat het precies met ‘de vloek van Cham’? Waarom verdedigde de enige zwarte Nederlandse predikant in de achttiende eeuw de slavernij? En wat kunnen witte kerken vandaag met deze kennis? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Shelton Telesford, spreker bij pinksterconferentie Opwekking en de EO-Jongerendag. Jongeren zitten absoluut op geloof en kerk te wachten, ziet hij. Maar je moet ze wel ruimte geven voor hun vragen en zelf activiteiten laten organiseren. Telesford begon in coronatijd een kerk in de nieuwe wijk Almere-Poort. Hij richt zich in preek en kerkelijke vormen nadrukkelijk op jongvolwassenen en trekt een zwart en wit publiek van vooral jonge gezinnen. Wat is zijn geheim? ‘Hotdogs en hamburgers.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Speciale aflevering vanaf pinksterconferentie Opwekking. Met ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers en live publiek. Hoe blijf je geloof houden in het politieke spel? En wat kun je als politicus doen aan de kloof tussen burger en politiek? Segers vertelt over zijn strijd voor beschermwaardigheid van het leven, aan het begin en het einde. Maar ook over inzet voor klimaat en armoedebeleid. Hij zit tien jaar in de Tweede Kamer. Wanneer gaat hij stoppen en wat gaat hij dan doen? ‘Op mijn 18e heb ik God beloofd mijn leven in dienst van Hem te stellen.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is evangelist en spreker David de Vos. Zondag leidt hij de gebeds- en genezingsdienst tijdens de massale pinksterconferentie Opwekking. Voor manipulatie en suggestie bij dergelijke diensten is hij niet bang. Wat maakt het uit als het ook psychologie is?, zegt hij. ‘God heeft ons blijkbaar zo gemaakt.’ Wel moeten gebedsgenezers goed letten op de boodschap die ze op het podium vertellen. De Vos kreeg veel over zich heen toen hij afgelopen najaar een QR-code vroeg voor zijn grote conferentie Simply Jesus. Hoe heeft hij dat beleefd? ‘Evangelische leiders zijn te lang stil geweest over corona.’ En waarom organiseert hij als witte man zendingsreizen door Afrika, kunnen ze dat daar zelf niet? ‘Ik herken dat ongemak wel.’ De Vos heeft ook een speciale pinksterboodschap voor de luisteraars van deze podcast. Wil je deze podcast steunen? Er is nu een speciaal pinksteraanbod: digitaal het Nederlands Dagblad lezen voor 1 euro per week. Kijk op nd.nl/voorjou Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Het Nederlands Dagblad heeft onderzoek gedaan naar christelijke studenten en seks. Te gast is godsdiensthistoricus en socioloog David Bos, die al jaren kerken en hun omgang met seksualiteit volgt. Onderzoeksjournalist Jaco Wilschut vertelt dat studenten weinig meer hebben met ‘geen seks voor het huwelijk’. Seks hoort volgens hen wel in een relatie thuis. Volgens Bos doen kerken veel te moralistisch over seks. Joden en moslims benadrukken veel meer het genieten. Zijn voorstel: vergelijk seks eens met eten, zodat het minder beladen wordt. En: doe er als kerken maar een tijdje het zwijgen toe. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De heiligen staan centraal. Te gast is Hendro Munsterman. Zondag 15 mei is pater Titus Brandsma door de paus heilig verklaard, samen met een aantal anderen. Daardoor staat de schijnwerper weer op een heel erg katholiek fenomeen: heiligen en heiligenverering. Wat betekent een heilige voor katholieken? En hoe denken protestanten over heiligen? De officiële katholieke leer blijkt stukken dichter bij het protestantse denken te liggen dan de katholieke volksverering. En om protestantse heiligen wat meer voor het voetlicht te brengen, komt het Nederlands Dagblad in de zomer met een protestantse heiligenkalender. Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Andries Knevel, oud-EO-man en christelijk-gereformeerd. Knevels kerkverband van zo’n 70.000 leden lijkt zich terug te trekken achter de eigen dijken, terwijl in het verleden christelijk-gereformeerden zoals J.H. Velema en Arie van der Veer een verbindende rol speelden in protestants Nederland. ‘Christelijk-gereformeerden waren nooit zo van de stellige uitspraken’, zegt Knevel. Maar nu is de vrouw in het ambt verboden en wordt de samenwerking met andere kerken op een laag pitje gezet. Waar gaat dat heen, zeker als straks het nog heikeler thema van zegenen van homorelaties op de agenda komt? Blijft het praten, praten, praten of valt het kerkgenootschap dan toch uit elkaar? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is kunstcriticus Johan Bakker, biograaf van Kinga Bán. In protestants-christelijke kring heeft de zangeres van Sela, die op 37-jarige leeftijd overleed een sterren- en bijna een heiligenstatus gekregen. Wat was zij voor vrouw? Waarom raakte ze met haar stem en liederen zoveel mensen? En was ze echt altijd zo hoopvol over haar toekomst na de dood? Bakker leerde door zijn boek ook een andere kant van Kinga kennen. ‘In de auto terug na een concert zal ze ook gedacht hebben: ik moet straks mijn kinderen gaan missen.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Journalist Marina de Haan, kenner van de evangelische wereld, is te gast. Het rommelt in veel evangelische kerken. Megakerk Hillsong gold nog niet zo lang geleden als een van dé successen van de evangelische wereld. Eigentijdse muziek, goed georganiseerde diensten, sterke organisatie. Maar daarin is de afgelopen tijd de ene na de andere barst ontstaan. Maken we mee dat het grote kerkenimperium van Hillsong in elkaar stort? En wat is er aan de hand in Vineyard en in VEZ Zwolle? Hebben megakerken nog toekomst? Of biedt een nieuw leiderschapsstructuur de oplossing? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast is Maaike Harmsen, theoloog en auteur van het boek Zonen en dochters profeteren. Er zijn 1200 vrouwelijke predikanten in Nederland, in sommige kerken nog maar kort. In andere kerken komen ze er niet. Waarom is dat zo’n punt? Is het alleen de Bijbel die vrouwen verbiedt om te preken? En verbiedt de Bijbel dat eigenlijk wel? De Christelijke Gereformeerde Kerken praten er deze dagen over op hun synode. Hoe kun je als kerk bij elkaar blijven als je op dit punt onderling heel verschillend denkt? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Het is Goede Vrijdag, de dag dat christenen herdenken dat Jezus Christus gestorven is aan het kruis. Maar wat is er die dag eigenlijk gebeurd? En wat betekent zijn kruisdood? Te gast is Bert van Veluw, predikant in van de protestantse gemeente van IJsselmuiden. Hij schreef een boek met tientallen beelden die iets laten zien van de betekenis van Jezus’ dood. Zoals de minister die verantwoordelijkheid neemt en de man die wel een hond wilde worden. ‘Goede Vrijdag is te groot om in één beeld te vangen.’ Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Te gast zijn Maarten Wisse en Casper van Dorp. Wisse is rector van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) en Van Dorp is radio- en tv-producent. Samen maakten ze een een theatervoorstelling over het levenseinde. Waarom begint een theologische opleiding aan zoiets? Wat heeft het christelijk geloof daarover nog te zeggen in een samenleving die geweldig geseculariseerd én verdeeld is? We zijn heel snel in hokjes gaan denken, zegt Wisse: jij bent christelijk of niet-gelovig, dus dan zul je wel zus of zo denken over euthanasie. Onzin, volgens hem. Moet de kerk ook meer met toneel gaan doen? En waarom heeft Lady Gaga meer van het evangelie begrepen dan vele hedendaagse protestantse theologen? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.