De Ongelooflijke Podcast

In deze podcast gaan we de diepte in over Amerika. Precies een week geleden ontsnapte Trump - en met hem de hele Verenigde Staten - op een miraculeuze manier aan een moordaanslag. De gevolgen echoën nog volop na: Trump krijgt voor sommige Amerikanen haast messiaanse trekken, terwijl Biden elk moment kan terugtreden als kandidaat. Het Trumpisme lijkt nu sterker dan ooit, en niet meer bereid tot concessies. Er gaat een andere wind waaien in Amerika en daarmee ook in de wereld. Wat gaat dit allemaal betekenen? En hoe groot is de rol van religie nog in een Amerika dat rap minder gelovig wordt? Is Trump nu zelf de verlossser? Ook heel belangrijk: hoe kan dat onze eigen Augustinus inspiratiebron is van het Trumpisme? David Boogerd in gesprek met historicus en Amerika-kenner James Kennedy - die voor de vierde keer zijn opwachting maakt in De Ongelooflijke - en met vriendin van de show historicus Beatrice de Graaf. Zowel James als Beatrice zijn hoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Vaste gast Stefan Paas geniet van een welverdiende vakantie. Dit gesprek voerden we live op NPO Radio 1 in De Ongelooflijke Radio, vandaar de afwijkende audiovormgeving t.o.v. onze reguliere Ongelooflijke Podcasts. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)

Onze wereld is wankel geworden. We leven in een tijd van crises en calamiteiten, oftewel: het calamiteitperk. Dat stelt filosoof en cabaretier Tim Fransen in zijn nieuwe boek. Hij richt zich daarbij op een geloof dat misschien in de plaats lijkt te zijn gekomen voor traditionele religie: het vooruitgangsgeloof. Het dominante idee in onze politiek en samenleving dat de wereld alsmaar beter wordt, of wij ons nou goed gedragen of niet. En volgens hem ligt daar een oorzaak van onze problemen. Want is de vooruitgang wel zo groot als wordt gedacht? Is het niet naïef en zelfs schadelijk? Zeker als het samengaat met wat Tim 'een vrijheidsfetisj' noemt. Een kritisch betoog, maar Tim denkt ook in oplossingen. Zo pleit hij - geheel tegen de tijdgeest in - voor een terugkeer van moralisme. Maar uit welke bronnen moeten we die moraliteit halen? En is er in zijn betoog niet sprake van een olifant in de kamer, namelijk: het christendom? Het levert een mooie discussie op tussen Tim en Stefan. Een gesprek met Tim Fransen en natuurlijk vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) Relevante aflevering(en): 🎧 Afl. 113 - 'Ons idee van vrijheid klopt niet' en de gevolgen zijn groot (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/80453/113-ons-idee-van-vrijheid-klopt-niet-en-de-gevolgen-zijn-groot-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 179 - Waarom Nederland corrupter wordt en deze D66'er naar de kerk gaat (met Lousewies van der Laan en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/102582/179-waarom-nederland-corrupter-wordt-en-deze-d66er-naar-de-kerk-gaat-met-lousewies-van-der-laan-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 184 - Wat is de waarde van de mens? Over Poetin, de Bijbel, Romeinen en olifanten (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/104316/184-wat-is-de-waarde-van-de-mens-over-poetin-de-bijbel-romeinen-en-olifanten-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)

Is onze angst voor de dood terecht? En kan een gesprek over de dood 'bevrijdend' zijn? Onze gast stuurde ons een alarmerend bericht: 'We moeten het nodig eens over de dood hebben', schreef hij: Christiaan Rhodius, arts palliatieve geneeskunde en werkzaam in een hospice. Hij ziet de dood vaak van dichtbij, zelf keek hij ook de dood in de ogen toen er bij hem een hersentumor geconstateerd werd. Over zijn werk in het hospice schreef Christiaan het boek 'Omdat we Leven', ook wordt hij gevolgd in de podcast 'Aangekondigd einde'. Wat opviel aan al die verhalen: geen van de stervende mensen die Christiaan begeleidt, lijkt in paniek over het naderende einde. Hoe kan dat? Zijn wij dan vaak te bang voor de dood? En welke rol speelt religie op het sterfbed? Een op het oog zwaar onderwerp, maar toch een lichtvoetig gesprek van David Boogerd met Christiaan Rhodius en natuurlijk vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 87 - De dood en (on)geloof met Thomas Quartier (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/68506/87-de-dood-en-ongeloof-met-thomas-quartier-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 158 - De dood, voltooid leven en euthanasie als een 'seculier sacrament' (met Els van Wijngaarden) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/95968/158-de-dood-voltooid-leven-en-euthanasie-als-een-seculier-sacrament-met-els-van-wijngaarden-en-stefan-paas)

Aflevering 200, een jubileum! En dat vieren we door eindelijk eens de schijnwerpers te richten op de meest besproken persoon uit De Ongelooflijke en misschien wel de grootste denker ooit: Augustinus. Een bisschop, filosoof en schrijver van onder andere de eerste autobiografie ooit. Zijn impact is immens geweest. Niet alleen op theologie, filosofie en zelfs psychologie, maar ook op het denken over politiek, wetenschap en het voeren van een rechtvaardige oorlog. Maar naast al dat denken leidde hij ook een boeiend leven waar we veel van weten. In het jaar 354 werd hij geboren in Noord-Afrika. Vanwege zijn ongekende talent klom hij in razend tempo op tot de elite van het Romeinse Rijk, zelfs tot aan het hof van de keizer. Maar hij leefde ook in een periode dat Rome geplunderd werd en het Romeinse Rijk afbrokkelde. Lange tijd vond hij het christelijk geloof achterlijk en de Bijbel een minderwaardig, slordig boek. Tot zijn leven op zijn kop wordt gezet. Een fascinerend en briljant mens die onze volle aandacht verdient. Vandaar dat we écht uitpakken deze extra lange aflevering. David Boogerd in gesprek met dé Augustinus-kenner van Nederland Paul van Geest, en hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. Paul van Geest is lid van de pauselijke academie voor theologie, hoogleraar kerkgeschiedenis aan de Universiteit van Tilburg en hoogleraar Theologie en Economisch Denken aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Beatrice de Graaf is hoogleraar internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en Stefan Paas is hoogleraar publieke theologie en missiologie aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 📺 Tv-tip: uitzending over Augustinus (https://npo.nl/start/serie/jezus-van-nazareth-naar-alle-windstreken/seizoen-1/jezus-van-nazareth_2/afspelen)van de EO-serie 'Jezus van Nazareth naar alle windstreken'

Kunnen we nog vechten voor iets dat groter is dan onszelf? Het is een van de vragen die we voorleggen aan Kajsa Ollongren, demissionair minister van Defensie. Alhoewel demissionair, de Kamer heeft haar de bevoegdheid gegeven om te doen wat nodig is in deze tumultueuze tijd. De oorlog in Oekraïne heeft haar ministerschap bepaald, ze bezocht het land vorige week nog. Hoe gaat het daar nu? Kan Oekraïne Rusland van het lijf houden of is het een oneerlijke strijd? De strijdlustigheid en veerkracht van Oekraïne riep in het Westen veel bewondering op, maar hoe kan het dat als het om vechtbereidheid gaat Nederland steevast onderaan alle internationale lijstjes bungelt? Zijn wij te soft? Kunnen wij ons nog wel inzetten voor iets dat groter is dan onszelf? Poetin motiveert Russen met een nationalistisch en zelfs religieus verhaal, wat kunnen wij daar in Nederland tegenover zetten? Wat is óns verhaal? David Boogerd in gesprek met demissionair minister en D66-politica Kajsa Ollongren en vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 📖 De Preek van de Leek van Kajsa Ollongren (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/toespraken/2023/10/29/toespraak-minister-ollongren-preek-van-de-leek)

Presentator, journalist en schrijver Tim Hofman is terug in de Ongelooflijke en dat zijn altijd geanimeerde gesprekken die echt ergens over gaan. Zo komen we in dit gesprek uit bij de vraag: wat is goed en kwaad eigenlijk? Is er een soort absolute moraal of moet iedereen zelf bepalen wat goed of fout is? Maar eerst hebben we het over angst, want dat is het thema van Tims nieuwe boek 'Goede moed, een pleidooi voor een minder bang bestaan'. Daarin kijkt hij kritisch naar de samenleving en constateert dat veel van onze problemen te maken hebben met angst. Zelf worstelde Tim ook ontzettend met faalangst en hypochondrie, soms had hij wel tien angstaanvallen op een dag. Hoe kwam hij daarvan af? En hoe verhoudt zijn activistische houding zich eigenlijk met zijn nihilistische wereldbeeld? David Boogerd in gesprek met Tim Hofman en natuurlijk vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 61 - De zin en onzin van religie met Tim Hofman en Stefan Paas (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/58404/61-de-zin-en-onzin-van-religie-met-tim-hofman-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 174 - De economische en culturele strijd achter de onvrede in onze samenleving (met Paul Schenderling over neoliberalisme) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/101150/174-de-economische-en-culturele-strijd-achter-de-onvrede-in-onze-samenleving-met-paul-schenderling-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 180 - De Europese droom van Jan Peter Balkenende en Govert Buijs (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/102942/180-de-europese-droom-van-jan-peter-balkenende-en-govert-buijs) 🎧 Afl. 184 - Wat is de waarde van de mens? Over Poetin, de Bijbel, Romeinen en olifanten (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/104316/184-wat-is-de-waarde-van-de-mens-over-poetin-de-bijbel-romeinen-en-olifanten-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)

Hou je vast want in deze aflevering sneuvelt de ene na de andere mythe. Over het onderwerp waar de landelijke en Europese politiek al maanden niet over uitgepraat raakt: migratie. In deze podcast hoor je precies hoe het zit. Migratieprofessor Hein de Haas schopt in zijn boek 'Hoe migratie echt werkt' alle heilige migratiehuisjes omver. Veel van wat je hoort over migratie - of het nou van de linker- of rechterkant van de politiek komt - is gewoon niet waar. En vooral politici spelen hier een dubieuze rol, volgens De Haas. Die zelf ook als expert langs mocht komen bij de formatieonderhandelingen om de nieuwe regering advies te geven over dit thema. Hebben Wilders, Yeşilgöz en de anderen naar hem geluisterd? Gaat hun aanpak werken? Wat is een goede manier om met migratie om te gaan? En welke - opvallende rol - speelt religie hierin? Een ontzettend verhelderend gesprek van David Boogerd met Hein de Haas, professor aan de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Maastricht, en natuurlijk vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 148 - SGP'ers, de asielcrisis en het failliet van het humanisme (met Arnon Grunberg) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/92991/148-sgpers-de-asielcrisis-en-het-failliet-van-het-humanisme-met-arnon-grunberg-en-stefan-paas)

Dit is de week van de een-na-grootste democratische verkiezingen ter wereld: de Europese Verkiezingen. En er gebeurt van alles, zowel internationaal als ook in ons eigen land waar een nieuw kabinet steeds meer vorm begint te krijgen. Tijd om bij te praten met Geert Mak, journalist en schrijver van bestsellers als 'In Europa' en 'De Eeuw van mijn Vader'. Hij is iemand met een scherp oog voor wat er in Nederland en Europa allemaal gebeurt. Volgens Mak bevinden we ons in een 'nieuwe fase van de geschiedenis', waarin zelfs een nieuw wereldbeeld aan het ontstaan is. Veel mensen zijn ontheemd - ziet hij - en hij heeft concrete ideeën over wat je daaraan kan doen. Welke rol speelt religie hierbij? En is Europa nog het continent van de toekomst of voorspelt ook de grootste voorvechter dat het Europees project een aflopende zaak is? David Boogerd in gesprek met Geert Mak en natuurlijk vaste gast theoloog Stefan Paas, hij is professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 35 - Geert Mak over Europa, religie en een zwarte horizon (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/43973/35-geert-mak-over-europa-religie-en-een-zwarte-horizon) 🎧 Afl. 192 - Waarom Europa cultuurchristendom nodig heeft en Nederland een gek land is (met Hendrie van Maanen) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/107112/192-waarom-europa-cultuurchristendom-nodig-heeft-en-nederland-een-gek-land-is-met-hendrie-van-maanen-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 180 - De Europese droom van Jan Peter Balkenende en Govert Buijs (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/102942/180-de-europese-droom-van-jan-peter-balkenende-en-govert-buijs)

Het is een van de grote mysteries van de wetenschap: hoe is leven ooit ontstaan? Hoe is dode materie opeens tot leven gekomen? De wetenschap heeft geen antwoord, maar Cees Dekker misschien wel, althans dat gaat hij onderzoeken met zo'n honderd andere wetenschappers. Een ongelooflijk prestigieus project waar de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) maar liefst 40 miljoen euro voor over heeft. Een gigantisch bedrag. Voor een mogelijk baanbrekend project. Het doel van Cees Dekker en zijn team is om met behulp van kunstmatige intelligentie uit levenloze materie zelf leven te maken, of misschien moeten we zeggen: scheppen. Want het onderzoek roept ethische en religieuze vragen op. Gaat Cees Dekker - als christelijke wetenschapper - hier zelf niet voor God spelen? Gaat dit niet te ver? En wat doet het met Cees' eigen geloof? Wordt God de Schepper zo niet steeds meer overbodig? Cees Dekker is hoogleraar biofysica aan de TU Delft, lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, hij ontving verschillende prijzen voor zijn wetenschappelijk werk en volgens de Volkskrant 'zingt zijn naam al jaren rond als potentiële nobelprijswinnaar' (https://www.volkskrant.nl/a-bbc1e2c3). David Boogerd sprak hem natuurlijk samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 157 - Hoe deze Oxford-natuurkundige stuit op diepe mysteries, schoonheid en misschien wel God (met Ard Louis) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/95273/157-hoe-deze-oxford-natuurkundige-stuit-op-diepe-mysteries-schoonheid-en-misschien-wel-god-met-ard-louis-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 189 - 'De argumenten voor het bestaan van God zijn beter dan ooit', zegt filosoof Emanuel Rutten (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/106140/189-de-argumenten-voor-het-bestaan-van-god-zijn-beter-dan-ooit-zegt-filosoof-emanuel-rutten) 🎧 Afl. 10 van 'Dit is de Bijbel' - Het mysterie van de scheppingsverhalen (met Stefan Paas) (https://www.nporadio5.nl/podcasts/dit-is-de-bijbel/55366/10-het-mysterie-van-de-scheppingsverhalen)

Ze is een van de meest bekende religieverlaters van Nederland: Lale Gül. In 2021 werd ze uitgeroepen tot Nederlander van het jaar, door EW (voorheen Elsevier). Het was het jaar waarin alles voor haar veranderde. Met haar boek 'Ik ga leven' rekende ze af met haar islamitische jeugd en haar conservatieve familie. Sindsdien is haar leven één van uitersten. Ze won de NS Publieksprijs maar moest ook onderduiken in een safehouse. Het boek bracht haar roem maar ook schuldgevoelens, waar ze tot op de dag van vandaag mee worstelt. Heeft ze spijt? Haar nieuwe boek 'Ik ben vrij' is een bij vlagen schokkend verslag van die jaren sinds haar doorbraak. Vrijheid is haar hoogste doel, maar tegen welke prijs? Vindt ze gelovige mensen dom? En is het terecht dat ze vanwege haar islamkritiek in één adem genoemd wordt met Wilders? David Boogerd in gesprek met Lale Gül en natuurlijk vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 176 - Waarom Franca Treur de kerk verliet maar daar nu anders over denkt (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/101602/176-waarom-franca-treur-de-kerk-verliet-maar-daar-nu-anders-over-denkt)

'Als het regent in het Midden-Oosten, druppelt het in Nederland', luidt de bekende uitspraak. En dat is ook deze week weer gebleken. We wilden in deze aflevering inzoomen op Iran en de grote invloed die dat land op de wereld heeft. Maar we konden deze week niet om de pro-Palestijnse studentendemonstraties heen. Hoe moeten we daarnaar kijken? Is het goedbedoeld idealisme of een opmaat naar radicalisme? De demonstraties werden ook breed uitgemeten in de staatsmedia van Iran. Een terreurstaat die wapens levert aan Rusland en onlangs de wereld naar adem liet happen toen het honderden drones en raketten afvuurde op Israël. Een land dat het Midden-Oosten - en daarmee de wereld - in een houdgreep houdt. Maar ook een land met een fascinerende en rijke geschiedenis die teruggaat tot het Perzische Rijk. We bespreken het met Ulysse Ellian en Beatrice de Graaf. Ulysse is Tweede Kamerlid van de VVD. Zijn vader - de bekende professor Afshin Ellian - komt uit Iran en zijn moeder uit Afghanistan. Toen Ulysse jong was vluchtten ze naar Nederland als dissidenten. Ulysse en zijn vader worden in de gaten gehouden door Iran en kennen de lange arm van Teheran van dichtbij. Een schokkend verhaal, met een verrassende wending aan het eind als om Ulysses eigen geloofspad gaat. David Boogerd spreekt hem samen met huishistoricus van De Ongelooflijke: Beatrice de Graaf, terrorismedeskundige, professor aan de Universiteit Utrecht en lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Stefan Paas is deze week nog op reis maar hij is er volgende week weer! 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 113 - 'Ons idee van vrijheid klopt niet' en de gevolgen zijn groot (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/80453/113-ons-idee-van-vrijheid-klopt-niet-en-de-gevolgen-zijn-groot-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)

"Een nieuwe oorlog in Europa, de vele uitdagingen op het gebied van klimaat, het vluchtelingenvraagstuk en de geopolitieke spanningen vragen om bezinning en reflectie. Wie zijn wij Europeanen eigenlijk?" Die vraag werpt Hendrie van Maanen op in zijn boek 'Europa en de weg'. Een vraag die relevant is met de Europese verkiezingen van volgende maand. Wie zijn wij? Hoe essentieel is het christendom voor Europa? En welk gedeelte van Europa is het meest boeiend en zouden we meer over moeten weten? Ook hoor je in deze aflevering waarom Hendrie een voorstander is van cultuurchristendom en wat Nederland eigenlijk zo'n gek landje maakt. Hendrie van Maanen is geograaf, theoloog en docent Europese cultuur en religie aan de Christelijke Hogeschool Ede. David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor ook aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd) of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 82 - Theodoor van der Voort is priester in de machtige Russisch-Orthodoxe kerk die Poetin steunt (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/66925/82-theodoor-van-der-voort-is-priester-in-de-machtige-russisch-orthodoxe-kerk-die-poetin-steunt)

Er is iets aan de hand met onze jongeren: ze worden angstiger, depressiever, sneller afgeleid en zien hun leven vaker als nutteloos. Dat stelt de Amerikaanse sociaal-psycholoog Jonathan Haidt in zijn geruchtmakende nieuwe boek 'The Anxious Generation' ('Generatie Angststoornis' in het Nederlands). Jongeren bevinden zich volgens Haidt in een geestelijke gezondheidscrisis, die begint rond 2012 als steeds meer jongeren toegang krijgen tot een smartphone en social media. In zijn boek schetst hij de gigantische gevolgen, die dieper gaan dan je zou denken. Het boek verschijnt over een paar maanden pas in Nederland maar maakt nu al veel los in Amerika en Engeland. In deze aflevering vertellen wij je wat erin staat en waarom dat van belang is, ook voor de thema's die we in De Ongelooflijke bespreken. Volgens Haidt spelen religie en zingeving namelijk een grote rol als het om geestelijke gezondheid gaat. Wij vroegen psychiater Esther van Fenema om samen met ons dit boek te bespreken, ze was eerder in De Ongelooflijke te gast en gaf toen al aan in haar vakgebied ook met deze thematiek in aanraking te komen. David Boogerd spreekt haar uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 111 - 'We zijn zelf God geworden', een seculiere donderpreek met psychiater Esther van Fenema (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/76808/111-we-zijn-zelf-god-geworden-een-seculiere-donderpreek-met-psychiater-esther-van-fenema-en-stefan-paas)

Wat zit er toch in het water in Vlaanderen dat ze allemaal zo mooi kunnen praten? Christophe Vekeman heeft de gave van het woord, hij schreef zo'n twintig boeken en is columnist voor De Standaard. In België is het nodige te doen over zijn boek: 'Tot God,' waarin hij beschrijft hoe hij christen is geworden. Vekeman is bekend geworden door zijn romans - waarmee hij literaire prijzen won - maar nu heeft hij fictie afgezworen. Hij wil alleen nog op zoek naar de waarheid. Een ontdekkingstocht die hem bracht naar het Oxford van de bekende schrijver C.S. Lewis, waar Christophe iets bijzonders meemaakte. Zijn nieuwe boek is een genre op zich, het bevat reisverslagen, dagboeknotities, poëzie, Bijbelse beschouwingen maar ook vrij expliciete scènes. Ook beschrijft hij zijn fascinatie voor gelovige muzikanten als Johnny Cash, Nick Cave en Bob Dylan. David Boogerd spreekt Christophe Vekeman uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor ook aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 70 Waarom 'linkse feminist' Kristien Hemmerechts sinds dit jaar naar de kerk gaat (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/62846/70-waarom-linkse-feminist-kristien-hemmerechts-sinds-dit-jaar-naar-de-kerk-gaat) 🎧 Afl. 32 Tot geloof komen in een ongelovige tijd met Stephan Sanders (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/41594/32-tot-geloof-komen-in-een-ongelovige-tijd-met-stephan-sanders-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 83 'Het grootste kunstwerk van de Westerse beschaving' met Willem Jan Otten (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/67185/83-het-grootste-kunstwerk-van-de-westerse-beschaving-met-willem-jan-otten-en-stefan-paas)

In deze maand van de filosofie spreken we iemand die volgens Trouw in de Premier League van de filosofie speelt, en Filosofie Magazine noemt hem een bedenker van 'fascinerende hersenkrakers': Emanuel Rutten. Hij was vijf jaar geleden al te gast in De Ongelooflijke en dat is nog altijd een van onze best beluisterde afleveringen. Mede omdat het met Emanuel altijd gaat over de allergrootste vragen, zoals ook de vraag waar hij zich als filosoof veel mee bezighoudt: bestaat God? Volgens Emanuel maakt God een comeback in de filosofie en zijn de argumenten voor zijn bestaan beter dan ooit, mede dankzij nieuwe wetenschappelijke inzichten. Zelf heeft hij ook meerdere nieuwe argumenten voor het bestaan van God bedacht en heeft die verzameld in zijn nieuwe boek met de poëtische titel Datgene waarboven niets groters gedacht kan worden, een boek dat genomineerd is voor de Socratesbeker voor beste filosofieboek van het jaar. Een van die nieuwe argumenten is volgens Emanuel zelfs een soort 'theorie van alles', waar veel wetenschappers en filosofen naar zoeken. Aan branie geen gebrek. Emanuel vond religie ooit totale onzin en kwam op latere leeftijd - tijdens zijn studie filosofie - tot geloof. Maar gelooft hij niet vooral in een soort filosofische en abstracte God? Emanuel Rutten is als filosoof verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam, en ik spreek hem uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor ook aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 6 Bestaat God? Godsbewijzen met Emanuel Rutten (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/6277/6-bestaat-god-godsbewijzen-met-emanuel-rutten-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 98 (live) Bestaat God? Debat tussen Emanuel Rutten en Stine Jensen (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/71767/98-live-bestaat-god-debat-tussen-emanuel-rutten-en-stine-jensen) 🎧 Afl. 188 (speciale jubileumuitzending) De belangrijkste lessen van vijf jaar Ongelooflijke (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/105788/188-speciale-jubileumuitzending-de-belangrijkste-lessen-van-vijf-jaar-ongelooflijke-met-beatrice-de-graaf-stefan-paas-muziek-olv-hanna-rijken-en-cabaret-van-diederik-smit)

Is er na vijf jaar Ongelooflijke en gepraat over secularisatie, dan eindelijk sprake van een omkeer? Is er een revival gaande van geloof? Het is een van de vele gespreksonderwerpen van deze speciale jubileumaflevering, live vanuit een uitverkochte Jacobikerk in Utrecht. Met het illustere Ongelooflijke duo historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas trekken we de belangrijkste lessen uit vijf jaar Ongelooflijke. Over uiteenlopende onderwerpen als de zingevingscrisis, de radicalisering van Poetin en waarom we veel beter uit crises zijn gekomen dan we denken. Daarnaast is er prachtige muziek van een koor, strijkkwartet en organisten onder leiding van musicoloog en theoloog Hanna Rijken. En cabaretier Diederik Smit heeft een briljant satirisch overzicht/ roast van vijf jaar Ongelooflijke! En aan het einde van de aflevering hebben we nog nieuws! 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)

Het is niet vaak dat je een primeur of een scoop kan aankondigen over Jezus, maar dat is deze aflevering wel het geval. Het is Pasen, een perfecte aanleiding om weer eens in te zoomen op de historische Jezus. Wie was hij nou echt als je er puur geschiedkundig naar kijkt? Dat gaan we doen met een topwetenschapper op dit vlak, hij is professor aan de Universiteit van Cambridge op wat ook wel de 'Real Madrid van de leerstoelen' wordt genoemd. Hij is ook de eerste Nederlander die deze prestigieuze plek bekleedt sinds Erasmus. Zijn naam is Geurt Henk van Kooten en hij heeft een fascinerende ontdekking gedaan. Het wordt pas later dit jaar gepubliceerd in een vaktijdschrift, maar bij De Ongelooflijke vertelt hij voor het eerst erover. Laat zijn ontdekking zien dat het idee dat Jezus God is niet pas later is ontstaan, maar teruggaat tot de oudste bronnen en misschien wel Jezus en de apostelen zelf? Ook staan we uitgebreid stil bij de vraag: wat maakte Jezus historisch gezien uniek? Waarom heeft hij de wereld veranderd? David Boogerd spreekt Geurt Henk van Kooten uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📅 Vier 5 jaar De Ongelooflijke Podcast met ons: reserveer je kaarten. (https://shop.paylogic.com/173cb08e91884cb88abc11968a75b43d/vijf-jaar-de-ongelooflijke-podcast) 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🧵 Het 'twitterdraadje' van David in reactie op Tijl Beckand (https://twitter.com/David_Boogerd/status/1709635357837242411)zijn claim dat Jezus een samenraapsel is van allerlei mythes 🎧 Afl. 18 Feiten en fabels over de historische Jezus met Bert Jan Lietaert Peerbolte (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/25427/18-feiten-en-fabels-over-de-historische-jezus-met-bert-jan-lietaert-peerbolte-en-stefan-paas)

Dit is nu al een van onze favoriete gesprekken van de afgelopen tijd - want er zit zó veel in. Abdelkader Benali is te gast. Hij is schrijver, columnist van Trouw en een begenadigd verteller zoals je zult horen. Het leek ons mooi om in deze lijdenstijd voor Pasen met Abdelkader te spreken over een man waar hij - en velen met hem - groot fan van is: Bach. En dan natuurlijk ook de Matthäus-Passion, een werk dat volgens Abdelkader actueler is dan ooit. Een aflevering dus met mooie muziek, maar het gesprek nam ook boeiende, onvoorziene wendingen. Over Wilders, Gaza, de ramadan en de plotselinge dood van Abdelkaders broer. Een urgent en bewogen gesprek, 'maar waar Bach wordt gespeeld met Pasen, is er hoop', zegt Abdelkader. David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 107 Het goddelijke van klassieke muziek met Francis van Broekhuizen (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/75138/107-het-goddelijke-van-klassieke-muziek-met-francis-van-broekhuizen-en-stefan-paas) 📖 De Goede Vrijdag-lezing van Abdelkader Benali over Bach (https://www.bachvereniging.nl/Goede-Vrijdag-lezing)

Hij is misschien wel de meest invloedrijke Nederlandse schrijver van dit moment: historicus Rutger Bregman. Zijn boek 'De meeste mensen deugen' werd een wereldwijde bestseller, een boek dat mensen misschien wel té prettig vonden om te lezen, stelt Rutger. Zijn nieuwe boek 'Morele Ambitie' is daarom geen warme knuffel, maar een koude douche. Hij wil mensen wakker schudden en - op een bepaalde manier - bekeren. Want bij Rutger is de dominee nooit ver weg. Is dat ook de reden waarom hij - naast alle lof - ook veel afkeer oproept? En waarom struikel je in zijn boek over de christelijke inspiratiebronnen? In de Jacobikerk in Utrecht sprak David Boogerd hem uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd) of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 184 - Wat is de waarde van de mens? Over Poetin, de Bijbel, Romeinen en olifanten (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/104316/184-wat-is-de-waarde-van-de-mens-over-poetin-de-bijbel-romeinen-en-olifanten-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 53 - Oorlog, verzet en genade met Rutger Bregman en Beatrice de Graaf (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/53711/53-oorlog-verzet-en-genade-met-rutger-bregman-en-beatrice-de-graaf) 🎧 Afl. 11 - Rutger Bregman over religie en de deugende mens (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/20509/11-rutger-bregman-over-religie-en-de-deugende-mens)

Of het nou gaat om het Rusland van Poetin, racisme, de genderdiscussie, euthanasie en abortus... onder dit soort hete hangijzers gaat vaak één vraag schuil: wat is de waarde van de mens? En wat maakt ieder mens gelijkwaardig? Dat zijn cruciale vragen waar we te weinig over nadenken. We kunnen makkelijk zeggen dat we in mensenrechten geloven, maar waar is het op gefundeerd? Op de wetenschap, de natuur of op God? Volgens sommige denkers zijn mensenrechten niet los te krijgen van God, want kan je vanuit een strikt atheïstisch wereldbeeld een wezenlijk verschil maken tussen een mens en een mier? Fascinerende vragen, met grote gevolgen. We leggen ze voor aan hét illustere Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht en theoloog Stefan Paas van de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📅 Vier 5 jaar De Ongelooflijke Podcast met ons: reserveer je kaarten. (https://shop.paylogic.com/173cb08e91884cb88abc11968a75b43d/vijf-jaar-de-ongelooflijke-podcast) 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 113 'Ons idee van vrijheid klopt niet' (met Beatrice en Stefan) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/80453/113-ons-idee-van-vrijheid-klopt-niet-en-de-gevolgen-zijn-groot-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 122 'God is dood', zei Nietzsche. Heeft hij een punt? (met voormalig Denker des Vaderlands Paul van Tongeren) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/83326/122-god-is-dood-zei-nietzsche-heeft-hij-een-punt-met-denker-des-vaderlands-paul-van-tongeren-en-stefan-paas)

Hij behoort tot de allergrootste denkers van de geschiedenis maar werd in ons land lang gevreesd en gehaat: Baruch Spinoza. Een joods-Nederlandse filosoof uit de 17e eeuw die enorm veel impact heeft gehad op hoe wij denken over politiek, tolerantie, vrijheid en religie. 'De God van Spinoza' is een begrip, mede omdat Einstein zei daarin te geloven, al zien anderen Spinoza als de eerste moderne atheïst. Maar was hij dat wel? En wat moeten we vandaag de dag van hem weten? Daarover spreken we filosoof Ronald van Raak - die ons eerder al eens een prikkelend college gaf over Erasmus. Hij was 15 jaar Tweede Kamerlid van de SP en is tegenwoordig hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij schreef het boek Spelen met waarden, betalen met gedachten, over Spinoza, Erasmus en dat wat ons bindt. David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 132 Wat we kunnen leren van Erasmus, een van de grootste Europese denkers ooit (met Ronald van Raak) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/86378/132-wat-we-kunnen-leren-van-erasmus-een-van-de-grootste-europese-denkers-ooit-met-ronald-van-raak-en-stefan-paas)

Aan goede quotes geen gebrek deze aflevering, want Kitty Herweijer is te gast. Zij is columnist bij het AD en journalist van Follow The Money. 'Zonder God gaat het niet', dat is de titel van een essay dat Kitty schreef in het jaar dat wij met deze podcast begonnen: 2019. Ze beschrijft treffend de onverschilligheid van veel millennials ten opzichte van traditionele religie, een onverschilligheid die ze zelf ook had. Kitty is zó niet-gelovig opgevoed dat ze haar hele jeugd niet in contact is gekomen met een religieus iemand. Maar dat is nu nogal anders. Ze bezoekt regelmatig de synagoge en haar joodse identiteit en geloof is een steeds grotere rol gaan spelen in haar leven. Hoe is dat zo gekomen? Heeft haar moeilijke jeugd - haar beide ouders overleden toen ze 17 jaar was - daar een rol in gespeeld? Ook bespreken we hoe het is om columnist te zijn in deze verhitte tijden en de impact van antisemitisme op haar Joods-zijn. Kitty Herweijer studeerde politicologie en Midden-Oosten studies, David Boogerd spreekt haar samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 143 Wat je moet weten over 75 jaar Israël en het conflict met de Palestijnen (met Jan van Benthem) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91258/143-wat-je-moet-weten-over-75-jaar-israel-en-het-conflict-met-de-palestijnen-met-jan-van-benthem-en-stefan-paas)

Een Ongelooflijke met een van de meest geniale teksten van de afgelopen eeuwen, een schilderij waar – als je daarnaar kijkt - je je geloof verliest, een popzanger die misschien wel de grootste theoloog is van dit moment en een van de meest glorieuze én ontstellende momenten in de operageschiedenis. Kortom, een aflevering waarin je veel gaat beleven, maar ook met verstilde momenten. Willem Jan Otten is voor de tweede keer te gast in de Ongelooflijke. Hij is dichter en schrijver van verhalen, toneel, beschouwingen en essays. Otten is eredoctor van de Universiteit van Utrecht en ontving in 2014 de prestigieuze P.C. Hooftprijs voor zijn werk. In zijn nieuwe boek 'Wie zeggen de mensen dat ik ben?' - dat hij samen maakte met kunstenaar Paul van Dongen - zoekt hij de betekenis van Jezus in de kunst. En dan specifiek de kunst van na de beruchte 'dood van God' van Friedrich Nietzsche. Want God mag dan wel dood verklaard zijn, stelt Otten, maar van zijn zoon komen we niet af. David Boogerd in gesprek met Willem Jan Otten en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (zie daar ook het kunstwerk van Holbein) (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. #83 - 'Het grootste kunstwerk van de Westerse beschaving' met Willem Jan Otten (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/67185/83-het-grootste-kunstwerk-van-de-westerse-beschaving-met-willem-jan-otten-en-stefan-paas)

Niemand minder dan oud-premier Jan Peter Balkenende is te gast. Best bijzonder, want hij doet zelden interviews. Nu maakt hij een uitzondering, samen met filosoof Govert Buijs vertelt hij over het boek dat ze samen schreven: 'Capitalism Reconnected'. Kapitalisme is uit de hand gelopen, stellen ze, en in hun boek zoeken ze naar een nieuw groot verhaal. Een verhaal voor een eerlijkere, humanere economie, maar ook een bezield verhaal voor Europa. Dat is natuurlijk vintage Ongelooflijke, want wat ís nou ons verhaal? En wat zijn de - al dan niet religieuze - waarden die ons moeten leiden? Jan Peter Balkenende was CDA-politicus, premier van Nederland van 2002 tot 2010, hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en tegenwoordig emeritus hoogleraar aan de Erasmsus Universiteit Rotterdam. Govert Buijs is schrijver en hoogleraar filosofie aan de VU in Amsterdam. David Boogerd spreekt hen uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, ook professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 174 De economische en culturele strijd achter de onvrede in onze samenleving (met Paul Schenderling) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/101150/174-de-economische-en-culturele-strijd-achter-de-onvrede-in-onze-samenleving-met-paul-schenderling-en-stefan-paas)

Ze werd door christelijke politici ooit 'een gevaarlijke tante genoemd', want als partijleider en Tweede Kamerlid van D66 stond ze regelmatig tegenover de christelijke partijen. Nu gaat ze zelf naar de kerk: Lousewies van der Laan, directeur van Transparency International Nederland, een organisatie die strijdt tegen corruptie. Deze week publiceerden ze een ranglijst waaruit bleek dat Nederland als het gaat om corruptie naar een historisch dieptepunt is gezakt. En dat zegt veel over de samenleving en ons moreel kompas. Wat is er aan de hand? Zijn we moreel gezien aan het afglijden, en zo ja, waar komt dat door? Het was ook de week waarin de Commissie van Rijn een rapport presenteerde over talloze misstanden bij de publieke omroep. Hoe belangrijk vinden we het nog om integer, om goed te zijn? En waar vind je de morele bronnen om uit te putten? David Boogerd in gesprek met Lousewies van der Laan en uiteraard vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 174 De economische en culturele strijd achter de onvrede in onze samenleving (met Paul Schenderling) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/101150/174-de-economische-en-culturele-strijd-achter-de-onvrede-in-onze-samenleving-met-paul-schenderling-en-stefan-paas)

"We moeten ons voorbereiden op een nieuw onvoorspelbaar tijdperk", zei NAVO-topman Rob Bauer onlangs. Niet alleen militairen maar de hele samenleving heeft een oorlogstransformatie nodig, stelt hij. En hij is niet de enige met zo'n wake-up call, maar zijn wij inmiddels wel wakker genoeg? En is de Westerse, moderne mens nog wel opgewassen tegen oorlog? Volgens de onlangs christen geworden Ayaan Hirsi Ali hebben we religie nodig om sterk te staan. We leggen het voor aan geo-politiek expert Han ten Broeke. Hij was 12 jaar lang Kamerlid voor de VVD en is nu directeur Politieke Zaken bij het Haags Centrum voor Strategische Studies. Ook schreef hij het VVD-verkiezingsprogramma voor de Europese Verkiezingen van juni dit jaar. We kijken naar de stand van zaken op de slagvelden van Oekraïne en Gaza, hoe moet het verder? En hoe staan we er als Europa en als Westen nu écht voor in de wereld? Hoe moeten we ons opstellen in een wereldorde die nu voorgoed lijkt te veranderen? Live vanuit Stadskasteel Oudaen in Utrecht sprak David Boogerd met Han ten Broeke en uiteraard vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd) of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 📰'Why I am now a christian', (https://unherd.com/2023/11/why-i-am-now-a-christian/) het besproken artikel waarin Ayaan Hirsi Ali haar bekering beschrijft.

Wie snakt er in deze gehaaste, complexe wereld niet naar een eenvoudiger, simpel leven? Monniken trekken zich terug in kloosters op zoek naar God, de moderne mens trekt zich terug in de natuur, op zoek naar zichzelf. Misschien is je afzonderen wel de enige manier om de vraag te stellen: wat is nou echt belangrijk in het leven? Schrijver en historicus Roderick Nieuwenhuis wilde met zijn boek 'Een simpel leven' een ode brengen aan eenvoud, maar dat liep net even anders. Hij zocht zelf zijn heil in een verlaten Schotse blokhut, maar kwam van een koude kermis thuis. Zijn boek behandelt grote denkers uit het verleden maar werpt ook een interessant licht op onze tijd. Waar komt onze hunkering naar eenvoud en authenticiteit vandaan, en zoeken we het wel op de goede plek? Ook opvallend: Roderick ziet zichzelf als niet-gelovig maar gaat al wel ruim 15 jaar naar de kerk. Wat brengt hem daar? En wat maakt je nou eigenlijk wel of niet gelovig? David Boogerd in gesprek met Roderick Nieuwenhuis - die naast schrijver ook docent is aan de Hogeschool Windesheim - en uiteraard vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📅 Meld je aan voor De Ongelooflijke Live! (https://www.eventbrite.nl/e/tickets-de-ongelooflijke-podcast-live-796025051357?aff=ebdsoporgprofile) 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 174 De economische en culturele strijd achter de onvrede in onze samenleving (met Paul Schenderling) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/101150/174-de-economische-en-culturele-strijd-achter-de-onvrede-in-onze-samenleving-met-paul-schenderling-en-stefan-paas)

We ontvangen een van de bekendste kerkverlaters van Nederland: Franca Treur. Vijftien jaar geleden kwam zij als een komeet de literaire wereld binnen met 'Dorsvloer vol Confetti', een boek over de reformatorische wereld waar ze vandaan komt en ook mee brak. Ze verloor haar geloof, nota bene op 11 september 2001. Maar over die 'ontkering' - zoals ze het noemt - is ze anders gaan denken: was het wel zo rationeel? Ziet ze het loslaten van het geloof nog steeds als een bevrijding? Waar vond ze betekenis toen de kerk wegviel? En hoe kan het dat juist die streng protestantse wereld en literatuur zo goed samen lijken te gaan? David Boogerd in gesprek met schrijver Franca Treur en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📅 Meld je aan voor De Ongelooflijke Live! (https://www.eventbrite.nl/e/tickets-de-ongelooflijke-podcast-live-796025051357?aff=ebdsoporgprofile) 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd) of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)

We blikken vooruit op het nieuwe jaar met vriend van de show Anton de Wit, schrijver en hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad. Anton noemt 2024 een jaar van de waarheid als het gaat om de Rooms-Katholieke Kerk, hij vreest zelfs voor een kerkscheuring. Maar we bespreken ook andere grote thema's van 2024, het jaar waarin meer mensen naar de stembus gaan dan ooit. Wijzelf met de Europese Verkiezingen maar ook in Amerika waar Trump weer kans maakt om president te worden. Anton ziet dat we worstelen met een autoriteitscrisis - zo schrijft hij in zijn nieuwe boek 'Geloof jij het?'. Of het nu gaat om de media of je geloof - we moeten weer meer vertrouwen in autoriteiten, instituten en bemiddelaars - betoogt hij. We hebben de waarheid min of meer geïndividualiseerd, mede dankzij het protestantisme en de Verlichting. En wat de secularisatie betreft: gaan we in 2024 meer bekeringen tot het christendom zien zoals Ayaan Hirsi Ali? David Boogerd in gesprek met Anton de Wit en vaste gast Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://instagram.com/deongelooflijke) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd) of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 119 - Mythes, sprookjes, J.R.R. Tolkien en C.S. Lewis (met Anton de Wit en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/82514/119-mythes-sprookjes-jrr-tolkien-en-cs-lewis-met-anton-de-wit-en-stefan-paas)

Deze móet je horen. Hij was in juni al te gast en dat was één van de meest indrukwekkende afleveringen van het afgelopen jaar: econoom Paul Schenderling. Nu is hij terug, met een economische en culturele analyse over de onvrede in onze samenleving. Het onbehagen dat mede de oorzaak is van het groeiende populisme in Nederland en andere Westerse landen (misschien wordt na Wilders 2024 wel het jaar van Trump?). Na dit gesprek met Paul begrijpen wij de wereld een stuk beter. En jij ook, denken we. Je hoort waarom de vrije markt zoveel meer betekent dan alleen economie, en waarom rechtse en linkse politiek qua wereldbeeld eigenlijk nauwelijks van elkaar verschillen. Economie, cultuur en mensbeeld, het grijpt allemaal in elkaar en heeft geleid tot de wereld waarin we nu leven. David Boogerd spreekt Paul Schenderling uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd), Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl) 🎧 Afl. 145 Vreugde (en God) vinden in extreme economische tijden (met Paul Schenderling) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91950/145-vreugde-en-god-vinden-in-extreme-economische-tijden-met-paul-schenderling-en-stefan-paas) De podcast 'Leven na de Groei' (https://justenough.nl/podcast/) waar Paul betrokken bij is.

Een speciale aflevering want onze hoofdgast is niemand minder dan... Stefan Paas! The man himself. Normaal natuurlijk vaste gast van de Ongelooflijke, maar nu wordt hij zelf ondervraagd. Over zijn nieuwe boek 'Vrede op Aarde', waarin hij op zoek gaat naar een nieuw verhaal dat ons weer kan bezielen. Waartoe is het christendom op aarde? Ook vertelt Stefan voor het eerst in de podcast over de godservaring die hij meemaakte op zijn 18e en waar hij twintig jaar niet over heeft willen praten. De titel 'Vrede op Aarde' roept in deze tijd al een hoop reactie op, maar zijn boek doet dat des te meer. Mede omdat nogal wat heilige huisjes lijken te sneuvelen. Daarom heeft David niet de minsten meegenomen om Stefan te ondervragen: historicus Beatrice de Graaf en filosoof/theoloog in één: Rik Peels. Grof geschut en daarom is deze aflevering wat langer dan normaal. Heb je gelijk een mooi excuus om die urenlange gourmetsessie op Tweede Kerstdag even te onderbreken en met de hele familie rond het haardvuur te luisteren naar De Ongelooflijke. Dat is helemaal niet raar. Echt niet. Beatrice de Graaf is professor internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, Rik Peels is professor godsdienstfilosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en Stefan Paas is professor publieke theologie en missiologie aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. David Boogerd is geen professor maar heeft wel een EHBO-diploma. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X, (https://twitter.com/David_Boogerd) Threads (https://www.threads.net/@davidboogerd) of of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b?originalSubdomain=nl)

Een aflevering waarin je prachtige muziek gaat horen én mooie verhalen. We duiken dit keer in de geschiedenis van de kerstmuziek, en die is veel gelaagder dan je zou denken. Je hoort onder meer het oudste kerstlied ter wereld (uit de vierde eeuw n.c.), een meesterwerk van Bach en een historische spiritual. Kerstliederen zijn maatschappijkritisch, satirisch, en bij vlagen hilarisch. Het is bij uitstek muziek waarbij de hemel soms even de aarde raakt, zegt onze gast: Hanna Rijken. De ideale gast voor deze aflevering want zij is theoloog én musicus. Rijken doceert aan de Protestantse Theologische Universiteit Amsterdam en het Rotterdams Conservatorium Codarts. David Boogerd spreekt haar uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. De Spotify-playlist (https://open.spotify.com/playlist/3hiLwqmtgnuTXsG6eQZwfQ?si=f98590cb9d844eef)met de muziek van deze aflevering. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📱 Volg David op X (https://twitter.com/David_Boogerd)of LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/david-boogerd-44207a7b/) 🎧 Afl. 107 Het goddelijke van klassieke muziek met Francis van Broekhuizen en Stefan Paas (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/75138/107-het-goddelijke-van-klassieke-muziek-met-francis-van-broekhuizen-en-stefan-paas)

Waarom ben ik hier? Wat heeft het leven voor zin? Het zijn vragen die de wetenschap niet kan beantwoorden, zou je zeggen, maar onze gast van deze week probeert dat wel. Des te meer omdat hij ontdekte dat zingeving mensen gezonder, gelukkiger en aantrekkelijker maakt. Hoogleraar Digitale Geesteswetenschappen Rens Bod beschrijft in zijn boek 'Waarom ben ik hier?' een geschiedenis van zingeving en de verschillende manieren waarop die wereldwijd te verkrijgen is. Ook met het doel om mensen de zingeving te laten kiezen die het beste bij hen past. Maar kan je zingeving wel kiezen? En wat heeft Rens geleerd van deze indrukwekkende zoektocht? Heeft hij de vraag 'Waarom ben ik hier?' nu zelf kunnen beantwoorden? Rens Bod is hoogleraar computationele geesteswetenschappen en geschiedenis van de geesteswetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 🎧 Afl. 101 Het winkelcentrum is de nieuwe kerk met Herman Paul (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/73842/101-het-winkelcentrum-is-de-nieuwe-kerk-met-herman-paul-en-stefan-paas)

Het stof daalt langzaam neer, anderhalve week na die historische Tweede Kamerverkiezingen waarbij Geert Wilders met grote overmacht won. Vrijwel niemand zag zo'n aardverschuiving aankomen, maar onderzoeker Josse de Voogd wel. Hij maakte eerder al furore in De Ongelooflijke met zijn doordachte analyses. Hij kent Nederland als geen ander, heeft elke gemeente bezocht en verdiept zich al jaren in de PVV-kiezer. In deze aflevering proberen we voorbij de politieke duiding te gaan: wat zie je, als je net iets dieper gaat? Op het gebied van cultuur, maar ook zingeving en zelfs religie? Wat verklaart de verrechtsing van Nederland? Live in Stadskasteel Oudaen in Utrecht sprak David Boogerd met electoraal geograaf Josse de Voogd en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 🎧 Afl. 136 Bloemkoolwijken, vensterbanken en hoe BBB het politieke establishment overhoop gooit (met Josse de Voogd en Stefan Paas) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/88928/136-bloemkoolwijken-vensterbanken-en-hoe-bbb-het-politieke-establishment-overhoop-gooit-met-josse-de-voogd-en-stefan-paas)

Het is een politieke aardverschuiving zoals deze nog nooit in Nederland is vertoond: de PVV van Geert Wilders is met afstand de grootste partij geworden. Is dit ons Nederlandse 'Trump-moment'? Waar komt dat verlangen naar 'grote, sterke leiders' vandaan? We praten erover met hét Ongelooflijke Duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. En dat doen we aan de hand van één van de grootste leiders ooit: Napoleon Bonaparte. Vandaag gaat namelijk de film Napoleon in première. En dat is geen toeval, want zijn verhaal lijkt relevanter dan ooit. David Boogerd in gesprek met Beatrice de Graaf, professor internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, en theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📅 Meld je aan voor De Ongelooflijke Live! (https://www.eventbrite.nl/e/tickets-de-ongelooflijke-podcast-live-met-josse-de-voogd-744290020487?aff=ebdsoporgprofile)

Anderhalf jaar geleden spraken we met hem over zijn boek 'De Zeven Vinkjes' en nu is hij weer terug: Joris Luyendijk! Joris is journalist, schrijver, (religieus) antropoloog en ook voormalig correspondent in het Midden-Oosten, waaronder de Palestijnse gebieden. Over zijn ervaringen destijds schreef hij het invloedrijke boek 'Het zijn net mensen'. In deze aflevering analyseert hij de oorlog tussen Israël en Hamas met de blik van een correspondent. En dan vallen weer andere dingen op, zul je merken. In de scherpe bewoordingen die we van Joris gewend zijn. Ook blikken we nog vooruit op de Tweede Kamerverkiezingen van woensdag, in 'kinderboerderij de Lage Landen' zoals Joris het noemt. David Boogerd in gesprek met Joris Luyendijk, uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📅 Meld je aan voor De Ongelooflijke Live! (https://www.eventbrite.nl/o/de-ongelooflijke-podcast-73891282473) 🎧 Afl. 88 Is niet-gelovig zijn een privilege? De nu al beruchte 'Zeven Vinkjes' met Joris Luyendijk (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/68834/88-is-niet-gelovig-zijn-een-privilege-de-nu-al-beruchte-zeven-vinkjes-met-joris-luyendijk-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 143 Wat je moet weten over 75 jaar Israël en het conflict met de Palestijnen (met Jan van Benthem) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91258/143-wat-je-moet-weten-over-75-jaar-israel-en-het-conflict-met-de-palestijnen-met-jan-van-benthem-en-stefan-paas) 🎧 Afl. 166 Waarom de oorlog tussen Israël en Hamas ons zo polariseert (met Beatrice de Graaf) (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/98349/166-waarom-de-oorlog-tussen-israel-en-hamas-ons-zo-polariseert-met-beatrice-de-graaf-en-stefan-paas)

Zijn wetenschap en religie gezworen vijanden van elkaar? En heeft het christendom eeuwenlang wetenschap verboden en gedwarsboomd, zoals filosoof Rob Wijnberg van De Correspondent laatst stelde in De Ongelooflijke? Het gesprek daarover ging viral en riep veel vragen op. Hoe zit het nou echt met die "oorlog" tussen wetenschap en geloof? En welke rol speelden grote namen als Darwin, Einstein en Galileo? Vooral die laatste naam is belangrijk want dat is hét verhaal als het gaat om het conflict tussen geloof en wetenschap. Galileo kwam als wetenschapper hard in aanraking met het Vaticaan en de Inquisitie, mede omdat hij stelde dat de aarde om de zon draait in plaats van andersom. Maar hij had natuurlijk gelijk. Is dit voorbeeld niet al genoeg om de clash tussen religie en wetenschap te onderstrepen? Al deze vragen leggen we voor aan dé autoriteit op dit gebied van Nederland: wetenschapshistoricus Floris Cohen. Hij is emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Utrecht en schreef verschillende boeken over dit thema, waaronder in 2016 'Het Knagende Weten'. David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. 📱 Volg ons op Instagram (https://www.instagram.com/deongelooflijke/) 📅 Meld je aan voor De Ongelooflijke Live! (https://www.eventbrite.nl/o/de-ongelooflijke-podcast-73891282473) 🎧 Afl. 160 'De waarheid staat onder druk' (met Rob Wijnberg) (https://plinkhq.com/i/1458702219/e/1000629762542)

Waarom roept de oorlog tussen Israël en Hamas ook in Nederland zoveel emoties op? Wat maakt dit conflict anders dan alle anderen? En hoe doorbreek je een spiraal van haat en geweld? Dat bespreken we met hét Ongelooflijke duo: historicus Beatrice de Graaf en theoloog Stefan Paas. Voor Beatrice is het haar eerste media-optreden sinds de oorlog in Israël uitbrak, ze vertelt in deze aflevering waarom dat is. Beatrice heeft de afgelopen tijd samen met andere onderzoekers nagedacht over de psychologische valkuilen van dit conflict. Hoe bestrijd je de polarisatie in een conflict dat zo verhit is, en ook nog eens bol staat van historische en religieuze strijd? Dat bespreekt David Boogerd met Beatrice de Graaf, professor internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, en theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

'De hel is helemaal terug', stelt theoloog Arnold Huijgen. En bizar genoeg maakt de hel juist een comeback bij ongelovigen! Opvallend, want hadden we de hel niet allang afgeschaft? En zijn we ook niet beter af zonder de 'plaats van geween en tandengeknars', zoals de Bijbel het omschrijft? Nee, zegt Huijgen! Juist nú hebben we de hel nodig. Maar waarom dan? En bestaat die hel dan echt? Wat is het? En wie komen erin? Een toepasselijk thema zo aan de vooravond van Halloween. Huijgen is professor aan de Protestantse Theologische Universiteit en staat erom bekend dat hij de controversiële onderwerpen niet schuwt. Want hij schreef eerder - als protestant - een boek waarin hij pleit voor de herwaardering van Maria, het werd bekroond met de prijs voor het Beste Theologische Boek van dat jaar. Zijn nieuwe essay heet 'Waarom de wereld een hel nodig heeft' en is een startschot van een langer onderzoekstraject over de hel. David Boogerd spreekt hem uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

Het is een van de grootste mysteries van de wetenschap: wat is bewustzijn en waar komt het vandaan? Is het gewoon een hersenfunctie of zijn wij méér dan ons brein? Als cognitief neurowetenschapper kraakt Jacob Jolij al twintig jaar zijn hersenen over dit onderwerp en hij stuit met zijn experimenten op de ene verbazing na de andere. Het zet hem ook aan het denken over religie. Hij schrijft over bewustzijn als een onderwerp dat 'zo ongrijpbaar is en tegelijkertijd zo dicht bij onszelf, dat de grens tussen wetenschap en geloof er flinterdun is'. Perfect onderwerp voor De Ongelooflijke dus. Het boek van Jacob Jolij heet 'Wat is bewustzijn nou eigenlijk?' en David Boogerd spreekt hem samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

Precies een week nadat Hamas de aanval opende op Israël, staan we nu mogelijk aan de vooravond van één van de grootste Israëlische operaties in 50 jaar - de inval van Gaza. Wat staat Israël, Gaza en de rest van de wereld te wachten? Slaat Israëls tegenoffensief niet om in wraak? En hoe is het om nu in Gaza te zijn? We bespreken het met Jan van Benthem, historicus en buitenlandcommentator van het Nederlands Dagblad. Hij heeft contacten aan Israëlische en Palestijnse zijde en weet bizar veel over dit conflict, zoals je in een vorige aflevering hebt kunnen horen. Bovendien heeft hij twee keer een ontmoeting gehad met Hamas, waarvan één keer bepaald niet vrijwillig. Wat wil Hamas nu eigenlijk? Wat is hun ideologie? Is Hamas inmiddels niet ISIS 2.0? Het komende uur proberen we orde te scheppen in de geopolitieke, historische en religieuze chaos. David Boogerd in gesprek met Jan van Benthem en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

In deze bonusaflevering* bespreken we de interessante geschiedenis én actuele urgentie van demonstraties en burgerlijke ongehoorzaamheid. We zagen de afgelopen tijd Extinction Rebellion dagelijks de A12 blokkeren. Schijnbaar met resultaat want gisteren nam de Tweede Kamer een motie aan voor het afbouwen van 'fossiele subsidies'. Eerder blokkeerden de boeren supermarkten en distributiecentra, en in corona waren de demonstraties ook legio. Wanneer kom je in opstand? En wat is een goede, legitieme reden om burgerlijk ongehoorzaam te zijn? We openen weer de schatkist van de geschiedenis én religie met Beatrice de Graaf, professor internationale en politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, en theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. * Deze aflevering is opgenomen vóór de aanval van Hamas op Israël en zou eigenlijk afgelopen zondag zijn uitgekomen. Maar door de actualiteiten kozen we ervoor om zondag een gesprek te voeren over de aanval op Israël (te horen in afl. 161).

Het was een gitzwarte dag in de geschiedenis van Israël. 50 jaar na het uitbreken van de Jom Kippoeroorlog, begeeft Israël zich opnieuw in een staat van oorlog. In deze aflevering bespreekt David Boogerd met generaal buiten dienst Mart de Kruif en Bart Wallet, hoogleraar Joodse studies aan de Universiteit van Amsterdam, de grootschalige aanval van Hamas op Israël. Een aanval die bloederig en onverwachts was, maar... niet toevallig, zo stelt De Kruif. Want vrijwel alles in dit conflict hangt aan elkaar van geopolitieke, historische én religieuze aspecten. Volgens Wallet maakt de religieuze dimensie het conflict onverzettelijk en onvoorspelbaar en is de aanval de opmaat naar ergere escalatie. Hoe heeft dit kunnen gebeuren, in het militair superieure Israël? En wat betekent deze escalatie voor Israël, de Palestijnen en de rest van de wereld? David Boogerd in gesprek met generaal buiten dienst Mart de Kruif (ook bekend van de podcast 'Veldheren') en Bart Wallet, hoogleraar vroegmoderne en moderne joodse geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Voor meer verdieping, zie: aflevering 143 van De Ongelooflijke Podcast: Wat je moet weten over 75 jaar Israël en het conflict met de Palestijnen (met Jan van Benthem en Stefan Paas). (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-ongelooflijke-podcast/91258/143-wat-je-moet-weten-over-75-jaar-israel-en-het-conflict-met-de-palestijnen-met-jan-van-benthem-en-stefan-paas)

We hebben meer kennis dan ooit, maar steeds minder waarheid. Hoe kan dat? Rob Wijnberg is filosoof en oprichter van De Correspondent, die nu 10 jaar bestaat. Hij schreef een hoopgevend boek - Voor ieder wat waars - maar het is ook behoorlijk kritisch: op de media én op religie die volgens hem mede debet is aan een negatief, wantrouwend mensbeeld. Daar moeten we vanaf, vindt Rob Wijnberg. Hij wil dan ook het vooruitgangsgeloof nieuw leven inblazen, en eindigt zijn boek - geheel tegen de traditie in van deze podcast - haast euforisch positief. Maar is dat optimisme gegrond? En gaat zijn vooruitgangsgeloof niet gepaard met het te negatief afschilderen van de geschiedenis? Bijvoorbeeld als hij stelt 'dat het christendom eeuwenlang wetenschap verbood'. Waar is dat op gebaseerd? David Boogerd in een bevlogen en prikkelend gesprek met Rob Wijnberg en theoloog Stefan Paas, professor aan de Vrij Universiteit Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

In deze aflevering dompelen we ons onder in de bakermat van religie die we het Midden-Oosten noemen. En we doen dat met journalist en BNNVARA-documentairemaker Sinan Can. Hij maakte confronterende programma's over IS, Afghanistan en andere conflictgebieden maar hij maakte ook een serie over de paradijzen van het Midden-Oosten. Hij kent dus zowel de Hof van Eden als het kalifaat. Hoe is het om "de hel" te zien? Wat leert het je over de mens? En heeft Sinan niet een hekel gekregen aan religie na wat hij allemaal heeft gezien? David Boogerd in gesprek met Sinan Can en vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

Een gesprek over een beladen maar o zo belangrijk onderwerp: de dood, en dan in het bijzonder euthanasie. Het is een thema dat altijd heftige debatten oproept, omdat wereldbeelden op elkaar lijken te botsen. Wat is heilig: autonomie of het leven? Te gast is Els van Wijngaarden, zij is zorgethicus en onderzoeksleider van het Radmoudumc. Zij deed als eerste wereldwijd onderzoek naar het fenomeen 'voltooid leven', waarbij mensen aanspraak mogen maken op euthanasie als zij hun leven voltooid achten, ook als er geen medische reden is. Van Wijngaardens onderzoek haalde de voorpagina's van de kranten en had grote invloed in politiek Den Haag. Is onze angst voor ouder worden en sterven terecht? Staan we met euthanasie op een hellend vlak waarij er steeds meer mag en leven steeds minder heilig wordt? Waarom noemt Van Wijngaarden euthanasie een 'seculier sacrament'? Aanleiding voor dit gesprek is een mail van een van onze luisteraars, Tamar: Ik ben huisarts en worstel met de vragen van patiënten over einde van het leven, euthanasie. Enerzijds wil ik mijn patiënten niet teleurstellen en volgens onze vakorganisatie KNMG heb ik zelfs de plicht om een collega te zoeken die wel een euthanasieverzoek wil inwilligen tegenover mijn eigen ideeen. Ik zou graag een podcast hierover zien. Zeker in deze geseculariseerde samenleving heb ik soms meerdere keren per week een verzoek ‘dat het leven klaar is en of ik een spuitje wil geven’. David Boogerd in gesprek met Els van Wijngaarden en vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

De New York Times noemde hem als ontdekker van een nieuwe natuurwet. De bekende acteur Morgan Freeman had naar eigen zeggen 'een fascinerend interview' met hem voor National Geographic. Onze gast is Ard Louis, een van de Nederlandse topwetenschappers. Hij groeide op in de Afrikaanse jungles van Gabon - met een chimpansee als broertje - en is nu hoogleraar Theoretische Natuurkunde aan de prestigieuze Oxford University. Wat een verhaal. Ard doet onderzoek naar de diepste gronden van hoe het universum en leven werkt, en daarin stuit hij op diepe mysteries en grote schoonheid. Wat zegt dat? Betrapt hij de hand van een Schepper? Of zijn religie en wetenschap in conflict met elkaar? David Boogerd gaat in gesprek met Ard Louis en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

'Het CDA-denken is springlevend', kopte NRC vorige week. Misschien staan we wel aan de vooravond van een christendemocratische lente. Ten minste als je de nieuwe partij van Pieter Omtzigt en het BBB van Caroline van der Plas meerekent, want het CDA zelf lijkt nog niet echt te profiteren. Hoe kan dat? Zien we met de nieuwe lijsttrekker Henri Bontenbal ook echt een nieuw CDA? En zo ja, wat was er dan precies mis met het 'vorige' CDA? We staan als samenleving op een kruispunt', zegt Bontenbal. Er staat dus veel op het spel, en in deze Ongelooflijke Podcast vertelt hij wat zijn verhaal is voor Nederland. Bontenbal ziet een onbehagen en verweesdheid in onze samenleving die hij wijt aan twee jaartallen: 1968 en 1989. Maar kan de politiek daar wel een antwoord op bieden? En hoe belangrijk is de C van het CDA daarin David Boogerd in gesprek met Henri Bontenbal en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

Filosofie is overal, in alle hoeken van de samenleving: muziek, kunst, pornografie en de keuken. Dat stelt onze gast Ger Groot, die je en passant meeneemt in een enerverende stoomcursus langs de belangrijkste moderne filosofen. In zijn boek 'De geest uit de fles' stelt Groot dat de geschiedenis van de moderne filosofie één lange worsteling is met de erfenis van religie. Een worsteling die we nog niet te boven zijn gekomen, ook omdat na 'de dood van God' van Nietzsche nog de filosofische 'dood van de mens' volgde. Dat klinkt abstract, maar het raakt aan hot topics van vandaag als gender, feiten en waarheid. Groot legt het allemaal kraakhelder uit. Hij doceerde ruim twintig jaar filosofie aan de universiteiten van Rotterdam, Nijmegen en Amsterdam maar je kan hem ook kennen als columnist van Trouw. Dat was hij meer dan 10 jaar. Ger Groot is atheïst, maar dan wel een katholieke atheïst - hoe zit dat? David Boogerd bespreekt met Ger Groot en vaste gast en theoloog Stefan Paas - professor aan de VU in Amsterdam en de TU in Utrecht - hoe vier eeuwen filosofie ons menszijn heeft bepaald.

Wat als je ongelovig wil zijn, maar het lukt niet? Dat overkwam Esther Gerritsen, schrijver van romans, columns en scenario’s voor tv en film. Voor haar werk werd ze vier keer genomineerd voor de Libris Literatuurprijs en haar laatste boek 'Gebied 19' kreeg 5 sterren in NRC. Het is haar eerste sciencefictionroman, een genre dat volgens haar verbazingwekkend veel lijkt op religie. Geloof en ongeloof is overduidelijk een thema in het werk van Esther Gerritsen, maar ze schrijft daar op een unieke eigen manier over. Wat is de essentie van geloven? En hoe leg je in deze tijd uit waarom je gelooft? Of moet je dat juist niet doen? Een gesprek over onverklaarbaar geloof, het vertellen van verhalen, schuld en vergiffenis met Esther Gerritsen en uiteraard vaste gast theoloog Stefan Paas, professor aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.