De Dag

Het einde van het jaar nadert en het team van De Dag ligt onder de kerstboom op adem te komen van opnieuw een ongelooflijk intensief nieuwsjaar. Maar de onvolprezen redacteuren van de podcast hebben ieder één aflevering uitgekozen om opnieuw te beluisteren. Een aflevering die indruk maakte of waar ze met voldoening op terugkijken. Vandaag hoor je de keuze van Rosanne Sies: Ode aan het Limburgs (en de schottelslet), oorspronkelijk gepubliceerd op 30-08-2024 Presentatie: Elisabeth Steinz

Het einde van het jaar nadert en het team van De Dag ligt onder de kerstboom op adem te komen van opnieuw een ongelooflijk intensief nieuwsjaar. Maar de onvolprezen redacteuren van de podcast hebben ieder één aflevering uitgekozen om opnieuw te beluisteren. Een aflevering die indruk maakte of waar ze met voldoening op terugkijken. Vandaag hoor je de keuze van IJsbrand Terpstra: De puinhopen van het UWV, oorspronkelijk gepubliceerd op 25-11-2024 Presentatie: Elisabeth Steinz

Het einde van het jaar nadert en het team van De Dag ligt onder de kerstboom op adem te komen van opnieuw een ongelooflijk intensief nieuwsjaar. Maar de onvolprezen redacteuren van de podcast hebben ieder één aflevering uitgekozen om opnieuw te beluisteren. Een aflevering die indruk maakte of waar ze met voldoening op terugkijken. Vandaag hoor je de keuze van Anouk Kantelberg: De NOS-correspondenten zeggen 拜拜 (byebye) tegen China, oorspronkelijk gepubliceerd op 09-08-2024 Presentatie: Marco Geijtenbeek

Marieke is terug van reportagereis in Californië. En Sjoerd is op zijn beurt op dronejacht geweest in New Jersey, want waar komen die vliegende objecten ineens vandaan? Terwijl Bureau Washington langzaam de kerstvakantie inrolt, kunnen de leden van het Congres niet aan een kerstdiner denken. Daar wordt hard onderhandeld om een zogeheten shutdown van de overheid te voorkomen. Chaos verzoorzaakt door Elon Musk en Donald Trump. Verder proberen grote techbedrijven Trump te paaien met miljoenen en miljarden, wellicht om straks bij bepaalde beslissingen ook even achter het stuur te zitten. Namens Bureau Washington: een fijne jaarwisseling en tot in het nieuwe jaar! Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Marieke de Vries en Sjoerd den Daas Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie Lars Hulshof

Kerstmuziek zónder toeters en bellen, het bestaat. En, zeggen velen, zo is kerstmuziek ook eigenlijk bedoeld: zonder opsmuk. Ab Nieuwdorp, presentator van De Klassieken op NPO Klassiek, maakte voor deze podcast een selectie van zijn favoriete kerstklassiekers, klassiek én minder klassiek. De tips van Ab zijn hier (https://open.spotify.com/playlist/2IhROZpFSulY9iNvcGv4T2?si=5f4b00df89044c79&nd=1&dlsi=73b2770738ab4354)in z'n geheel terug te luisteren. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Vrijdag komt het kabinet Schoof voor de laatste keer bij elkaar dit jaar. Het kerstreces volgt na de laatste ministerraad van 2024. En daarmee sluiten de bewindslieden het eerste halfjaar regeren af. De coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB kenmerkt zich door ruzies en onrust. Wat hebben ze bereikt in de eerste zes maanden aan het roer? Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander maakt in podcast De Dag de balans op. Wat waren de hoogte- en dieptepunten voor de regeringspartijen en voor Dick Schoof zelf? Volgens Noorlander is Schoof I een tussenkabinet dat grote moeite heeft om zaken voor elkaar te krijgen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

De Nederlandse architect Koen Kragting moest even slikken toen hij voor het eerst in Kiruna was: een stad in Zweeds Lapland, boven de poolcirkel, in onherbergzaam gebied. 's Winters kan het er min twintig tot min dertig graden zijn. Zijn bureau had de opdracht gekregen om Kiruna te verplaatsen, want door een grote ijzerertsmijn in de buurt is Kiruna aan het verzakken. In de podcast vertelt Kragting over dit unieke project waarbij een groot deel van het oude stadshart, inclusief de iconische houten kerk van Kiruna, in z'n geheel wordt verhuisd naar een locatie een paar kilometer verderop. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Anouk Kantelberg

Met groot enthousiasme hebben tienduizenden kinderen hun favoriete woord van het jaar 2024 gekozen. Kinderen gebruiken heel gemakkelijk nieuwe woorden en zijn daarmee belangrijke en creatieve aanjagers van de ontwikkeling van taal. Uitgeverij Van Dale zette dit jaar een streep door de Woord van het Jaar-verkiezing vanwege heftige reacties op sociale media. De uitgever koos in plaats daarvan zelf voor het woord 'polarisatie'. Bij de eerste verkiezing van het Kinderwoord van het Jaar, georganiseerd door het NOS Jeugdjournaal, ging het heel anders. Presentator Bart Tuinman vertelt in de podcast over de meer dan enthousiaste reacties. Taalwetenschapper Vivien Waszink is gespecialiseerd in het ontstaan en gebruik van nieuwe woorden. Zij zegt dat kinderen een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van taal. Er wordt door volwassenen vaak op jeugd- en straattaal neergekeken, zegt ze, maar dat is volgens haar onterecht. We zouden het moeten omarmen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Marco Geijtenbeek

Het kabinet wil Nederland sneller weerbaarder maken tegen een grootschalig gewapend conflict of andere crises, zoals watersnood, een pandemie of een langdurige uitval van 'vitale processen'. En banken adviseren om altijd wat cash geld in huis te hebben, voor het geval dat. Stroomstoringen en cyberaanvallen zorgen er regelmatig voor dat de boel even platligt. Pinnen lukt niet, de computers vallen uit of vliegtuigen blijven aan de grond. Wat gebeurt er als Nederland echt helemaal plat zou liggen? Wat als de stroom voor langere tijd uitvalt en ons land in een blackout terecht komt. Hoe zijn we daar op voorbereid? Menno Jansen is directeur van het COT, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement en loopt in podcast de Dag dit scenario door. Het ergste scenario, volgens hem. In het land liggen draaiboeken klaar, staan noodaggregaten en kan drinkwater direct uitgereden worden. Maar de crisis moet niet te lang aanhouden, want op die mogelijke ontwrichting voorbereiden is niet te doen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies & Judith van de Hulsbeek

Het leek wel armpje drukken. De manier waarop Macron en Trump elkaar een hand gaven in Parijs. Een moment om de innerlijke staatsman in Trump naar boven te laten komen. De reis naar Parijs was niet het enige dat Trump roem bezorgde. Hij is namelijk voor de tweede keer 'Time Person of the Year'. Een enorme eer, vooral voor Time, maar ook voor hem zelf, zoals Trump zei. En Amerika heeft volgens sommigen nog een held, namelijk Luigi Mangione. De jongen die ervan wordt verdacht de CEO van een grote zorgverzekeraar te hebben doodgeschoten. Opmerkelijk genoeg is hij populair op het internet en wordt hij ondanks verdenking op moord geprezen als nieuwe Robin Hood. Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie Lars Hulshof

Opeens kon NOS-correspondent Daisy Mohr doen, wat al lange tijd onmogelijk was. Daags na de val van dictator Assad kon ze vrijelijk naar Syrië reizen, en daar kon ze – zonder toezicht - overal naartoe, en met iedereen praten. Voor podcast De Dag hield ze een audiodagboek bij. Daarin horen we hoe ze daar te werk ging en hoe ze het beleefde. Ze bezocht onder meer een van de martelgevangenissen van Assad, een ziekenhuis waar slachtoffers worden geïdentificeerd, het luxe-hotel waar de nieuwe machthebbers nu zitten en de begrafenis van activist Mazen al-Hamada. Daisy trof een land aan waar een onwerkelijke sfeer hangt, met zowel vreugde als trauma, en waar de bevolking hoopvol maar erg onzeker is over de toekomst. Reageren? Mail naar [email protected]. Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Lieke Loman

De economie ligt in puin, de staatskas is leeg en toch moet Syrië bouwen aan een stabiel en welvarend land volgens de nieuwe interim-premier Mohammed al-Bashir. Na Irak, Tunesië, Egypte en Libië is de dictator van Syrië verdwenen. Het regime van Assad is gevallen en hij is inmiddels gevlucht naar Rusland. De nieuwe machthebbers van Syrië maken zich na alle vreugde op voor de realiteit van het opbouwen van een land. Maar hoe ga je verder na een dictator? Oud-correspondent en verslaggever Sander van Hoorn vertelt in podcast de Dag hoe eerdergenoemde landen verder gingen nadat de dictatuur daar ophield. Wat kan Syrië daarvan leren? Volgens van Hoorn moeten de nieuwe machthebbers in Syrië vooral voor stabiliteit zorgen, een regering voor iedereen vormen en buitenlandse inmenging buiten de landsgrenzen houden. Reageren? Mail naar [email protected] (mailto:[email protected]). Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Lieke Loman

De wereldvoetbalbond FIFA maakt vandaag bekend dat Saudi-Arabië het WK van 2034 organiseert. Andere kandidaten waren er niet. Mensenrechtenorganisaties hebben grote kritiek op deze keuze, vooral vanwege de uitbuiting van arbeidsmigranten en de mensenrechtensituatie in het land. Maar de meeste voetbalbonden staan erachter. In de podcast vertelt sport- en onderzoeksjournalist Matthijs van Dam hoe – na alle commotie rondom het WK in Qatar – het sportevenement tóch weer naar een oliestaat kon gaan, waar dezelfde problemen spelen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Lieke Loman

De politie heeft gisteravond drie mannen aangehouden voor mogelijke betrokkenheid bij de explosies in een portiekflat in Den Haag. Maar de vragen blijven. Vier dagen na de grote explosie zijn er nog veel emoties aan de Tarwekamp in Den Haag. Bewoners zitten met veel vragen én zorgen. Want hoe kon deze ramp gebeuren en wat zegt het over de veiligheid in 'hun' Haagse wijk Mariahoeve? In deze podcast vertelt omroep West-verslaggever Erik Kooyman wat hij in de buurt van omwonenden hoort. Er gaan veel verhalen rond over de mogelijke oorzaak, zegt hij, en je ziet dat mensen echt bang zijn. Ondanks de arrestaties van drie verdachten, is nog altijd niet duidelijk wat nou precies de oorzaak van de ontploffing was. Het technische onderzoek is nog bezig. Ad van Riel is oprichter van een particulier explosieven-opsporingsbedrijf en weet hoe dit soort explosieven-onderzoeken uitgevoerd worden. Hijzelf is niet op de plek van de explosie geweest, maar heeft wel de beelden bestudeerd die zaterdag al vrij snel online verspreid werden, en kan daaruit al een en ander opmaken. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Judith van den Hulsbeek

In ongekend tempo viel dit weekend het regime van dictator Bashir-al Assad in Syrië. Daarmee komt er een einde aan de Assad-dynastie: vijftig jaar lang maakten de Assads de dienst uit in het land. In de podcast vertelt Arabist Leo Kwarten wat hun erfenis is. Zo luidde vader Assad in de jaren zeventig een periode in van relatieve rust en stabiliteit, maar toonde hij zich ook een meedogenloos dictator. Met het bloedbad van Hama in 1982 als gitzwart dieptepunt. Zijn zoon Bashir wilde zijn vader niet opvolgen maar deed het in 2000 toch. En, zo zou later blijken, zette de reflex om naar bruut geweld te grijpen voort. Hij heeft zelfs nog meer bloed aan zijn handen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Joe Biden verleende gratie aan zijn zoon Hunter. Nieuws dat ook deze week nog volop wordt besproken in Washington. Maar ook de nieuwe kabinetskeuzes van Trump zijn gesprek van de dag. Soms lijkt het wel alsof Trump al in het Witte Huis zit. Zelf is hij er ook niet ontevreden over in ieder geval: 'In de laatste twee weken heb ik meer gedaan dan er de afgelopen vier jaar is gebeurd', aldus Trump. Ook test Marieke de muzieksmaak van Sjoerd. Is die al Amerikaans of toch nog Chinees? Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Marieke de Vries en Sjoerd den Daas Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie Lars Hulshof

Jarenlang werd op Ameland het Sunneklaas-feest in het geheim gevierd. Alleen de eilanders zijn welkom, pottenkijkers niet. Maar het ritueel stond deze week onder hoogspanning. Nadat vorig jaar een cameraploeg van Powned van het eiland was verjaagd, vreesde men nóg meer media-aandacht en zelfs ongeregeldheden. Als buitenstaanders zich ermee gaan bemoeien, dreigt de traditie verloren te gaan, vrezen ze op Ameland. Journalist Herman Zeilstra maakte voor Omrop Fryslan een film over Sunneklaas. In de podcast vertelt hij over de betekenis van het feest voor Ameland. Sunneklaas staat niet op zichzelf. Juist op eilanden kunnen hele oude tradities blijven voortleven, zegt Ineke Strouken, die tradities en volkscultuur onderzoekt. Op het Duitse Waddeneiland Borkum is er een vergelijkbaar feest, dat onder vuur ligt omdat het vrouwonvriendelijk zou zijn. Hoe kan zo’n ritueel dan toch blijven voortbestaan? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel Redactie: IJsbrand Terpstra

Israël pleegt volgens Amnesty International genocide in Gaza. Uit het rapport van 300 pagina's blijkt volgens de mensenrechtenorganisatie dat Israël de Palestijnse bevolking geheel of gedeeltelijk wil vernietigen. De berichten uit Gaza en vooral Noord-Gaza worden steeds schrijnender en komen soms zelfs niet meer tot ons, omdat stroom en internet het niet meer doen. Wat wil Israël met Gaza? Historicus aan de Universiteit Utrecht en expert op het Israëlisch-Palestijns conflict Peter Malcontent vertelt in Podcast de Dag hoe de extreme geluiden in de Israëlische samenleving steeds algemener worden, vooral binnen de regering van premier Netanyahu. En die extreme kant roept op tot nederzettingen in Gaza, net als op de bezette Westelijke Jordaanoever, en het verdrijven van de Palestijnen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Lieke Loman

Django Wagner en Rutger van Barneveld bezingen in de podcast het levenslied, een genre dat steeds populairder wordt. Het Hollandse levenslied is al jaren populair en de markt blijft hard groeien. Dit soort Nederlandstalige muziek staat vaker op nummer 1 in de hitlijsten, de nummers worden meer gestreamd, op steeds meer plekken is er een 'muziekfeest op het plein' en elk jaar komen er veel nieuwe namen bij, van voornamelijk jonge volkszangers. Volgens de Kamer van Koophandel registreren zich steeds meer Nederlandse zangers en zangeressen: in vijf jaar tijd zijn er zo'n duizend bij gekomen. Een belronde onder kenners van het Hollandse repertoire bevestigt dat beeld. Er zijn méér hits en de hits worden ook groter, zegt Floris Janssen, general manager bij Dino Music waar onder andere Marco Schuitmaker en Yves Berendse hun muziek uitgeven. Hij denkt dat het mogelijk met de onzekere tijden in de wereld te maken heeft. 'Dan grijpen mensen terug naar het bekende en het veiligere.' Ook DJ Jan Paparazzi van radiozender SterrenNL denkt dat dit meespeelt in de stijgende populariteit - die ook hij signaleert. Het gevoel van een nationale identiteit is belangrijk, zegt hij: het gevoel van 'wij zijn er ook nog in Nederland, wij mogen ook gehoord worden, wij hebben ook eigen muziek en tradities.' In de podcast vertellen Djanjo Wagner, één van de bekendste volkszangers van dit moment, en Rutger van Barneveld hoe zij hun carrière op poten kregen. En wat zij ervan vinden dat ze er meer en meer collega's bij krijgen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lieke Loman en Judith van de Hulsbeek

De Nederlands-Georgische Maia Aduashvili woont al dertig jaar in Nederland maar is teruggegaan naar haar geboorteland om mee te doen aan de protesten tegen de pro-Russische koers van de regering. 'We strijden niet tegen Georgiërs, wij strijden tegen Poetin.' Maia is een van de tienduizenden betogers die al vijf dagen de straten van Tbilisi op gaan om te demonstreren tegen het anti-EU-beleid van de regering en de uitslag van de verkiezingen. De overwinning wordt geclaimd door de partij Georgische Droom, opgericht door de oligarch Ivanishvili, die zijn fortuin verdiende in Rusland. Zijn partij kondigde vorige week aan dat het toetredingsproces tot de EU, waar een grote meerderheid van de Georgiërs voor is, officieel wordt bevroren. In de podcast vertelt Maia Aduashvili hoe de strijd van de demonstranten gevoerd wordt. Marina Ohanjanyan is Rusland en Oost-Europa expert van Clingendael. Zij schetst de politieke en geopolitieke context. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Tijdens het najaarscongres van de VVD dit weekend klonken er bij leden zorgen over de samenwerking met PVV, NSC en BBB. Uit een enquête van jongerenafdeling JOVD blijkt zelfs dat bijna 70% van de leden denkt dat het voor de VVD meer kwaad dan goed doet om deel te nemen aan het huidige kabinet. Ook partijleider Dilan Yesilgöz erkende op het congres dat ze "nog niet echt heel erg enthousiast" is over wat het kabinet tot nu toe heeft geleverd. In deze podcast hoor je drie leden uit verschillende lagen van de partij over wat de kabinetsdeelname de partij wat hen betreft brengt. Oud VVD-voorzitter van de provincie Zeeland Jaco van den Berge, JOVD-voorzitter Mauk Bresser en voormalig VVD-raadslid in Leiden Dorien Verbree vertellen wat het voor hen in deze tijd betekent om een liberaal te zijn. Hoe hoog is wat hen betreft de prijs van kabinetsdeelname? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Sanne Toebes

Het is de week van Thanksgiving in Amerika! President Biden heeft traditiegetrouw een presidentieel pardon gegeven aan twee kalkoenen die deze feestdag overleven. En wie zichzelf géén pardon hoeft te geven is Donald Trump. Hij kreeg deze week te horen dat speciaal aanklager Jack Smith twee rechtszaken tegen Trump heeft laten schrappen. En dus lijkt de weg vrij voor een, op dat vlak, onbezorgd presidentschap. En zijn eerste plannen komen al tevoorschijn. Over handel, heffingen en harde grenzen. Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie Lars Hulshof

De prijs van koffie piekt. De Arabica koffiebonen zijn het duurst in vijftig jaar. De prijs van koffie stijgt al langer. En in de hele keten van koffieboon tot die koffiekopje gebeuren er dingen die invloed hebben op de prijs van een bakkie. En dat gaat veel mensen aan: per dag worden er 2 miljard kopjes koffie gedronken ter wereld. Bregje Deben schreef een boek over de prijs van koffie en geeft koffiecursussen met haar koffieschool. Ze vertelt in podcast de Dag hoe koffieboeren worstelen met klimaatverandering, hoe importeurs zich klaarmaken voor strengere regels en hoe steeds meer mensen aan de koffie gaan. Wordt het bakkie troost ooit nog goedkoper of wordt het met de jaren langzaam onbetaalbaar? Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een eindeloze rij auto's probeerde van Noord naar Zuid-Libanon te komen, na het ingaan van het staakt-het vuren met Israël. Libanezen willen met eigen ogen zien of hun huis de afgelopen maanden heeft doorstaan. Na ruim een jaar oorlog tussen Hezbollah en Israël is het vechten voorlopig voorbij. Correspondent Daisy Mohr reisde mee met de Libanezen die met matras op het dak en parkieten aan boord zuidwaarts vertrokken. In podcast de Dag vertelt ze over hoe mensen kijken naar Hezbollah na al die maanden strijd met buurland Israël. Hoe broos is dit akkoord? Die vraag beantwoordt arabist Leo Kwarten. Hezbollah is flink verzwakt geraakt na de oorlog. Maar dat de strijders verdwijnen uit Zuid-Libanon, zoals de afspraak is, is niet realistisch. Hezbollah is verweven in de Libanese samenleving en zal dat blijven volgens Kwarten. Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra

Eppocalyptische bezuinigingen, zo noemt de oppositie de plannen van onderwijsminister Eppo Bruins. Gisteravond was er een debat over in de Tweede Kamer. Aan de ene kant staat de hele oppositie, verenigd, tegen. Aan de andere kant staat de coalitie, die vasthoudt aan zijn plannen en geen millimeter wil bewegen. Een staring contest, noemt NOS-politiek verslaggever Nouschka van der Meijden het. Met een minister in een onmogelijke positie. Het ministerie van Bruins is lang niet het enige dat te maken krijgt met bezuinigingen. Maar waarom doen die op onderwijs toch zo veel extra pijn? En wat moet er gebeuren om de boel weer in beweging te krijgen? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Anouk Kantelberg

De 72-jarige Gisèle Pelicot maakte een keuze die haar wereldfaam bezorgde, en die steun geeft aan slachtoffers van seksueel geweld in de hele wereld. Pelicot besloot dat de rechtszaak over verkrachtingen waarin zij het slachtoffer was in volledige openbaarheid moest worden gevoerd. De feiten zijn onvoorstelbaar gruwelijk. Haar eigen echtgenoot – die ook terecht staat- drogeerde haar tientallen keren en liet haar door zo’n 70 mannen misbruiken terwijl ze buiten bewustzijn was. Deze week horen 51 verdachten hun strafeis. Pelicot wil dat haar verhaal de samenleving verandert. Slachtoffers moeten zich niet schamen, de daders moeten zich schamen. In de podcast vertelt Willy van Berlo van kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers wat de zaak Pelicot betekent voor andere slachtoffers, wat het zegt over daders en wat we ervan kunnen leren. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Lieke Loman

Door fouten bij het UWV hebben naar schatting tienduizenden Nederlanders met een arbeidsongeschiktheidsuitkering de afgelopen jaren te veel of juist te weinig geld gekregen. Een probleem met verstrekkende gevolgen voor wat toch al een kwetsbare groep is. In deze podcast het verhaal van Peter. Dat is niet zijn echte naam; hij spreekt liever anoniem, want hij wil niet het risico lopen dat hij in de problemen komt. Economieredacteur Aida Brands kwam met hem in contact en zij schetst de ingewikkelde kaders waarbinnen onder andere NSC-minister Eddy van Hijum nu naar oplossingen zoekt. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

Ook na de verkiezingen is er nog genoeg te bespreken. Daarom is Bureau Washington terug om je tot en met de inauguratie van Trump bij te praten over het laatste nieuws uit de VS. Zo is Trump bezig met het samenstellen van een kabinet met een paar controversiële keuzes. En Biden mag dan wel het Witte Huis verlaten, hij is niet bepaald een 'lame duck', oftewel een president die niks doet en wacht tot hij vervangen wordt. Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Rudy Bouma en Marieke de Vries Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie Lars Hulshof

Minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans stond deze week op het hoofdpodium: ze was op de klimaattop in Bakoe, Azerbeidzjan. Daar praatte ze over wereldwijde klimaatplannen. En in eigen land zal ze komende tijd ook volop moeten praten over klimaatbeleid. Want Nederland koerst af op 49 procent CO2-reductie in 2030, waar het doel 55 procent is. Nieuwe maatregelen zijn dus nodig om dat doel te halen. En de hele coalitie heeft zich achter dat doel geschaard. Hermans is na een lange politieke carrière nu minister en moet dat klimaatbeleid verder gaan invoeren en maken. Hoe kwam ze het ministerie binnen? En hoe gesteund is zij in een coalitie met klimaatsceptische partijen als de PVV en BBB? Politiek verslaggever Ewoud Kieviet vertelt hoe Hermans in dit kabinet zal moeten bewegen om de doelen te halen. Dit voorjaar belooft Hermans met nieuwe plannen te komen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Lieke Loman

Nog ruim een maand, en dan is het weer Kerst. Maar als je wil, kun je je nu al helemaal onderdompelen. De kerstgekte begint elk jaar vroeger. Tuincentra zijn in september al omgetoverd tot glitterende hallen vol bomen en lichtjes. En als je in oktober de radio aanzet, hoor je al af en toe wat kerstbelletjes rinkelen. Maar hebben we daar dan eigenlijk al wel behoefte aan? Hoogleraar sociologie aan de Universiteit Antwerpen Dimitri Mortelmans wanneer het echte kerstgevoel opkomt, wat dat is, en welke functie het kerstfeest in 2024 inneemt. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Anouk Kantelberg

In Brussel is achter de schermen hard gewerkt, en een felle politieke strijd geleverd, om de nieuwe Europese Commissie samen te stellen. Wie zijn de mensen die het EU-beleid van de komende 5 jaar gaan uitvoeren? De ploeg die Europese Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen om zich heen heeft verzameld lijkt bijna rond. Maar dat ging niet zonder slag of stoot en het resultaat van een harde politieke strijd is een bont gezelschap van verschillende politieke kleuren. Correspondent in Brussel Ardy Stemerding introduceert de belangrijkste commissieleden, vertelt wie de smaakmakers zijn en wie er op de voor Nederland belangrijke posten zitten. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

Het is 1000 dagen geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel en een grootschalige grondoorlog begon. Dat betekent ook: 1000 dagen Volodymyr Zelensky als oorlogspresident. Hoe kijken mensen nu, na 1000 dagen, naar hem? Binnen Oekraïne, maar ook op het wereldtoneel? Dat vertellen journalist Michiel Driebergen en EU-correspondent Kysia Hekster. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Judith van de Hulsbeek

Politiek verslaggever Arjan Noorlander blikt in de podcast terug op opnieuw een bijzondere 'Houdini'-act van het kabinet. Maar hoe moet het nu verder? En gaat de terugkeer van Pieter Omtzigt voor meer stabiliteit zorgen? Het is vrijdagavond tegen middernacht als premier Schoof achter zijn katheder stapt om de verzamelde pers te woord te staan. Hij heeft één boodschap, en herhaalt die keer op keer: Er wás en ís geen racisme in het kabinet. Met die woorden bezweert Schoof de derde kabinetscrisis in drie maanden tijd, nadat voor de tweede week op rij een NSC-staatssecretaris naar eigen zeggen een streep in het zand had getrokken en opstapte. De rest gaat door. En Pieter Omtzigt keert terug. Toch blijft de vraag: is het kabinet nog wel te redden? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

40 jaar geleden stapten wereldartiesten als Sting, Bono en Boy George een studio in Notting Hill in Londen binnen. Ze namen in één dag een wereldhit op. Do they know it's Christmas genaamd. Het kerstlied was een benefietnummer om geld op te halen voor een grote hongersnood in Ethiopië en dat deed het. Binnen een jaar was er 8 miljoen pond opgehaald. En nu, 40 jaar later, verschijnt een nieuwe versie van de kerstklassieker. Do they know it's christmas is de start van een hele reeks aan benefietnummers. Wat maakt dit nummer van Band Aid zo goed? Jeroen Swinnen analyseert dat in podcast de Dag. Hij is componist en muzikant en maakte vorig jaar een benefietlied voor 12-12. De Vlaamse Giro 555. En volgens hem zit dit nummer bijzonder goed in elkaar. Of dat te evenaren is in de vierde versie, is nog maar de vraag. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra

Een week na het geweld in Amsterdam kwam de Tweede Kamer bij elkaar om te debatteren. Volgens rechtse partijen is het antisemitisme het gevolg van de gefaalde integratie van moslims. Linkse partijen zien hoe de Islamitische gemeenschap zich in de steek gelaten voelt, door alle opmerkingen van de coalitiepartijen van afgelopen week. Het debat werd een verhit debat. Hoe kijk je naar dit debat als het over jou gaat? Achraf el Johari schreef namens islamitische organisaties in Amsterdam een brief om burgemeester Halsema te steunen, was jongerenburgemeester en is docent rechten op de Hogeschool van Amsterdam. Hij keek naar het debat en hoe er over de gemeenschap wordt gesproken steekt hem. Zijn telefoon is allesbehalve stil en in podcast de Dag legt hij zijn pijn en de pijn die hij hoort van anderen uit. Politiek verslaggever Nouschka van der Meijden vertelt hoe de partijen na een week publiek debat nu klinken in het politieke debat. En hoe gaat premier Schoof om met de situatie? Volgens van der Meijden toont Schoof nu waar hij voor staat. En dat laat duidelijker dan ooit zien dat er een andere wind waait in ons land. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek & IJsbrand Terpstra

Duitsland gaat vervroegd naar de stembus, en snel: gisteravond werd duidelijk dat de verkiezingen op 23 februari worden gehouden. Na een periode van politiek geworstel en geruzie willen Duitsers iets anders. Maar wat? In deze podcast vertelt correspondent Charlotte Waaijers hoe de 'stoplicht'-coalitie van de sociaaldemocratische SPD, de Groenen en de liberale FDP fris begon, maar worstelend en vechtend eindigde. Het culmineerde in een ongebruikelijk emotionele toespraak van bondskanselier Scholz op de dag dat de rest van de wereld vooral bezig was met de Amerikaanse verkiezingen. De Duitse journalist Anke Plättner is presentator van het politieke praatprogramma Phoenix Runde en kijkt in de podcast vooruit. Ze verwacht een korte, spannende campagne waarin veel kan gebeuren, maar waar de focus zal liggen op de strijd om het politieke midden. Zorgen over de economie en de inflatie zijn de belangrijkste verkiezingsthema's. Iemand zei: 'Ik wil dat de Döner gewoon weer vijf euro kost.' Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Rosanne Sies

Na een historische uitspraak in de klimaatzaak tegen Shell in 2021, volgde vandaag voor Milieudefensie de domper: Shell hoeft de uitstoot van schadelijke stoffen toch niet met 45% te verminderen. De langverwachte uitspraak in het hoger beroep van Shell tegen Milieudefensie begon om acht uur 's ochtends onder grote belangstelling. Het hof oordeelde dat een eerdere uitspraak van de rechtbank vernietigd wordt. Tim Bleeker van de Vrije Universiteit Amsterdam is klimaatjurist en expert op het gebied van milieu-aansprakelijkheidsrecht. Hij zat vanochtend in de rechtszaal en bestudeerde daarna voor podcast De Dag het arrest meer gedetailleerd. Hij vertelt wat erin staat, waarom het Hof anders oordeelt dan de rechtbank, wat dat betekent voor Shell én voor het klimaat. Verslaggever Lisa Schallenberg sprak teleurgestelde milieuactivisten bij het gerechtshof. Wat staat er precies in het arrest, wat betekent dat voor Shell én voor het klimaat? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Amsterdam kijkt terug op, om met burgemeester Femke Halsema te spreken, gitzwarte dagen. Met niet alleen oplopende spanningen tussen bevolkingsgroepen, maar ook tussen politiek Den Haag en bestuurlijk Amsterdam. Na eerdere incidenten bij de opening van het Holocaustmuseum, de UvA-protesten en de herdenking van 7 oktober neemt de druk op burgemeester Halsema toe. Politiek verslaggever van het Parool David Hielkema vertelt in deze podcast hoe in Amsterdam de kritiek op Femke Halsema inmiddels van alle kanten komt: vanuit de joodse gemeenschap, vanuit de moslimgemeenschap, vanuit rechtse én linkse politieke partijen. Daarnaast is er de druk die vanuit Den Haag wordt opgevoerd, met PVV-leider Geert Wilders voorop. NOS-collega Nouschka van der Meijden vertelt wat er in de Haagse politiek nu gebeurt en wat de positie van premier Schoof daarin is. Zowel maatschappelijk als politiek vraagt dit moment om iemand die boven de partijen gaat staan. Maar is Schoof er in dit gepolariseerde debat wel voor álle Nederlanders? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Lars Hulshof

Amerika heeft gekozen. Donald Trump is de 45e én de 47e president van de Verenigde Staten. Marieke, Rudy en Ryan nemen de krantenkoppen door en kijken terug op de verkiezingsweek en de marathonuitzendingen. Wat is het succes van Trump en waarom wist Harris toch niet te winnen? En met Sjoerd worden de komende vier jaar doorgenomen. Wat kunnen we van een nieuw Trump presidentschap verwachten en hoe wordt het werk voor de correspondenten? Eén ding is zeker: saai zal het niet worden. Bureau Washington probeert, in hoeverre dat kan, gas terug te nemen, maar hoopt later op dit kanaal weer terug te keren, dus zorg ervoor dat je geabonneerd blijft op Amerika Kiest. Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma, Ryan Hermelijn en Sjoerd den Daas Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie: Lars Hulshof

Minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber ligt onder vuur vanwege haar voorgenomen bezuinigingen tot wel 85% op uitvoeringsinstanties in de asielketen. Vooral na 2026 gaat het budget van onder meer het COA en de IND flink omlaag. Politiek verslaggever Ewoud Kieviet blikt terug op een fel debat over Fabers begroting, waarin er niet alleen grote kritiek kwam op de inhoud van de plannen maar ook op de manier waarop Faber debatteert met de Kamer en communiceert met andere overheden. De vraag die nu door zowel een deel van de Kamer als door mensen uit het veld hardop gesteld wordt is: creëert Faber met deze extreme bezuinigingen bewust chaos in de asielketen? Is het onkunde of strategie? Maartje Terpstra werkt al 25 jaar als asieladvocate en staat in nauw contact met medewerkers van zowel IND als COA. Zij schetst hoe de aangekondigde bezuinigingen daar nu al voor extra problemen zorgen. Het nieuwe kabinetsbeleid leidt volgens haar tot meer werk, dat uitgevoerd moet worden met een fractie van het geld. Een recept voor chaos en leed in de asielketen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek en IJsbrand Terpstra

Hij kreeg de meeste stemmen en wist de meeste kiesmannen binnen te slepen. Donald Trump is na een klinkende zege opnieuw op weg naar het Witte Huis. En daarmee is de uitgangspositie voor z'n nieuwe termijn totaal anders dan acht jaar geleden. Hij heeft nu een mandaat van een meerderheid van de kiezers en waarschijnlijk ook een meerderheid in het congres. De macht van Trump is groter dan ooit. Wat wil hij met die macht? In podcast de Dag vertelt Amerikakenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas over de plannen van Trump. Veelal zijn ze summier en dat maakt de toekomst met Trump grillig en onberekenbaar. De grootste factor van onzekerheid is de entourage van Trump. Wie verzamelen zich om de president heen en hoeveel invloed krijgen ze op zijn beslissingen? De vraag daarin is of Trump het veelbesproken document Project 2025 als inspiratie gebruikt. Een Republikeinse denktank schreef een lijvig document van meer dan 900 pagina's met ideeën over het conservatieve Amerika van de toekomst. En in dat Amerika moet de rol van de president nog veel groter worden. Een rol die in aanloop naar Trump's tweede termijn autocratisch wordt genoemd. Daarmee zou de Amerikaanse democratie voorgoed veranderen. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra

Ben je niet de hele nacht wakker gebleven voor het tellen van de stemmen in Amerika? Podcast De Dag bleef een nacht op om je vanochtend bij te praten over de verkiezingsstrijd in Amerika. We praten voor en achter de schermen met de NOS-presentatoren, uitslagendesk en Amerika-kenners die geïnteresseerden de hele nacht op de hoogte hielden over de nek-aan-nekrace tussen Donald Trump en Kamala Harris. Conclusie: de race is nog niet beslist, maar tegen het einde van de nacht tekende zich wel een duidelijke voorsprong voor Trump af. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een week na het verwoestende noodweer in de Spaanse regio Valencia, is de schaal van de ramp nog altijd niet duidelijk. Hoeveel doden, hoeveel vermisten - niemand die het echt weet. Maar wie in het gebied is, hoort het ene na het andere schokkende verhaal In deze podcast de aangrijpende verhalen van drie Nederlanders die in het rampgebied wonen: Savanna Groot, die samen met haar Spaanse man een apotheek runt, en vader en zoon Hein en Martijn Stam die een plantenkwekerij in het rampgebied hebben. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

Het is verkiezingsdag in de Verenigde Staten. De spanning is groot, zowel voor de uitslag van de verkiezingen, als voor wat daarna zou kunnen gebeuren. Presentator Mattijs van de Wiel en verslaggever Simone Tukker zijn in swingstate Arizona en spreken daar met kiezers en medewerkers van een strengbeveiligd kiesbureau. Om de verhitte verkiezingsstrijd in goede banen te leiden zijn er livestreams bij de stembureaus en worden speciale troubleshooters ingezet om conflicten bij stembureaus te de-escaleren. Campagnemedewerkers gaan tot het laatste moment van deur tot deur om twijfelende kiezers over de streep te trekken en hen van het belang van hun stem te overtuigen. De Trumpcampagne richt zich in de eindsprint op jonge mannen. De Democraten hopen dat vrouwen in groten getale op Kamala Harris gaan stemmen. Uit de verhalen die Mattijs en Simone horen blijkt dat zowel Trump- als Harrisaanhangers zich voorbereiden op een tumultueuze tijd na de verkiezingsdag. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel en Simone Tukker Redactie: Judith van de Hulsbeek

Hoe wapen je je als docent tegen extreme opvattingen in de klas? Vier jaar geleden werd de Franse docent Samuel Paty neergestoken en onthoofd door een moslimextremist, nadat hij tijdens een les over de vrijheid van meningsuiting een spotprent had laten zien van de profeet Mohammed. Vandaag begint daarover in Frankrijk een grote rechtszaak. 'Sinds die tijd is veiligheid in de klas ook in Nederland een thema geworden,' zegt Leon Meijs in deze podcast. Hij is expert op het gebied van polarisatie en radicalisering en doet onderzoek naar veiligheid op scholen, waar hij trainingen geeft aan docenten. Hij ziet dat er de afgelopen jaren steeds meer extreme opvattingen in de klas zijn. 'Docenten vragen zich over bepaalde onderwerpen af: wil ik het hier wel over hebben, want wat gebeurt er dan daarna?' Mary Meulenkamp is docent Burgerschap op een praktijkschool in Zaandam. Zij ziet ook dat de extremen in de klas toenemen en dat jongeren halsstarriger vasthouden aan hun mening. Zelf is ze nog nooit bang geweest voor haar eigen veiligheid, 'maar dat wil niet zeggen dat het er nooit zou kunnen zijn.' Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Anouk Kantelberg en Judith van de Hulsbeek

Het aftellen is begonnen, want de Amerikanen hebben nog tot en met dinsdag om naar de stembus te gaan. En in die laatste campagnedagen wordt er nog heel wat modder of beter gezegd, afval, naar elkaar gegooid. Beide kanten zijn doodsbang voor wat er gaat gebeuren als Harris of Trump president wordt. Dus misschien was deze Halloween wel de engste ooit. En Marieke, Rudy en Ryan zijn op de redactie in Washington D.C. waar de heleboel is verbouwd voor de speciale verkiezingsuitzendingen aankomende dinsdag en woensdag. Wil je reageren of heb je een vraag? [email protected] Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer Eindredactie: Lars Hulshof

Arjen Lubach nam gisteravond afscheid van de NPO en maakte vandaag bekend dat hij naar RTL overstapt. Die overstap maakt hij niet alleen, maar met z'n hele team. Dat team is de kern van het succes van Arjen Lubach, daardoor is het hem gelukt om elke dag satire te maken op de late avond met de Avondshow. Dit soort satirische tv-programma's zijn al jaren een groot succes in Amerika, maar in ons land strandden eerdere pogingen. Tv-recensent voor de Volkskrant Alex Mazereeuw analyseert in podcast de Dag wat er mis ging en wat Lubach deed om die flops te keren tot een succesformat dat elke avond meer dan een miljoen kijkers trok. Cabaretier Erik van Muiswinkel keek het merendeel van de 227 afleveringen die Lubach maakte. Het tempo van een dagelijks programma dat grappig moet zijn en impact moet maken is slopend volgens hem. Hij schetst wat er als maker voor nodig is om satire te doen lukken. Reageren? Mail [email protected] (mailto:[email protected]) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ivo Talsma

Slechte kwartaalcijfers, fabrieken die mogelijk moeten sluiten en tienduizenden banen die op de tocht staan. Volkswagen doet het niet goed. Ooit was het de trots van Duitsland. Met de Kever kreeg de hele Duitse economie een flinke zet na de oorlog, maar nu is het bedrijf in crisis symbool geworden voor de kwakkelende Duitse economie. Correspondent Charlotte Waaijers reisde naar Wolfsburg, de bakermat van Volkswagen. Daar bouwde de autobouwer de eerste fabriek en vertelden fabrieksmedewerkers haar meer over de zorgen die er nu leven. De stad is volledig vervlochten met Volkswagen en de pijn was voelbaar op straat en in de lokale kroeg. De opmars van Chinese auto's zorgt breder in de Europese auto-industrie voor zorgen, vertelt economieredacteur Aïda Brands in podcast de Dag. Maar het tij kan nog keren voor Volkswagen, mits ze andere keuzes maken die ingrijpende gevolgen hebben voor de autobouwer. Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Sanne Toebes en Judith van de Hulsbeek

Het lijkt een prachtig ambt, met veel aanzien… burgemeester zijn. Maar het animo voor dit beroep loopt terug. Solliciteerden in 2016 nog gemiddeld 30 mensen op een vacature voor burgemeester, in 2023 waren dat er nog maar 18. In meer dan 30 gemeenten staat de vacature voor de functie nog open. Het ministerie van Binnenlandse Zaken is een onderzoek gestart om te weten te komen wat het burgemeesterschap aantrekkelijk maakt, en wat juist niet. In de podcast vragen we dat aan drie burgemeesters. Huri Shahin werd twee jaar geleden burgemeester van Rijswijk, Jan van Zanen van Den Haag is al twintig jaar burgemeester, en oud-burgemeester Bort Koelewijn kwam terug van pensioen omdat er in de gemeente Bunschoten geen nieuwe burgervader of -moeder kon worden gevonden. Reageren? Mail [email protected]

Nog één week en dan kiest Amerika een nieuwe president. En daarmee is de eindsprint van de campagnes van Kamala Harris en Donald Trump ingezet. Wie rent er het hardst? In deze podcast werpt correspondent Marieke de Vries een blik op de verkiezingscampagnes van Trump en Harris. Wat werkt wel en wat niet, en wat kunnen ze in deze laatste campagneweek nog bereiken? Reageren? Mail [email protected] Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lieke Loman en Judith van de Hulsbeek