De Dag

In Nederland zijn tot nu toe ongeveer 45 coronapatienten levend van de intensive care af gekomen. Maar na ontslag van de IC ben je er nog niet. Coronapatiënten liggen er soms weken en moeten volgens artsen rekenen op een lange periode van intensieve revalidatie. Naast fysieke problemen, krijgen patiënten die lang op een IC hebben gelegen vaak ook last van geheugen en concentratieproblemen, angsten, depressie of zelfs ptss; het post-intensivecare-syndroom wordt die combinatie aan problemen genoemd. 
 
 In De Dag vertelt Marianne Brackel over haar ervaringen hiermee. De beelden, de wanen en angsten van haar tijd op de IC staan haar nog vers in het geheugen en het heeft haar zowel fysiek, psychisch als cognitief jaren gekost om over haar IC-opname heen te komen. Als voorzitter van de patiëntenorganisatie IC-connect, die hulp biedt aan alle voormalig IC-patiënten en hun naasten, zet ze zich in voor meer aandacht voor de impact die een IC-opname op patiënten én hun familie heeft. 'Er is een leven vóór de IC en een leven erna,' zegt ze. De nazorg is volgens haar niet goed geregeld. 'Het is een zwart gat in onze gezondheidszorg. Het enige positieve van deze coronacrisis is dat er meer aandacht voor zal komen.'
 
 Mark van den Boogaard zit in de werkgroep Nazorg IC, die bezig is met het opstellen van aanbevelingen voor de nazorg van patiënten die de IC hebben overleefd. Daarbij zal ook speciale aandacht komen voor coronapatiënten. Ook is hij projectleider van Monitor-IC, dat onderzoek doet naar de fysieke en psychische gevolgen van een IC-opname. Ook hij vindt dat er te weinig aandacht aan nazorg wordt besteed. 'Het kan de patiënt en de naaste op de langere termijn enorm helpen om goed te herstellen, niet alleen lichamelijk.'

De coronacrisis heeft op hulpverleners een grote mentale impact. Vermoeidheid speelt een rol, want er wordt gigantisch hard gewerkt, maar ook stress, angsten en trauma's dragen bij aan de psychische belasting van zorgmedewerkers. Er zijn zorgen over hoe lang zij deze crisissituatie nog aankunnen. Zo zijn de intensivecareafdelingen nog bezig met opschalen, want de piek is nog niet bereikt, maar nu al leveren medewerkers 'krankzinnige zorg', aldus de voorzitter van de nederlandse vereniging voor intensive care Diederik Gommers. En ook uit verpleeghuizen komen berichten dat medewerkers het zeer zwaar hebben.
 
 Hoe ga je als zorgmedewerker om met de toenemende druk door de coronacrisis, met de beelden op je netvlies en fouten die je mogelijk maakt door de veeleisende omstandigheden die er nu zijn? Hoe hou je jezelf staande? Wat kunnen werkgevers doen om hun personeel te begeleiden? En is er wel genoeg aandacht voor de psychische hulpverlening van zorgpersoneel?
 
 In podcast De Dag vertelt IC-verpleegkundige Linda de Roos over wat er allemaal op haar afkomt en hoe zwaar dat is. Om het werk vol te houden zoekt ze iedere dag naar een lichtpuntje en probeert ze bijzondere momenten te creëren. 
 
 Bas de Vries is coördinator van de intercollegiale opvang, of peersupport, in het UMC Utrecht. Hij ziet dat de mentale druk op medewerkers in het ziekenhuis fors toeneemt. Hij probeert ze erin te begeleiden dat ze zichzelf niet voorbij lopen. Dat is volgens hem een risico bij zorgverleners: zij willen vooral geven en iets betekenen voor mensen. 'Maar we moeten voorkomen dat ze zoveel geven dat ze leeglopen,' zegt hij. 
 
 Caroline Six heeft met haar organisatie ARQ IVP een landelijk contactpunt geopend voor zorgprofessionals die door de coronacrisis psychosociale ondersteuning nodig hebben. Zij kunnen 7 dagen per week naar een speciaal telefoonnummer bellen, dat bemand wordt door gespecialiseerde psychologen. Ze zegt dat zorgmedewerkers nu waarschijnlijk nog vooral áán staan, en geen tijd of ruimte voelen om hulp te zoeken, maar het is belangrijk dat er al een centraal punt is waar ze terecht kunnen én waar ook werkgevers in de zorg aan kunnen kloppen voor advies.

De kritiek op Nederland was afgelopen week niet van de lucht. Toen Italië en Spanje, zwaar getroffen door de coronacrisis, op een top met regeringsleiders om financiële hulp uit Europa vroegen lag premier Rutte dwars. En minister van financiën Hoekstra vroeg om een onderzoek waarom sommige landen hun economieën de afgelopen jaren niet hebben hervormd, terwijl Nederland dat wel deed. Het leidde tot een storm aan verontwaardigde, emotionele en uitgesproken reacties zowel uit de mond van regeringsleiders uit zuid-europese landen als in de media. 
 
 De landen staan versteld van het gebrek aan solidariteit op een moment dat zich een van de grootste crises voordoet in de geschiedenis van de EU, zowel op het gebied van de volksgezondheid als economisch. 
 
 Spanje-correspondent Rop Zoutberg vertelt in podcast De Dag hoe Spanje zich in de steek gelaten voelt en hoe diep de wonden zijn die nu geslagen worden. Volgens premier Sanchez staat het voortbestaan van de Europese Unie zelfs op het spel. "Dit is volgens hem meer dan een vuurproef," zegt Zoutberg. "Er is geen behoefte aan zedenmeesters uit Noord-Europa die komen vertellen hoe ze hun economie de afgelopen jaren hadden moeten hervormen. Dit zijn landen die nu hulp nodig hebben"
 
 Correspondent Tijn Sadée zet uiteen hoe de houding van Nederland wel eens de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen. Premier Rutte wordt als langst zittende regeringsleider in de Europese Unie wel gerespecteerd, maar hij begint zijn krediet te verspelen, zegt Sadée. Nederland heeft de afgelopen jaren net iets te vaak dwarsgelegen en op een moment dat alle landen met zulke ingrijpende problemen te maken krijgen is een boekhoudkundige benadering kil, koel en zeer ongepast. Nederland zal volgens hem volgende week op een nieuwe top water bij de wijn moeten doen, anders kan dit verkeerd aflopen.

Het was vorige week groot nieuws: de reden dat er in Nederland niet op grote schaal getest is op het coronavirus is dat er in ons land voornamelijk met apparaten van het Zwitserse farmabedrijf Roche gewerkt wordt. Dat bedrijf kampt met tekorten en wilde belangrijke kennis om de tests alsnog mogelijk te maken aanvankelijk niet delen. Na grote druk ging Roche overstag, maar het nieuws leidt tot vragen over de rol van farmaceutische concerns en producenten van medische apparatuur in deze crisis. Hebben we ons op de medische markt te afhankelijk gemaakt van een klein groepje makers en kan het dodelijke virus beter bestreden worden als hun monopolieposities worden opengebroken?
 
 Verschillende organisaties en gezondheidsexperts denken van wel. In De Dag vertellen ze over een zogenoemde Covid-19-pool die ontwikkeld wordt. Dat is een wereldwijde kennisbank met allerlei informatie over het coronavirus die voor iedereen vrij toegankelijk is. Farmaceutische bedrijven kunnen in de databank hun kennis delen, waardoor ze beter kunnen samenwerken, er efficiënter en sneller onderzoek gedaan kan worden en er uiteindelijk ook goedkoper medicijnen, vaccins en technologie ontwikkeld kunnen worden. Het betekent alleen wel dat de bedrijven daar dan minder op verdienen dan als ze het allemaal alleen zouden doen.

In zeer korte tijd is er in Nederland een goed werkend systeem opgezet van oud-verpleegkundigen en artsen die op plekken in de zorg worden geplaatst waar extra handen nodig zijn. Ongeveer twintigduizend mensen hebben zich gemeld en de eerste van hen zijn al aan het werk. In podcast De Dag vertellen twee verpleegkundigen, Desiree Kon en Nikki Klaessen, waar ze terecht zijn gekomen en wat ze aantreffen. Ze zijn zeer gemotiveerd maar vinden de dagelijkse praktijk wel zwaar. 
 
 Jacqueline Stuurstraat was van het begin af aan betrokken bij de organisatie die mensen die zich aanbieden, plaatst bij zorgorganisaties die extra handen nodig hebben. Ze staat versteld van de doelgerichte en effectieve energie die er bij alle betrokkenen is en de hoeveelheid werk die er in korte tijd is verzet.
 
 Ze ziet ook dat het zorgpersoneel mentaal lijdt onder de situatie. Daarom is ze bezig om een tweede systeem op te zetten dat coaches die thuis zitten koppelt aan zorgpersoneel dat mentale ondersteuning kan gebruiken.

Kinderen van gescheiden ouders dreigen extra geraakt te worden door de coronacrisis. 
 
 De Nationale Adviesbalie, die juridisch advies geeft en mensen verbind aan advocaten en mediators, vertelt in podcast De Dag dat zij signaleren dat veel ouders de situatie aangrijpen om hun kind niet meer naar hun ex te brengen.
 
 Dat herkent ook jeugdhulpverlener Erna Kamp. "Het zijn vooral de moeders die dit doen," zegt ze. "Zij trekken alles uit de kast om te voorkomen dat de kinderen naar de andere ouder gaan." Ze ziet het al gebeuren en spreekt van schrijnende situaties waarbij kinderen hun ouders soms weken niet kunnen zien.
 
 Hoe ga je er als kind mee om als de omgangsregeling ineens verandert of als de ene ouder de corona-maatregelen en adviezen strenger opvolgt dan de andere? Buddy-coördinator Demi Keppel van Vila Pinedo praat er veel over met kinderen. Als buddy kan ze kinderen via een app steun en een luisterend oor bieden. Ze zegt dat sinds de invoering van de corona-maatregelen het aantal verzoeken voor een buddy meer dan verdubbeld zijn.
 
 Om gezinnen met gescheiden ouders de coronacrisis door te helpen heeft Vila Pinedo een workshop gratis online gezet. In een week tijd meldden meer dan duizend mensen zich daarvoor aan.

Door de corona-epidemie wordt het ene na het andere grote evenement afgelast, ook alle festivals die tot 1 juni gepland stonden. Maar hoe ziet de festivalzomer er na die datum eruit? 
 
 De organisator van Into The Great Wide Open vertelt in podcast De Dag dat ze ondanks alle zorgen toch doorgaat met de organisatie - ook al is ze niet verzekerd.
 
 Joshua Nolet van Chef'Special, toch wel dé festivalband van Nederland, baalt. Hij heeft nadat hij een jaar 'als een kluizenaar in de studio had gezeten' net een album uit, de Europese tour stond gepland en hij zou op talloze festivals gaan spelen. Maar hij gaat er vanuit dat het allemaal niet doorgaat en dat gaat hem hoe dan ook geld kosten. Hij heeft turnringen voor in huis gekocht om zijn energie kwijt te kunnen en gaat waarschijnlijk meteen maar weer nieuwe muziek maken.
 
 Verder vertelt een advocaat evenementenrecht hoe het werkt: het afblazen van grote evenementen en festivals. Wie draait er voor de kosten op en bij wie komt het geld terecht als festivalbezoekers bij wijze van steunbetuiging hun geld niet terugvragen?

Deze week kregen we opnieuw te maken met strengere sociale maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Niet naar buiten zonder goede reden, geen groepen van meer dan 3 mensen samen en alle bijeenkomsten tot 1 juni verboden. Vergaande maatregelen, maar nog geen totale lockdown, zoals in andere landen. In podcast De Dag spreken we met drie Nederlanders die zo'n totale isolatie al wel meemaakten. Wat doet het met je als je voor langere tijd zo ingrijpend beperkt wordt in je bewegingsvrijheid?
 
 Volgens Ellen Vloothuis, al acht weken thuis in China, moet je vooral ritme houden. Roos Oudemans in Spanje probeert dat ook te doen, sinds ze bijna twee weken geleden binnen moest blijven. Isaac van Aggelen woont in Italië, hield zich al twee weken in thuisquarantaine met af en toe nog een rondje hardlopen, maar mag zich sinds afgelopen zaterdag alleen nog in een straal van 200 meter om zijn huis bewegen. Hij houdt de moed er in door korte vlogs te maken met tips voor Nederlanders.

Ouderen en kwetsbare mensen moeten eerder nadenken over de vraag of ze beademd willen worden op de intensive care als ze ziek worden door het coronavirus. Dat zeggen het afdelingshoofd intensive care van het Leids Universitair Medisch Centrum, Evert de Jonge, en internist-intensivist van het UMC Utrecht Monika Kerckhoffs in podcast De Dag . 
 
 Ze wijzen erop dat een IC-behandeling vooral bij zeer oude mensen vaak geen goede afloop heeft. Mensen staan er zelf verschillend in wat zij wel of niet willen, maar hun wensen zijn vaak niet bekend. Normaal begint naast de beoordeling van artsen over de medische haalbaarheid van een behandeling op een IC, ook het gesprek met wat de individuele patiënt wenst. Maar bij de ziekte veroorzaakt door het coronavirus is de patiënt vaak erg kortademig en een goed gesprek is dan niet mogelijk. Het zou volgens de artsen daarom goed zijn als zij er al over nadenken en erover spreken met de mensen om hen heen voordat ze eventueel ziek worden. Het is volgens hen een vergelijkbaar gesprek als dat over de wens om wel of niet gereanimeerd te worden. 
 
 Volgens De Jonge heeft de oproep deels te maken met de extra druk die door de corona-crisis op het zorgstelsel staat. Als iedereen met corona behandeld zou worden, ook mensen die geen reële kansen hebben, dan zouden andere patiënten die op belangrijke operaties wachten volgens hem ernstig tekort gedaan worden. ‘Er moet nog scherper dan anders worden nagedacht of behandelen zin heeft. En de belangrijke eerste stap om te nemen is, is dat je in ieder geval geen mensen behandelt van wie je kan aannemen dat ze het zelf niet zouden willen.’

Het coronavirus duikt in steeds meer landen in Afrika op, maar op de in totaal 1,2 miljard mensen die er wonen zijn er nog geen vijfhonderd besmettingen vastgesteld. Hoe kan dat? 
 
 Gezien de nauwe banden tussen China en Afrika en het intensieve verkeer onderling lijkt het onwaarschijnlijk dat er niet méér overdracht is geweest. Zit de uitbraak nog in de beginfase, wordt de verspreiding niet gedetecteerd omdat er nauwelijks tests beschikbaar zijn, of is Afrika op de een of andere manier minder vatbaar voor het virus?
 
 Afrika-correspondent Joost Bastmeijer vertelt over de rode vlek die zich steeds verder over het continent uitbreidt en wat verschillende landen doen om verspreiding tegen te gaan. Fleur de Meijer is arts en werkt in een academisch ziekenhuis in Nairobi. 'Op een bevolking van 50 miljoen mensen zijn er in Kenia 100 IC-bedden,' vertelt ze. Haar grootste zorg is dan ook dat ze het niet aankunnen.

Hoewel landen met alle maatregelen tegen het corona-virus hun burgers proberen te beschermen, brengt het sommige groepen juist in gevaar. Groepen die liever niet thuis zijn, omdat ze daar slachtoffer zijn van huiselijk geweld. De VN waarschuwde er eerder deze week al voor en ook in Nederland zijn er signalen dat het thuiszitten extra spanningen en geweld oplevert. Voor kinderen is het in dat kader extra vervelend dat de scholen dicht zijn.
 
 Debbie Maas van het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling Veilig Thuis zegt in podcast De Dag dat de meldingen toenemen en dat er al situaties uit de hand zijn gelopen. Ook bij de Kindertelefoon komen veel meer berichten van kinderen binnen die zich thuis niet veilig voelen. 
 
 Presentatrice en modeontwerpster Olcay Gulsen heeft huiselijk geweld als kind van dichtbij meegemaakt en vertelt hoe belangrijk school voor haar was. 'School was voor mij de enige plek waar het rustig was en veilig,' zegt ze. Het waren de enige uren op de dag dat ze het gevoel had dat ze een normaal kind was dat normaal opgroeide.

Iedereen reageert anders op een crisis, maar duidelijk is dat de corona-pandemie vruchtbare bodem is voor angsten. Voor mensen met angst- of dwangstoornissen is deze tijd extra zwaar.
 
 Hugo is hypochonder en vertelt hoe hij de dreiging van het coronavirus ervaart en hoe het zijn leven beheerst. Opmerkelijk genoeg geeft de situatie hem ook rust. Want door de gedeeltelijke lockdown en andere maatregelen heeft hij meer dan ooit het gevoel van controle. 'Dit is toch een soort ongekende luxe voor iemand met hypochondrie.'
 
 Verder vertelt Suzan over haar angsten en de depressie die zet net achter de rug heeft. Ze probeert het nieuws op afstand te houden en veel in contact te blijven met mensen die ze vertrouwt. En therapeute Najla Edriouch ziet ook dat veel mensen zich zorgen maken. Ze legt uit wanneer zorgelijke gedachtes problematisch worden en hoe je je gedachtes in de hand kunt proberen te houden.

Ruim een miljoen kinderen kunnen vanwege de corona-uitbraak sinds maandag niet meer naar school en zitten opeens thuis. Ouders zijn druk bezig met structuur aanbrengen in de dag en treden op als juf of meester, vaak strenger dan de docenten op school, terwijl ze zelf ook nog aan hun werk toe proberen te komen. Dat kan voor spanningen zorgen, vertelt Noortje Deutekom van het NOS Jeugdjournaal in podcast De Dag. Ze spreekt veel met kinderen over de corona-uitbraak en merkt dat kinderen met veel vragen zitten. Over het virus zelf, over de lessen die ze missen op school en over de sociale aspecten.
 
 En Klaas van Kruistum presenteert vanaf vandaag op het kinderplatform van de NPO, Zapp, iedere dag tussen 13.00 en 15.30 uur een educatieve liveshow voor kinderen, die helemaal draait om corona - Zapplive Extra. Het programma is bedoeld als alternatief lesrooster, totdat kinderen weer naar school mogen. Hij vertelt dat kinderen via dat programma ook met elkaar in contact kunnen komen, iets waar ze in deze tijd veel behoefte aan hebben.

Er wordt al gedacht en gesproken over de economische gevolgen van het coronavirus sinds in China de fabrieken dichtgingen en iedereen houdt er ook al rekening mee dat de pandemie kan leiden tot een wereldwijde recessie met veel ontslagen. Maar de realiteit is dat mensen nu al hun baan verliezen. Zo schrapt KLM tweeduizend banen en vijftigduizend bedrijven hebben al werktijdverkorting aangevraagd voor hun personeel. 'Ongekend,' zegt NOS-economieredacteur Nik Wouters in podcast De Dag. 'Dat is nu al veel meer dan in de gehele vorige economische crisis.'
 
 Verder komen twee ondernemers aan het woord uit sectoren die nu het hardst getroffen worden: de horeca en de culturele- en muziekindustrie. Kees Lankhaar runt vier horecazaken in Den Bosch, Rosmalen, Vught en Tilburg en probeert er met zijn personeel uit te komen, maar weet niet of dat gaat lukken. En hoboïste Dorine Schoon is zzp'er, zoals zestig procent van de mensen in de culturele sector. Wat kan de overheid voor haar betekenen nu al haar concerten zijn afgeblazen en ze met een lege agenda voor zich thuis zit? Ze roept werkgevers en opdrachtgevers op om corona-coulance te tonen om waar het mogelijk is freelancers en zzp'ers toch uit te betalen.

De ingrijpende nieuwe maatregelen die gisteren in Nederland getroffen zijn om de verspreiding van het coronavirus af te remmen zijn bedoeld om een piekbelasting in ziekenhuizen te voorkomen. Situaties zoals in Italië, waar er tekorten zijn aan artsen, verplegend personeel, medische apparatuur en beschermende materialen moeten voorkomen worden.
 
 Nederland heeft langer de tijd gehad dan Italië om zich voor te bereiden op de komst van het virus. Hoe hebben ziekenhuizen die tijd benut en met welke scenario's wordt er rekening gehouden? Wat gebeurt er eigenlijk als je als coronapatiënt op een IC terecht komt en wat betekent de uitbraak van het virus in Nederland - nu al - voor wat de helden van deze tijd genoemd worden: de verpleegkundigen, artsen en specialisten?
 
 Hoogleraar Intensive Care Geneeskunde Diederik van Dijk is betrokken bij de organisatie in het UMC Utrecht en werkt zelf ook op de intensive care. In podcast De Dag vertelt hij hoe er in Utrecht al weken gewerkt wordt om de onvermijdelijke toestroom van patiënten op te vangen en het personeel op volle kracht draaiende te houden. Zo worden mensen opgeroepen die ooit IC-verpleegkundige maar afscheid hadden genomen. En, vertelt Van Dijk, er is ook een stroom oud-medewerkers die zichzelf aanmeldt. "Er zijn een heleboel mensen die spontaan bij ons aankloppen en veel medewerkers zijn ook bereid om in deze tijd meer te werken."

Thuisquarantaine of niet? Scholen sluiten of niet? Horeca open of dicht? In verschillende landen worden verschillende maatregelen genomen om het coronavirus in te dammen. Hoe doen ze het in China, het land waar het virus als eerste opdook? En in Italië, naast China het land met de meeste besmettingen? In De Dag vragen we het aan onze correspondenten Sjoerd den Daas in Peking en Mustafa Marghadi in Rome.
 
 Met NOS-redacteur Hugo van der Parre kijken we naar de Nederlandse situatie, nadat gisteren opnieuw maatregelen worden aangekondigd. Doet Nederland genoeg? En wat kunnen we leren van de situatie in China en Italië?
 Met NOS-redacteur Hugo van der Parre kijken we naar de Nederlandse situatie, nadat gisteren opnieuw maatregelen worden aangekondigd. Doet Nederland genoeg? Kunnen we iets leren van de situatie in China en Italië?

De Russische president Poetin kan door een snel aangenomen voorstel in de Doema deze week waarschijnlijk tot minimaal 2036 over Rusland blijven heersen. Hij staat al aan het roer sinds de eerste democratisch gekozen president van Rusland op 31 december 1999 de macht aan hem overdroeg en hem vroeg om goed voor Rusland te zorgen. Sindsdien heeft Poetin het land teruggevoerd naar een autoritaire, militaristische en nationalistische samenleving.
 
 Pjotr Sauer is opgegroeid in Rusland. Hij is journalist voor onder meer de Moskow Times en woont en werkt in Moskou. Hij vertelt in een tussenbalans op de politieke carrière van Poetin hoe het kan dat één man zoveel invloed kan hebben en hoe hij de steun probeert de behouden van de bevolking. "Poetin heeft gewonnen," concludeert Sauer over deze laatste poging van Poetin om zijn leven lang aan de macht te blijven.

Sinds deze week is Amazon Nederland een feit. Amazon was één van de eerste online webwinkels ter wereld en groeide in razend tempo uit tot de internetreus die het geworden is. Nu deze reus naar het kleine Nederland komt, is de vraag: worden de andere online aanbieders verpulverd, gaan kleinere winkeliers straks failliet, en wat betekent het voor online platforms als Bol.com, Coolblue en Wehkamp? 
 
 Daniel Ropers stond eind jaren '90 aan de wieg van Bol.com en had er zo'n twintig jaar lang de leiding. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij naar Jeff Bezos en Amazon keek als voorbeeld, maar ook hoe de markt hier in Nederland zich totaal anders ontwikkeld heeft. Volgens Ropers kan Amazon het nog lastig krijgen in Nederland omdat we hier al sterke platforms kennen en omdat Amazon niet veel energie in Nederland steekt: ons land is simpelweg te klein. 'Nederland is voor Amazon een vrijdagmiddagprojectje,' aldus Ropers.

Dick voelt zich al weer wat beter - maar een aantal dagen lang lag hij in het ziekenhuis. Doodziek, met hoge koorts en aan de zuurstof. Dick is besmet met het Corona-virus. Hij mocht gisteren naar huis en daar verder uitzieken, samen met zijn gezin, dat waarschijnlijk ook besmet is.
 
 In de podcast De Dag vertelt Dick hoe hij denkt dat hij besmet is geraakt, hoe zijn contact met huisarts en ziekenhuis verliep, en hoe het nu is om met zijn gezin verplicht binnen te zitten.
 
 Dick is één van de inmiddels honderden patiënten waarbij Corona vastgesteld is - maar vermoedelijk zijn er nog velen meer die wel ziek zijn, maar waarbij het virus niet is opgespoord. Dat het goed gaat met Dick wil niet zeggen dat het met iedereen goed komt, mensen die meer gezondheidsproblemen hebben dan hij kunnen ernstiger ziek worden of zelfs overlijden.

Het nieuws dat het CDA in Brabant wil gaan besturen met Forum voor Democratie zorgt voor grote onrust en verzet in de partij. Een petitie om niet met Forum in zee te gaan is al duizenden keren ondertekend en deze week gaat het CDA in Brabant alle plaatselijke afdelingen langs om de samenwerking te bespreken.
 
 Het CDA kent een lange geschiedenis van interne worstelingen over de vraag hoe zich te verhouden tot partijen met andere ideologieën. In de discussies daarover lopen de emoties soms hoog op. Bekend is het bewogen partijcongres toen besloten werd om met de PVV samen te werken, maar er zijn meer bepalende momenten die verklaren waarom de keuze om met Forum voor Democratie te onderhandelen zo gevoelig ligt.
 
 In podcast De Dag vertelt historicus Pieter Gerrit Kroeger, groot kenner van het CDA, over die momenten, over de vraag of het CDA opnieuw verscheurd dreigt te raken én of het landelijke CDA niet moet ingrijpen.

Direct nadat vlucht MH17 op 17 juli 2014 werd neergehaald begint het onderzoek naar wat er is gebeurd en wie er verantwoordelijk is. 
 
 En dat is geen gemakkelijke klus, zeker niet omdat Rusland het onderzoek probeert te hinderen, beïnvloeden en zelfs saboteren. Maar nu, zes jaar later, begint maandag eindelijk het proces; een strafproces, volgens het Nederlandse recht, in Nederland dus. Er zijn vier verdachten gedagvaard: drie Russen en een Oekraïner. De Russen hebben alledrie banden met Russische geheime diensten. Ze zijn aangeklaagd voor het uit de lucht schieten van een vliegtuig en moord op 298 inzittenden.
 
 Hugo van der Parre is onderzoeksjournalist bij de NOS en volgt dit dossier al sinds de dag van de ramp. In podcast De Dag reconstrueert hij de lange weg tot aan de start van het proces maandag en wat we weten over de verschillende onderzoeken tot nu toe.

In India worden moslims onderdrukt, belaagd en gelyncht door radicale hindoe-nationalisten. Volgens critici speelt de regering van premier Modi daarin een grote rol door er niet actief genoeg tegen op te treden.
 
 In India worden moslims, en ook andere minderheidsgroepen, onderdrukt, belaagd en gelyncht door radicale hindoe-nationalisten. De afgelopen tijd neemt het geweld toe, ook door de politie. Gruwelijke video's daarvan worden onder meer verspreid via sociale media. Volgens critici speelt de regering van premier Modi een grote rol in de toename van het hindoe-nationalisme, onder meer doordat er niet actief tegen wordt opgetreden.
 
 Journalist Devi Boerema woonde een kleine tien jaar in India. Ze deed onder meer verslag van de verkiezingen in 2014, waarbij Narenda Modi een spectaculaire overwinning boekte. Ze vertelt ze hoe ze in de jaren die volgden het land ingrijpend zag veranderen tot aan de gewelddadige protesten en geweldsincidenten van de afgelopen tijd.

Bernie Sanders heeft al heel wat overwinningen op zijn naam staan en na Super Tuesday lijkt de strijd bij de Democraten om presidentskandidaat te worden alleen nog tussen hem en Joe Biden te gaan.
 
 Ondanks de grote tegenstand vanuit zijn eigen partij doet Bernie Sanders het verrassend goed tijdens de Democratische voorverkiezingen. Journalist Laila Frank vertelt over de mens en politicus Bernie Sanders. Wat is zijn achtergrond, wat wil hij met Amerika, is hij zo radicaal als hij wordt neergezet en wie spreekt hij aan?
 
 "Bernie Sanders is een eigenzinnige en standvastige man," zegt Frank. "Hij proclameert al bijna veertig jaar dezelfde standpunten en dat is onderdeel van zijn kracht." Vanuit de Democratische partij en daarbuiten klinkt de kritiek dat Sanders te radicaal is, dat zijn plannen onbetaalbaar zijn en dat hij niet verbindt. Maar zijn tegenstanders moeten zich niet rijk rekenen, zegt Frank. "Bernie Sanders is ontzettend mediageniek en hij kan zijn boodschap heel goed verkopen."

Hoe langer de uitbraak van het coronavirus duurt en hoe meer landen ermee te maken krijgen, hoe groter de economische schade wordt. Vorige week verloren de beurzen wereldwijd 10 tot 15%, deze week waarschuwt de OESO dat de groei van de wereldeconomie door het coronavirus 0,5% lager uitvalt en vanochtend presenteerde het Centraal Planbureau voor Nederland verschillende groeiverwachtingen - afhankelijk van hoe snel het virus tot staan wordt gebracht. Ondertussen horen we hier en daar het r-woord al vallen: recessie.
 
 Hoe kan het dat een griepachtig virus ook de economische wereld zo in zijn greep krijgt, wat betekent het voor onze portemonnee, en hebben centrale banken nog wel genoeg middelen om het tij te keren? Marieke Blom, hoofdeconoom bij ING, vertelt erover in podcast De Dag.

Vanochtend is het proces begonnen tegen Gökmen T., de verdachte van de aanslag in een sneltram in Utrecht in maart 2019. Daarbij kwamen vier mensen om het leven en raakten twee anderen ernstig gewond. Wat weten wij een jaar na dato van de dader en komen we ooit te weten wat hem bezielde? 
 
 Was hij een ideologisch gemotiveerde terrorist is of een verwarde veelpleger die om onduidelijke redenen is gaan schieten? 
 
 RTV Utrecht-verslaggever Peter Huting was er de dag van de aanslag als een van de eerste journalisten bij. Terwijl hij in de rechtbank wacht op de inhoudelijke behandeling van de zaak vertelt hij in podcast De Dag zijn verhaal en waar we nu staan.

De bewoners van de Griekse eilanden Chios en Lesbos kregen het afgelopen dagen aan de stok met de oproerpolitie: Er is onrust over plannen voor nóg meer opvangcentra op de eilanden. De bewoners zijn niet boos op de migranten, maar op de regering en Europa, vertelt Eleonora Pouwels, die al 25 jaar op Lesbos woont. Ze eisen een oplossing. 
 
 Migratie-deskundige Leo Lucassen vertelt ook dat de Europese solidariteit ver te zoeken is. In zijn optiek moet een 'coalition of the willing' dan maar de kar trekken en de migranten verdelen.

Het lijkt geen kwestie van of, maar wanneer het Coronavirus ook binnen de Nederlandse landsgrenzen opduikt. In de podcast De Dag pleit hoogleraar Besturen van Veiligheid Ira Helsloot ervoor te accepteren dat een uitbraak komt, en dat die niet makkelijk tegen te houden zal zijn. 
 
 Helsloot onderzocht de aanpak van de Mexicaanse griep, in 2009. Over het algemeen was die aanpak goed, maar er had eerder kunnen worden gezegd dat de uitbraak waarschijnlijk niet goed te beteugelen zou zijn.

Daags na carnaval begint het vasten, op Aswoensdag. Een periode van bezinning en reflectie. Dat lijkt ook het juiste moment eens na te denken over de ophef die er was rond sommige carnavals-karikaturen en uitdossingen. Wanneer is het nog goedmoedig 'op de hak nemen', en wanneer overschrijdt het de drempel van racisme of anti-semitisme? 
 
 Er was en is veel verontwaardiging over sommige praalwagens in Aalst, waarop Joodse karikaturen te zien waren. Ook nam de Chinese ambassadeur in België aanstoot aan carnavalskostuums die de draak staken met het Corona-virus. 
 
 Jonas D'Hollander is freelance-journalist en werkte met carnaval in Aalst, hij vertelt daarover. En Tamara Hartman schreef op OneWorld een relaas over haar eigen twijfels bij de voorbereiding op carnaval: moet je kritiek hebben op de mogelijk aanstootgevende outfits van je mede-feestgangers?

Twee journalisten die er met hun neus bovenop stonden vertellen over de staatsgreep door Desi Bouterse in Suriname op 25 januari 1980, precies 40 jaar geleden. 
 
 Bouterse viert deze dag als president, maar wat valt er te vieren? Roy Khemradj, destijds radioverslaggever in Paramaribo, werd middenin de nacht op pad gestuurd en liep pardoes tegen één van de eerste gewelddadigheden van de coup aan. 
 
 En Paul Grijpma, destijds jonge verslaggever bij Het Parool, werd door zijn chef op stel en sprong naar Paramaribo gestuurd.

Het is gezellig en vaak ook handig om met collega's bij elkaar te zitten, maar wat doet een kantoortuin met onze productiviteit en gezondheid? In het KRONCRV programma De Monitor blijkt dat mensen zelfs ernstige gezondheidsklachten ervaren door het werken in zo'n kantoortuin. 
 
 "Dat gaat van hoofdpijn tot een burn-out," vertelt Mijke van Wijk van De Monitor. "Het is in zichzelf niet de oorzaak van verzuim, maar draagt er wel aan bij. Meer dan 90 procent van de bedrijfsartsen die wij hebben gesproken, geeft aan dat de kantoortuin door zieke werknemers als mede-oorzaak wordt aangegeven." 
 
 Rianne Appel is universitair hoofddocent corporate vastgoed bij de TU Eindhoven en denkt dat de tuinen wel zouden kunnen werken. "Als de werkgever zijn werknemer daarin maar begeleidt. Medewerkers moeten zich vaker terugtrekken op concentratieplekken dan ze nu misschien doen." In podcast De Dag neemt Lara Rense je mee in de kantoortuin van de NOS.

De Zeeuwen zijn woedend - niet alleen omdat de mariniers te elfder ure niet naar Vlissingen komen, maar vooral om de manier waarop staatssecretaris Visser met het dossier is omgegaan. Ze werd in een debat in de Tweede Kamer flink aangepakt, maar ze blijft wel op haar post. 
 
 Met politiek verslaggevers Wilco Boom (NOS) en Marcel Decraene (Omroep Zeeland) bespreken we hoe het besluit -uit 2012- om de mariniers naar Vlissingen te verplaatsen op steeds lossere schroeven kwam te staan, en uiteindelijk werd ingetrokken.

In Brussel ontbrandt de strijd over de nieuwe begroting, waarvan een groot deel naar landbouwsubsidies gaat. Hoe worden die ingezet en wat wil Europa ermee bereiken? 
 
 NOS-correspondent in Brussel Sander van Hoorn en Nieuwe Oogst-hoofdredacteur Esther de Snoo leggen uit hoe de afspraken nu zijn en wat er nu op tafel ligt aan nieuwe ideeën.

Harvey Weinstein wacht op de uitspraak van de jury in zijn zaak, maar in de publieke opinie is hij al jaren geleden veroordeeld. Welke impact de uitspraak in zijn zaak heeft op de metoo-beweging, en wat de invloed van de beweging op de strafzaak was, bespreken we in De Dag met Simone Tukker, verslaggever van EenVandaag.

Het gaat er soms stroef aan toe bij de verhoren van de parlementaire commissie die onderzoek doet naar beïnvloeding door onvrije landen van moskeeën en andere islamitische organisaties. Maar pakt de commissie genoeg door? Wordt er genoeg doorgevraagd als een getuige niet veel wil zeggen? 
 
 Nieuwsuur-verslaggever Jeroen Stans vertelt over de de verhoren en de stand van het onderzoek. En Saïd Bouharrou, vice-voorzitter van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland, vertelt hoe het is te getuigen voor de commissie.

Nederland blijkt een belangrijke rol te hebben gespeeld in Operatie Rubicon, een spionage-project van de Duitse en Amerikaanse inlichtingendiensten. Die luisterden decennialang andere landen af, waaronder bondgenoten. 
 
 Spil in het programma was het Zwitserse bedrijf Crypto AG. Maar later werd ook het Nederlandse Philips in het complot betrokken. In de podcast De Dag legt Argos-journalist Huub Jaspers uit wat Nederland terugkreeg voor zijn inspanningen.

Vijftien jaar geleden zag het grootste videoplatform ter wereld het levenslicht. Op Valentijnsdag in 2005 werd het domein van YouTube geregistreerd en inmiddels is het succesvolle huwelijk tussen videomakers en de videosite haast niet meer stuk te krijgen.
 
 In 2006 begon ook een Nederlandse jongen met het uploaden van filmpjes. Bardo Ellens vertelt hoe zijn eerste stapjes op YouTube eruit zagen en hoe het platform in de loop van de jaren zich heeft ontwikkeld.

De Utrechtse huurbaas Betty Chang verkoopt haar panden, meldt het AD. Wat betekent dat voor de bewoners, die al jaren klagen over achterstallig onderhoud en te hoge prijzen? 
 
 In de podcast De Dag krijgen we meer uitleg van AD Utrechts Nieuwsblad-journalist Mathijs Steinberger en Edo Gommers van Huurteam Utrecht, dat huurders helpt bij conflicten. De situatie rond de panden van Betty Chang is zeker niet uniek.

Al weken werken virologen over de hele wereld hard aan een vaccin voor het corona-virus. Het gaat de goede kant op - in Londen wordt al op dieren getest, in Leuven zijn ze bijna zo ver - maar het zal nog maanden duren voor er een werkend middel beschikbaar is om nieuwe besmettingen te voorkomen. Daarom wordt er tegelijk hard gewerkt aan antivirale medicijnen, vertelt de Vlaamse viroloog Johan Neyts in de podcast De Dag. 
 
 Daarnaast moeten overheden zich inspannen om verspreiding tegen te gaan, bijvoorbeeld door flink in te zetten op opsporing en testen van vermoedelijke besmettingen: 'Er reizen bijvoorbeeld veel Chinese arbeiders tussen China en Afrika, het zou me sterk verbazen als er niet allang iemand met het nieuwe virus rondloopt in Afrika.'

Deze week valt een besluit over ratificatie van het handelsverdrag CETA met Canada. Hoog tijd scherp te krijgen waar het akkoord nu over gaat - en waar het níet over gaat. 
 
 Want volgens Clingendael-onderzoeker Rem Korteweg zijn er nogal wat misverstanden over het verdrag en de betekenis voor Nederland.

Nederland staat op de drempel van een grote energie-transitie: We moeten van het aardgas af. Op verschillende plekken worden daar proeven mee gedaan. De resultaten zijn wisselend. Welke patronen zijn er te ontdekken? 
 
 Heleen Ekker (NOS) en Florian van Velthoven (Omroep Brabant) hebben gesproken met allerlei betrokkenen en maken in de De Dag een tussenbalans op.

Zondag bereikt Ciara Nederland. Het is zo'n groot lagedrukgebied dat weerman Peter Kuipers Munneke een week tevoren zich al aan die verwachting durfde te wagen. Dat komt niet vaak voor, vertelt hij in de podcast De Dag. 
 
 Hij legt ook uit hoe -en waarom- stormen nu ook in Europa namen krijgen en vraagt zich af of hij niet ook eens vanaf een wilde kust verslag moet doen voor het journaal.

De Tweede Kamer bespreekt de haken en ogen rond de invoering van 5G. Tech-redacteur Nando Kasteleijn en Monique Beerlage van het Kennisplatform Electromagnetische Velden praten ons bij over de stand van zaken rond 5G. 
 
 Nando legt ook uit waarom je prima nog een tijd vooruit kunt met een telefoon die niet geschikt is voor 5G.

De Amerikaanse president Donald Trump gaf afgelopen nacht zijn State of the Union, waarin hij vertelde dat het – dankzij hem - weer goed gaat met Amerika. En dat was niet het enige postieve nieuws dat er deze week was voor Trump. 
 
 De eerste voorverkiezing voor de democratische presidentskandidaat in Iowa eindigde in chaos, en vandaag kan de impeachmentprocedure die tegen hem is aangespannen worden weggestemd. Journalist en Amerika-kenner Maarten Kolsloot schreef samen met Victor Vlam het boek ‘Donald Trump is niet gek’ en komt uitleggen wat voor week dit is voor de president.

Studenten en onderzoekers van een aantal universiteiten krijgen mogelijk geen toegang meer tot bepaalde kennis om te voorkomen dat zij informatie naar Iran kunnen lekken. De strenge regels zijn niet voor niets, want "wij hebben immers een gevoelig verleden".
 
 Voor dat verleden nemen we je mee naar de jaren 70, toen de Pakistaanse Abdul Qadir Kahn in Nederland onderzoek deed bij het Almelose Urenco, dat techniek had om uranium te verrijken. Na een vakantie naar Pakistan in 1975 kwam hij niet meer terug en ontwikkelde zich in zijn thuisland als 'de vader van de Pakistaanse atoombom', met dank aan de in Nederland verkregen atoomkennis.

Dik zeven miljoen euro verdween uit de zakken van enkele tientallen particuliere beleggers. Zijn ze het slachtoffer van een sluw in elkaar gezette fraude? Het Openbaar Ministerie denkt van wel en brengt acht mensen voor de rechter. 
 
 Charlotte Waaijers van de NOS-economieredactie beet zich vast in de zaak en sprak met gedupeerden. In de podcast legt zij uit hoe boilerroom-fraudes werken en waarom het lastig is geld terug te krijgen.

Terwijl in Amerika het afzettingsproces tegen president Trump op zijn einde loopt, komt de strijd om het presidentschap nu echt op gang. Bij de Republikeinen staat al vast dat Trump de presidentskandidaat wordt, maar bij de Democraten staan nog twaalf kandidaten in de ring.
 
 De aftrap van het voorverkiezings-seizoen is traditiegetrouw in Iowa en dat gebeurt maandag met een zogeheten caucus. Maar waarom in Iowa? En wat is een caucus? Hoe gaat dat in zijn werk en wat zegt een overwinning in Iowa dan weer over de toekomst van de winnaar?
 
 Een heleboel vragen, waar correspondenten Arjen van der Horst en Marieke de Vries in De Dag antwoord op geven.

Docenten blijven het herhalen: ze willen structureel meer geld en minder werkdruk. Het water staat ze aan de lippen en dat raakt ons uiteindelijk allemaal, want de kwaliteit van het onderwijs lijdt eronder. Onderwijsminister Slob trok al een aantal keer de portemonnee, maar vindt het nu genoeg: er komt deze regeerperiode niets meer bij.

"Een uitverkoop van Palestijnse rechten" en een "plan dat in de toekomst tot niets anders gaat leiden dan Apartheid." Zo noemt voormalig VN-gezant Robert Serry het plan dat Trump gisteren presenteerde om een einde te maken aan het Israëlisch-Palestijns conflict. Hij vervolgt: "Ik ben tot nu toe altijd heel terughoudend geweest om te zeggen dat een tweestatenoplossing voorbij is. Maar die is nu echt voorbij."
 
 Wat staat er precies in de "deal van de eeuw", zoals Trump het noemt. En hoe wordt er op gereageerd in Israël? Correspondent Israël en Palestijnse gebieden Ties Brock legt dat uit.

Dikke mensen, transgender personen, mensen met een handicap? Liever niet op TikTok. De NRC sprak met voormalige medewerkers van het Chinese sociale platform. Zij hielden zich bezig met modereren: bepalen welke beelden en welke reacties wel en niet te zien zijn. En wat bleek? In de onderzochte periode waren er allerlei doelgroepen die het platform verborgen hield. Ook politieke boodschappen werden tegengehouden. Wat wel bleef staan zijn seksueel ongepaste commentaren onder video's van kinderen. Althans: de aanpak daarvan 'behoorde niet tot de kerntaken'.
 
 Welke video's mogen wel en niet? En hoe veilig is dit platform voor kinderen?

"Excuses voor het overheidshandelen van toen, nu de laatste overlevenden nog onder ons zijn." Die woorden sprak premier Rutte gisteren tijdens de Nationale Holocaust Herdenking in Amsterdam. 
 
 Na 75 jaar is er nu echt een spijtbetuiging vanuit de Nederlandse regering voor het aandeel van de overheid van toen in de Jodenvervolging. Waarom heeft het zo lang geduurd? En wat was het aandeel van de Nederlandse overheid? In De Dag praten we erover met Annemiek Gringold, hoofdconservator van het Joods Cultureel Kwartier.
 
 Gringold stond gisteren in het publiek. "Er ging een zucht door de menigte toen hij de excuses uitsprak", vertelt ze. Ook zij voelde opluchting. "Er was alsof er een ventiel bij me openging. Ik zuchtte ook."