Brainwash
Brainwash geeft schrijvers, journalisten en kunstenaars een podium. Ze geven een visie op hoe maatschappelijke vraagstukken invloed hebben op ons persoonlijke leven. Interviews en live gesprekken vanaf Brainwash Festival
NPO Luister / HUMAN
Show overview
Brainwash has been publishing since 2019, and across the 7 years since has built a catalogue of 172 episodes, alongside 8 trailers or bonus episodes. That works out to roughly 150 hours of audio in total. Releases follow a fortnightly cadence, with the show now in its 51st season.
Episodes typically run thirty-five to sixty minutes — most land between 41 min and 58 min — and the run-time is fairly consistent across the catalogue. None of the episodes are flagged explicit by the publisher. It is catalogued as a NL-NL-language Society & Culture show.
The show is actively publishing — the most recent episode landed 1 months ago, with 3 episodes already out so far this year. The busiest year was 2021, with 36 episodes published. Published by NPO Luister / HUMAN.
From the publisher
Brainwash geeft schrijvers, journalisten en kunstenaars een podium. Ze geven een visie op hoe maatschappelijke vraagstukken invloed hebben op ons persoonlijke leven. Interviews en live gesprekken vanaf Brainwash Festival.
Latest Episodes
View all 172 episodesBrainwash Night: Verschuilen in verhalen
Brainwash Night: Veiligheid als wapen
bonusDe inzet van ME tijdens demonstraties, een boerkaverbod, meer blauw op straat en toenemende maatregelen om migranten uit Nederland te weren. In de naam van veiligheid worden - soms verregaande - keuzes en wetten gemaakt. Frida Boek gaat in gesprek met politiek filosoof Ivana Ivkovic en critical race onderzoeker Nawal Mustafa over het werk van denkers als Angela Davis en Michel Foucault. Kan het ideaal van veiligheid ook uitsluiting, controle en onvrijheid in de hand werken? Is veiligheid nog neutraal – of vooral strategisch? meer info op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/podcast-brainwash-night) Dit gesprek is opgenomen tijdens Brainwash Night in RADION, een evenement van Brainwash Festival.
Brainwash Night: Nu even niet
bonusDe hoeveelheid prikkels die we te verstouwen krijgen trekken we aan alle kanten - mentaal en digitaal - muren op die ons beschermen, afzonderen of in onze eigen bubbel houden. Tegelijk wijzen psychologen, filosofen en sociologen erop dat overmatige bescherming en behoefte aan comfort onze veerkracht kan aantasten. Journalisten Lena Bril en Simoon Hermus bespreken met moderator Frida Boeke de overprikkelde samenleving. Hoe cultiveren we een cultuur van zelfbescherming, zonder er apathisch van te worden? meer info op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/podcast-brainwash-night) Dit gesprek is opgenomen tijdens Brainwash Night in RADION, een evenement van Brainwash Festival.
Brainwash Festival: Enorme zwaartekracht
bonusLive opgenomen tijdens Brainwash Festival in de Melkweg in Amsterdam luister je naar theoretisch natuurkundige Claudia de Rham. Volgens haar weten we heel veel, maar tegelijkertijd heel weinig over het heelal. Om de uitdijing van het heelal en de beweging van sterrenstelsels te verklaren, doen we een beroep op “donkere energie”, zonder deze energie ooit te hebben waargenomen. In plaats van blijven zoeken naar deze raadselachtige energie, vraagt zij zich af of ons begrip van zwaartekracht niet toe is aan een radicale herziening. Hierover gaat zij in gesprek met journalist Martijn van Calmthout. lees meer op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/nagenieten-van-brainwash-festival)
Brainwash Festival: Tussen pixels en pinten
bonusFilosofen Paola Verhaert en Hans Schnitzler proberen samen met moderator Floris Rijssenbeek te onderzoeken waar het politieke gesprek tegenwoordig ontstaat. Vroeger was dat in het café, in vakbonden, op het plein of in het buurtcentrum. Vandaag woedt het debat online, waar meningen botsen en dansjes politieke statements worden. Terwijl woede zich digitaal opstapelt, vindt ze daar niet altijd de structuren die democratisch engagement kunnen dragen. Wat gaat daarmee verloren? Of ligt het antwoord - opnieuw - in de kroeg? Dit gesprek is opgenomen op het Brainwash Festival 2025. meer info op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/nagenieten-van-brainwash-festival)
Brainwash Festival: Manosphere
bonusDichter Dean Bowen, schrijver Philip Huff en journalist Eva Hofman gaan in gesprek over de manosphere. Want: de man verkeert in crisis. Hij wordt ingehaald door stereotypes en is zoekende naar houvast en erkenning. Samen met moderator en journalist Haroon Ali onderzoeken zij hoe jongens en mannen worden gevormd en soms geradicaliseerd door afwijzing, digitale cultuur en sociale systemen. Dit gesprek is opgenomen in De Melkweg op het Brainwash Festival 2025. meer informatie op www.brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/nagenieten-van-brainwash-festival)
Brainwash Festival: Verzetsvermoeidheid
bonusVanuit de Melkweg in Amsterdam, in samenwerking met Brainwash Festival, luister je naar een gesprek over de vragen: hoe blijf je overeind in een systeem dat onverzettelijk lijkt? En hoe zorg je ervoor dat je niet opbrandt? Socioloog en dichter Sabina Lukovic onderzoekt de onvermoeibare mentaliteit van tegenculturen, activist Jerry Afriyie zal na ruim 15 jaar strijd zijn stichting Kick Out Zwarte Piet opheffen en bestuurder en oud-diplomaat Berber van der Woude vertelt over botsingen met de Nederlandse overheid bij samenwerking met regimes die mensenrechten schenden. Samen verkennen ze strategieën van volharding en onvermoeibaarheid. Gemodereerd door dichter Dichter Doesborgh. lees meer op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/nagenieten-van-brainwash-festival)
Brainwash Festival: De Ander als grens
bonusVanuit de Melkweg in Amsterdam, in samenwerking met Brainwash Festival, luister je naar filosoof Rozemund Uljée, arts en ethicus Sarah Boers en historicus en journalist Lotfi El Hamidi die in gesprek gaan over de Franse filosoof Emmanuel Levinas. Voor hem staat niet de autonome 'ik' centraal, maar de Ander. Die Ander vormt een ethische grens die we niet mogen overschrijden, die ons aanspreekt, uitdaagt en verantwoordelijk maakt. Maar wat betekent het om die verantwoordelijkheid serieus te nemen? Dit gesprek is gemodereerd door podcastmaker Allard Amelink. lees meer op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/nagenieten-van-brainwash-festival)
Zomerradio: Filosoof Wouter Mensink
De kloof tussen stad en platteland? Die zit alleen maar tussen de oren, bewees een onderzoek van het Sociaal en Centraal Planbureau afgelopen juni maar weer eens. Maar eigenlijk maakt dat niet uit, zegt filosoof en conflictbemiddelaar Wouter Mensink. Mensen ervaren die kloof namelijk wél. En als je dat wilt oplossen, moet je kijken naar de manieren waarop dat wij-zij-denken is ontstaan en wordt gecultiveerd. Hij schreef er een persoonlijk én filosofisch boek over: Hoe we uit het dorp vertrokken. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Antropoloog Tine Molendijk
De defensiebudgetten worden opgeschroefd, de gevechtsbereidheid neemt toe en er is sprake van ‘Het Amalia-effect.’ Sinds onze kroonprinses aankondigde voor defensie aan de slag te gaan als werkstudent, meldden plots het dubbele aantal hbo’ers en wo’ers zich aan voor het programma. Kortom: door de ontwikkelingen op het wereldtoneel lijkt het enthousiasme over het leger te groeien, ook bij mensen die het tot een paar jaar geleden nog omschreven als ‘noodzakelijk kwaad’. Maar betekent dat ook dat wij ons als samenleving anders tegenover oorlog en geweld zijn gaan verhouden? Als iemand dat weet is dat Tine Molendijk. Ze is cultureel antropoloog aan de Nederlandse Defensieacademie en de Radboud Universiteit. Ze deed onder andere onderzoek naar ‘morele verwondingen’. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Schrijver Erik Jan Harmens
Toen schrijver Erik Jan Harmens vijf jaar geleden de diagnose ‘autisme’ kreeg, werd er van alles duidelijk. Dáárom begrijpt hij het niet als mensen zeggen ‘even’, want hoe lang is even? Dáárom is het alsof er een opwindaap met bekkens in zijn hoofd zit, die maar blijft slaan en slaan en slaan. Dáárom wil hij vernietigen wat hij niet begrijpt. Duidelijkheid, daar houdt Harmens van. Maar de diagnose maakt ook veel dingen onduidelijk. Het masker van vijftig jaar oud mag dus af, maar hoe moet je vervolgens dan jezelf zijn? En hoe vind je aansluiting bij de wereld? Hij schreef er de dichtbundel 'De man die blauw werd' over, essays voor NRC en dit jaar verscheen 'Het Grote Autismeboek'. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Schrijver Roderick Nieuwenhuis
Zijn wij eigenlijk nog wel de baas over de techniek, of is het inmiddels andersom? In zijn nieuwe boek 'Mens en machine' toont schrijver Roderick Nieuwenhuis aan dat de mens al vanaf de uitvinding van het schrift filosofisch worstelde met de vraag of technologische vernieuwingen daadwerkelijk vooruitgang betekenen. Maar nu mensen trouwen met AI’s en kinderen klagen over brainrot door teveel schermtijd dringt de vraag zich op: verliezen we iets? Kunnen we dat nog terugkrijgen? En: hoe goed te leven in deze technolgische tijden? In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Muzikant Spinvis
Misschien is het er altijd al. Misschien moet je het alleen maar zien te herkennen. De melodieën in het dagelijks leven. De poezië in dagelijkse opmerkingen. Muziek verstopt in ruis. Erik de Jong, beter bekend als Spinvis, verstaat die kunst als geen ander. Het resoneert, wat hij bloot legt met zijn melancholische poëtische popliedjes. Toen 25 jaar geleden zijn eerste veelgeprezen album verscheen raakte hij direct iets dat universeels én typisch Nederlands is. In het volstrekt eigenzinnige oeuvre dat hij sindsdien opbouwde, verglijdt de tijd, vervomen herinneringen en ondertussen modderen de mensen maar wat aan. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Journalist Süeda Işık
'Wat zijn dat, mééméés?' kreeg journalist Süeda Işık een paar jaar geleden nog wel eens van sommige NRC-collega’s te horen, toen ze zich met memes ging bezighouden. Geen hele gekke vraag trouwens, want je kunt ze net zo goed beschrijven als ‘malle, grappige, massaal gedeelde plaatjes of filmpjes’ als interessante barometers van onze tijd en maatschappelijke ontwikkelingen. Inmiddels is Işıks onderzoeksgebied uitgebreid: ze analyseert alle facetten van het internet voor de krant. Van jongeren die verzeild raken in 'brainrot'-video’s tot jonge mannen die radicaliseren binnen de zogeheten manosphere. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Schrijver en illustrator Annet Schaap
Zeemeermensen met scherpe tanden. Kleine meisjes die een tattoo laten zetten. Scherven en brandnetels. 'Sprookjes van schuurpapier', zo noemde een recensent het werk van Annet Schaap treffend. In haar fantasierijke jeugdboeken mag het allemaal een beetje pijn doen. Het schrijven is iets dat ze laat ontdekte. Na meer dan 200 boeken van anderen te hebben geillustreerd, brak ze op haar 52ste door met 'Lampje', dat meteen meerdere prijzen won en een televisieserie werd. Lovend waren ook de recensies op haar tweede boek, ‘Krekel’, dat dit jaar uit kwam. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Theatermaker Saman Amini
Perspectief is alles, aldus Saman Amini. Sinds zijn studie aan de toneelacademie in Maastricht maakt hij carrière in het theater als acteur, muzikant en theatermaker. Zijn gezelschap Black Sheep Can Fly heeft als doel verhalen te vertellen die helpen elkaar beter te begrijpen. Drie jaar geleden besloot hij in cabaretvoorstellingen zijn eigen verhaal daarvoor in te zetten, want: hoe persoonlijker, hoe universeler. Zo toerde hij het afgelopen jaar met 'Onaantastbaar', waarin hij het onder andere heeft over armoede, verslaving, depressie en mannelijkheid. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Bestuurskundige Shivant Jhagroe
Volgens bestuurskundige Shivant Jhagroe kunnen we wel denken dat we het allemaal zo goed doen, met onze eco-bananen, zonnepanelen en elektrische auto’s. Maar daarmee houden we onszelf voor de gek. In zijn boek 'Voorbij Duurzaamheid' betoogt hij dat het label ‘duurzaam’ eigenlijk alleen maar verhult welke systematische ongelijkheid erachter zit, én het zet ons vast omdat het andere denkwijzen onzichtbaar maakt. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
Zomerradio: Artiest Babs Schutte
Identiteit en gender. Mansplaining en grensoverschrijdend gedrag. AI en klimaatproblematiek. De Nederlandstalige songs van poprapper, artiest en producer Babs Schutte zijn uiterst vrolijk en dansbaar, maar elk nummer is uitgesproken politiek, persoonlijk en liefst eigenlijk allebei. Babs is altijd radicaal zichzelf, en zo is ze het rolmodel dat ze zelf nooit had. In Brainwash Zomerradio interviewt Floortje Smit denkers aan de hand van muziek. In tien afleveringen spreekt ze met filosofen, wetenschappers, theatermakers en schrijvers over de muziek die vormend is geweest voor hun identiteit en voor hun denken. Brainwash Zomerradio is een programma van omroep HUMAN.
S2 Ep 18#18 - Ster van je leven of slaaf van je story? (S02)
De term Main Character duikt steeds vaker op in gesprekken of op sociale media. Wat begon als een goed mantra – jezelf zien als de hoofdpersoon van je eigen leven – is inmiddels uitgegroeid tot een trend waarin het lijkt te gaan over zelfobsessie. Want als alles om jou draait, hoe zit het dan met de mensen om je heen, die de bijrol spelen? lees meer op Brainwash.nl (http://www.brainwash.nl/artikelen/main-character-van-het-leven) Deze podcast is een samenwerking met Studium Generale Utrecht (https://www.sg.uu.nl).
S2 Ep 17#17 - Doorbreek rolpatronen in ouderschap (S02)
Vader zijn anno 2025, wat houdt dat in? Hoe is dat anders dan 40 jaar geleden? Uit onderzoek blijkt dat vaders meer betrokken willen zijn in het gezin, maar dit lukt minder dan de helft. Wat houdt vaders tegen om een betrokken ouder te zijn? lees meer op Brainwash.nl (https://www.brainwash.nl/artikelen/de-nieuwe-vaders) Deze podcastopname is een samenwerking met Radboud Reflects (http://ru.nl/services/sport-cultuur-en-ontspanning/radboud-reflects).