BNR Perestrojkast | BNR

In deze Perestrojkort praten we je in iets meer dan twintig minuten bij over de oorzaken van het oplaaiende oorlogsconflict in Oost-Oekraïne. Waarover niet alleen een felle woordenstrijd gaat, maar waar ook weer heviger wordt gevochten. Daarbij versterkt Rusland zijn troepen langs de grens met Oost-Oekraïne en op de geannexeerde Krim. Kiev doet hetzelfde in eigen land. Ook het Amerika van Joe Biden laat zich gelden. En de Turkse president Recep Erdogan meldt zich. Met onze geo-politieke huisanalist Isa Yusibov duiken we in op de vraag wie er baat heeft bij een oorlog in Oost-Oekraïne en waarom Turkije zich ermee bemoeit. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Huis-, tuin- en keukenanalist: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorig jaar klonken er massale protesten in het land tegen de zittende premier Bojko Borisov. Zijn centrumrechtse parij GERB werd bij de verkiezingen op 4 april opnieuw de grootste, maar verloor wel ten opzichte van de vorige verkiezingen én zag één en al uitsluiting door potentiële coalitiepartners. De door velen verfoeide Borisov is zijn plek op de troon sinds de parlementsverkiezingen dus niet zeker. Met Boriana Petkova, strafrecht advocaat en partner bij Baumgarten CS Advocaten Den Haag, en Antoaneta Dimitrova, hoogleraar Comparative Governance aan de universiteit Leiden, duiden we de verkiezingen. Beiden zien een aantal lichtpunten, waar de Bulgaren garen bij kunnen spinnen. Lovende woorden klinken er in deze aflevering voor de nieuwe Kosovaarse president Vjosa Osmani. Ze zijn afkomstig van Stefan van Dijk, die in haar communicatieteam zat bij de eveneens recente parlementsverkiezingen. Van Dijk vertelt aan Geert Jan wat Osmani's geheim is, waarmee ze de Kosovaren voor zich heeft gewonnen. Floris moest kiezen tussen het Oekraïense en Russische nieuws van deze week: Navalny, de Sovjetversie van The Lord of the Rings, de sluiting van Ruslands beroemdste supermarkt Jelisejevsky of de dreigende opleving van de oorlog in Oost-Oekraïne. Het werd dat laatste. Floris ziet overeenkomsten met de aanloop naar de oorlog in Georgië in 2008. Meer weten over de oorlog in Oost-Oekraine? Of over het fraaie Lviv? Abonneer je dan hier op de tweewekelijkse nieuwsbrief van onze makker Michiel Driebergen. Natuurlijk heeft ons aller Joost een fraaie mop in huis, passend bij het hoofdgesprek Bulgarije. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Bulgarije-experts Boriana Petkova Antoaneta Dimitrova Voor al uw moppen: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Want Nederland staat vol met monumenten, wandelingen, gebouwen en musea die je kunt linken aan Oost- en Centraal-Europa. Wat te denken van het Kremlin in de kop van Noord-Holland. Of Lenin bewonderen in het Groningse dorp Tjuchem. Of anders het gemeentehuis in het Zeeuwse Terneuzen. Of Russisch grondgebied in Bergen. En dit is nog maar een kleine greep. Deze aflevering neemt Martijn Haan ons mee door Nederland. Je kent hem wellicht van Oostblog.info: wandelen en fietsen langs brutalistische, modernistische en socialistische architectuur. Martijn ontdekte Oost-Europa in eigen land en stelde speciaal voor ons een fraaie reisroute samen. De liefhebber van Stalinistische en modernistische Architectuur, kosmonauten en ufos, Oostblok in Nederland en de Koude Oorlog komt in Nederland ruimschoots aan zijn trekken. Voor wie op pad wil - klik op deze link voor een overzichtskaartje van wat er in Nederland te zien en te doen is aan Centraal- en Oost-Europa. En voor op reis: luister vooral naar de mop van Joost. En ook voor op reis: Sloveense wijn. Hier te bestellen. Pojechali. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Oostbloktripper: Martijn Haan Wijndrinkende moppentapper: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De arbeidsmigrant mag weliswaar geen verkiezingsthema zijn, toch toog de Perestroj-cast naar het stadhuis van Alkmaar om hierover te praten met Roemer. Want eerder deze maand schreef het Outbreak Management Team in een advies dat arbeidsmigranten een risico zijn voor de verdere verspreiding van COVID-19. Immers, het seizoenswerk voor arbeidsmigranten, bijvoorbeeld in de landbouw, staat voor de deur. Maar in hun werk- woonsituatie is het niet lang niet altijd mogelijk om de coronamaatregelen te handhaven, stelt het OMT. Denk bijvoorbeeld aan het bewaren van genoeg afstand. In de lente van vorig jaar kwam Roemers Aanjaagteam met voorstellen om de werk- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten te verbeteren. Afgelopen oktober volgde het rapport Geen Tweederangsburgers. Doel was zowel het risico op coronabesmetting voor arbeidsmigranten op de korte termijn afneemt, als dat de positie van arbeidsmigranten in Nederland op de langere termijn ook wordt versterkt. Zoals betere huisvesting en het ontkoppelen van werk met onderdak. Banen van arbeidsmigranten zijn gekoppeld aan het krijgen van een woning. Wie zijn baan verliest, raakt ook zijn onderdak kwijt. Ook tijdens corona is dat het geval, schreef NRC in februari. Roemer ziet zichzelf als voorlopig ambassadeur van de arbeidsmigrant. Hij schaart zich achter het voorstel van Malgorzata Bos-Karczewska, hoofdredacteur van de website Polonia.nl. Zij pleit in Perestrojkast #36 voor een permanente gezant voor de arbeidsmigrant. Iemand die de situatie in politiek Den Haag blijft aankaarten. Wellicht een rol voor Roemer zelf na zijn burgemeesterschap? En natuurlijk kunnen we het niet laten - de verkiezingen komen ook aan bod. Want bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen in 2017 stond Roemer als SP-lijsttrekker nog volop in de schijnwerpers. Nu staat de waarnemend burgemeester van Alkmaar aan de zijlijn. Hij kent de spanningen rond de verkiezingen als geen ander. Van Alkmaar naar Moskou: Joost zou Joost niet zijn als hij een briljante mop over arbeidsmigranten uit de hoge hoed tovert. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Ambassadeur van de arbeidsmigrant: Emile Roemer Schunnige moppentapper: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

En met die ontslagbrief was het pleit versneld beslecht: Fidesz was z'n biezen en gaat voorlopig zelfstandig door. De Europese Volkspartij is daarmee een flink aantal zetels armer, maar blijft in het Europees Parlement de grootste fractie. 'Ik ben er niet rouwig om, na al die Gestapo-beschuldigingen van het adres van Fidesz', aldus de Belgische Europarlementariër Steven Vandenkendelaere tegen het Vlaamse Terzake. In deze Perestroj-kort vatten onze fidele Fidesz-watcher Michiel Luining en de kersverse ook ten-westen-van-de-Elbe-watcher Geert Jan kort samen wat er nou is gebeurd, en wat de reacties vanuit Hongarije zijn. Want: 'Fidesz has left the the room, but not the building.' Host: Floris Akkerman Dubbelrol: Geert Jan Hahn Fidele Fidesz-watcher Michiel LuiningSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Die pijpleiding van Rusland naar Duitsland gaat er komen, verwacht Wendelmoet Boersema, schrijver van Gronings goud dat volgende maand uitkomt. Angela Merkel en in haar kielzog Mark Rutte houden voet bij stuk, ondanks stevig verzet uit de Verenigde Staten en uit Europa. Dat het louter om een commercieel project gaat, zoals Merkel en Rutte beweren, vindt Boersema een te makkelijk argument. Gas is politiek, zegt de politiek redacteur bij dagblad Trouw in deze 86e Perestrojkast. In haar boek laat Boersema zien dat, op basis van de geschiedenis, gas is verweven met politiek. En Nederland verweven met Rusland. Gas speelt een cruciale rol in de relatie tussen de twee landen. Of het nou gaat om schilder Ilja Repin, diplomatie of langdurige gascontracten. Het leidt zelfs tot een knallende ruzie tussen Vladimir Poetin en voormalig Shell-topman Jeroen van der Veer in de Amsterdamse ambtswoning, waarover Boersema in deze aflevering vertelt. Waar Geert Jan van haar boek en het gesprek veel opsteekt, heeft Floris vooral veel lol. Want wat nou draaiboek? Dat gaat deels overhoop in deze uitzending. Desondanks blijft er genoeg om over te praten. Want de fraaie top-100 boekenlijst van website The Calvert Journal is een gesprek waard. Ook over de boeken die er niet opstaan. Als beloofd in de Grote Wit-Ruslandshow komen we terug op de laatste ontwikkelingen in Belarus. Want Loekasjenko stond met Poetin deze week op de lange latten. En Joost verwent ons met maar liefst twee moppen. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Gasprinses: Wendelmoet BoersemaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een uitzending waarin wordt gelachen, gedronken (kefir en Baltika-bier) en gegeten (augurken, chocola en sirniki). We hebben het over Sex and the city. Over sirniki. Over kefir. Over buurtprotesten. Over repressie als exportproduct. Over in bed met Wit-Russen. Over de pannenkoeken van Koen Verhelst. Over opspelende darmen. En we hebben een nieuwtje. De bloopers en versprekingen hebben we erin gelaten. Net als de drinkpauzes. We hebben Franka Hummels in de uitzending. Want wat is de Grote Wit-Ruslandshow zonder dé kenner van Belarus? Waar velen in het protest een feministische revolutie zien, heeft Franka een andere mening over de bepalende rol van vrouwen tijdens de protesten. Vervolgens schakelen we over naar Letland waar Koen Verhelst, correspondent Baltische landen, ons bijpraat over waarom Litouwen zich zo bemoeit met Belarus. Ook kijkt hij samen met Geert Jan, die zijn debuut maakt als BNR's Europa-commentator, of de EU nog wat kan betekenen. Van hieruit gaan we in een adem door naar Ron Keller, oud-ambassadeur in Kiev, Beijing, Ankara en Moskou, voor een geopolitiek rondje langs Oekraïne, China en Rusland. Wat hebben zij met Belarus van doen? Tot slot komt Michiel Driebergen aan het woord. De enige Nederlandse journalist, samen met Step Vaessen, Emilie van Outeren en Floris, die de afgelopen zes maanden voet zette op Belarussische bodem. Met hem duiken we in op de vraag waar dat vuur, die energie, onder de demonstranten vandaan komt. Spoorboekje Om door de bomen het bos enigszins te kunnen zien, hierbij een spoorboekje van de uitzending. 00:00:00 Intro 00:12:51 - Deel 1: Actualiteit 00:19:07 - Deel 2: Een feministische revolutie? Met Franka Hummels. 01:02:50 - Deel 3: Ballingenoord Litouwen. Met Koen Verhelst. 02:06:14 - Deel 4: Geopolitiek rondje. Met Ron Keller. 03:02:08 - Deel 5: Het vuur onder de demonstranten. Met Michiel Driebergen. 03:47:54 - Deel 6: Mop 03:49:49 - Uitro 03:52:26 - Einde Hosts Geert Jan Hahn Floris AkkermanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Originele versie | #84: Exclusief interview - Svetlana Tichanovskaja in BNR Perestrojkast In this podcast Tikhanovskaya talks about her willingness to speak with Moscow, her disappointment in the EU, new sanctions and her faith in having a Belarus without Lukashenko as president. Tikhanovskaya lives in exile in Lithuanias capital Vilnius from where she is fighting for a Belarus without Lukashenko, the authoritarian leader who claimed a landslide victory in August, while the opposition accused him of electoral fraud. The EU sees Lukashenko's inauguration as illegitimate and imposed sanctions against him and other members of the regime. Tikhanovskaya is looking for support within the European Union, and therefore visited Berlin, The Hague, Stockholm and many more places. She met the French president in Vilnius. Now she is with us from the Lithuanian capital of Vilnius, to elaborate extensively on whats currently going on in her motherhood. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Belarussian opposition leader: Svetlana Tikhanovskaya BNR Perestrojkast is the one and only BNR podcast about Central and Eastern Europe. From Prague to Vladivostok, and from Riga to Tbilisi. A new, fresh episode every 14 days with major international topics.See omnystudio.com/listener for privacy information.

English version | 'We are open for a discussion with Russia Gelijk was daar een antwoord: 'Yes of course', zei Tichanovskaja resoluut. Om te vervolgen: 'Rusland is een buurland van ons. Daar willen we mee samenwerken, zoals nu ook gebeurt. Maar dan wel volgens onze democratische waarden. Iedereen die dat met Belarus wil, is welkom' Af en toe kucht ze. Naweeën van corona. Eén keer hangt de persvoorlichter van haar kneuterige communicatieteam, opgetuigd door andere enthousiaste Wit-Russische dissidenten in Litouwen, aan de lijn. We drukken haar weg, want de Perestroj-cast is nog niet klaar met Tichanovskaja. Lees ook | Tichanovskaja bereid tot gesprek met Moskou 35 minuten Uiteindelijk praten Floris en Geert Jan zo'n 35 minuten. Over martelingen in Wit-Rusland*, de toestand van haar gearresteerde man Sergej Tichanovski, de rol van de Europese Unie en over hoe het met haar gaat. 'Fysiek goed', zegt ze. 'Maar zolang het met de mensen in *Belarus niet goed gaat, gaat het met mij verder ook niet goed.' Hosts: Geert Jan Hahn (*zegt graag Wit-Rusland) Floris Akkerman (*zegt graag Belarus) Vilnius Calling: Svetlana TichanovskajaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Dieren spelen een rode draad in het leven van onze regio. Ze worden bezongen, vertroeteld, mishandeld en er wordt geld mee verdiend in de vorm van corruptie. Dieren krijgen ook ruim aandacht in de Centraal- en Oost-Europese literatuur en media. Denk aan het boek Dansende Beren van Witold Szablowski. Verder het fotoproject van twee Nederlandse fotojournalisten in Roemenië afgelopen jaar, geheten Beren in de achtertuin. Geert Jan en Floris schreven over zwerfhonden en andere dieren in Oost-Europa en Centraal-Azië. Dit riep bij de Perestroj-cast vele vragen op. Waarom zijn (zwerf)dieren niet weg te denken in het leven in Oost-en Centraal-Europa? Waarom gaan ze in Oost-Europa zo wreed en tegelijkertijd lief met dieren om? En is de angst voor zwerfhonden terecht? De twee gasten in deze dierenaflevering weten alles over dit onderwerp. Van historicus Guido van Hengel verschijnt komende maand Roedel - een alternatieve geschiedenis van Joegoslavië. Hierin beschrijft hij de geschiedenis van het voormalige Joegoslavië en de ontwikkeling van Bosnië en Servië met honden als rode draad. En we hebben Joost van Egmond, voormalig correspondent in Servië en hoofdredacteur van het tijdschrift Donau, over Midden- en Zuidoost-Europa. Die zich in zijn Servische dorp ontfermt over zwerfdieren. Vrijwel deze hele aflevering staat in het teken van dieren. Geert Jan is gedoken in de relatie tussen dieren en biermerken en komt tot interessante vondsten. Alleen Floris en Joost houden zich niet aan het thema. Floris vraagt zich af wat er van oud-president Dmitri Medvedev (Van de Beer) is geworden en wat zijn invloed is in Rusland. De mop van Joost gaat over monniken en bietensoep. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Dierenliefhebbers: Guido van Hengel Joost van Egmond Kartuizer monnik: Joost Bosman See omnystudio.com/listener for privacy information.

Russen door het hele land gingen zaterdag de straat op om Navalny's vrijlating te eisen. Er waren 3.300 arrestaties. Zulke protesten zagen we vaker de de afgelopen tien jaar. Wat dit keer opviel, was dat demonstranten letterlijk vochten met de Omon, de oproerpolitie. De opkropte woede kwam eruit, vertelt Rusland-correspondent Joost Bosman in deze Perestrojkort. Tegelijkertijd waren er ook een heleboel Russen niet op straat. Dus wat zeggen deze protesten over Navalny's populariteit? En vragen we ons ook af wat nou precies het profiel van Navalny is. Kremlin-criticus, activist, corruptiebestrijder... Maar is hij nou ook politicus of zelfs oppositieleider? Een held? En wat moet je vinden van zijn eigen politieke programma en van zijn in het verleden gemaakte racistische uitspraken? Niemand is beter dan Joost Bosman in het beantwoorden van deze vragen. Onze moppentapper toont zich opnieuw van zijn beste kant in zijn kennis over Rusland. *De held van onze tijd-Michail Lermontov Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Navalny-watcher: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Pjotr Sauer, een kritische journalist bij The Moscow Times, en ondernemer Jeroen Ketting van Lighthouse Group, weten in ieder geval zeker dat ze zich met Spoetnik V zullen laten inenten zodra ze een uitnodiging hiervoor krijgen. Sauer: 'Zelfs de beste en meest kritische wetenschappers van Rusland zijn positief hierover. Bij de kritiek die er wel is, gaat het vooral om de registratie die minder goed geregeld is en een laatste fase die is overgeslagen. Maar met het vaccin zelf lijkt weinig mis te zijn.' Oud-correspondent Remco Reiding plaatst wel een kanttekening: president Vladimir Poetin, met z'n 68 jaar toch behorend tot de risicogroep, heeft zich nog niet laten vaccineren met Spoetnik V. 'Ikzelf zou mij onmiddellijk laten inenten met dit Russische coronavaccin, maar dan wel meteen de dag nádat Poetin dat heeft gedaan.' Met Sauer en Ketting gaan we dieper in op de discussie rondom Spoetnik V, en we bespreken de nogal vrij Russische interpretatie van het aantal sterfgevallen door corona. Én het gaat over wintersport en vetbollen voor vogels. Zelf vechten als een Sovjetsoldaat Reiding is tegenwoordig directeur van het Sovjet Ereveld, een erebegraafplaats in Amersfoort, waar Floris en Geert Jan in 2019 nog adoptanten werden van een graf van een onbekende Oezbeekse soldaat. Hoe staat het nu met de identificatie van 101 onbekende soldaten die in Nederland stierven toen ze in de Tweede Wereldoorlog vochten tegen de Duitsers? En wat is Reidings idee achter een bezoekerscentrum met de mogelijkheid tot het nabootsen van het oostfront, met behulp van virtual reality? We sluiten zoals immer af met een mop van Joost. Twee zelfs. En eerlijk is eerlijk: we lijken elkaar steeds beter te begrijpen. Al kostte dat zo'n tachtig afleveringen. Zou het dan toch aan Floris liggen? Host: Geert Jan Hahn Gast-host Remco Reiding Grote afwezige: Floris Akkerman Onze mannen in Moskou Pjotr Sauer Jeroen Ketting Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er zijn meerdere vluchtelingenkampen in het noordwesten van Bosnië, maar sinds het kamp Lipa vlak voor kerst in vlammen opging, is dat voor de rest van de wereld nu de bekendste. Het Moria van de Balkan, vergelijkbaar met de uitzichtloze situatie op Lesbos. Geen zin in Sarajevo Deze vluchtelingenproblematiek concentreert zich rond de stad Bihac. Lipa ligt hemelsbreed op nog geen tien kilometer van de grens met Kroatië, en dus met de Europese Unie. Het dilemma voor Bosnië en haar grenslanden, evenals de soms dreigende humanitaire ramp is zeker niet nieuw, maar haalt dankzij de brand weer de buitenlandse bladen. Zelfs de Europese Unie maakt weer enkele miljoenen euro's over naar Sarajevo, in de hoop op (of tegen beter weten in) dat de situatie in de loop van de winter verbetert. Wat dat betreft deden de beelden van vluchtelingen in de sneeuw bij afbladderende tentdoeken hun werk. Maar wat is er nou aan de hand? Waarom lijkt een oplossing zo ver weg te zijn? Mag Brussel deze situatie 'afkopen', en is Bosnië dan wel verplicht om uiteindelijk dat geld goed te spenderen? En hoe kan het dat er mensen doodgaan, maar dat niemand dat überhaupt benoemt? En waarom hebben veel vluchtelingen überhaupt weinig tot geen interesse in tijdelijke huisvesting in Bosnië? Nederlander in Bihac Niels van Slooten woont met zijn Nederlandse gezin in Bihac. Hij runt daar het reisbureau JoSiJo, maar door de coronapandemie besteedt hij zijn tijd voornamelijk aan het bijstaan van vluchtelingen, die door nieuwe maatregelen van de lokale autoriteiten in Bosnië zelf lang niet altijd recht hebben op enige vorm van opvang. Ook Marjolein Koster schuift aan, de Balkan-watcher van onder andere BNR. Zij bezocht de vluchtelingenkampen op de grens meerdere keren, waaronder nog kamp Lipa in november, vlak voor de brand. Host: Geert Jan Hahn Gast-host Marjolein Koster Grote afwezige: Floris Akkerman Onze man ter plaatse Niels van Slooten Meer weten over dit onderwerp? Recente publicaties van Marjolein over kamp Lipa en haar bezoek aan de regio rond Bihac vind je hier en hier. Wil je een na de coronapandemie weer op vakantie naar Bosnië of wil je graag contact met Niels opnemen om meer te weten over hulp aan de vluchtelingen? Benader hem via de website van JoSiJo. Ook kun je, indien je een financiële bijdrage wilt leveren en je meer wilt verdiepen, deze en deze websites eens bekijken. *Tijdens de opname en in deze tekst hebben we bewust gekozen voor het hanteren van de term 'vluchtelingen' en deze niet te pas en te onpas te vermengen met de term 'migranten'. Veel vluchtelingen die momenteel in Bosnië zijn komen uit oorlogsgebied of een onveilige situatie, al zijn er ongetwijfeld ook 'gelukszoekers' met puur economische motieven. Voor de helderheid kiezen wij echter voor het continu aanhouden van de term 'vluchtelingen', waarbij indien nodig duiding en context wordt gegeven. In beeld: Bihac en kamp Lipa, op 10 kilometer van de EU-grens.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Daarmee staat deze laatste aflevering van het jaar geheel in het teken van boeken. Want wat is er mooier deze dagen dan het te hebben over boeken? Naast het luisteren van deze podcast. Niets natuurlijk. We gaan in op Van Os' zoektocht naar het leven van Mala, de joodse hoofdpersoon in Liever dier dan mens (hier te bestellen). Op wonderbaarlijke wijze weet zij de oorlog te overleven. Maar Van Os' zoektocht is nog niet voltooid... Aan de hand van Liever die dan mens duiken we in het Polen van vlak na de Tweede Wereldoorlog, toen joden het allesbehalve makkelijk hadden en belanden we bij de totale Poolse held van de oorlog, Witold Pilecki. Het volgende boek van Van Os zit er al aan te komen. Dat speelt zich af in Albanië en daarvoor laat hij zich inspireren door twee boeken over dat land. Het goede nieuws is dat Geert Jan weer van de partij is. En wat een rentree maakt hij. Hij laat je verschillende Balkanvarianten van Jingle Bells horen. Ook maken we de winnaar bekend van onze prijsvraag op twitter. En leren we van Joost een Russische uitdrukking ter inleiding van zijn begrijpelijke mop. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Prijzenpakker: Pieter van Os Zijn boekentips: -Auschwitz in England door Mavis M. Hill en L. Norman Williams -The Auschwitz volunteer: beyond bravery door Witold Pilecki -Vrijwillig naar Auschwitz van Witold Pilecki, de man die in Auschwitz infiltreerde door Jack Fairweather -Am I A Murderer? Testament Of A Jewish Ghetto Policeman door Calel Perechodnik -De papieren heilstaat door Rudie Kagie -King Zog door Jason Tomes Moskouse geit: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mocht Pyongyang het Russische vaccin wél inslaan dan is dit het meest recente voorbeeld van de relatie tussen Noord-Korea en Rusland. Maar hun band gaat verder terug. Sterker, communistisch Moskou heeft een flinke hand gehad in het ontstaan van Noord-Korea en de Kim-dynastie. Een relatie die tot op de dag van vandaag voortduurt. Want Pyongyang kan momenteel in tijden van nood rekenen op Rusland. Tijdens de Koude Oorlog loopt Noord-Korea lang niet zo braaf achter Moskou aan als de Sovjetleiding had gehoopt. De Noord-Koreaanse leider Kim Il-sung, met een Sovjet-verleden, trekt zijn eigen plan. Zijn opvolger Kim Jong-il, tijdens zijn jeugd bekend als Joeri Irsenovitsj Kim, kan beter door een deur met Vladimir Poetin. De huidige baas van het land, Kim Jong-un, heeft de Russische president minder hoog op zijn lijst van vrienden staan. Maar Pyongyang afvallen doet Moskou niet. Casper van der Veen, schrijver van De Kim-dynastie, geschiedenis van Noord-Korea, diept voor de Perestrojcast de relatie tussen Moskou en Pyongyang uit. Over het Stalinisme als voorbeeld voor Noord-Korea, Gorbatsjovs afkeer van het regime en Poetins open hart. Bij afwezigheid van Geert Jan is Casper is tevens gast-host van deze aflevering. Hij komt zelfs met een mop. Net als Joost. Dus twee moppen voor de prijs van één. Floris duikt in de Poolse, Russische en Letse zoektermen op Google over 2020. Elk jaar komt Google met een overzicht per land. Dat levert voor deze drie landen een aantal opmerkelijke zoekopdrachten op. In ieder geval ter inspiratie voor Kerstmis. Host: Floris Akkerman Gast-host Casper van der Veen Grote afwezige: Geert Jan Hahn Kremlinwatcher: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Begin dit jaar was Sarajevo zelfs de meeste vervuilde stad ter wereld, volgens zogenoemde Air Quality Index. Reden voor de inwoners om met mondkapjes rond te lopen nog voordat corona de wereld in zijn greep ging houden. Marjolein Koster weet hoe Sarajevo lijdt onder deze vervuiling. Als Bosnië-verslaggever bezoekt ze het land en schreef dit jaar voor het Nederlands Dagblad een artikel over hoe de inwoners van Sarajevo snakken naar schone lucht. In deze podcast vertelt ze over de vervuiling, de oorzaken en hoe Sarajevo probeert deze te bestrijden. Deze 77e aflevering staat vrijwel geheel in het teken van voormalig Joegoslavië. Want we nemen ook de Sloveense premier Janez Jana onder de loep. Hij baarde opzien door Donald Trump te feliciteren met zijn 'verkiezingsoverwinning' en schaarde zich achter Polen en Hongarije in de ruzie om de EU-begroting. Wie is deze Jana? Is er in Slovenië, ooit een modelland, een nieuwe EU-dwarsligger, een nieuwe Orban in de maak? Slovenië-correspondent Mark Koghee geeft antwoord. Wie het heeft over voormalig Joegoslavië ontkomt niet aan de oorlog in de jaren negentig. Marjolein maakte dit jaar met Misha Melita een prachtige podcast getiteld de Val van Srebrenica. Ook Marjoleins kijktips gaan over de oorlog. De eerste tip kent een hoofdrol voor Bruce Dickinson van Iron Maiden in Scream for me Sarajevo, 29 december te zien bij de BBC. De tweede tip is de film Srbenka over een moordzaak tijdens de oorlog. Floris' droom is om burgemeester te worden van Bilgorod-Dnistrovski, het West-Oekraïense stadje dat tot 1944 Akkerman heette. Zijn voorganger deed deze week een belangrijke ontdekking. Floris doet uit de doeken wat er speelt. Tot slot, Joost Bosman test Marjoleins gevoel voor humor met een tomatenmop. Host: Floris Akkerman Gast-host Marjolein Koster Grote afwezige: Geert Jan Hahn Winnaar van de Ronde van Slovenië: Mark Koghee Dé moppentapper ten oosten van de Elbe: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Eén ding is duidelijk: al die bosbranden in Siberië afgelopen zomer en najaar zullen vast niet helpen in de strijd tegen de opwarming van de aarde - dat, even ter info, overigens géén Russische planeet is. Floris en Geert Jan besluiten daarom hun aardrijkskundekennis van de middelbare school maar weer eens op te vijzelen. Permafrost, toendra, methaan: tijd om op cursus te gaan bij Rúna Magnússon van de Wageningen University. Magnússon had dit jaar maar wat graag in Jakoetië willen zitten, waar ze in de zomer normaliter 6 weken doorbrengt in verband met haar promotieonderzoek. Maar dit jaar niet, want: corona. Met Magnússon reizen we dan maar virtueel af naar Tsjokoerdach, liggend in een district dat klaarblijkelijk 2,5 keer zo groot is als Nederland en met maar enkele duizenden inwoners. Daar staat het onderzoeksstation Kytalyk, waar Wageningen University en ook de VU samenwerken met de Russische Academie voor Wetenschappen in Jakoetië. In december is deze plek trouwens alleen bereikbaar met de sneeuwmobiel of slee; het weerstation is op twee uur 'sleetje rijden' van Tsjokoerdach vandaan. Gelukkig vriest het momenteel dat het kraakt in Tsjokoerdach (variërend van -25 tot -37 graden celsius), maar de 'instart' van de winter liet veel langer dan normaal op zich wachten. Magnússon praat ons bij over het mondiale gevaar van klimaatverandering in Siberië, en duidt de woorden van Vladimir Poetin. En wees trouwens gewaarschuwd, want als die permafrost ontdooit, kúnnen er ook nieuwe griepvirussen vrijkomen die nu nog fijn zijn dichtgevroren. Boeken! Voor de fans van literatuur uit onze regio is het trouwens weer dé tijd van het jaar; want wat doe je je partner, minnares of kleinzoon nou eigenlijk cadeau? Geert Jan las de nieuwste vertalingen van Hordubal van Karel Capek en Het Zout der Aarde van Józef Wittlin. Mooi werk van Irma Pieper, Dirk Zijlstra en de Wereldbibliotheek. Floris vroeg vervolgens naar het aantal ballen. Overigens ook alvast een shoutout naar 'Het is het oorlog, maar niemand die het ziet' (Huib Modderkolk), 'From Russia with Blood' (Heidi Blake) en 'De Reparatie van de Wereld' (Slobodan Snajder). Zwarte Vierkanten! Floris dook op zijn beurt in hét zwarte vierkant van Kazimir Malevitsj. En blikt terug op een iconisch bezoek aan Kampen. Ontdooid presentatieduo Geert Jan Hahn [Vanaf 02:15 boekentips] Floris Akkerman [Vanaf 09:40 museaal met Malevitsj] [Vanaf 12:40] Heimwee naar het mos van Tsjokoerdach Rúna Magnússon [Vanaf 43:00] Opgewarmde barman Joost Bosman Keynote speaker en liefhebber van Siberische vegetatie Vladimir Vladimirovitsj PoetinSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Zo moeten we hem vooral niet zien, zegt Job Veltman. De Nederlander is mede-oprichter van de eerste winkel van VkusVill buiten Rusland. Amsterdam heeft sinds dit voorjaar deze eer, midden in de Pijp, in de Ferdinand Bolstraat. In tegenstelling tot de meeste Russische bedrijven kent VkusVill geen hiërarchie, nou ja misschien een klein beetje. Iedereen is gelijk. Een ietwat communistisch gedachtegoed dus. En dus is Krivenko zogenaamd niet de grote man. Veltman legt uit hoe niet-Russisch VkusVill is. Dat er geen nineties Russen werken. Dat deze super kakelverse producten verkoopt, vegan en vega. Dat Amsterdam niet het eindstation is. Dat ze door heel Nederland bezorgt, behalve op de Waddeneilanden. Natuurlijk vragen we of VkusVill corruptievrije handen heeft. Of Krivenko beschikt over een 'krisja' en of ze vooral in Nederland zitten vanwege de gunstige belastingvoordelen. Naast voedsel, ook muziek in deze aflevering. Geert Jan kruipt weer in de huid van huis-dj. Hij heeft zich verdiept in de mannen van O-Zon. De drie Moldaviërs van het beroemde nummer Dragostea Din Tei. Je weet wel: Maya hee, maya hoo, maya ha, maya ha-ha, en dan Nu m nu m iei, nu m nu m iei, nu m nu m nu m iei'. Hoe vergaat het deze drie mooiboys tegenwoordig? Geert Jan gooit er het ene na het andere plaatje tegenaan. Wanneer Floris op reis is in Rusland, Oekraïne of Belarus voelt hij zich altijd een beetje schuldig. Het lukt hem maar niet om het wc-papier in de prullenbak te stoppen. Gelukkig vergeeft de barman van een café in Minsk hem. En terug van één aflevering weggeweest: de mop van Joost Bosman. Nog beter, grappiger en begrijpelijker dan ooit. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Stickeraar van VkusVill: Job Veltman Mopperaar: Joost Bosman See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is tegenwoordig al heel wat als een verliezend presidentskandidaat zijn nederlaag erkent. Igor Dodon deed het. Hij feliciteerde Sandu met haar zege in de beslissende tweede ronde van de Moldavische presidentsverkiezingen. De felicitaties leidden tot opluchting in het Sandu-kamp. Want wat Trump in de VS uitspookt kan weleens tot voorbeeld dienen voor machthebbers in onze regio. Sandu heeft flink wat te vertimmeren in haar land. Ze wil corruptie uitbannen en richt zich op het EU-lidmaatschap. Met correspondent Michiel Driebergen, momenteel in de Moldavische hoofdstad Chisinau, bespreken we hoe ze deze twee doelen kan bereiken. Voor oorlog en vrede moet je zijn in Armenië en Azerbeidzjan. In september brak er een oorlog uit tussen beide landen, getekend door een vrede eerder deze maand. Sindsdien ziet de zuidelijke Kaukasus er anders uit. Welke betrokken landen, Armenië, Azerbeidzjan, Rusland en Turkije, hebben aan het kortste en langste eind getrokken? Met geo-politiek analist Isa Yusibov maken we de balans op en nemen we de laatste ontwikkelingen door. Deze aflevering moet het helaas doen zonder de mop van Joost. Maar wat in het vat zit, verzuurt niet. Host: Floris Akkerman Papadag: Geert Jan Hahn Live vanuit Chisinau: Michiel Driebergen Huis-analist: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als we de blik richten op Moldavië, via de rivier de Dnjestr verbonden met de Zwarte Zee, heeft de zittende president Igor Dodon in Maia Sandu een verrassende tegenstander voor de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op 15 november. De eerste ronde was 1 november. Beiden moeten vol aan de bak om overwinning binnen te slepen. Want waar halen zij die extra stemmen? Door naar Oekraïne, waar we inzoomen op de lokale verkiezingen van 25 oktober. Ze vormden een test voor president Zelensky en zijn partij Dienaar van het volk. Vorig jaar veroverden de president en zijn partij het land. Maar dat verliep afgelopen oktober anders, waarbij een bekend gezicht de president het nakijken gaf. We steken vanuit Oekraïne de Zwarte Zee over naar Georgië. Waar Georgische droom al acht jaar de scepter zwaait. Ook dit jaar kon de oppositie deze hegemonie niet doorbreken. Deze verkiezingen heeft een flink staartje gekregen. De eerste zin van de intro hierboven is met goedkeuring gejat van Jelger Groeneveld, onze hoofdgast in deze aflevering. Hij was als verkiezingswaarnemer aanwezig in Georgie en als analist Oost-Europa en Kaukasus volgde hij ook de verkiezingen in Moldavië en Oekraïne. We nemen met hem de drie stembusgangen door. Jelger vertelt ook hoe het is om verkiezingen te houden in deze drie landen in coronatijden. En nu we het over corona hebben, mag Slowakije niet ontbreken. Noodgedwongen doet Victor Peeters mee aan een bijzondere wijze van coronabestrijding, waar internationale politici en medici met interesse naar kijken. Vanuit het huis van zijn schoonfamilie in Slowakije doet hij verslag van het Slowaakse experiment. Als toetje de mop van Joost. Eentje die het voor eeuwig goed doet in Rusland. De hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman De verkiezingswaarnemer: Jelger Groeneveld De ideale schoonzoon: Victor PeetersSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze laatste aflevering van de serie 'De Amerikaanse verkiezingen en Centraal- en Oost-Europa' komt natuurlijk de bijzondere relatie tussen Poetin en Trump aan bod. Met als meest opvallende moment de persconferentie van hen in Helsinki twee jaar geleden. Hierin leek de Amerikaanse president meer waarde te hechten aan de woorden van zijn Russische collega dan die van zijn eigen veiligheidsdiensten. Isa legt uit waarom Trump Poetin zo hoog in het vaandel heeft staan. Weliswaar ging de champagne rond in Moskou vier jaar geleden, maar de relatie tussen de VS en Rusland pakte niet helemaal uit zoals het Kremlin waarschijnlijk had gehoopt. Met Trump weet je het immers maar nooit. Vandaar dat er in de Russische hoofdstad wordt gedacht, niet door iedereen, dat het beter is om met Joe Biden zaken te doen. Daarmee is de cirkel rond: het Kremlin had de twee immers al eerder op het oog, zo bleek in de eerste aflevering van deze serie. Misschien dat de Russische trollen zich daarom rustig lijken te houden, in tegenstelling tot vier jaar geleden toen Moskou een duidelijke voorkeur had voor Trump. Nu kiest het Kremlin geen partij. In deze aflevering legt geo-politiek analist Isa Yusibov haarfijn uit hoe de relatie tussen Trump en Poetin, tussen de VS en Rusland zich de afgelopen vier jaar heeft ontwikkeld. Met deze Grote Finale komt een einde aan deze serie. In de vorige episodes hebben we het gehad over hoe Trump zich steeds dieper in Rusland nestelde en het Kremlin hem in het vizier kreeg. Over de Amerikanen en het conflict rond Nagorno Karabach. Over Trump die dwarsligt met Nord Stream 2. Over Duda die op zijn knieën gaat voor de Amerikaanse president. Over Joe Biden en zijn zoon in Oekraïne. En de band van Donald en Joe met de Balkan. Dit deden we met onze geopolitieke steun en toeverlaat deze weken, Isa. Al deze afleveringen kun je terugluisteren op bnr.nl/dossier/oost-europa-en-trump Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Huis-, tuin- en keukenanalist: Isa Yusibov BNR Election Night In de nacht van 3 op 4 november hoor je vanaf 00:00 uur BNR Election Night, met Roos Abelman en Geert Jan Hahn vanuit Amsterdam, en Jan Postma en Bernard Hammelburg vanuit New York.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Balkangeschiedenis van Trump begint met zijn relatie met Melania (als we Slovenië gemakshalve onder de Balkan scharen) en eindigt met zijn deal tussen Servië en Kosovo dit jaar. Waarmee hij hoopt te scoren onder de Amerikaanse kiezers. Terug naar | Oost Europa en Trump Ook Biden kent een lange geschiedenis met de Balkan. In de jaren negentig was hij betrokken bij het Amerika-beleid in de regio. Nu met de verkiezingsdag in zicht richt hij zich op Amerikaanse kiezers met Servisch, Kroatisch en Montenegrijns bloed. Want elke stem telt. Genoeg stof dus om over te praten. Om er zelfs een pubquiz over te houden. Misschien dat die er ooit komt. In ieder geval praten Isa Yusibov en Geert Jan je deze podcast helemaal bij over het wel en wee van Trump en Biden op de Balkan. Floris ziet erop toe dat het gesprek ordentelijk verloopt. Dit is de zevende aflevering waarin we in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 3 november de relatie tussen de VS en Centraal- en Oost-Europa onder de loep nemen. Eerder aan bod kwamen de link tussen Trump en Rusland, Nord Stream 2, Polen, Ukraine-gate en Azerbeidzjan en Armenië. In de volgende en laatste aflevering duiken we in op de vraag wat Poetin en Trump aan elkaar hebben gehad de afgelopen vier jaar. Met zoals altijd Isa Yusibov als geo-politiek analist. Host: Floris Akkerman Balkanliefhebber: Geert Jan Hahn Huis-, tuin- en keukenanalist: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump blijft hameren op belangenverstrengeling. Hij denkt munitie te hebben in het ontslag van een Oekraïense openbaar aanklager die verantwoordelijk was voor een corruptie-onderzoek naar Hunters bedrijf. Vader Joe was deze openbaar aanklager liever kwijt dan rijk en liet dat openlijk blijken. En daar duikt Trump op. Terug naar | Oost Europa en Trump De Amerikaanse president kreeg onlangs extra munitie door een publicatie in The New York Post. Deze tabloid schreef op basis van uitgelekte e-mails dat Hunter Biden misbruik zou hebben gemaakt van de hoge positie van zijn vader, destijds vice-president van de Verenigde Staten. Huisanalist Isa Yusibov en Floris hebben deze zaak uitgeplozen. Ze vertellen of Joe Biden zich inderdaad schuldig heeft gemaakt aan belangenverstrengeling, in hoeverre we waarde moeten hechten aan de publicatie van de The York Post en ze nemen de relatie tussen Oekraïense oligarchen en de Amerikaanse politiek onder de loep. Dit alles onder de vakkundige prestentatieleiding van Geert Jan. Dit is de zesde aflevering waarin we in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 3 november de relatie tussen de VS en Centraal- en Oost-Europa onder de loep nemen. Eerder aan bod kwamen de link tussen Trump en Rusland, Nord Stream 2 en Azerbeidzjan en Armenië. In de volgende aflevering duiken we in de Balkan, waarmee Trump en Biden zo hun eigen plannen hebben. Met zoals altijd Isa Yusibov als geo-politiek analist. Host: Geert Jan Hahn Isolationistische Oekraïne-kenner Floris Akkerman Huis-, tuin- en keukenanalist: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Duda paait Trump graag. Zoals met Fort Trump, een voorstel van de Poolse president voor een militaire basis in Polen met Amerikaanse soldaten als de bewoners. De Poolse president hoopt er wat voor terug te krijgen, maar Trump bepaalt wat er gebeurt. Mocht Biden zich tot president kronen dan wordt de relatie tussen beide landen evenwichtiger, verwacht Geert Jan. Terug naar | Oost Europa en Trump Hij en Isa Yusibov leggen deze in deze episode uit hoe de verhoudingen liggen tussen Warschau en Washington. Floris kruipt in de rol van presentator. Dit is de vijfde aflevering waarin we in de aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 3 november de relatie tussen de VS en Centraal- en Oost-Europa onder de loep nemen. Eerder aan bod kwamen de link tussen Trump en Rusland, Nord Stream 2 en Azerbeidzjan en Armenië. In de volgende aflevering duiken we in de Oekraïense avonturen van Joe Biden. Met zoals altijd Isa Yusibov als geo-politiek analist. Host: Floris Akkerman Van vele markten thuis Geert Jan Hahn Geo-politiek analist van het huis: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wederom een bruisende aflevering van onze mini-serie 'Trump en de Oost-Europeanen'. Met dit keer dus aandacht voor de verhitte discussie rondom Nord Stream 2. Duitsland en Nederland zijn groot voorstander van deze pijpleiding, maar ondervinden hierin weerstand van Litouwen en Polen, maar ook de Verenigde Staten. President Trump ziet liever vandaag dan morgen dat deze gaspijpleiding ontkoppeld wordt. Maar let op: ook onder Barack Obama was er al veel aversie. 'Nord Stream 2 verzwakt de energieveiligheid van de Europese Unie', zei Obama eerder. Een standpunt dat zijn voormalig vicepresident Biden deelt. Toch spelen bij Biden andere motieven dan bij Trump, en komt het er uiteindelijk op neer dat Biden zich wél zal neerleggen bij de voltooiing van Nord Stream en niet zomaar met sancties op te proppen zal komen. Terug naar | Oost Europa en Trump Dreig je namelijk met maatregelen tegen deze afspraak tussen onder meer Rusland en Duitsland, dan meng je je actief in Europese politieke aangelegenheden, zo stellen diverse betrokkenen ook in dit artikel in Handelsblatt. En op dat punt zal Biden bondskanselier Merkel niet tegen de haren in willen strijken, zo is de gedachte. Zeker omdat Biden heel graag de transatlantische relatie wil normaliseren en dit tot een speerpunt van zijn buitenlandbeleid zal maken. Energieke bobo's In deze aflevering maken we een klein uitstapje naar de poppetjes in de Russische energiesector. In de bestuurstop komen Westerse namen voor, zoals oud-bondskanselier Gerhard Schröder en een zekere Matthias Warnig. Wat hebben zij hier te zoeken? Geo-politiek analist Isa Yusibov is aangeschoven voor deze aflevering en wordt aangevuld door de veldervaring van Floris. Geert Jan neemt de presentatie voor zijn rekening. Host: Geert Jan Hahn Met de poten in de modder: Floris Akkerman Geo-politiek analist (Elo-rating: 2861) Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een wapenstilstand lost de problemen tussen beide landen niet op, vertelt Arthur, schrijver van het boek Nooit een thuiswedstrijd: een voetbaloorlog in de Kaukasus en volger van FK Qarabag Agdam. Want Azerbeidzjan wil zijn verloren gebieden terug en voelt zich op dit moment sterk genoeg om deze missie te volbrengen. Uitgerekend de twee kemphanen, de president van Azerbeidzjan Alijev en de Armeense premier Pasjinian, lieten zich door Euronews verleiden tot een dubbelinterview. Als een voetbalanalist blikt Geert Jan samen met Arthur terug op dit bijzondere interview. Over voetbal gesproken. Arthur schoof niet alleen om over oorlog en politiek te praten. De Champions League en Europa League staan voor de deur. En natuurlijk doen de Centraal- en Oost-Europese clubs mee. Arthur pikt er twee clubs uit, die meedoen aan de Champions League: FC Krasnodar en Ferencváros. Tevens noemt Arthur dé speler waar we het komend seizoen op moeten letten. Vanuit zijn quarantaine in Zandvoort blikt Floris terug op zijn trip naar Belarus. Want ook daar schiet het aantal coronabesmettingen omhoog. Tegelijkertijd zijn de Belarussen niet vies van een omhelzing en staan ze bovenop elkaar in de rij bij de supermarkt, zag Floris. En wat is een Perestrojkast zonder de mop van Joost? Onze man in Moskou heeft er eentje naar aanleiding van de actualiteit. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Voetbalhooligan Arthur Huizinga Moppentapper met een luier om Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is de helft van de Perestrojcast gelukt om Belarus binnen te komen. Dat vraagt natuurlijk om een exclusief verslag, in de vorm van een Perestrojkort. Twintig minuten lang hoor je een update over één onderwerp. Met dit keer als insteek: hoe is de situatie in Wit-Rusland twee maanden na die inmiddels beruchte verkiezingsuitslag? Hosts: Geert Jan Hahn (Amsterdam Calling) Floris Akkerman (Twelve Points from Minsk)See omnystudio.com/listener for privacy information.

De presidenten van Rusland, Frankrijk en de VS bereiden een gezamenlijke verklaring voor over Nagorno-Karabach, nu weer een heftige opleving van het conflict plaatsvindt. Armenië meldt dat er aan de kant van Nagorno-Karabach al 110 mensen (103 militairen en 7 burgers) zijn omgekomen sinds het begin van de beschietingen, en 120 gewonden. Niemand die het echter precies weet, want OVSE-waarnemers zijn er niet in het gebied en ook journalisten kunnen nauwelijks in het gebied aan het werk. Twee Franse journalisten van LeMonde en een Armeense cameraman raakten zelf gewond tijdens hun observaties. Naast een nieuwe oorlog ligt er ook een enorm propagandaconflict op de loer. Terug naar | Oost Europa en Trump 'Het wordt geen oorlog' Rusland, Frankrijk en de VS roepen middels de Minsk-Groep, die in 1994 een wapenstilstand arrangeerde, op tot de-escalatie. De grootmachten hebben ook geen strategisch belang bij een verdere opleving, vertelt Isa. Op hun verzoek tot onderhandelingen tussen Armenië en Azerbeidzjan werd echter vooralsnog niet ingegaan. Joe Biden hoopt dat Donald Trump hier een leidende rol in neemt, zo liet Biden eerder deze week weten. Trump liet het vooralsnog bij dat hij 'good relationships' heeft in en met de regio. 'En we zullen er alles aan doen om het conflict te stoppen.' Isa: 'Maar het wordt geen oorlog, dat geloof ik niet.' Influencende diaspora versus oliedollars Met Isa praten we verder over de rol van een Armeense diaspora vol influencers versus de Azerische oliedollars, over waarom Rusland en de Verenigde Staten elkaar op het de-escalerende aspect van Nagorno-Karabach al heel lang kunnen vinden en waarom religie volgens hem nauwelijks een rol speelt bij dit conflict. Ook hebben we aandacht voor de betrokkenheid van Biden, die al terugvoert tot begin jaren '90, én we analyseren TANAP, BTC en Nord Stream 2. En dan gaat het natuurlijk over energie, het hoofdonderwerp van onze volgende aflevering. Host: Geert Jan Hahn (net terug) Floris Akkerman (bijna weg) Geopolitiek analist en door geen enkele regering betaald: Isa Yusibov Muziek: Red Army Choir United States Army Band Kaukasische Volksliederen in conflictSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Rutten en Berlijn hebben de handen ineengeslagen omdat ze samen stellen dat het schort aan Russische kennis in Nederland. 'We denken in dezelfde lijnen', stelt Berlijn. Meer kennis behoedt ons voor fouten met Rusland die in het verleden zijn gemaakt, zegt hij. 'Je moet een veel intensievere dialoog opbouwen, die veel verder gaat dan alleen op regeringsniveau met elkaar te spreken. Zorg dat je de Russen veel beter leert kennen. Ieder kanaal kan hiervoor worden gebruikt. Hoe scherper ons beeld wordt, des te helder is ons begrip en weten we vooral wat wel en niet moeten doen.' Rutten maakt zich zorgen om de uitholling van Russische en Oost-Europese kennis in Nederland. Ze noemt de bezuinigingen op Slavische en Russische studies en wijst naar de sluiting van het Neso-kantoor in Moskou, dat Nederlandse onderwijsinstellingen promoot, eind volgend jaar. 'Een kennisambassade met een enorm netwerk.' In zijn tijd bij Defensie, tijdens de Koude Oorlog, was Berlijn vooral bezig met het oplossen van problemen. Na zijn periode bij Defensie kwam hij erachter dat hij Rusland niet goed genoeg kende en realiseerde zich dat een helder beeld van Rusland essentieel is. De chaotische Jeltsin-periode heeft nog altijd gevolgen voor het huidige Rusland, stelt Berlijn. 'Poetin maakt hiervan gebruik om zijn eigen agenda sterker te maken.' De Ruslandbrief schetst hoe Nederland de relatie met Moskou moet invullen. Daarin kiest Den Haag voor een tweesporenbeleid: aan de ene kant druk blijven houden op Moskou door sancties en aan de andere kant dialoog en selectieve samenwerking. Rutten stoort zich in de brief aan twee zaken. Ten eerste vindt ze de toon neerbuigend en negatief. 'Dat werkt contraproductief als je het hebt over meer dialoog.' Ten tweede stelt ze dat in de brief het thema veiligheid voorop staat en pas 'heel laat', en kort, onderwijs aan bod komt. De brief erkent dat Nederland moet investeren in kennis over Rusland via een kennisplatform en publieksdiplomatie, maar, zegt Rutten, de brief wordt hierin niet concreet en onduidelijk is hoe je deze kennis moet stimuleren. De brief wordt niet concreet voor dit probleem, concluderen Rutten en Berlijn. Houd het niet alleen bij mooie beleidsuitspraken, zegt de voormalig commandant der Strijdkrachten. Berlijn ziet Rusland niet direct als een dreiging. 'Die zie ik niet zo erg. Natuurlijk moderniseren ze hun strijdkrachten en zie ik dat ze beschikken over wapens die we liever niet zouden willen zien. Dat betekent niet meteen: een dreiging, dus bewapenen omdat er iets verschrikkelijks staat te gebeuren. Als je je opponent beter begrijpt, zul je waarschijnlijk slimmere dingen doen als je het met die handelswijze niet eens bent.' Host: Floris Akkerman Gast-co-host en moppentapper: Franka Hummels Schittert door afwezigheid: Geert Jan Hahn Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In dit tweede deel over Trump, de Amerikaanse verkiezingen en Rusland vertelt geopolitiek analist Isa Yusibov hoe het Kremlin en Trump elkaar weten te vinden. Let dan vooral op de geldstromen, zegt Isa. Oftewel dé onderzoeksmethode: follow the money. Want oligarchen en maffiosi weten als geen ander hoe ze Trump moeten paaien. En wie oligarchen zegt, zegt het Kremlin. Terug naar | Oost Europa en Trump Dat profiteert van de in de jaren tachtig gelegde contacten tussen Moskou en Trump. Daarover hoor je meer in de eerste Perestrojkast-aflevering over de Amerikaanse verkiezingen: Trump in het land van de Sovjets. Voor Perestojkast heeft Isa zich verdiept in de vrijgegeven archieven van veiligheidsdiensten en verslond voor ons het ene na het andere boek. Met hem duikt de Perestrojkast tot de Amerikaanse verkiezingen van de 3 november in de verbanden tussen Centraal- en Oost-Europa en de Verenigde Staten. Want tussen onze regio en de Verenigde Staten bestaan tal van connecties. Niet alleen tussen Rusland en Trump, maar ook tussen Biden en Oekraïne. En wat te denken van de relatie tussen Trump en Duda, de Poolse president? Ook oligarchen uit Azerbeidzjan, waar Isa's wortels liggen, komen voorbij. De Perestrojkast legt deze verhoudingen genadeloos bloot. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Kattenliefhebber, schaker en sjasliekspecialist: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In de aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen begin november nemen we in een aantal afleveringen de lijntjes tussen onze regio en de beide presidentskandidaten Donald Trump en Joe Biden onder de loep. Dat doen we met geopolitiek analist Isa Yusibov die daarvoor voor ons in de vrijgegeven archieven van veiligheidsdiensten is gedoken en het ene na het andere boek heeft verslonden. In deze eerst aflevering duikt Isa in de periode dat de eerste contacten ontstaan tussen Trump en het Kremlin. Hij ziet dat Trump na een bezoek aan de Sovjet-Unie opeens politieke ambities heeft. Ook stuit Isa op de naam van een bekende Democratische politicus, waarin Moskou toendertijd interesse krijgt. In de tweede aflevering vertelt Isa hoe het Kremlin munt slaat uit de eerste contacten tussen Trump en de Sovjets. Terug naar | Oost Europa en Trump Tot de Amerikaanse verkiezingen van 3 november zoomt de Perestrojkast met Isa in op de verbanden tussen Centraal- en Oost-Europa en de Verenigde Staten. Want tussen onze regio en de Verenigde Staten bestaan tal van connecties. Niet alleen tussen Rusland en Trump, maar ook tussen Biden en Oekraïne. En wat te denken van de relatie tussen Trump en Duda, de Poolse president? Ook oligarchen uit Azerbeidzjan komen voorbij. De Perestrojkast legt deze verhoudingen bloot. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Geopolitiek analist en topschaker: Isa YusibovSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hij moest zijn artikelen per sms naar Trouw versturen, omdat het internet door de autoriteiten was platgelegd. Het lukte. Zijn reportages stonden op de voorpagina. Als enige Nederlandse journalist in Minsk, samen met Al-Jazeera-correspondent Step Vaessen, volgde Michiel de gebeurtenissen in Minsk en op het platteland. Terug in Nederland zit hij in quarantaine en spreken we hem vanuit de BNR-studio. Geert Jan duikt in de Navalny-zaak met een speciale rol voor de Finse president Sauli Niinistö. En natuurlijk komt de Balkan voorbij, met het nieuwe regeerakkoord van Noord-Macedonië en de parlementsverkiezingen in Montenegro. Balkankenner Rainier Jaarsma duidt voor ons de gebeurtenissen. Ondertussen mijmert Floris over een van zijn mooiste vakanties: negen jaar geleden in Anapa aan de Russische Zwarte Zee. Met als gevolg dat Geert Jan en Floris dansend in de studio. Joost was gevraagd om met een schuine mop te komen. Die heeft hij niet. Wel een actuele naar aanleiding van Navalny. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Onze man in Minsk: Michiel Driebergen Alleskunner: Joost Bosman See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ene moment lijkt Loekasjenko verslagen, om zich vervolgens (letterlijk) terug te vechten. Na bijna twee weken van protesten zit hij nog altijd op zijn troon en past hij een nieuwe tactiek toe om de fabrieksarbeiders naar zijn kant te halen, of in ieder geval niet die van de oppositie te laten kiezen. Floris vertelt hoe Loekasjenko denkt dat voor elkaar te krijgen. Waar Loekasjenko op zijn minst vecht voor zijn politieke leven, doet oppositieleider Navalny dat voor zijn eigen, echte leven. Hij belandde in het ziekenhuis van Omsk na te zijn vergiftigd, zegt het Navalny-kamp. Geen onbekende methode in Rusland. Geert Jan volgt de gebeurtenissen in Omsk op de voet. Dwangarbeid We blijven in Siberië. Een monument, een eerbetoon. Zo kun je de zesdelige boekenbox Siberian Exiles van fotografe Claudia Heinermann het beste noemen. Het gaat over Litouwse bannelingen die onder Stalin naar helse oorden in Siberië werden gedeporteerd waar ze dwangarbeid moesten verrichten. Heinermann sprak met de overlevenden, portretteerde ze en zocht ze op in Litouwen en ook in Siberië waar sommigen achterbleven. Eerder deze zomer ging Floris met haar in gesprek. Haar boekenbox kun je bestellen via siberianexiles.com En Joost heeft sterke concurrentie te verduren van onder meer zijn collega Steven Derix die op Twitter met een geweldige mop kwam. Maar in deze zestigste Perestrojkast stelt Joost zijn positie veilig van beste moppentapper van Moskou en omstreken. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Bijzondere fotografe: Claudia Heinermann Tsaar der moppentappers: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Perestrojkort, kort is een relatief begrip, schetst Floris de situatie rond de haast eenzame Loekasjenko. Want staatsjournalisten en arbeiders, van oudsher zijn steun en toeverlaat, lopen momenteel bij hem weg. Met beloftes over hervormingen probeert hij het vege lijf te redden. Vanaf de buitenkant lijken alleen de politie, het leger en de veiligheidsdiensten trouw aan hem. Ze worden onder druk gezet om hard in te grijpen. Volgens Loekasjenko zit het buitenland achter de protesten en is de NAVO uit op zijn val. Hierbij doelt de president vast op zijn noorderburen. Vilnius werpt zich op als voorvechter van de Belarussische oppositie. De Litouwse regering heeft presidentskandidaat Svetlana Tichanovskaja ontvangen na haar gedwongen vertrek uit Belarus. De Litouwers leven mee met hun zuiderburen, vertelt Koen Verhelst, correspondent Baltische landen. Ze zien parallellen met hun strijd voor onafhankelijkheid dertig jaar geleden. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman (in de rol van geïnterviewde) Balt in hart en nieren: Koen Verhelst See omnystudio.com/listener for privacy information.

De demonstranten erkennen de zesde termijn van Loekasjenko niet. Ook de EU en de VS uiten kritiek op de uitslag én het geweld tegen de demonstranten. Inmiddels doet een meerderheid van de Nederlandse Tweede Kamer een oproep aan minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok om zich daarover uit te spreken. Ook willen ze dat er gericht sancties worden ingesteld tegen topfunctionarissen van het huidige regime. De Wit-Russen die massaal de straat op zijn gegaan hebben een fors eisenpakket: nieuwe verkiezingen, alle politieke gevangenen vrij, politieke en economische hervorming én (een relatief nieuwe eis) dat oppositieleidster Svetlana Tichanovskaja tot president wordt uitgeroepen. Zelf zegt ze het presidentschap niet te ambiëren. 'Onze strijd wordt hoe dan ook geen sprint maar een marathon', geeft ze aan. Loekasjenko geeft zich niet zonder slag of stoot over, denkt ook Floris. 'Ik heb geen glazen bol, maar als dit doorgaat, kun je dit beter vergelijken met de langdurige situatie in Hongkong. Dit gaat om de macht van het getal en een lange adem.' Floris en Geert Jan praten je bij over de achtergrond van de protesten, die voor de verkiezingen nog tamelijk vredelievend waren, maar nu met name door de repressieve reactie van de veiligheidstroepen van Loekasjenko een gewelddadig karakter krijgen. Er vallen doden en gewonden, maar door de gebrekkige communicatie en het 'uitzetten' van het internet is die informatievoorziening tamelijk summier en niet altijd even verifieerbaar. Via onbekende bronnen verschijnen beelden van mishandeling, op straat en in de inmiddels overvolle gevangenissen. Op de valreep van de opname komt het bericht binnen dat Tichanovskaja naar Litouwen zou zijn gevlucht. Hoewel 'gevlucht' niet helemaal het juiste woord zou zijn. Volgens haar medewerker Olga Kovolkova heeft ze zich laten 'ruilen'. 'Svetlana had geen keus. Zij is vrij, dat is fijn. En met haar ook haar campagnechef Maria Moroz. In ruil voor vrijlating moest Sveta het land uit. Maar een deel van haar campagneteam zit nog wel vast', zegt Kovolkova tegen het Wit-Russische medium Toet. Heb je vragen voor een volgende Perestrojkast? Mail dan naar [email protected] of volg ons op twitter en stel daar je vraag.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de aanloop naar de presidentsverkiezingen van 9 augustus reisde Floris af naar Wit-Rusland, sprak met experts, burgers en politici in Minsk en bezocht zo'n verkiezingsbijeenkomst in Brest, waar naar schatting twintigduizend mensen op afkwamen. In deze podcast vertelt hij over de hoop in Brest op verandering, het imago van Loekasjenko, de verenigde oppositie en repressie. Joost Bosman schuift aan, niet alleen voor de mop. Hij is net terug uit Chabarovsk, waar al wekenlang wordt geprotesteerd na de arrestatie van een gouverneur. We spreken Joost niet alleen daarover, maar ook over of het Kremlin zich meer zorgen maakt om Minsk of om Chabarovsk. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Stamgast: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In Perestrojkarantaine #10 van 8 juli zagen we dat Serviërs protesteren. In Sofia en daarbuiten wordt al drie weken lang het aftreden geëist van Borisov. Hij leek even van plan om op te stappen, maar zit er nog steeds. De vlam sloeg deze keer in de pan door een bijzonder akkefietje tussen een oppositielid en een invloedrijke oligarch. We praten erover door met Maarten Vonk, docent Nederlands in Bulgarije. In Minsk gaan ze rond presidentsverkiezingen traditiegetrouw de straat op. Daarbuiten houdt Wit-Rusland zich stil. Maar in de aanloop van de presidentsverkiezingen op 9 augustus zien we niet alleen protesten in Minsk, maar ook daarbuiten: in Brest, in Gantsevitsji, in Dzjarzjinsk en andere provinciesteden. Waarom de provincie zich roert, legt Franka Hummels, de enige echte Wit-Ruslandkenner van de Benelux, haarfijn uit. In Chabarovsk, zeven tijdzones van Moskou, werd de gouverneur gearresteerd. Een bestuurder die op waardering kon rekenen van de bevolking. Zijn arrestatie leidde tot protesten die een diepere betekenis hebben: namelijk de aversie van de Russische regio jegens Moskou. Jeroen Ketting, ondernemer in Rusland, legt samen met Floris uit wat de regio's dwarszitten. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Enige, echte Wit-Ruslandkenner van de Benelux: Franka Hummels : Jeroen Ketting Voor al uw talen: Maarten Vonk Voor de meest onbegrijpelijke moppen: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Perestrojkort praten we je in een kwartiertje (oké, iets langer...) bij over één buitengewone situatie die vragen oproept. Dit keer dus de uitslag van de Poolse presidentsverkiezingen die we verklaren op basis van de geschiedenis. 'En het riool', aldus Van Rijn, product van een Nederlandse vader en Poolse moeder en in het dagelijks leven wethouder (VVD) en loco-burgemeester in Aalsmeer. En verder, in de nasleep van de verkiezingen schreven buitenlandse journalisten, waaronder Polen-correspondenten Michiel van Blommestein en Jenne Jan Holtland, een brief aan president Duda die in het openbaar een Duitse journalist verbaal had aangevallen. Michiel legt uit waarom hij deze brief heeft ondertekend. Dit keer geen mop van Joost, maar een prank met de winnaar van de Poolse verkiezingen, Andrzej Duda. Plus het volkslied van het Poolse leger. De prank heeft met de Poolse presidentsverkiezingen te maken. Het volkslied niet, maar Robert wilde hem graag horen. Luister dus vooral naar het fragment van Marsz Pierwszej Brygady. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman De grote baas van Aalsmeer: Robert van RijnSee omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR-collega Jules Ortjens zocht samen met Geert Jan uit hoe verstandig het is om naar Kroatië gaan. Het aantal coronabesmettingen en -doden loopt immers op, op de gehele Balkan. Jules en Geert Jan polsten bij Kroatische ondernemers en deskundigen hoe veilig Kroatië momenteel is en welke risico's daarbij genomen of gemeden worden. Via toerisme probeert Kroatië zich op te richten uit de turbulente (oorlogs)jaren eind vorige eeuw. Naar het oosten, in Bosnië en Herzegovina, komen de herinneringen aan deze oorlogsdagen deze maand naar boven. 25 jaar geleden viel Srebrenica en volgde een genocide. Nederland had toen de taak om de moslimenclave te beschermen. Dat mislukte volledig. In de media is er deze dagen ruime aandacht voor deze zwarte bladzijde, met podcasts, televisieprogramma's, documentaires en krantenartikelen. Geert Jan maakte een selectie voor wie het aanbod te veel is om bij te houden. Voor vertier zorgen Joost en Floris. De eerste met zijn mop. Die ook deze keer voor Floris niet is te volgen. En Floris kondigt de terugkeer aan van een legendarische muziekgroep. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Kroatië-onderzoeker: Jules Ortjens Via een volksraadpleging gekozen tot beste moppentapper: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het ging goed met de cijfers in Servië. Het coronavirus leek onder controle, net zoals in andere Balkan-landen. Servië werd zelfs op een vrij exclusieve 'veilige' lijst geplaatst door de Europese Unie; als één van de weinige niet-EU-ingezetenen mochten Serviërs weer de EU in. Het feest was van korte duur. Servië gaat weer gebukt onder fors meer besmettingen. Mensen overlijden, sommige ziekenhuizen dreigen vol te raken en IC-personeel heeft geen vertrouwen meer in de werkwijze van de overheid. Van alles naar niks Het beleid is ook uiterst merkwaardig, vertelt Fabian Vendrig vanuit Belgrado. Eerst gingen we in één van de strengste lockdowns van de wereld. En toen waren we er ineens weer uit. Alles mocht weer. Want: er kwamen verkiezingen. Alleen: ik geloofde de regering, ik geloofde dat het goed zat met de coronacijfers En met mij vele anderen. Gelukkig is er nog drop Vlak na de parlementsverkiezingen, dik gewonnen door regeringspartij SNS, steeg het aantal coronaslachtoffers rap. Laat ik het zo zeggen: de oorspronkelijke cijfers die we hadden bleken wat naar beneden te zijn bijgesteld, vertelt oud-correspondent en 'Servisch tweedehuisverblijver' Joost van Egmond. Was het de voetbalwedstrijd Partizan Belgrado tegen Rode Ster Belgrado, bezocht door vijfentwintigduizend uitzinnige fans? Was het de stembusgang? Of een optelsom van alle versoepelingen bij elkaar? Niemand kan het zeggen. Feit is dat het weer mis is en dat de Serviërs op z'n zachtst gezegd ontevreden zijn met het overheidsoptreden. Gelukkig had ik twee weken geleden een hele grote zak drop gekregen, want voorlopig zal ik wel niet naar Nederland kunnen, besluit Fabian Vendrig. Presentatieduo Floris Akkerman & Geert Jan Hahn Explicateurs Fabian Vendrig Joost van Egmond See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kan Duda met vertrouwen de tweede ronde van de Poolse presidentsverkiezingen tegemoet zien? Kan Poetin pronken met de uitslag van de volksraadpleging? En ook: een schilderij achtervolgt Loekasjenko, RIP Vedomosti en bondgenootschappen en uitsluitingen in onze regio. Geert-Jan en Floris bekijken deze onderwerpen door de coronabril. Verder: wie niet kan reizen naar Centraal- en Oost-Europa kan zijn liefde voor deze regio in Nederland kwijt. De geur van de Koude Oorlog opsnuiven langs de IJssellinie, Donbier drinken in de Nijmeegse bierbrouwerij Davo en uitsmijter Tsjernobyl in het Amersfoortse café Vyssotski, zo ondervonden Geert-Jan en Floris tijdens hun vakantie in Nederland. In de nieuwsronde: treinen door Centraal-Europa en de mogelijke vete tussen Zelenski en Porosjenko. Joost komt met een voor Floris begrijpelijke mop en onze man in Moskou kan aanspraak maken op een Russisch paspoort. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Loodgieter in het Kremlin: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Trianon-kenner Ivo van de Wijdeven vertelt waar een voorheen groot land zich nu klein in voelt. Met hem pakken we de cijfers erbij: 2 miljoen Hongaarse minderheden in 7 buurlanden, 10 jaar Viktor Orban en 100 jaar Trianon. Wat betekenen al die elementen bij elkaar? Waarom komt er oorlogstaal uit Roemenië, maar een verzoenend woord uit Slowakije? Voelen de Hongaren in Oekraïne zich benadeeld? Moeten we het ook hebben over Slovenië, Kroatië en Servië? Iemand een mening over Oostenrijk? Orban ging er in ieder geval met gestrekt been in, tijdens één van de maar liefst drie herdenkingen van de naar eigen zeggen 'Schande van Hongarije'. Met Ivo, auteur van onder meer De Rafelranden van Europa en Spoken van Visegrad, beschouwt de Perestrojcast na. Van Hongaarse brandy naar Moldavische wijn Via Kalinka en Palinka is het maar een kleine stap naar Floris' pleidooi voor het investeren in Moldavische wijn, die flink te lijden heeft onder de coronacrisis. En Geert Jan duikt in Poolse peilingen, waar president Andrzej Duda er toch niet zo florissant voorstaat als hij een paar weken terug had gedacht. Daarnaast komen Pat en Mat nog even langs met hun kijk op de onbedoelde Poolse invasie in Tsjechië, en natuurlijk: de mop van The Boss. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Dé Trianon-kenner van Nederland: Ivo van de Wijdeven Lachen met Lada's: Joost 'The Boss' BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Zij praten met Liesbeth van Es, curator van het museum en theoloog, over de betekenis van iconen. Waar staat een icoon voor? Waarom kussen kerkgangers een icoon? En het gaat met Liesbeth over de relatie tussen staat en de orthodoxe kerk in Oost-Europa. In Rusland weten die twee elkaar goed te vinden en dat geldt voor meerdere Oost-Europese landen in hun zoektocht naar hun identiteit na de val van het communisme. De muziek zijn refreinen uit het 9e lied van de canon, componist onbekend, van het Patriarchaatskoor van Peredelkino. De mop komt van wie anders dan Joost Bosman, mogelijk ingefluisterd door patriarch Kirill. Het Ikonenmuseum in Kampen is vrijdag en zaterdag open. Reserveren online of telefonisch. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Opperwezen: Liesbeth van Es Moppentapper: Joost Kirill BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Michel en Sjeng praten over hun favoriete boeken, talentvolle schrijvers en boeken die eraan zitten te komen. Tevens test Geert Jan hun kennis over de Midden- en Oost-Europese literatuur, terwijl Floris wegdroomt in Tolstojs Anna Karenina, omdat hij moet bijkomen van Zinkjongens van Svetlana Aleksijevitsj. Alle vier kunnen ze niet wachten op de mop van Joost die ook nog eens een muzikale inbreng in petto heeft. Met Michel en Sjeng zijn twee ware kenners aangeschoven. Michel is chef boeken van NRC, oud-correspondent in Rusland en schrijver van onder andere Het brilletje van Tsjechov en Alles voor het moederland. Sjeng Scheijen is auteur van het internationaal bewierookte Sergej Djagilev en de Avantgardisten dat in een Russische vertaling prominent in de Moskouse boekenwinkels lag. En natuurlijk winnaar van de Bookspot Literatuurprijs 2019. De vorige boekenaflevering kun je hier terugluisteren. De boekentips van Sjeng Scheijen: -De nieuwe vertaling van Vader en zonen van Ivan Toergenjev. -The Icon and the Axe van James Billington. - - 1920- (seks en dood in de twintiger jaren) van Dmitri Bykov. -Aantekeningen van een jonge arts van Michail Boelgakov De boekentips van Michel Krielaars: -Baron Wenckheim keert terug van László Krasznahorkai. -Wolgakinderen van Guzel Jachina. -Putins people. The KGB took back Russia and then took on the West van Catherine Belton. De boekentips van Geert Jan: -Baron Wenckheim keert terug van László Krasznahorkai. - (Nijntje op de fiets) van . De boekentips van Floris: -Anna Karenina van Lev Tolstoj. -Zinkjongens van Svetlana Aleksijevitsj.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de vorige Perestrojkarantaine hoorde je meer over de situatie in Kosovo en Albanië, waar men ondanks corona weer op straat protesteert. Deze keer aandacht voor Bosnië en Herzegovina, waar corona geen belemmering bleek te zijn voor duizenden inwoners van Sarajevo; hun wens om te protesteren tegen deze eredienst in de kathedraal van hun stad bleek groter te zijn. Je hoort de analyses van Balkan-journaliste Marjolein Koster, voor wie Sarajevo een tweede thuis is, en Niké Wentholt, Docent Geschiedenis en Balkan aan de Rijksuniversiteit Groningen. De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden- en Oost-Europa. Perestrojkarantaine is een tijdelijke spin-off, die de coronacrisis in deze regio duidt. Deze aflevering sluit ook aan bij onze eerdere podcast over herdenken en herschrijven van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Historisch gebakkelei over Bleiburg Jaarlijks worden in het Oostenrijkse Bleiburg de slachtoffers herdacht door vooral Kroatische nationalisten. Dat gebeurt met een rooms-katholieke mis, die in het teken staat van de moord op naar schatting duizenden Kroatische en ook Bosnische (nazi)soldaten aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Door de coronacrisis gaf de gemeente Bleiburg dit jaar geen toestemming voor de herdenking. De katholieke kerk week daarom op verzoek van de Bosnische kardinaal Vinko Puljic voor deze eredienst uit naar Sarajevo, waar veel inwoners niet zaten te wachten op een dergelijke herdenking. Historica Niké Wentholt legt uit: 'In Bleiburg zijn enkele duizenden fascistische troepen door de communistische partizanen vermoord. Dat klinkt als iets dat je best kunt herdenken, er kwamen ook burgers bij om. Het probleem is alleen dat Bleiburg het symbool is geworden van Kroatisch martelaarschap tijdens de Tweede Wereldoorlog en ook tijdens de oorlogen van de jaren negentig het symbool werd van Kroatisch nationalisme. En juist de afgelopen jaren zien we dat de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog steeds meer wordt herschreven door nationalisten en extreem-rechtse bewegingen.' Steun van Kroatische regering De kerkmis in Sarajevo had de steun van de Kroatische en Bosnische Katholieke kerken, als mede van het Kroatische parlement dat de jaarlijkse Bleiburg-herdenking financieel sponsort. Verzet kwam er in Bosnië van Joodse en Islamitische organisaties, Roma, Serviërs en andere slachtoffers van het Ustasa-regime. 'De Tweede Wereldoorlog klinkt misschien als heel ver weg, maar voor veel Bosniërs is dat niet zo', vertelt Wentholt. 'En het is significant dat deze protesten plaatsvonden in Sarajevo. Een stad met een lange geschiedenis van multi-etnisch verzet tegen nationalisme en opkomende etnische scheidslijnen. Ook in de jaren negentig gebeurde dat, zij het met weinig resultaat natuurlijk. Maar deze protesten tegen het nationalistisch herschrijven van de geschiedenis kreeg daarom veel aandacht, zowel in Bosnië als daarbuiten. En juist in deze tijd.' Mars tegen het fascisme 'Het was een mars tegen het fascisme, die er al weken zat aan te komen', vertelt Koster. 'Een vriendin van mij was kwaad, maar dat ze ook wel trots was en nu kon laten zien waar Sarajevo als stad voor staat.' De voorzitter van het Kroatische parlement, Gordan Jandrokovic, zei tijdens een andere herdenkingsdienst in Zagreb dat het puur om de herdenking van onschuldige slachtoffers gaat en niet om een eventuele rehabilitatie van de Ustasa en het gedachtegoed. De eredienst in de kathedraal van Sarajevo werd bijgewoond door 20 mensen door restricties rondom het coronavirus. Presentatieduo Floris Akkerman & Geert Jan Hahn Explicateurs Marjolein Koster Niké WentholtSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het rommelt in meerdere landen in het zuidoosten van Europa. Binnenkort aandacht voor Bosnië, met analyses van Niké Wentholt en Marjolein Koster. De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden- en Oost-Europa. Perestrojkarantaine is een tijdelijke spin-off, die de coronacrisis in deze regio duidt. Yankees op de Balkan Deze aflevering duiken we in Kosovo en Albanië. Het coronavirus weerhield de bevolking er niet van om te protesteren tegen de politieke strubbelingen in het land. In Kosovo droeg verregaande Amerikaanse invloed bij aan regime change. Het zorgt voor tweestrijd; er is namelijk geen volk op de Balkan pro-Amerikaanser dan het Kosovaarse. Na eerder protesten vanaf het Balkan met potten en pannen kiest men er nu voor om weer naar buiten te gaan, met een heus 'proefprotest'. Politiek theater In de Albanese hoofdstad Tirana kwam het zelfs tot confrontaties met de politie, in het holst van de nacht nota bene. Aan de grondslag ligt de sloop van het nationale theater. Dat theater was een doorn in het oog; voor de één qua aanblik, voor de ander qua historie. Maar er zijn ook Albanezen die graag een renovatie zien, zodat het theater toch behouden blijft. Zij ketenden zich vast aan het theater, tot de politie hen onder het mom van onder meer samenscholing besloot te verwijderen. Eén van de demonstranten is Monika Kryemadhi, politica en de vrouw van president Ilir Meta. Meta en premier Edi Rama zijn lijnrecht tegenover elkaar als het gaat om de sloop en betekenis van dit theater. Stefan van Dijk en Rainier Jaarsma praten ons bij over deze protesten. Never a dull moment op de Balkan. Presentatieduo Floris Akkerman & Geert Jan Hahn Explicateurs Rainier Jaarsma Stefan van DijkSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De insteek in #37 was waarom Poetins herschrijving van de geschiedenis de woede wekt bij Polen en de Baltische landen. In dit gesprek komt dit thema natuurlijk voorbij, maar we gaan het ook hebben over hoe Rusland en de Baltische landen het einde van de Tweede Wereldoorlog deze meimaand hebben gevierd en wat dat zegt over hun kijk op de oorlog. Aangeschoven zijn opnieuw Koen Verhelst, onze man in de Baltische landen, en Ruslandcorrespondent Joost Bosman, die zijn handen niet wast in onschuld over het slechte geluid in de vorige aflevering. Als bonus komen ze met ieder een mop en je hoort boekentips van onze trouwe luisteraars Jos Kösters en Jan-Hendrik van Sligtenhorst over de Tweede Wereldoorlog in onze regio. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Rusland versus de Baltische landen: Joost Bosman versus Koen VerhelstSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Niets liever had Poetin komende 9 mei met een grootse militaire parade de overwinning op nazi-Duitsland gevierd, 75 jaar geleden. Maar het coronavirus voorkomt de festiviteiten op deze voor Rusland heilige dag. De Grote Vaderlandse Oorlog moet de grootsheid van Rusland benadrukken. Daarom wil de Russische president 9 mei uitbundig vieren en wil hij geen kwaad woord horen over de oorlog. Dus geeft de Russische president zijn eigen draai aan de geschiedenis. Koen Verhelst, correspondent in de Baltische landen, en Joost Bosman, Ruslandcorrespondent, leggen samen met Floris uit wat de impact van Tweede Wereldoorlog is op Rusland, hoe het Kremlin de oorlog gebruikt, waarom Poetin met een andere versie komt van het Molotov-Ribbentroppact het niet-aanvalsverdrag uit 1939 tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie waarbij beide landen Polen onderling verdelen en de Sovjet-Unie de Baltische landen inneemt - en hoe Vilnius, Riga en Tallinn hierop reageren. En na deze zware kost moet er natuurlijk worden gelachen. Joost én Koen komen met een mop. Bijpassende lectuur en literatuur: -Poetin over het Molotov-Ribbentroppact. -Our Dark Past Is Our Bright Future: How the Kremlin Uses and Abuses History. -Geen kwaad woord over de oorlog. -Putins Big Lie. -Darkness and Company. Scheidsrechter: Geert Jan Hahn Lang van stof: Floris Akkerman Schuddebuikende Moskoviet: Joost Bosman Minderheid: Koen VerhelstSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Buitengewone tijden vragen om buitengewoon veel duiding. En dus introduceren we naast de Perestrojkast en Perestrojkarantaine nu ook Perestrojkort: in een kwartiertje (ok, twintig minuten...) praten we je bij over één buitengewone situatie die een hoop vragen oproept. De Poolse presidentsverkiezingen zijn een uitstekend eerste onderwerp voor deze Perestrojkort. Want terwijl de hele wereld aan het strijden is tegen het coronavirus, strijdt de Poolse politiek tegen elkaar en tegen de wet. We zitten 4 dagen voor de presidentsverkiezingen, en geen enkele Pool weet of hij of zij op zondag 10 mei naar de stembus kan. Of beter gezegd: naar de brievenbus, want als de verkiezingen doorgaan, zullen ze per post gaan. 'We wachten nog steeds op onze stembiljetten', zegt Michiel van Blommestein vanuit Warschau, correspondent voor onder meer het Chinese persbureau Xinhua. 'De kans dat het zondag doorgaat, lijkt steeds kleiner en kleiner te worden.' Poolse Landdag Wat begon als een Poolse Landdag, namelijk een chaotisch voorstel om de Poolse presidentsverkiezingen toch door te laten gaan ondanks de coronacrisis, mondt nu uit in een Poolse Landweek, Landmaand en misschien wel Poolse Landzomer. Inmiddels zijn er zoveel scenario's dat ze niet meer allemaal op te noemen te zijn, vertelt Van Blommestein. 'Ik zou in ieder geval niet weten waar ik mij geld op zou moeten inzetten.' De Poolse Senaat heeft het meest recente wetsvoorstel vannacht verworpen. 'Nu ligt de bal bij het Poolse parlement. De regeringspartijen liggen echter met elkaar over hoop. De komende 24 uur wordt duidelijk óf de presidentsverkiezingen doorgaan, wanneer dat dan eventueel zou zijn - want dat kan zondag zijn, maar ook later deze maand of zelfs in de zomer - of dat er een regeringscrisis komt en het kabinet valt.' Mocht het wel dit weekend tot verkiezingen komen, dan is huidig president Andrzej Duda volgens de meest recente peilingen de favoriet van de Polen. 'Met afstand', zegt Van Blommestein. Puinhopen Explained Wil je alle scenario's horen, weten waarom er überhaupt presidentsverkiezingen zijn en hoe het Poolse staatspostbedrijf nu het machtigste orgaan van de Poolse democratie lijkt te zijn geworden? Beluister dan de uitleg van Michiel, die je in een kwartier bijpraat over de Puinhopen van Polen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

En alsof de nodige Balkan-humor en serieuze zaken uit Estland en Georgië nog niet genoeg is, nemen we ook weer een kijkje in Tadzjikistan. Het Centraal-Aziatische land krijgt miljoenen dollars gedoneerd van de internationale gemeenschap, en eindelijk geeft Tadzjikistan ook toe dat het land aan het strijden is tegen een epidemie. Maar... 'het is géén corona'. De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden- en Oost-Europa. Perestrojkarantaine is een tijdelijke spin-off, die de coronacrisis in deze regio duidt. Abonneren De Perestrojkast is een podcast van BNR over Midden en Oost-Europa. Abonneer je via Apple Podcast, Spotify of bnr.nl/perestrojkast. Presentatieduo Floris Akkerman & Geert Jan Hahn Estische coronahaard-duider Koen Verhelst Ondernemer in Georgië & Georgië-duider Willem van Houten & Jelger Groeneveld. Meer over de ondernemingen van Willem vind je hier (motoren en lada's en oude sovjet-busjes!) en hier (stroopwafels!) Muzikale omlijsting Dragan Spasov-Datz & Alexander Mitevski en Brassband - Korona Ciao Hoest nou? Onbekend kuchende Bulgaarse journalisteSee omnystudio.com/listener for privacy information.