Yeni Medya 451

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, İran savaşı üzerinden yapay zekânın savaş alanındaki rolünü mercek altına alıyor. Hedef seçmeden propaganda yönetimine, drone sürülerinden bulut altyapılarına uzanan bu yeni savaş biçiminde; kararların hızının insan sınırlarını nasıl aştığı ve savaşın fiziksel cepheden dijital sistemlere nasıl kaydığı ele alınıyor. Devletler, şirketler ve algoritmalar arasındaki çizgilerin bulanıklaştığı bu tabloda, savaş artık yalnızca sahada değil, veri, algı ve altyapı üzerinde de yürütülüyor.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, kuantum bilgisayarların mevcut şifreleme sistemlerini kırma ihtimali üzerinden şekillenen “kuantum kıyameti” senaryosunu masaya yatırıyor. Bankacılıktan devlet sırlarına, kripto paralardan kişisel yazışmalara kadar dijital güvenliğin dayandığı temelin nasıl sarsılabileceğini post-kuantum kriptografi tartışmaları üzerinden ele alıyorlar. Gerçek bir geri sayımın başlayıp başlamadığı, teknik sınırların nerede durduğu ve felaket söylemiyle ölçülebilir risk arasındaki çizgi bu bölümün ana eksenini oluşturuyor.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekânın pasif bir araç olmaktan çıkıp kendi başına karar alabilen AI agent’lara dönüşmesinin ne anlama geldiğini tartışıyor. Kendi bilgisayarımızda bizim adımıza işlem yapan, şirketlerde binlerce “görünmez çalışan” gibi çalışan bu sistemlerin; siber güvenlikten hukuka, ekonomiden ruh sağlığına kadar uzanan risklerini somut vakalar üzerinden ele alıyorlar.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, dijital casusluğun “telefonum beni mi dinliyor?” seviyesini çoktan geçtiğini, bugün cebimizdeki cihazların nasıl görünmez birer hedefe dönüştüğünü anlatıyor. Stuxnet’ten Pegasus’a, otel Wi-Fi’larından reklamlara kadar uzanan örneklerle; hiçbir şeye tıklamadan bile izlenmenin mümkün olduğu bu yeni dönemi, bunun insan psikolojisinde yarattığı etkiyi ve paranoyaya kapılmadan alınabilecek temel önlemleri birlikte masaya yatırıyorlar.

Yeni Medya 451’in 63. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekânın işçileri yöneten görünmez bir patrona dönüştüğü yeni çalışma düzenini inceliyor. Çin’in sosyal kredi sisteminden Amazon depolarındaki Time Off Task uygulamalarına, Türkiye’deki motokuryelerin hız baskısına ve Afrika’daki içerik moderatörlerinin gizli emeğine uzanan küresel sömürü ağını ele alırken; “robo-firing”, bossware, veri hakkı, dijital direniş ve alternatif platform modelleri gibi kritik kavramlara da değiniyorlar. Teknolojinin konfor vadederken nasıl bir dijital kölelik rejimi yarattığı bu bölümde.

Yeni Medya 451’in bu haftaki bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, insanlık tarihinin en yüksek bütçeli projesi olan Stargate'i konuşuyor. Ülkeler arası çarpışmanın yapay zekâ üzerinden vücut bulmuş hâlini tartışırken, projenin boyutlarını, maliyetini, elektrik tüketim potansiyelini, neden olacağı istihdam açığını, dünya için anlamını ve Çin’in bu büyük projeye vereceği cevabı da masaya yatırıyoruz.

Yeni Medya 451, yedinci sezonunu açarken Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekânın yalnızlıkla ilişkisini irdeliyor. Bu bölümde; yalnızlığın neden ölümcül bir halk sağlığı krizine dönüştüğüne, yapay zekâ arkadaşların insanları kendine bağlamak için kullandığı taktiklere, yapay empatiyle kurulan bağların gerçek empati kaslarımızı nasıl körelttiğine, erotik sohbet sağlayan dijital eşlere ve dijital solipsizm tehlikesine göz atıyoruz.Herkesin kendi yankı odasına hapsolduğu bir toplumda bizi nasıl bir gelecek bekliyor? Yapay zekâ, yalnızlığa çözüm mü yoksa yalnızlık sebebi mi? Duygusal boşluklarımız nasıl birer ürüne dönüştürülüyor? Hepsi ve daha fazlası bu bölümde.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in 60. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, Açık Radyo'nun açık kalma mücadelesini inceliyor. (Ap)Açık Radyo genel yayın yönetmeni İlksen Mavituna'nın konuk olduğu bölümde, Açık Radyo'nun kapatılma çabasını, devam eden dava sürecini, kapanma haberi öğrenildikten sonra alınan aksiyonları, isim değişikliğine gidilmesinin nedenini, süreçte düşünülen alternatif isimleri, Açık Radyo serüveninin önemli dönüm noktalarını ve geleceğe dair planları etraflıca konuşuyoruz.Apaçık Radyo mobil uygulaması: https://apacikradyo.com.tr/mobil-uygulamaHaftalık Apaçık Radyo Bülteni: https://acikradyo.substack.com/Bluesky: https://bsky.app/profile/apacikradyo.com.trApaçık Radyo programlarının bireysel sponsoru olmak mümkün: https://destek.acikradyo.com.tr/

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451’in 59. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, Silikon Vadisi’nin itibar kaybeden dahilerini konuşuyorlar. İnternetin kuruluşundan bugüne teknoloji firmalarını yönetenlerin hayatımıza girerken vadettiklerinin aksine bugün nasıl devletleştiklerini, otoritenin yanında yer alarak güvenilirliklerini nasıl kaybettiklerini ve bu değişime sebep olan etkenleri tüm yönleriyle bu bölümde ele alıyoruz.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, Bluesky'ı gündeme alıyor. 19 mart sonrası Türkiye'de popülerliği hızla artan Bluesky'ın nereye gideceğini, yeni başlayan bir kullanıcı için X'ten farklılıklarını, ayırt edici özelliklerini, toplu engelleme listelerini ve vereceği Türkiye sınavını konuşurken, Bluesky kullanıcılarından gelen soruları da bu bölümde yanıtlıyoruz.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in yeni bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, sosyal medya çağının geldiği mevcut durumu sorguluyor. Sosyal medya araçlarına olan güvenin giderek azalması sonucu sosyal medya çağının hangi yönde ilerlediğini tartıştığımız bu bölümde, sosyal medyanın tarihini ve mevcut durumunu rakamlar üzerinden ele alıyor, sosyal medyaya olan ihtiyacı sorguluyor ve bu mecraların Türkiye'deki evrimini de hatırlıyoruz.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in 56. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, yeni medya çağında okuma alışkanlıklarını konuşuyor. Dijital devrimin okumaya etkileri, kuşaklar arası farklılıkların yarattığı yeni okuma alışkanlıkları, yapay zekânın bu alışkanlıklara katkısı, iki dilli beyin ve okuma algısı üzerine konuşurken, konuyla ilgili birçok soruya da yanıt arıyoruz. Okumak ne kadar ve neden önemli? Derin okuma nedir? Dijital okuma bilgiyi okuma sürecini nasıl etkiliyor? Hepsi ve daha fazlası bu bölümde.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in bu haftaki bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, bir anda bütün Dünya'yı etkisi altına alan DeepSeek fenomenini konuşuyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve uluslararası borsalarda büyük ölçüde düşüşe sebep olan Çin merkezli yeni bir yapay zeka modeli olan Deep Seek karşısında Open AI, Nvidia, Tesla, Google, Amazon ve Meta gibi dünya teknoloji devlerinin karşılaştığı problemler tartışılıyor. DeepSeek'in en büyük rakibi olarak görülen Chat-GPT ile karşılaştırılması, ABD ve Avrupa'nın Çin üzerinde uyguladıkları ambargolar ve "Modern Çağ'ın Sputnik Olayı" olarak nitelendirilen bu yapay zeka modelinin bilinmeyen yönleri bölümün başlıkları arasında yer alıyor. Bölümde bahsedilen yapay zeka modellerinin karşılaştırıldığı site: https://lmarena.ai

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in bu haftaki bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, çevrimiçi bahis ve çevrimiçi bahisin sonuçlarını konuşuyor. Türkiye'de ve dünyada, hem yasal, hem yasa dışı bahisin hacmi, yasa dışı bahisin büyüme hızı ve bunun sebeplerini ele alırken, patolojik kumar bağımlıları için konunun risklerini ve konuyla ilgili çözüm önerilerini de derlemeye çalışıyoruz. Ayrıca çevrimiçi bahis ile ilgili yasal düzenlemeler, eksiklikler ve işin etik boyutları yine bu bölümün konu başlıkları arasında yerini alıyor.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in bu haftaki bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, Google'daki krizden yola çıkarak yeni nesil arama asistanlarını konuşuyor. Google neden krizde? Google'ın rakipsizliği son mu buluyor? Arama motorlarının iyi ve kötü yaptığı şeyler neler? Haber sitelerini etkileyen algoritma düzenlemeleri tamamen olumsuz mu? Google, alternatif medyaya savaş açtı mı? Hangi tarayıcılara güvenebiliriz? Yapay zekâ araçları arama motorlarının yerini alabilir mi? Hepsi ve daha fazlası bu bölümde.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in 52. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, Donald Trump lehine sonuçlanan ABD seçimleri sonrası teknoloji dünyasını nelerin beklediğini tartışıyorlar. Teknoloji CEO'ları ve Silikon Vadisi'nin geleceği, Elon Musk'ın yeni hükümetteki rolü ve federal etkisi, sosyal mecralardaki olası sağa kayma, antitröst davalarının seyri, kripto yatırımcılarının seçimde oynadığı rol, teknoloji sektöründeki vasıflı göçmen işçilerin durumu ve yapay zekânın gelişimini etkileyecek düzenlemeler... Yeni medya ve teknoloji alanında, Trump'ın yeniden başkan seçilmesinden etkilenmesi olası tüm unsurlar bu bölümde.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451'in yeni bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, Twitter'dan nefret etmemize neden olacak durumları irdeliyorlar. Twitter'ın nereye gittiğini, başarıya ulaşma ihtimalini, hayatımızda neleri değiştirdiğini ve sağa doğru kaymasını konuşurken; Twitter'ın rakamlarına, reklam gelirlerine, bilançolarona göz atıyor, Elon Musk'ın verip de tutamadığı sözleri hep birlikte hatırlıyoruz.

L'or Espresso'nun katkılarıyla hazırlanan Yeni Medya 451, altıncı sezonunu açıyor. Serinin 50. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekâya karşı dayanıklı meslekleri ele alıyor. Gelişen teknolojilere karşı en dayanıklı meslekler, bu mesleklerin daha dayanıklı olduğuna dair dünyada yapılmış araştırmalara dair örnekler, meslek seçemesek bile geliştirmemiz gereken özellikler, yapay zekâya yenik düşmesi kaçınılmaz meslekler ve L'or ile çekirdek bilgiler bu bölümde.

Yeni Medya 451'in sezon finalinde Can Öz ve Ümit Alan, ChatGPT 4o'yu anlatıyor. Bu bölümde, yapay zekâ temelli dil modeli olan ChatGPT'nin son versiyonu olan GPT 4o, önceki versiyonlara göre daha güvenli mi, ismindeki "o" nereden geliyor gibi sorulara cevap arıyor ve "Yapay Zekâ Halüsinasyonu" kavramını öğrenip, iki ChatGPT 4o modelinin birbiriyle sesli şekilde iletişim kurmasına tanıklık ediyoruz. Programın son bölümünde ChatGPT 4o gibi dil modellerinin çeşitli sektörlerdeki istihdamı etkileyip etkilemeyeceği ile Scarlett Johannson'ın OpenAI şirketiyle olan davası tartışılıyor. Kapanışı ise üstüne bu kadar konuştuğumuz ChatGPT’ye bırakıyoruz.