Wallet & Van Weezel over de joodse wereld

Wat betekent “Joods zijn” in Nederland anno nu? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken hoe joodse cultuur, identiteit en verbondenheid vorm krijgen. Aanleiding is een rapport van het Joods Maatschappelijk Werk over de toekomst van Joods Nederland. In deze aflevering een verkenning van een gemeenschap die bestaat uit vele werelden, met de onderliggende vraag: hoe ziet de toekomst eruit?

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de ontwikkelingen rond de oorlog tussen Israël en de VS tegen Iran. Wat doet de politiek in Israël? En wat betekent de invoering van de doodstraf daar? Daarnaast analyseren ze het debat in Nederland. Aan de hand van recente uitspraken, bespreken Natascha en Bart hoe geweld tegen Israël soms wordt gerelativeerd of gerechtvaardigd. Waar ligt de grens tussen uitleg en legitimering?

Wanneer komt kritiek op Joden of Israël van binnenuit, en wanneer wordt dat ‘Joodse zelfhaat’ genoemd? Joodse zelfhaat is een beladen begrip, dat al meer dan een eeuw discussie oproept. Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken waar het idee vandaan komt en hoe het vandaag wordt gebruikt. Over assimilatie, identiteit en interne kritiek. En over de vraag: wanneer is kritiek een vorm van betrokkenheid, en wanneer raakt die aan afwijzing van de eigen groep?

Antisemitisme is niet iets van het verleden. De recente aanslagen in Nederland laten zien dat het nog altijd bestaat. Hoe kan dat, in een land dat zichzelf graag als tolerant ziet en pretendeert een open en vrije samenleving te zijn? Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Wat troffen Joodse overlevenden aan bij terugkeer? Waarom duurde het zo lang voordat hun verhalen werden gehoord? En welke vorm nam antisemitisme aan na 1945?

Donald Trump presenteerde zich als een van de grootste bondgenoten van Israël, maar veel Amerikaanse Joden stonden juist kritisch tegenover hem. Hoe valt die paradox te verklaren? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de relatie tussen Amerikaanse Joden, Israël en de Amerikaanse politiek. Ze kijken naar evangelische steun voor Israël, de rol van identiteit in verkiezingen en de vraag wanneer steun aan Israël solidariteit is en wanneer het vooral een projectie van eigen politieke agenda’s wordt.

Wat heeft het Joodse feest Poerim te maken met het huidige Iran? In het Bijbelboek Esther speelt het verhaal zich af in het oude Perzië, waar een Joodse minderheid balanceert tussen integratie, macht en dreiging. Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan dieper in op de huidige oorlog met Iran en bespreken onder meer hoe dit samenhangt met het verhaal van Poerim.

Wanneer is steun aan Israël oprechte solidariteit en wanneer speelt projectie of is er sprake van een verborgen agenda? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken verschillende vormen van een pro-Israël-houding: van liberale en geopolitieke tot religieuze motieven. Ze onderzoeken de dunne lijn tussen betrokkenheid en idealisering.

Wanneer is steun aan Joden oprechte solidariteit, en wanneer wordt het filosemitisme: een positief klinkend beeld dat Joden toch apart zet? Hoe dichtbij ligt filosemitisme eigenlijk bij antisemitisme? Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken waar filosemitisme vandaan komt, welke historische lagen erin zitten en hoe het vandaag terugkomt in politiek, religie en het dagelijks leven.

De huidige spanningen tussen Iran en Israël roepen de vraag op hoe het gaat met de Joodse gemeenschap in Iran. Waar komen de Joden in Iran vandaan, hoe groot was die gemeenschap, wat veranderde er door de oprichting van Israël en later door de Islamitische Revolutie, en hoe is de situatie nú?

Natascha van Weezel en Bart Wallet zijn weer terug na een winterstop. In deze start van een nieuwe wekelijkse reeks een terugblik op de winter. Wat is er gebeurd in de Joodse Wereld in de tussentijd? Hoe gaat het in het Midden-Oosten? Hoe ziet het nieuwe regeerakkoord eruit wat betreft maatregelen tegen antisemitisme en het beleid rond Israël?

In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek over 2025. Van Gaza tot Bondi Beach, van de Dam in Amsterdam tot Jeruzalem. Hoe ging het met de Joodse wereld dichtbij en verder weg? Gasten zijn Keren Hirsch, Rob Oudkerk en rabbijn Albert Ringer.

In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek over 2025. Van Gaza tot Bondi Beach, van de Dam in Amsterdam tot Jeruzalem. Hoe ging het met de Joodse wereld dichtbij en verder weg? Gasten zijn Keren Hirsch, Rob Oudkerk en rabbijn Albert Ringer.

Van Hebreeuwse inscripties op oude grafstenen tot moderne cursussen Hebreeuws in buurthuizen en universiteiten. Van Mokum en mediene tot straatnamen, synagogen en culturele instellingen. Hoe klinkt en verschijnt Hebreeuws in Nederland en in Amsterdam in het bijzonder? Bart Wallet laat samen met Natascha dat het Hebreeuws is een taal die je in Nederland al eeuwen kunt tegenkomen.

Bart Wallet bezocht Parijs en vertelt over de joodse gemeenschap aldaar en de Tunesische joden die vermoord zijn in de Tweede Wereldoorlog. Het is onrustig in Europa. Natascha van Weezel en Bart Wallet nemen de stand van zaken op: een bommelding bij een synagoge, een aanval op een Italiaanse krantenredactie, de vraag hoe we antisemitisme aanpakken in Amsterdam en de boycot van het songfestival door verschillende landen vanwege de deelname van Israël. Tenslotte een terugblik op leven en werk van regisseur Frans Weisz die afgelopen week overleed.

Van Bijbels Hebreeuws tot modern Ivriet. Bart Wallet en Natascha van Weezel bespreken de geschiedenis van de Hebreeuwse taal en het gebruik ervan in de synagoge, in de Bijbel, of op straat in Tel Aviv.

Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de actualiteit rond Israël. Wat gebeurde er recent in Libanon en hoe kijkt de Israëlische samenleving naar het geweld van kolonisten op de Westelijke Jordaanoever? Ook bespreken ze de nieuwe documentaire Palestijnen zijn Joden. In deze documentaire - te zien bij de Joodse wereld van de EO - wordt het Israëlisch-Palestijnse conflict bekeken vanuit een ongewoon perspectief: dat van een oorlog tussen broeders en een gedeelde, verborgen oorsprong.

Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken deze keer in de wereld van het Jiddisch. Wat is de geschiedenis van deze taal en wat is het verschil met het Hebreeuws? Welke talen spraken en spreken Joden eigenlijk? En wat maakt deze taal speciaal volgens Bart en Natascha?

Natascha van Weezel en Bart Wallet blikken terug op de herdenking van de Kristallnacht en ze bespreken de ophef rond het Concertgebouw en de afzegging van het Chanoeka concert. Bart Wallet reisde recent naar Oost-Europa. Is er een verschil tussen de houding van Oost-Europese landen en de West-Europese landen als het over Israël gaat? Op vier november was het dertig jaar geleden dat Yitzak Rabin werd vermoord. Wat is er overgebleven van zijn erfenis?

Waarom is Jeruzalem zo’n belangrijke en symbolische stad niet alleen voor het Jodendom, maar ook voor Islam en Christendom? Bart Wallet en Natascha van Weezel gaan in gesprek over de betekenis van deze stad. Waarom is deze stad zowel een bron van geloof als een bron van strijd en conflict? En welke rol speelt de stad in de huidige conflicten tussen Israël en Palestijnen.

Wat betekent het anti-Israël- sentiment op Nederlandse universiteiten? Welke rol speelde de oorlog Israël-Gaza en het toenemende antisemitisme in de afgelopen verkiezingen? Hoe is het in Israël na het vrijlaten van de gijzelaars? Wat is de huidige status van het vredesplan? Daarover gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet met elkaar in gesprek.

Wat is de relatie van de Gazastrook tot Israël? Waarom is het van betekenis? Hoe kan het dat dit kleine stukje land ons allemaal zo bezighoudt? Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken diep in de geschiedenis van Gaza: van de Oudheid, via de Middeleeuwen naar de moderne tijd, met extra aandacht voor de Gazastrook sinds 1948, toen het gebied een cruciale rol kreeg in het Israëlisch-Palestijnse conflict.

De laatste nog levende Israëlische gijzelaars die Gaza werden vastgehouden zijn eindelijk weer thuis in Israël. Natascha van Weezel en Bart Wallet praten hierover door. Wat betekent de vrijlating van de gijzelaars voor Israël, voor het Midden-Oosten en voor ons hier in Europa? Hoe ziet het vredesplan van president Donald Trump voor Israël en Gaza eruit? En wie waren de onderhandelaars achter het bestand?

De ontwikkelingen in het Midden-Oosten volgen elkaar snel op. Ook hier in Europa zet de oorlog in Gaza de verhoudingen op scherp. Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken het vredesvoorstel van Trump, blikken terug op de gebeurtenissen van de afgelopen week en ze kijken vooruit. Staat de wereld dichter bij vrede of zijn we een rode lijn gepasseerd?

De ontwikkelingen rondom Israël en Gaza en de felle reacties, debatten en acties, zorgen ervoor dat veel joden zich onveilig voelen, ook in Nederland. Hoe gaat het met joden in de Nederlandse samenleving? Natascha van Weezel en Bart Wallet praten hierover door. Ook bespreken ze het 350-jarige jubileum van de Portugese Synagoge in Amsterdam en er zijn felicitaties aan het adres van opperrabbijn Jacobs die 50 jaar werkzaam is als rabbijn.

Deze week was het Rosh Hashana of Joods Nieuwjaar. Het jaar 5786 is begonnen. Dit is ook de aftrap van een nieuwe reeks gesprekken van Natascha van Weezel met Bart Wallet over de Joodse wereld. Bart en Natascha starten met een verkenning van de recente ontwikkelingen in Israël. Daarnaast gaat het over de erkenning van de Palestijnse staat en een vooruitblik op Jom Kippoer of Grote Verzoendag.

Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de begrippen zionisme en antizionisme. Wat is geschiedenis achter deze begrippen en welke betekenissen staan centraal in het huidige debat? Aanleiding is het incident rond Douwe Bob die wegliep bij een concert waar hij ‘zionistische’ posters zag hangen. Dit is de laatste uitzending voor de zomervakantie. In september zijn Wallet en van Weezel weer terug.

Voelen joden zich nog veilig in Nederland? Hoe ervaart de joodse gemeenschap het anti-Israël sentiment in het progressieve deel van de samenleving? Wat is de afdronk van het congres van PvdA/GroenLinks? En wat is er aan de hand op universiteiten en in de culturele sector? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken deze vragen. Naast het gesprek over recente gebeurtenissen in Nederland kijken ze ook naar Israël: Hoe groot is de kans op een wapenstilstand in Gaza?

Israël heeft Iran aangevallen. Wat is het verhaal achter deze aanval? Bart Wallet en Natascha van Weezel gingen direct na de aanval van Israël op Iran met elkaar in gesprek hierover. In deze tweede aflevering van dit gesprek gaan ze dieper in op de geschiedenis van de vete tussen Israël en Iran. Welke beelden leven er over en weer van elkaar? Waar staat Iran met de ontwikkeling van een kernbom? Wat wil Iran? En hoe reageert Israël?

Israël heeft Iran aangevallen. Wat is het verhaal achter deze aanval? Wat zijn de reacties en wat betekent deze aanval en de tegenaanval van Iran voor de conflicten in het Midden-Oosten? Bart Wallet en Natascha van Weezel zijn weer terug na enkele maanden afwezigheid vanwege zwangerschapsverlof van Natascha van Weezel. Ze duiken direct in de achtergronden van de recente gebeurtenissen rond Israël.

Yom Hashoa is de joodse dag ter herinnering aan de Sjoa en het heldendom. Op deze dag kwamen in 1943 de Joden in het getto van Warschau in opstand tegen de nazi's. Deze dag valt dit jaar op 23 en 24 april. Bart Wallet en Natascha van Weezel gaan in op de geschiedenis en betekenis van deze herdenking. Yom Hashoa zoekt de verbinding met de volgende generaties. Natascha van Weezel vertelt wat het betekent om tot de derde generatie overlevers te behoren.

De relatie tussen joden en moslims gaat terug tot het begin van de Islam. Bart Wallet vertelt aan Natascha van Weezel over de historische en theologische ontwikkelingen in deze relatie. In welke mate grijpt de islam terug op het joodse geloof? Hoe is de relatie tussen moslims en joden door de eeuwen heen? En hoe ziet de relatie er nu uit? Wat zijn de ervaringen van Natascha van Weezel na 7 oktober? Verandert de relatie tussen moslims en joden in Nederland door wat er in Israël gebeurt?

Hoe werkt dat precies in het jodendom als je een niet-joodse partner hebt? En hoe zit het met relaties als de echtelieden bij een verschillende stroming in het jodendom horen? Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan hierover in gesprek met elkaar. Wat zijn de do’s en dont’s bij relaties waar één van de twee joods is?

Bart Wallet en Natascha van Weezel vervolgen het gesprek over de joodse geschiedenis van Oekraïne. Dit keer staat de periode na de Tweede Wereldoorlog centraal. Wat waren de uitdagingen voor Oekraïne na 1945? Hoe pakte de onafhankelijkheid uit - na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie - voor de joden in Oekraïne. Hoe ontwikkelde de band van Oekraïne met Israël zich? En hoe ziet de situatie er nu uit in oorlogstijd? Wat betekent het dat President Zelenksy zelf joods is en wat is zijn band met de joodse gemeenschap?

Vanaf het NPO-podcastfestival - met publiek in de zaal - gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet met elkaar in gesprek. Het bestand in Gaza is weer van tafel. Wat betekent dit? Hoe kijkt Bart Wallet naar het besluit van de UvA – waar hij hoogleraar is - om de banden met de Hebrew University in Jeruzalem te verbreken? Het Joods museum heeft een tentoonstelling over het jodendom en seks. Hoe zit dat precies? En kan naakt in het Joods museum wel of niet? Tenslotte beantwoordt Natascha de vraag van een luisteraar wat zij zou doen als ze het voor het zeggen had in Israël.

Oekraïne is volop in het nieuws. Het land heeft een rijke joodse geschiedenis. In dit eerste deel over joods in Oekraïne gaan Bart van Weezel en Natascha van Weezel in gesprek over de joodse geschiedenis van dit land. Hoe verliep deze geschiedenis en hoe is deze geschiedenis verbonden met die van Polen, Rusland en Litouwen?

Natascha van Weezel en Bart Wallet staan stil bij het overlijden van Dieuwertje Blok en haar rol voor de joodse wereld. Ze bespreken de recente ontwikkelingen rond Israël en Gaza. Deze week werd ook de inzending van Israël bekend voor het Eurovisie Songfestival in Basel. Wat is de boodschap van het lied dit jaar? En natuurlijk is er aandacht voor het Poerimfeest en er was een speciaal ‘Poerimspil’ dat in Amsterdam is opgevoerd in het Jiddisch.

De eerste joden die in de zeventiende eeuw arriveerden hebben Nederlandse wortels. Hoe dat precies zit, vertelt Bart Wallet aan Natascha van Weezel in deze aflevering over de joodse gemeenschappen in de Verenigde Staten. Hoe ziet de geschiedenis van deze gemeenschappen eruit? Wat is de toekomst van het Jodendom in de Verenigde Staten, en hoe hangt deze toekomst samen met de ontwikkelingen in Israël? Wat betekent de komst van president Trump voor de Joden, en in hoeverre kan hem antisemitisme worden aangerekend?

De Duitse verkiezingen betekenden winst voor de AFD. Bart Wallet las het hele verkiezingsprogramma van deze partij om erachter te komen in welke Duitse politieke traditie deze partij staat. Wat betekent de winst van de AFD voor de joodse gemeenschap in Duitsland? Verder bespreken Natascha van Weezel en Bart Wallet joods nieuws uit Nederland. Harmen Snel – bekend van het tv-programma Verborgen Verleden - gaat met pensioen. Hij heeft veel betekend voor de joodse genealogie. En Natascha van Weezel en Bart Wallet kijken naar de laatste ontwikkelingen in Israël rond het bestand in Gaza. Hoe is er in Israël gereageerd op de terugkeer van de vermoorde kinderen en moeder van de Bibas-familie? Natascha van Weezel schreef hierover een persoonlijke column.

Hoe zit het met de verschillende joodse stromingen? Wat zijn dan precies de verschillen? Wat is er gebeurd met de Joodse wijken die er voor de oorlog in heel Europa waren en welke joodse stromingen zijn er in Nederland? Bart Wallet en Natascha van Weezel bespreken dit keer de verschillende stromingen, steden, gebieden en tradities in het jodendom.

Wat betekenen de uitspraken en plannen van president Trump voor de joodse wereld? Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan hierover in gesprek. Ook kijken ze naar het bestand rond Gaza en de vrijlatingen van gijzelaars. Welke ontwikkelingen zien ze? Daarnaast bespreken Bart en Natascha een recent verschenen boek en een nieuwe film. Emile Schrijver en Ruth Peeters schreven het boek ‘Ooggetuigen van het antisemitisme’, en Frans Bromet maakte de film ‘Nazaten’ over joden in Suriname. Bart Wallet werkte mee aan deze film.

Wat is de rol van christenen bijvoorbeeld als het gaat over joden-vervolging en antisemitisme? Deze vraag van een luisteraar is aanleiding voor een aflevering over de geschiedenis van de manier waarop christenen joden bejegenden. Hoe werden het christendom en het jodendom twee afzonderlijke religies? Hoe veranderde de Tweede Wereldoorlog de relaties tussen joden en christenen? Hierover gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel met elkaar in gesprek.

Natascha van Weezel en Bart Wallet blikken terug op de herdenkingen van de Holocaust in Nederland en in Polen. Verder bespreken ze de situatie rond Israël en Gaza, het bestand en de vrijlating van de gijzelaars. En wat betekent de verkiezing van Donald Trump als president van de Verenigde Staten voor de joodse wereld?

Dit jaar is het tachtig jaar geleden dat Auschwitz werd bevrijd. Hoe gaat de herdenking in Auschwitz er uit zien? Wat is de geschiedenis van deze herdenking? Hoe kijken Natascha van Weezel en Bart Wallet hiernaar. De ontvangst in Nederland van de overlevenden van de Holocaust kent een pijnlijke geschiedenis. Zo was het niet vanzelfsprekend dat degenen die terugkwamen naar Nederland hun spullen en huizen terugkregen. Daarover gaat ook de film Bewariërs die in het kader van de herdenking te zien is bij de EO. Bart Wallet heeft meegewerkt aan de film. Natascha heeft de film bekeken. Wat valt haar op?

De eerste drie gijzelaars zijn terug in Israël. De gevechten in Gaza zijn gestaakt. Hoe hebben Natascha van Weezel en Bart Wallet de afgelopen dagen gekeken naar het nieuws over het bestand in Gaza? Wat zijn de reacties in de Joodse wereld dichtbij en verder weg op het bestand? Hoe nu verder? Is dit bestand een opmaat naar vrede of een tijdelijke onderbreking van de oorlog? Wat is het vooruitzicht voor Gaza en voor Israël?