Scientias Podcast

In de 37ste Scientias Podcast duiken Diederik en Krijn naar grote diepte in de aarde, tot wel 350 kilometer, ze bespreken een boek met de titel 'De race om het majoranadeeltje' van Gerard Janssen én ze leggen uit hoe we nou eigenlijk weten hoe het binnenste van de aarde eruitziet.  https://scientias.nl/meer-dan-mooi-diamanten-blijken-chemische-processen-te-bevriezen/ (en de link naar het onderzoek: http://dx.doi.org/10.1038/s41561-025-01791-4 )https://podcastfestival.nl/  00:00 Intro01:00 Chaos op het podcastfestival met wiskundige Nicos Starreveld02:23 Boekbespreking: De race om het majoranadeeltje van Gerard Janssen08:27 2012 zou het majoranadeeltje gevonden zijn door de onderzoeksgroep van Leo Kouwenhoven15:14 Diamanten uit de krochten van de aarde: hoe kunnen geologen vertellen wat er diep in de aarde gebeurt?33:03 Inge Lehman ontdekte golven in de aarde in 1936 en dat de kern vast is34:27 De samenstelling van magma en het ontstaan van een diamant37:22 Koolstof, de verschillende mineralen in het zonnestelsel en platentektoniek45:03 Diamanten uit de Voorspoedmijn49:21 AfsluitingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Diederik en Krijn hebben het over mastodonten en hoe mitochondriaal DNA gebruikt wordt om afstamming te bepalen. Ook gaat het over de zoektocht naar buitenaards leven, als deep dive na de ontdekkingen op Mars waar Diederik onlangs nog een short over maakte. https://scientias.nl/de-mastodonten-hebben-een-veel-complexere-geschiedenis-dan-gedacht-en-daar-kunnen-we-nu-nog-van-leren/  (link naar onderzoek: https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adw2240 ) https://scientias.nl/zijn-dit-de-eerste-echte-sporen-van-leven-op-mars-marsrover-vond-mysterieuze-klontjes-die-mogelijk-van-organische-oorsprong-zijn/ (link naar onderzoek: https://doi.org/10.1038/s41586-025-09413-0 ) https://scientias.nl/teken-van-leven-gevonden-op-mars-hoe-dan-short/  https://podcastfestival.nl/ 00:00 Intro00:47 Podcastfestival, we staan er op 28 september 2025 in Amsterdam in de Tolhuistuin met het thema 'Chaos'01:34 Dino's? Nee! Vliegende reptielen, een rectificatie03:32 Mastodonten en hoe mitochondriaal DNA (mtDNA) een nieuw verhaal vertelt13:59 40 jaar geleden: Carl Sagans boek Contact kwam uit17:28 Hoe is het leven ontstaan?24:00 Hoe suiker karamelliseren te maken heeft met leven of juist niet29:43 Eisen aan een ster voor het ontstaan van leven35:02 Aardbevingen en vulkanen36:18 Waar kan je leven dan wél vinden? Op exoplaneten!43:14 Wat zegt een exoplaneet over buitenaards leven? Zuurstof?49:08 Stel je draait het om: hoe zou buitenaards leven weten of er leven is op aarde52:37 AfsluitingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Altijd al willen weten hoe CRISPR nou werkt? Hoe knippen we genen heel precies? Diederik legt het uitgebreid uit in de 35ste Scientias Podcast. Daarnaast heeft Krijn het over hoe we weten hoe twee dinofossielen aan hun einde kwamen. 00:00 Intro00:54 Nieuwe muziek: Lara, geen AI!01:11 Hoe weet je nou hoé een dino aan z'n einde kwam? Nou zo..06:25 Hoe weet je dan dat het een storm was waardoor ze aan hun einde kwamen?11:31 CRISPR, hoe werkt dat nou?17:45 Voorbeeld verkeerde eiwitten: sikkelcelanemie21:15 Wat is een gen precies?21:46 Hoe gaat het ‘knippen’ in zijn werk?30:25 Waarom gebruiken we dit niet overal37:34 Snelle Nobelprijs voor Jennifer Dounda en Emmanuelle Charpentier en waarom het zo lang duurt voordat er meer vrouwen een Nobelprijs krijgen40:25 Afsluiting De linkjes naar de onderzoeken zelf: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2426094122  http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2025.08.006 See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de 34ste Scientias Podcast gaan Krijn en Diederik in op onderzoek naar een heel oude schedel uit Griekenland en hoe je nou bepaalt hoe oud iets is. En nee, dat is niet zo makkelijk. Daarna duikt Diederik in de vraag wat er nou van klopt van het nieuwsbericht over de klimaatvriendelijkheid van elektrische auto's. 00:00 Intro01:33 Schedel van mensachtige: hoe oud is ie nou eigenlijk?17:55 Elektrische auto's zijn beter, minder CO2, etc. Hoe is dat laatste Amerikaanse onderzoek nou gedaan?36:04 Aanprijzing voor benzine-auto43:23 Transport van fossiele brandstoffen over de oceanen: wel 40 procent van alle bewegingen van vrachtschepen45:46 Afsluiting Links naar onderzoeken: https://dx.doi.org/10.1016/j.jhevol.2025.103732  http://dx.doi.org/10.1021/acs.est.5c05406 See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik en Krijn over lichtvervuiling en wat dat voor vogels doet én over fotosynthese en waarom het zo lastig is dat na te maken.  Vogels en lichtvervuiling: https://scientias.nl/vogels-staan-eerder-op-en-gaan-later-naar-bed-door-lichtvervuiling/ (link naar onderzoek: http://dx.doi.org/10.1126/science.adv9472 ) Kunstmatige fotosynthese? https://scientias.nl/we-zijn-nu-een-stapje-dichter-bij-kunstmatige-fotosynthese/ (link naar onderzoek: http://dx.doi.org/10.1038/s41557-025-01912-x ) https://scientias.nl/jij-bestaat-omdat-water-op-mickey-mouse-lijkt-short/ 00:00 Intro02:22 Lichtvervuiling 08:13 Kunnen wij fotosynthese nadoen10:46 Deep dive fotosynthese20:47 Hoe werken je spieren23:34 Wat heeft dit met energie te maken42:13 Concluderend:43:12 Als het zo efficiënt is, waarom willen we fotosynthese dan nabootsen?45:57 Mickey Mouse & afsluiting Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze 32ste aflevering van de Scientias Podcast komen we aan bij oneindig en hoe dat nou zit in de wiskunde. Heel interessant en misschien duizelingwekkend, maar wel op een fijne manier! Poepende pijlstromvogel (het ondezoek zelf: http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2025.06.058 ) 00:00 Intro Scientias Podcast 3200:58 Tipje van de sluier over oneindigheid02:36 Nieuwtje over gestreepte pijlstormvogel en opstijgend poepen07:42 Oneindigheid08:51 Is het universum oneindig?11:37 Hoe jong was Diederik toen hij na ging denken over grote getallen?14:54 Hoe gaat dit rijtje verder?: 1, 2, 4, 8, 16, ...26:14 Hilberts Hotel39:28 De kardinaliteit van de verzameling is gelijk44:39 Wat hebben we hier nou eigenlijk aan?51:42 AfsluitingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

  Shownotes: Cacaoproductie: https://scientias.nl/die-lekkere-reep-chocola-veroorzaakt-een-hoop-co2-uitstoot-gelukkig-is-er-een-simpele-oplossing/  (het onderzoek zelf: https://doi.org/10.1038/s41893-025-01608-7 ) De link waar Diederik het over heeft, de berekening achter de Fermi-papiertjes voor de Trinity-test: https://arxiv.org/pdf/2103.05784 00:00 Intro 00:20 Diederik: we gaan echt ooit naar oneindigheid toe!00:40 Getalintuïtie, daar werken we nu eerst aan02:10 Die lekkere reep chocola veroorzaakt een hoop CO2-uitstoot. Gelukkig is er een simpele oplossing05:40 Nog steeds geen oneindigheid, maar waarom zijn grote getallen zo interessant?08:42 Interessante getallen, bestaan die eigenlijk wel?15:20 Grote getallen die we in het dagelijks leven gebruiken (zoveel miljard, etc)27:40 Enrico Fermi, Manhattan-project, en meer34:14 Wat doen we zelf met grote getallen? In het dagelijks leven?40:12 Mediaan, gemiddelde, hoe zit het ook weer?49:20 Hoeveel deeltjes zijn er in het universum?52:44 De opmaat naar het meest unieke dat je kunt doen01:06:26 Afsluiting Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering gaat Diederik uitleggen hoe het zit met wiskundig bewijs. De grote getallen die beloofd waren die komen volgende week! 00:00 Intro, toch?01:30 Diederik legt uit waar zijn liefde voor getallen vandaan komt03:24 Bach? Muziek? Getallen?03:49 Verhoudingen! Ja, die zijn belangrijk06:38 Foutje in vorige aflevering over 9*10^-3107:16 Getallen, cijfers, nummers... wat is het verschil?21:55 Intro!22:15 Oudste gesteentes in Canada!24:42 Isotopen en oude gesteentes: Diederik legt het uit30:20 Planetarium Mercurius in Dordrecht, veiling van een meteoriet!31:30 Grote getallen! Nee toch niet, wiskundig bewijs: hoe maak je dat?01:04:04 Het einde, tot de volgende keer!See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de 29e Scientias Podcast duikt Diederik dieper in de wereld van de getallen. Opweg naar de oneindigheid laat hij je zien hoe je grote getallen kunt maken en dat allemaal op weg naar de oneindigheid. Een onderwerp waar menig wiskundige zichzelf gek op heeft gezwoegd. Ook als je niks met getallen hebt is deze serie helemaal voor jou en het is een feest voor de getallofielen onder ons.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de 28e Scientias Podcast duikt Diederik in de wereld van de getallen. Opweg naar de oneindigheid laat hij je zien dat getallen alles met cultuur te maken hebben. We beginnen lekker ontspannen met een duik in de geschiedenis en we gaan kijken waarom getallen zo van belang zijn. De volgende weken gaan we het hebben over hoe je grote getallen kunt maken, gaan we bijzondere getallen zien en dat allemaal op weg naar de oneindigheid. Een onderwerp waar menig wiskundige zichzelf gek op heeft gezwoegd. Ook als je niks met getallen hebt is deze serie helemaal voor jou en het is een feest voor de getallofielen onder ons. #scientias #wetenschap #science #nederlands #dutchSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Scientias-podcast komen we aan het einde van onze lange zoektocht naar een van de grootste intellectuele reizen die de mens ooit afgelegd heeft. De zoektocht waar alles van gemaakt is. We begonnen met de oude beschavingen en wat zij elementen vonden, via de uitvinding van de moderne scheikunde, kwamen we uit bij het periodiek systeem der elementen. Daarna zijn we diep de atoomkern in gegaan en hebben we ontdekt hoe we als echte alchemisten nu nieuwe elementen kunnen maken. Deze week het laatste hoofdstuk. De zoektocht naar hoe we het periodiek systeem af kunnen maken. Welke elementen kunnen we nog vinden en hoe maakt men nieuwe elementen? We gaan opzoek naar een stukje stabiliteit in een radioactieve wereld. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanwege de vakantie presenteert Diederik de aflevering alleen en is Krijn met welverdiende vakantie. Daarom gaan we deze aflevering alleen de diepte verder in met onze zoektocht naar waar alles van gemaakt is. De grootste zoektocht die de mens ooit ondernomen heeft gaat haar een-na-laatste hoofdstuk in. We gaan nu kijken of we de alchemistendroom kunnen verwezenlijken door elementen te veranderen. Lood in goud veranderen is nu gewoon iets dat wetenschappers kunnen doen. Maar hoe werkt dat? Welk element was als eerste door de mens gemaakt (het is niet wat je denkt)? Kortom we duiken dieper het periodiek systeem in.  Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

00:00:00 Intro00:01:37 Luisteraarsvraag: 'hoe kunnen we CO2 uit de lucht halen en kunnen we hier brandstof van maken?'00:14:33 Het verhaal waar alles van gemaakt is: de elementen01:06:30 De trans-uraniumelementen. Tja, is het nou nooit af? Volgende week verder!01:07:10 Outtro en tot de volgende keer!See omnystudio.com/listener for privacy information.

Diederik en Krijn duiken in een van de grootste kennismomenten van de menselijke geschiedenis, namelijk de elementen. 00:00 Intro de nerdy wetenschapsvrienden!01:30 Hoeveel atomen zitten er in een teug lucht? (veel)05:40 Ai maakt podcasts: NotebookLM, is het wat?09:56 Diepe duik 2: op zoek naar het periodiek systeem11:34 Antoine en Marie Lavoisier, schilderij en David12:58 1772: verbranding buskruit verbeteren15:28 Wie vond prikwater uit? 16:45 Zuurstof, waarom heet het zo?20:00 Wat wij stikstof noemen33:45 Gassen wegen43:30 De grootvader van de klimaatwetenschappen45:20 AfsluitingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering hebben Krijn en Diederik het over de Proba 3-missie van ESA en doet Diederik een deep dive in de geschiedenis van de elementen. Dit is deel 1 van 3. 00:00 Intro met je druïdenpak, de zonnewende, solstice03:42 Hoofdstukken en de langste dag: 21 juni04:40 De zonnewende, hoe zit dat eigenlijk?13:10 ESA maakt zonsverduistering: Proba 317:00 Waar bestaat alles uit? Periodiek systeem, het begin51:15 Afsluiting  See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over hoe het komt dat we nu denken dat er misschien wel een nieuwe ijstijd komt in Europa, terwijl de rest van de wereld heel sterk opwarmt. Complex? Zeker! Ga lekker zitten en luister naar Diederiks uitleg. Kunstmatige intelligentie en techreuzen aan banden: https://scientias.nl/ai-expert-luidt-noodklok-we-moeten-de-macht-van-techreuzen-aan-banden-leggen/  De AMOC Trouwen 00:00 Intro03:35 Trouwen!16:25 AMOC, de Golfstroom, ijstijd!?! Hoe weten we dat eigenlijk? Of..47:15 Afsluiting Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en zelfs de val van het Kabinet van Dick Schoof. LSD-schimmel https://scientias.nl/amerikaanse-studente-ontdekt-een-schimmel-waar-de-uitvinder-van-lsd-jarenlang-tevergeefs-naar-heeft-gezocht/  Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 00:00 Intro 00:38 Goed Nieuws voer het klimaat, vragen over kernenergie: de SMR's01:10 De natuurkunde achter de val van kabinet Schoof 113:37 LSD? Ja of nee? De ontdekking van LSD door Hofmann20:50 China: 1 procent minder CO2-uitstoot 30:37 Staartje van de kernenergie-deepdive: Thorium34:44 Vraag over de SMR's of small modular reactors, kunnen we die van duikboten niet gebruiken?51:40 AfsluitingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week. Deel drie over kernenergie: thorium! Natriumbatterij https://scientias.nl/deze-nieuwe-brandstofcel-maakt-elektrisch-vliegen-misschien-eindelijk-haalbaar/  Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook  00:00 Intro 02:12 De Aardappel, het is een feestdag!20:09 Elektrisch vliegen, natte natriumbatterij25:04 Thoriumreactoren, waarom zijn ze er nog niet?34:40 Waarom komt thorium meer voor op aarde dan urarium?40:36 Hoe wérkt een thoriumcentrale nou eigenlijk? Of gesmoltenzoutreactor59:30 AfsluitingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Deel twee over kernenergienieuws over de journalistiek https://scientias.nl/40-miljoen-koppen-onthullen-dat-online-journalisten-in-de-afgelopen-20-jaar-iets-anders-zijn-gaan-doen/ https://scientias.nl/wetenschappers-pluizen-drollen-van-nederlandse-wolven-uit-om-erachter-te-komen-wat-die-nu-eigenlijk-eten-en-de-resultaten-zijn-best-verrassend/ 00:00 Intro Aflevering 19 Scientias Podcast01:33 Wat eet de wolf in Nederland? 05:22 Clickbait, koppen van nieuwsberichten17:42 De voor- en nadelen van kernenergie48:48 AfsluitingVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

Diederik legt het uit! En meer, zoals bacteriën in cleanrooms, temperatuurrecords door klimaatverandering en omstreden wetsvoorstellen. De schoonste plekken op aarde… zijn zelfs niet helemaal schoon-schoon: https://scientias.nl/opmerkelijke-ontdekking-in-de-allerschoonste-kamers-op-aarde-26-soorten-bacterien-die-we-nog-nooit-eerder-hebben-gezien/ Omstreden wetsvoorstellen die toch acceptatie krijgen na invoering: https://scientias.nl/er-gebeurt-iets-geks-in-de-samenleving-als-ministers-omstreden-wetten-toch-invoeren/ Komen die temperatuurrecords door klimaatverandering? https://scientias.nl/komen-die-temperatuurrecords-door-klimaatverandering/00:00 Intro: de onderwerpen, oa. kernenergie, hoe werkt het nou?02:19 Superultracleanrooms: toch bacteriën?09:52 Komen temperatuurrecords door klimaatverandering?28:38 Beleid, wat gebeurt er als het ons in onze persoonlijke vrijheid inperkt?32:45 Kernenergie deel 1: Hoe werkt een kerncentrale?33:13 Het niet-citaat van Einstein55:01 Zwaar water? (film: The Heroes of Telemark)59:54 AfsluitingVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.We duiken in een luisteraarsvraag over de sterrenhemel.Diepzeekennis: https://scientias.nl/bizarre-statistiek-bijna-66-procent-van-het-aardoppervlak-hebben-we-nog-nooit-gezien/  Zoenen met gluten https://scientias.nl/mag-je-zoenen-na-een-broodje-gluten-dit-zegt-de-wetenschap/ Rijkste 10 procent: https://scientias.nl/de-rijkste-10-procent-draagt-bij-aan-twee-derde-van-de-opwarming-van-de-aarde/ Duikende oude(re) dames: https://scientias.nl/deze-oude-dametjes-kunnen-tot-achttien-meter-diep-duiken-zonder-zuurstof-het-is-alsof-ze-een-superkracht-hebben/00:00 Intro00:35 De Luisteraarsvraag van Bertus01:25 We hebben slechts... nou ja, de provincie Groningen onderzocht ten opzichte van de wereldzeeën06:10 Tot 18 meter diep duiken? Een Zuid-Koreaanse vrouwengroep kan het09:01 De 10 procent die verantwoordelijk is voor 66 procent van de opwarming17:10 Zoenen met coeliakie20:46 De luisteraarsvraag: als er ontelbare sterren zijn, waarom is de nachtelijke hemel dan toch donker? 39:11 Afsluiting: kijk sterren op SchiermonnikoogVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Hubble https://scientias.nl/35-jaar-hubble-een-mijlpaal-in-onze-blik-op-het-universum/Beukenbladziekte https://scientias.nl/wat-doet-de-beukebladziekte-en-waarom-is-het-bedreigend-voor-europa/ De wetenschap achter het nieuws. De stroomstoring in Spanje.Aurora-test: https://www.youtube.com/watch?v=LM8kLaJ2NDU Vleesetende rups met insectenjas. https://scientias.nl/een-macabere-camouflage-deze-nieuwe-rupsensoort-hult-zich-in-de-resten-van-dode-insecten/ Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 00:00 Intro01:01 Hubble 35 jaar09:30 Rups die zich hult in overblijfselen13:37 Beukenbladziekte17:13 Hoe goed doet fotosynthese het in de nacht?17:40 Donker! Blackout! Spanje en een van de grootste stroomstoringen in de Europese geschiedenis20:13 Dynamo op je fiets23:07 Waarom hebben we 50Hz in Europa en 60Hz in de VS en Japan?25:34 Wat gebeurt er als je er een generator met een andere frequentie tussen zet?28:39 De kracht van het Europese netwerk zit in hoe groot het is30:03 Hernieuwbare dingen: is het nou handig?34:50 N-1 is geen probleem. Maar...46:50 Poef.. alles staat uit51:52 Hernieuwbare bronnen als probleem? 53:50 Einde!See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Het overlijden van Paus Franciscus en hoe hij zijn stempel op de wetenschap heeft gedrukt.Chimpansees die gefermenteerd fruit delen: https://scientias.nl/chimpansees-houden-wel-van-een-borreltje-voor-het-eerst-op-beeld-vastgelegd-hoe-ze-alcoholhoudend-fruit-delen/Chatbots die samenvattingen maken, (nog) niet zo goed: https://scientias.nl/pas-op-met-chatbots-die-een-studie-samenvatten-ze-generaliseren-te-veel-en-overdrijven-graag/ Voelen je hersens aan wanneer je wil gaan bewegen voordat je beweegt? https://scientias.nl/voelen-je-hersenen-aan-dat-je-wil-bewegen-voordat-je-dat-zelf-beseft/ 00:00 Intro01:05 Borrelende chimpansees03:26 Hoe zit het met onze vrije wil? Kunnen we zelf bepalen wat we willen doen11:56 Large language models en samenvatten18:04 Paus Franciscus overleed, wat is de wetenschappelijke kant van de paus?20:10 Paus Silvester de 2de bracht het Arabisch-Indisch cijferstelsel naar Europa20:53 Paus Benedictus in de 18de eeuw23:13 Dramatische momenten tussen Katholieke kerk en wetenschap, Galileo Galilei26:35 Siderius Nuncius30:53 De kerk was niet totaal tegen alle wetenschap; voorzichtig brengen!35:22 Had Galileo een enkelband?37:11 Hoe zag Franciscus de wetenschap? Klimaatakkoord Parijs!39:14 Ethische implicaties rond kunstmatige intelligentie39:41 De AI-Paus45:00 Wat is 'falsifiëren' nou precies?50:15 AfsluitingVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en FacebookSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Waar komt de naam vandaan en hoe spreek je het uit? TikTok thomasv682: Waarom spreek je het uit als sciensias en niet scienTias. Ik heb het aan de OG zelf gevraagd. Wetenschap achter het nieuws: China stopt zeldzame aardes. Computeren toch goed voor het brein? https://scientias.nl/meer-schermtijd-voor-opa-en-oma-computeren-beschermt-mogelijk-hun-brein/ Voetafdrukken: https://scientias.nl/nooit-eerder-gezien-voetafdrukken-van-dinosaurussen-met-een-knuppelstaart/ 00:00 Intro00:46 Hoe spreek je 'Scientias' nou uit?02:12 Latijn, hoe spreek je het uit? 06:35 Waar gaan we het verder over hebben?09:35 Oude mensen en digitale dingen14:18 Noord-Macedonië, Alexander de Grote zijn grootmoeder en oude steden17:46 Hoe werkt LIDAR? Light Detection and Ranging23:00 Dinosaurusvoetafdrukken, hoe blijft zo'n voetafdruk eigenlijk bestaan?27:59 De Deep Dive: zeldzame aardmetalen, onze afhankelijkheid van China30:39 Wat is er nou zo zeldzaam aan die grondstoffen? 35:17 Wat maakt een zeldzame aarde nou zo bijzonder? Atomen! Elektronen!42:40 Afsluiting Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

Shownotes:In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Sterke koffie, slappe koffie: https://scientias.nl/is-je-koffie-niet-sterk-genoeg-zo-zet-je-een-sterker-bakkie-met-zo-min-mogelijk-bonen/ Waarom gaat het soms niet goed met sportmomenten. https://scientias.nl/mis-je-net-die-penalty-als-het-spannend-wordt-dit-is-waarom-de-ene-sporter-beter-tegen-druk-kan-dan-de-andere/Interoceptie van Baby’s en een beetje een deep dive https://scientias.nl/drie-maanden-oude-baby-lijkt-zijn-eigen-hartslag-al-te-kunnen-waarnemen/ Vleermuizen die nergens botsen https://scientias.nl/hoe-vliegen-duizenden-vleermuizen-uit-een-grot-zonder-massaal-tegen-elkaar-te-botsen/ Wetenschap achter het nieuws van Tarieven: https://ustr.gov/issue-areas/reciprocal-tariff-calculations00:00 Intro01:07 Agenda van de podcast ;-)01:51 Koffie: hoe zet je nou sterkere koffie met minder koffie?05:32 Sport, stress, hoe dan?11:46 Baby's nemen al rond 3 maanden hun eigen hartritme waar11:47 ... en paard Hans!26:09 Vleermuizen en drukte29:01 Aandelenkoersen, heffingen en wat al niet meer: de formule erachter!41:40 AfsluitingVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Antidepressiva en hun werking https://scientias.nl/mensen-die-antidepressiva-slikken-lopen-veel-grotere-kans-op-plotse-hartdood/ https://scientias.nl/nieuwe-studie-wereldeconomie-stort-in-als-aarde-4-graden-opwarmt/ Economisiche kant van klimaatverandering. Pacemaker ter grootte van een rijstkorrel die vanzelf op lost: https://scientias.nl/nieuwste-pacemaker-is-kleiner-dan-een-rijstkorrel-en-lost-vanzelf-op/00:00 Intro00:32 Rectificatie, niet Dubois ontdekte de Flores-mens03:54 Clickbait? Nee, of bijna?05:55 Oplosbare minipacemakers voor baby's10:07 De economische kosten van klimaatverandering22:18 Mensen die antidepressiva slikken mogelijk meer kans op plotse hartdood, of valt het wel mee?27:38 Deep Dive: waar komt die maan nou vandaan?42:45 AfsluitingVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

Shownotes:In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week.Pinguins: https://www.youtube.com/watch?v=9dfWzp7rYR4 Lithium: https://scientias.nl/gebied-waar-lithium-gewonnen-kan-worden-veel-droger-dan-modellen-aangeven-en-dat-kan-een-grote-impact-hebben-op-de-energietransitie/ Waarom plopt een biertje?https://scientias.nl/plop-zegt-het-biertje-als-je-het-opent-maar-wat-gebeurt-er-dan-eigenlijk-precies/ Hoe ongezond is zomertijd?https://scientias.nl/de-klok-verzetten-slecht-voor-je-gezondheid-onzin-zeggen-deze-wetenschappers-het-is-juist-beter-voor-je/ Luchtfilters https://en.wikipedia.org/wiki/Corsi%E2%80%93Rosenthal_Box https://scientias.nl/zo-maak-je-eenvoudig-zelf-een-luchtfilter-dat-de-lucht-binnenshuis-schoon-houdt/00:00 Intro00:29 1 april?03:12 Agenda van de aflevering03:44 Is er wel genoeg lithium bereikbaar?06:35 Bier! Waarom plopt het nou zo mooi?12:10 Zomertijd? Ongezond? Toch niet?27:03 Bouw een luchtfilter31:40 Afsluiter: volgende week hoe de maan werd gevormdVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden.Twee mensachtigen: https://scientias.nl/studie-naar-dna-onthult-verborgen-hoofdstuk-in-menselijke-evolutie-we-stammen-niet-af-van-een-maar-van-twee-mensachtigen/ Bedreigde diersoorten: https://scientias.nl/sommige-bedreigde-diersoorten-maken-comeback-maar-er-is-nog-veel-werk-aan-de-winkel/ 00:00 Intro00:29 Jubilea, hoe, waarom, wanneer?04:05 Waar gaan we het allemaal over hebben vandaag?04:43 De mens, waar komen we toch vandaan?11:17 Bedreigde diersoorten, kunnen we die wel redden?14:58 Euclid-missie: de eerste datastromen22:14 Deel 3: hubblespanning en hoe we weten hoe groot het universum is49:30 Waar een vraag toe kan leiden49:58 Blue Ghost-update, aardeopkomstVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: Walvisplas https://scientias.nl/de-plas-van-walvissen-gaat-de-hele-wereld-over-maak-kennis-met-de-grote-walvistransportband/Pi DayEinstein geboortedag (14 maart 1879)Hubblespanning00:00 Intro, de maanmaandmaart & happy pi-day!01:24 Waar gaan we het over hebben?01:59 Albert Einstein geboortedag03:07 Pi-day! 14 maart05:29 Eclips-seizoen + hoe groot is de aarde zelf?10:26 Oh ja, zo kun je ook CO2 meten met een maansverduistering13:00 Walvisplas, het is meer dan dat!19:05 De Hubblespanning! 22:08 Vorige week lieten we zien hoe we weten hoe ver dingen van ons vandaan zijn24:10 Was het licht echt rood?28:28 Neonlampen en herkennen van elementen31:42 Je weet welke kleur zou moeten ontbreken bij bepaalde sterren36:53 Wat is een megaparsec?40:26 Er zijn twee manieren om de Hubbleconstante en de tweede manier is...41:53 De afstandsladder in het universum44:56 Waar ligt de fout? Daar hebben we het de volgende keer over!See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: De staat van de wetenschap in de Verenigde StatenWolharige muizenAfstand meten in de ruimteLuisteraarsvraagBlue Ghost-missie: geland!De shownotes staan onder de hoofdstukken:00:00 Intro01:18 Waar gaan we het over hebben?01:34 Het eclips-seizoen is begonnen03:11 De Verenigde Staten en aanval op de wetenschappen03:44 PubMed11:02 Uitgestorven dieren tot leven wekken15:24 Luisteraarsvraag over afstanden in de kosmos en de maanmaandmaart20:44 Wat is de Hubblespanning?25:48 Hoe weten we dan hoe ver de zon van de aarde af staat?38:52 Kaarsen zijn sterren?43:08 Kijkersvraag over datingadvies46:22 Blue Ghost-update: geland!Er waren veel namen en linkjes in deze podcast, namelijk:Wollige muizen: https://scientias.nl/onderzoekers-creeren-wolharige-muizen-en-brengen-zo-de-wederopstanding-van-de-mammoet-een-stap-dichterbij/ Download wiki https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Offline_versie_van_Wikipedia PubMed down https://www.nature.com/articles/d41586-025-00674-3Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: 40.000 jaar oude geavanceerde botenMajorana1Blue GhostEr waren veel namen en linkjes in deze podcast, namelijk:Paul Dirac https://nl.wikipedia.org/wiki/Paul_DiracEttore Majorana https://nl.wikipedia.org/wiki/Ettore_Majorana Leo Kouwenhoven https://nl.wikipedia.org/wiki/Leo_Kouwenhoven Topologische grapjes: https://www.reddit.com/r/woahdude/comments/mgxs1y/topology_demonstrations/ Foto's Blue Ghost Firefly https://www.flickr.com/photos/fireflyspace/albums/72177720313239766/00:00 Intro01:10 De socials02:42 40.000 jaar oude resten van boten06:48 Microsoft en de Majorana 1-chip, intro07:40 Hoe zit het met de chips van de grote quantumchipbedrijven?08:37 Wat zijn majoranadeeltjes eigenlijk?10:08 Wie was Ettore Majorana?11:15 Leo Kouwenhoven, zoektocht naar majoranadeeltjes11:55 Wat is een kwantumcomputer en wat zijn q-bits (quantumbits)?15:45 Is het nu echt gelukt om zo'n chip te maken? Google Willow bijvoorbeeld?18:45 Reactie van andere wetenschappers op de Microsoft-chip21:45 Hoe werkt een kwantumcomputer? Spooky action...26:00 Even de diepte van encryptie in, skippen kan ook naar het volgende hoofdstukje30:20 Hoe werkt topologie?35:59 Blue Ghost-missieVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: Wat waren die neervallende vuurballen van afgelopen week en hoe werken die Starlinklanceringen?Vissen zijn slimmer dan je denktHet gen dat ons goed laat praten, of althans dat zegt het persbericht.Een kijkersvraag over neutrino’s 00:00 Intro00:51 Recensie VPRO-nieuwsbrief02:00 Vissen zijn slimmer dan je denkt05:55 Taal en genetisch aangepaste muizen piepen slimmer13:16 Wetenschap achter het nieuws: vuurballen uit de lucht26:21 Luisteraarsvraag: hoe ontstaat de energie-inhoud van een neutrino?39:44 Zustermissie Blue Ghost in een baan rond de Maan42:40 Hoe meten we nou de afstanden naar verschillende hemellichamen?Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: Wetenschappelijk dating advies. (geintje)Hoogenergetische onzichtbare deeltjes uit de ruimte in de grootste telescoop op aarde (nieuws)De wetenschap en bewustzijn van een kijkersvraag. (kijkersvraag)https://scientias.nl/ruimtetelescoop-ontdekt-extreem-zeldzame-einsteinring-in-bekend-sterrenstelsel/ Euclid missie, niet euclidische meetkunde, bewijs van Einstein in 1919. (nieuws)Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook 0:00 Intro over o.a. Valentijnsdag 1:41 500 jaar oude dagboeken over de Kleine IJstijd 6:44 Wetenschappelijk datingadvies. (geintje) 13:16 De Einsteinring en de Euclid-missie23:55 Hoog energetische onzichtbare deeltjes uit de ruimte in de grootste telescoop op aarde 38:03 Luisteraarsvraag: bewustzijn, buitenaards leven, quantumvelden en meer 1:03:00 Blue Ghost-missie-updateSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: De ManFlu als luisteraarsvraag van een man.Romeinse gebieden en geluksgevoelAlcoholverslaving werkt anders dan je denkt.Je oorspieren vertellen of je goed luistert.Een nieuw soort koelkastHoofdstukken:0:00 Intro2:30 Romeinse gebieden en geluksgevoel 8:00 Je oorspieren vertellen of je goed luistert 14:41 Alcoholverslaving werkt anders dan je denkt 17:48 Een nieuw soort koelkast 35:36 De ManFlu-luisteraarsvraag 45:18 Blue Ghost-missieupdateVolg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: Gezonde gewoontes aanleren is lastiger dan je denkt Dit is waarom er altijd zoutringen ontstaan in je kookpanAlles wat je moet weten over de Pandora-missieDeepseek bedreigt de wereldeconomie. Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over de start van de nieuwe Scientias Podcast en uiteraard over interessante wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, waaronder: Vertrouwen in wetenschap blijft hoogHonden die gevaarlijk zijn of juist je gezonder maken.Chimpansees die lekker samen plassen. De Blue Ghost Mission 1 naar de maan updateEen luisteraarsvraag over WaterstofEn waarom stikstof altijd gedoe is.Nachtelijke hemel bekijken? Stellarium hadden we het over (zowel voor web, pc als mobiel)Volg ons op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over de start van de nieuwe Scientias Podcast en uiteraard over interessante wetenschapsnieuwtjes en achtergronden van de week, onder andere over: Een prehistorische 3D-landkaartPlantaardige kaas!De Blue Ghost Mission 1 naar de maanDe wetenschap achter het nieuws, in dit geval de bosbranden in Californië en een stukje politieke kleuringWaarom het maar niet wil lukken met waterstofVolg ons ook op TikTok, Instagram, BlueSky, Mastodon en Facebook See omnystudio.com/listener for privacy information.

De nieuwe Scientias-podcast met Diederik Jekel en Krijn Soeteman, binnenkort hier te beluisteren!See omnystudio.com/listener for privacy information.