قسمت 84: بودجه نویسی صنعتی

اگر چند قسمت قبلی رادیو مالی را گوش کرده باشید، موضوع بهای تمام شده را آغاز کردیم و در مورد آن صحبت کردیم. در این قسمت از رادیو مالی، درباره بودجه نویسی و بودجه نویسی صنعتی صحبت خواهیم کرد. همانند جلسات قبل آقای بنوفاطمه مهمان این برنامه هستند.

تعریف بودجه چیست؟

بودجه راه حل رفع نیاز بشر جهت نیازهای نامحدود از منابع محدودی که وجود دارد. البته این تعریف قدیمی است و تعریف جدیدتری هم وجود دارد که عبارت است از : نظارت و کنترل موازی از هزینه ها، بصورتیکه پیش بینی دقیقی از هزینه ها داشته باشیم و آن‌ها را راستی آزمایی کنیم. همچنین در نهایت باید انحرافات را بررسی کنیم. بودجه مانند یک چراغ قوه در تاریکی است و اگر شما بودجه داشته باشید می دانید در پایان سال بعد در کجا قرار خواهید داشت. اما اگر بودجه وجود نداشته باشد، شما هر لحظه از عملکرد خود بی خبرید. بودجه یک برآورد موازی است که این به این معنیست که تمام واحدهای یک سازمان می بایست در بودجه سهیم باشند. در سازمان ها بحث بودجه و حسابداری صنعتی لازم است در کنار هم استفاده شود. بسیاری از شرکت های تولیدی با بها دادن به مبحث حسابداری صنعتی توانستند به سودهای قابل قبولی دست پیدا کنند. شرکت‌های تولیدی بزرگ در حال حاضر سرمایه زیادی در این زمینه اختصاص دادند. موازی بودن بودجه مبحث بسیار مهمی است که نیاز است از تمامی واحدها مثل فروش، بازاریابی، لجستیک، فنی و … در مبحث بودجه سهیم باشند. فرمت های اعلام بودجه را واحد بودجه باید به سایر بخش ها ارسال کنند تا در آن قالب اطلاعات را ارسال کنند. واحد بودجه باید در اولین اقدام به سراغ واحد فروش و بازاریابی برود تا قیمت تولید و فروش کالاها را در یک دوره مالی ارائه کنند. بعد از آن‎ها نوبت به واحد اداری می رسد تا تعداد نفرات مورد نیاز را در آن اعلام نماید. بعد از این دو واحد، نوبت به واحد مهندسی می رسد تا BOM و BOT را محاسبه و اعلام نماید. سپس نوبت به واحد برنامه ریزی می رسد تا اعلام نماید برای xمیزان تولید، ماشین آلات چند ساعت باید کار کنند نفر مستقیم چقدر باید کار کند؟ در آخر به سراغ واحد لجستیک می رویم تا لیست قیمت و مواد و قطعات را برای دوره بعد به ما تحویل دهد. واحد مالی هم باید پیش بینی میزان ساعت کار کردن افراد و حقوق کارکنان خود را اعلام نماید.

وظیفه هر واحد در این راستا چیست؟

واحد فروش و بازاریابی جلساتی را برگزار می کند و لیست مقادیر فروش محصولات شرکت را تهیه می کند که این برای تک تک اقلام شرکت است که این باتوجه به سوابق سالهای گذشته است. واحد اداری با توجه به مقادیر تولیدی سال آتی و طرح های حذف و توسعه شرکت، تعداد نفرات شاغل در هر بخش را ارائه می کند. تمامی این لیست ها به واحد حسابداری میرود تا هزینه ها را پیش بینی می کند. واحد مهندسی می هم BOM و BOT را محاسبه و اعلام می نماید. واحد برنامه ریزی مسئولیت برنامه ریزی تولید را دارد یعنی از واحد مهندسی سازمان اطلاعات بودجه را گرفته و لود میزان ساعت کاری نفرات و ماشین های هر بخش را اعلام می کند. تمام مراکز هزینه باید این اطلاعات را اعلام نمایند. نکته مهم در مورد بودجه، میزان اعداد نیست بلکه پاسخگو بودن به این اعداد است و انحرافات بسیار مهم و اساسی است که بهتر است به شکل ماهانه انجام شود. تمامی انحرافات باید مورد بازخواست قرار گیرد. همچنین تعامل بین واحد های مختلف در این زمینه بسیار مهم است.