
Podcasty Rzeczpospolitej
1,408 episodes — Page 14 of 29

Komisja Kultury | Co nowego w kinach?
„Putin”, „Babygirl” i „Kompletnie nieznany” – analizujemy trzy gorące premiery filmowe. Z Łukaszem Adamskim przyglądamy się biograficznemu „Putinowi” Patryka Vegi – czy to jeszcze kino na serio, czy parodia? Omawiamy thriller erotyczny „Babygirl” z Nicole Kidman, inspirowany klasykami Kubricka i Lyne’a, oraz biograficzny film o Bobie Dylanie – „Kompletnie nieznany”, w którym Timothée Chalamet gra rolę życia. Czy warto wybrać się do kina? Odpowiedzi znajdziecie w podcaście!

Polityczne Michałki | Czy Nawrocki zneutralizował temat Zełenskiego?
Wizyta Wołodymyra Zełenskiego, film Rafała Trzaskowskiego z Zenkiem Martyniukiem, Grzegorz Braun poza Konfederacją i komu zaszkodzi amerykańskie embargo na czipy – to tematy rozmowy Michała Płocińskiego i Michała Szułdrzyńskiego w najnowszym odcinku podcastu Polityczne Michałki. W najnowszym odcinku „Politycznych Michałków” Michał Szułdrzyński i Michał Płociński rozkładają na czynniki pierwsze dynamiczny tydzień polskiej kampanii prezydenckiej. Głównymi wątkami rozmowy są wystąpienia i strategie Rafała Trzaskowskiego oraz Karola Nawrockiego, wpływ wizyty Wołodymyra Zełenskiego na kampanię, a także polityczne niespodzianki. Rafał Trzaskowski – wizerunek inteligenta czy „swojego chłopa”? Jednym z głównych tematów była próba redefinicji wizerunku Rafała Trzaskowskiego, który według Michała Płocińskiego stara się wyjść poza ramy „spiętego doktoranta” i trafić do „zwykłego Polaka”. Temu miał służyć wspólny filmik z gwiazdą disco-polo Zenkiem Martyniukiem. - To wyglądało, jakby sztabowcy Rafała Trzaskowskiego stwierdzili: ‘kurczę, no, spotykaliśmy się z tym Zełenskim, nic nam to nie dało. Mamy więcej kłopotów. Dobra, to teraz pokażmy zwykłym Polakom, że jesteśmy z nimi. Zwykli Polacy, co mogą chcieć? Wiem, Disco Polo…’ Sztab Trzaskowskiego postanowił więc postawić na spotkanie z Zenkiem, co wywołało w sieci mieszane reakcje. Płociński zauważył jednak, że jeśli Trzaskowski skutecznie wejdzie w rolę „swojskiego chłopa”, może zyskać: - Może to jest bardzo dobry pomysł na kampanię. Pod warunkiem, że prezydent Warszawy będzie w tym wiarygodny – zastanawiał się szef działu opinii „Rzeczpospolitej”. Karol Nawrocki – „drewniany kandydat” czy polityczny pragmatyk? Postać Karola Nawrockiego, potencjalnego kandydata PiS, wzbudziła w rozmowie liczne kontrowersje. Szułdrzyński przypomniał członków sztabu PiS, którzy ironizowali, że Karol Nawrocki nawet słowa „kocham cię” do żony musiał przeczytać z kartki. Choć Nawrocki stara się łączyć twardy przekaz z bardziej wyważoną stylistyką, problemem może być jego brak naturalności i spontaniczności w wystąpieniach publicznych. - On jest absolutnie drewnianym kandydatem i to się nie polepsza – zauważył Płociński. Mimo to Nawrocki zdobywa punkty u bardziej prawicowego elektoratu, przez podkreślanie sentymentów antyukraińskich i skupienie na mówieniu o polskich interesach. Szczególnie w kontekście wizyty prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w Warszawie, która może się okazać prezentem dla PiS. Kto zyska politycznie na wizycie Wołodymyra Zełenskiego? - Dzisiaj Wołodymyr Zełenski przyjeżdża do Polski jako osoba, która prosi o jeszcze więcej pomocy, stawia nam wymagania. A Polacy maja już zupełnie inne emocje, niż na początku wojny, co zauważył we czwartek Artur Bartkiewicz. Polacy oczekują, że Ukraina będzie bardziej dziękować, przepraszać za Wołyń. Tego nie było – przypomniał Szułdrzyński. W odpowiedzi na słowa Zełenskiego, że jeśli Nawrocki nie chce Ukrainy w NATO, powinien ćwiczyć się do walki o życie z Rosją, jeśli Ukraina upadnie, Karol Nawrocki wygłosił swoiste exposee dotyczące spraw zagranicznych. Nie atakował Zełenskiego, tylko mówił o tym, jak bardzo Polska za rząd PiS wsparły Ukrainą i że będą ją wspierać tak długo, jak nie wygrają z Rosją. Ale jego zdaniem rząd powinien przede wszystkim dbać o polskie interesy. – W ten sposób zneutralizował temat wywołany atakiem Zełenskiego – zgodzili się rozmówcy. Rozpad Konfederacji i polityczne ambicje Grzegorza Brauna Ten odcinek „Politycznych Michałków” nie mógłby się obyć bez komentarza dotyczącego Konfederacji, która zdaniem Płocińskiego „właśnie legła w gruzach” po wewnętrznych sporach i rosnących napięciach między Grzegorzem Braunem a liderami partii. - To moment, w którym Grzegorz Braun podjął decyzję, że to nie ma dalej sensu. A jeśli razem chce iść dalej, to Braun musi startować w wyborach prezydenckich, by zbudować coś od nowa – zauważył Płociński. Jak embargo na czipy wpłynie na polską politykę? Odpowiedź znajdziecie Państwo w najnowszym odcinku podcastu Polityczne Michałki Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #PolityczneMichałki #Trzaskowski #Nawrocki #Wybory2024 #Polityka

Twój Biznes | Jak wzrost wydatków na zbrojenia wpłynie na gospodarkę?
Jest piątek, 16 stycznia – na codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce „Twój Biznes” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dziś porozmawiamy o bezprecedensowym wzroście wydatków na zbrojenia w Europie, dynamicznym rozwoju rynku gastronomicznego, rekordowych wynagrodzeniach zarządów spółek giełdowych oraz pogłębiających się problemach demograficznych w Japonii. Najważniejsze informacje: Nadchodzi złota era przemysłu zbrojeniowego Państwa europejskie należące do NATO oraz Kanada wydały w 2024 roku na obronność ponad 500 mld dolarów. W porównaniu z 2021 rokiem oznacza to wzrost o ponad 100 mld dolarów, a prognozy wskazują, że do 2027 roku wydatki mogą zwiększyć się o kolejne 120 mld dolarów. Wzrost budżetów obronnych to nie tylko zakup nowego sprzętu wojskowego, ale także inwestycje w rozbudowę zdolności produkcyjnych firm zbrojeniowych. Wzrost budżetów na obronność nie pozostaje bez wpływu na gospodarkę. Historia pokazuje, że wysokie wydatki zbrojeniowe często generują innowacje i dają impuls rozwojowy dla sektora cywilnego. Rozwój technologii satelitarnych, lotniczych czy komunikacyjnych jest w dużej mierze efektem militarnych inwestycji. Boom w branży gastronomicznej Jak wynika z danych Dun&Bradstreet, na koniec 2024 roku w Polsce działało 91 tys. punktów gastronomicznych, co oznacza wzrost o 4 tys. w stosunku do 2023 roku. To najlepszy wynik od dekady. Sektor gastronomiczny rozwija się w kilku kierunkach. Coraz większą popularność zyskują food trucki, których liczba wzrosła w ubiegłym roku o 12 proc. Dynamicznie rozwija się także segment fast food casual oraz casual dining, a restauracje stają się coraz bardziej dostępne dla konsumentów na co dzień. Wynagrodzenia zarządów spółek na historycznych szczytach Raport firmy Grant Thornton wskazuje, że średnie roczne wynagrodzenie członka zarządu spółki notowanej na GPW w 2023 roku wyniosło 949,7 tys. zł, co oznacza wzrost o 4 proc. w stosunku do roku poprzedniego i 54 proc. w porównaniu z 2020 rokiem. Eksperci tłumaczą wzrost wynagrodzeń zwiększoną odpowiedzialnością menedżerów, koniecznością dostosowania firm do nowych regulacji ESG oraz rosnącą konkurencyjnością na rynku pracy dla kadry zarządzającej. Kryzys demograficzny pogłębia problemy japońskich firm Japonia mierzy się z kryzysem demograficznym, który coraz silniej uderza w gospodarkę. Badanie Nikkei Research pokazuje, że dwie trzecie japońskich firm zmaga się z poważnymi problemami związanymi z brakiem pracowników. Sytuacja ta szczególnie dotyka branżę usługową oraz małe i średnie przedsiębiorstwa. W 2024 roku liczba firm, które ogłosiły upadłość z powodu niedoboru siły roboczej, wzrosła o 32 proc. i wyniosła 342 przypadki – to nowy rekord. Brak pracowników zmusza firmy do podejmowania decyzji inwestycyjnych mających na celu zastąpienie brakującej siły roboczej technologią. 69 proc. badanych firm zadeklarowało zwiększenie nakładów na automatyzację, a 63 proc. planuje inwestycje w rozwój kapitału ludzkiego poprzez podwyżki płac i lepsze warunki zatrudnienia.

Twój Biznes | Ograniczenie importu chipów do Polski – czy wpłynie na rozwój AI?
Jest czwartek, 16 stycznia – na codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce „Twój Biznes” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dziś omówimy nowe ograniczenia eksportowe USA na chipy, zadłużenie mieszkańców średnich miast, ambitne plany Chin związane z turecką koleją oraz perspektywiczne małe spółki na GPW. Najważniejsze informacje: Czy ograniczenia importu chipów zahamują rozwój AI w Polsce? W związku z nowymi regulacjami administracji Joe Bidena, Polska znalazła się w grupie krajów, na które nałożono limity eksportowe najnowocześniejszych chipów do rozwoju AI. Eksperci wskazują, że obecnie limity nie powinny znacząco wpłynąć na rozwój technologii, jednak decyzja budzi obawy o przyszłość i możliwości Polski w nadążaniu za Europą Zachodnią w dziedzinie sztucznej inteligencji. Minister Cyfryzacji zapowiedział interwencję w tej sprawie. Zadłużenie mieszkańców średnich miast na rekordowym poziomie Co dziesiąty mieszkaniec miast od 20 do 50 tys. osób zalega ze spłatą zobowiązań. Łączne długi sięgają niemal 9 mld zł. Przyczyną jest niewystarczająca edukacja finansowa oraz aspiracje nieadekwatne do dochodów. Średnie miasta, których ranga w ostatnich latach zmalała, potrzebują wsparcia i inwestycji w lokalne rynki pracy. Chińskie inwestycje w turecką kolej – plan ominięcia Rosji Chiny planują zainwestować 60 mld dolarów w modernizację tureckiej infrastruktury kolejowej, by stworzyć nową trasę eksportową swoich towarów do Europy, omijając Rosję. To część szerszej strategii Pasa i Szlaku, która obejmuje także budowę połączenia kolejowego Chiny-Kirgistan-Uzbekistan. Perspektywiczne spółki z GPW Analitycy wskazują na spółki z indeksu sWIG80, które mogą przynieść znaczne zyski w 2025 roku. Wśród faworytów wymienia się Molecure, Enter Air, Bloober Team i Unimot. Eksperci przewidują, że sektor technologiczny, biotechnologiczny i ochrony zdrowia będzie przyciągał inwestorów.

Szkoła na nowo | Młodzi chcą mieć wpływ na politykę i świat
Przed nami kolejne wybory. Czy i tym razem młodzi chętnie pójdą do urn i jaką decyzję podejmą. Czy głosowanie wśród młodych ludzi stało się modne? – Trochę tak jest. Można zauważyć, że młodzi głosują coraz częściej, chcą mieć wpływ na politykę. Głosowanie staje się nową normą społeczną – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” dr Jędrzej Witkowski z Centrum Edukacji Obywatelskiej, współautor podstawy programowej nowego przedmiotu edukacja obywatelska. – Już nie można powiedzieć, że młodzi ludzie są najrzadziej głosującą grupą społeczną – dodał. Ekspert przypomniał, że zmiana postawy młodych ludzi dokonała się w ciągu ostatniej dekady. Widać to w danych: w październiku 2023 r. do urn poszło ponad 70 proc. młodych wyborców, czyli osób między 18 a 29 rokiem życia. Dla porównania w 2019 roku odsetek ten wyniósł 46,6 proc. – Rok 2019 był ostatnim rokiem, w którym najmłodsi wyborcy zagłosowali wyraźnie rzadziej niż średnia elektoratu. W 2020 roku w wyborach prezydenckich ten poziom był już podobny. W 2023 i w 2024 roku te wskaźniki były już relatywnie bliskie, co pokazuje, że młodych polityka może interesować, zwłaszcza wtedy, kiedy uważają, że coś im polityka próbuje zabrać – wskazywał Witkowski i dodawał, że młodzi angażują się sporadycznie jeśli coś im szczególnie nie odpowiada. Dlatego też brali udział np. w „czarnych protestach”. Czy konieczne jest wprowadzanie do szkół edukacji obywatelskiej, skoro doskonale zasady życia społecznego rozumieją? - Tak, bo chcemy, żeby ten przedmiot przygotowywał do świadomego, odpowiedzialnego zaangażowania społecznego – mówił Witkowski. Opowiadał też, ze nowa podstawa programowa tym różni się od nauczanej przez lata wiedzy o społeczeństwie, że skupia snie nie tylko na przekazywaniu wiedzy, ale mocno stawia na praktyczne działania a zwłaszcza na nauce młodych ludzi sprawczości. - Chciałbym, żeby młody człowiek rozumiał, co się wokół niego dzieje w sferze społecznej, był wyczulony na różne sposoby wpływania na jego opinie. Chciałbym, żeby to była osoba, która nie daje sobą manipulować żadnej partii ani marketingowcom, żeby był odporny na fake newsy. Chciałbym, żeby rozumiał i potrafił krytycznie odnieść do tego, co słyszy, odróżniał fakty od opinii, weryfikował informacje, potrafił zweryfikować różne teorie konspiracyjne czy teorie spiskowe – mówił Witkowski. - I żeby potrafił rzeczowo rozmawiać z osobami o odmiennych poglądach – podsumował rozmowę ekspert. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #EdukacjaObywatelska, #MłodziGłosują, #SzkołaNaNowo, #EdukacjaPolska, #ŚwiadomośćObywatelska, #MłodzieżWPolityce, #UczniowieDlaDemokracji, #NowaEdukacja, #ZmianyWSzkole, #CentrumEdukacjiObywatelskiej

Twój Biznes | Nowe restrykcje USA na chipy: Polska w gronie krajów drugiej kategorii
Jest środa, 15 stycznia – na codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce „Twój Biznes” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dziś porozmawiamy o negocjacjach Polski w sprawie Krajowego Planu Odbudowy, kontrowersjach wokół Cinkciarza, najnowocześniejszych chipach niedostępnych dla Polski oraz europejskich stoczniach zarabiających na rosyjskich tankowcach. Najważniejsze informacje: Polska negocjuje zmiany w KPO Rząd Donalda Tuska stara się renegocjować warunki Krajowego Planu Odbudowy, by uniknąć pełnego oskładkowania umów cywilnoprawnych, które było jednym z warunków wypłaty kolejnych transz dotacji. Polska chce także zmienić zasady wsparcia dla firm korzystających z technologii chmurowych, aby pomóc mniejszym przedsiębiorstwom. Jeśli negocjacje się nie powiodą, nasz kraj może stracić nawet 2 mld zł dotacji. Afera Cinkciarz.pl Do prokuratury w Poznaniu zgłosiło się już 1200 poszkodowanych klientów kantoru Cinkciarz.pl, zarzucających firmie przetrzymywanie środków pieniężnych. Prezes Marcin Pióro odpiera zarzuty, wskazując na działania KNF, która zaprzecza, by miała związek z problemami firmy. Polska na liście restrykcyjnej USA ws. chipów Administracja Joe Bidena objęła Polskę restrykcjami w dostępie do najnowocześniejszych chipów, pozwalając na zakup jedynie 50 tys. układów Nvidii. Polska została potraktowana na równi z krajami afrykańskimi czy Ameryki Południowej, co może utrudnić rozwój technologii AI w naszym kraju. Europejskie stocznie serwisują rosyjskie tankowce Duńskie i francuskie stocznie serwisowały tankowce transportujące rosyjski gaz LNG do krajów UE. Proceder zakończy się w marcu, gdy zacznie obowiązywać zakaz wpływania do unijnych portów tankowców przewożących rosyjski gaz.

Twój Biznes | Francja naciska na Polskę w sprawie zakupów zbrojeniowych
Jest wtorek, 14 stycznia – na codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce „Twój Biznes” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dziś porozmawiamy o rekordowych zmianach na stanowiskach prezesów spółek z udziałem Skarbu Państwa, naciskach Francji w kwestii zakupów zbrojeniowych, tajnym budżecie wojennym Kremla oraz historycznej nadwyżce handlowej Chin. Najważniejsze informacje: Barometr Prezesów Rzeczpospolitej – rekordowe rotacje Miniony rok zakończył się niemal pełną wymianą szefów w spółkach z udziałem Skarbu Państwa – wskaźnik Barometru Prezesów wyniósł 94,3 pkt, co oznacza poziom niespotykany od lat. Nowy kodeks dobrych praktyk nadzoru właścicielskiego, nad którym pracuje ministerstwo, ma poprawić zarządzanie tymi spółkami. Jednak eksperci są sceptyczni co do realnych zmian i wskazują na konieczność głębszych reform w stylu skandynawskim lub francuskim. Francja naciska na Polskę ws. zakupów zbrojeniowych Polska rozważa zwiększenie współpracy z europejskimi producentami uzbrojenia, co mogłoby wesprzeć realizację unijnych programów zbrojeniowych. Francja szczególnie naciska na Warszawę, proponując partnerstwo w projektach takich jak program Orka czy produkcja amunicji. Jednak, jak zauważają eksperci, sukces takiej współpracy zależy również od tego, czy europejscy partnerzy będą kupować produkty polskiej zbrojeniówki. Chiny z rekordową nadwyżką handlową W 2024 roku nadwyżka handlowa Chin wyniosła niemal bilion dolarów, a najlepszy wynik odnotowano w grudniu. Wzrost eksportu do USA i krajów Inicjatywy Pasa i Szlaku był kluczowy, choć w 2025 roku Chiny mogą zmierzyć się z wyzwaniami związanymi z nowymi cłami Donalda Trumpa oraz ograniczeniami importowymi w UE. Tajny budżet wojenny Kremla Oprócz oficjalnych 210 mld dolarów na obronność, Rosja przeznaczyła kolejne 249 mld dolarów na wojnę za pośrednictwem pożyczek udzielanych przez banki przedsiębiorstwom zbrojeniowym. Eksperci ostrzegają, że może to doprowadzić do kryzysu kredytowego w rosyjskiej gospodarce.

Prezydencja Polski w kluczowym momencie Unii
Bezpieczeństwo, Europo! To hasło rozpoczętej właśnie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Tymczasem w ostatnich miesiącach można odnieść wrażenie, że Europa znalazła się na zakręcie i konieczne są rozstrzygnięcia, które wpłyną na gospodarczą i nie tylko przyszłość naszego kontynentu. Rywalizacja na wielu frontach z największymi globalnymi graczami – Stanami Zjednoczonymi i Chinami, a zwłaszcza rosnąca presja ze strony tych potęg sprawiła, że słowem odmienianym przez wszystkie przypadki stała się konkurencyjność. Musimy zbudować odpowiedź na niezwykle agresywną politykę Chin i Stanów Zjednoczonych by zwiększyć konkurencyjność Europy. Nie mamy luksusu by sobie z tym nie poradzić, musimy to zrobić – ocenia Marcin Korolec, były minister środowiska, prezes Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych oraz Instytutu Zielonej Gospodarki w rozmowie z Pawłem Czuryło, redaktorem zarządzającym Rzeczpospolitej.

Pałac Prezydencki | Media społecznościowe a kampania - nowe reguły gry
W najnowszym odcinku podcastu Pałac Prezydencki Michał Kolanko rozmawia z Mateuszem Sabatem, szefem firmy Big Data4Leaders, o nadchodzących wyborach prezydenckich w Polsce oraz rewolucyjnych zmianach na platformach społecznościowych. Jak nowe algorytmy i zmiany w moderacji treści wpłyną na strategię kampanii wyborczej? Kto dominuje w mediach społecznościowych, a kto ma jeszcze sporo do nadrobienia? Mateusz Sabat podkreśla, że rok 2025 to czas dynamicznych zmian w mediach społecznościowych. Meta zapowiedziała wprowadzenie funkcji community notes, znanych z platformy X (dawniej Twitter), które mają zastąpić dotychczasowe metody moderacji treści oparte na sztucznej inteligencji i fact-checkerach. - To jest jedna z takich rewolucyjnych zmian, o której bardzo dużo się w ostatnich dniach dyskutuje – mówi Sabat. Kampania w sieci: kto wygrywa a kto przegrywa? Analizując obecną aktywność kandydatów na prezydenta w mediach społecznościowych, Mateusz Sabat zwraca uwagę na dominację Sławomira Mentzena. - Jeśli patrzymy tylko na kanały kandydatów, Mentzen byłby zdecydowanym faworytem do wejścia do drugiej tury – podkreśla. Rafał Trzaskowski i Szymon Hołownia również radzą sobie dobrze, choć Trzaskowski zyskał w grudniu przewagę dzięki konwencji w Gliwicach. Znacznie gorzej na własnych kanałach wypada wg Sabata Karol Nawrocki. Brakuje mu nie tylko zbudowanej bazy obserwujących, ale także autentycznego przekazu. - Jego kampania internetowa jest określana jako „drewniana” – komentuje Sabat.Interesującym przypadkiem jest także obecność Jarosława Kaczyńskiego na platformie X. Mimo początkowego zainteresowania jego aktywność szybko straciła impet. - Brakuje tam wiarygodności, że to rzeczywiście lider PiS stoi za tym kontem – ocenia Sabat. Dla porównania Donald Tusk skutecznie wykorzystuje media społecznościowe do kreowania politycznych "newsów" i kształtowania debaty publicznej. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #Polityka2025 #MediaSpołecznościowe #KampaniaWyborcza #WyboryPrezydenckie #BigData #Mentzen #Tusk #Meta #Twitter #KomunikacjaPolityczna

Twój Biznes | Polskie drogi zalane starymi autami – wzrost importu o 20%
Jest poniedziałek, 13 stycznia – na codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce „Twój Biznes” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dziś przyjrzymy się zalewowi starych aut na polskich drogach, znikaniu sklepów stacjonarnych, ambitnym planom CDU na naprawę niemieckiej gospodarki oraz nowym inicjatywom Apple. Najważniejsze informacje: W 2024 roku do Polski sprowadzono ponad 880 tys. aut osobowych, z czego połowa pochodziła z Niemiec. To wzrost o 20% rok do roku. Średni wiek importowanych aut wynosił aż 12 lat, a znacząca ich część to pojazdy powypadkowe – aż 36% z nich miało w przeszłości uszkodzenia. Eksperci alarmują, że tak duży import starszych samochodów, często niespełniających współczesnych norm bezpieczeństwa, negatywnie wpływa na jakość powietrza oraz bezpieczeństwo na drogach. Prognozy na 2025 rok również nie napawają optymizmem – przewidywany jest dalszy wzrost importu o 4%. W 2024 roku z rynku zniknęło 2 tys. sklepów stacjonarnych, a kolejne 9 tys. zawiesiło działalność. Powody to wyższe koszty prowadzenia biznesu, malejąca rentowność i rozwój e-commerce. Sektor handlu tradycyjnego zmniejsza się, ale sieci takie jak Lidl czy Żabka konsekwentnie zwiększają swoją obecność, dominując w przestrzeni detalicznej. Czy taki układ będzie korzystny dla konsumentów? Friedrich Merz, lider niemieckiej CDU, przedstawił plan naprawy gospodarczej pod hasłem „Najpierw gospodarka, potem klimat”. Wśród kluczowych założeń znalazły się obniżenie cen energii, uproszczenie systemu podatkowego i aktywizacja zawodowa. Eksperci oceniają propozycje pozytywnie, choć realizacja planu będzie zależeć od wyników wyborów i współpracy koalicyjnej. Apple odrzuca żądania akcjonariuszy dotyczące rezygnacji z polityki różnorodności (DEI). Przed walnym zgromadzeniem firma zaapelowała o odrzucenie wniosków ograniczających jej programy równościowe, określając je jako kluczowe dla swojej działalności i kultury korporacyjnej.

Globalny Chrząszcz | Vytautas Landsbergis: Co zrobi Rosja? Podbój świata wciąż jest w głowie potwora
Powinniśmy bronić Ukrainy jak siebie, a tego nie robimy - mówi w najnowszym odcinku podcastu „Globalny Chrząszcz” Vytautas Landsbergis, były przywódca Litwy. Wspomina też kluczowe dla swojego kraju wydarzenia 13 stycznia 1991 Vytautas Landsbergis mówi w rozmowie z Jerzym Haszczyńskim o zagrożeniach ze strony Rosji i nadziejach na przetrwanie zjednoczonej Europy. „To pozostaje w pamięci na całe życie” – mówi Vytautas Landsbergis o 13 stycznia 1991 roku, kiedy Litwa zmagała się z sowiecką agresją. Pod wieżą telewizyjną w Wilnie Litwini stawiali opór, wierząc w możliwość zwycięstwa. Landsbergis podkreśla, że choć tamten wróg był brutalny, w końcu się cofnął. Dzisiejsza Rosja, jak zauważa, jest inna: „Ten wróg się nie cofa, dopóki nie zostanie pokonany”. Zwraca uwagę, że wojna na Ukrainie to tylko etap w wielkiej wojnie przeciwko Europie i Zachodowi. Vytautas Landsbergis opowiada, kiedy i dlaczego uczył się języka polskiego. Polski był mu potrzebny do lepszego poznania życia i twórczości wybitnego litewskiego kompozytora i malarza Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa. „Jego utwory literackie pisane po polsku są przepiękne” – podkreśla prof. Landsbergis. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #wojnanaukrainie #podcast #rosja #litwa

Polityczne Michałki | Polityka ugrzęzła na początku roku. Konfederacja powalczy o elektorat na wsi
W najnowszym odcinku podcastu „Polityczne Michałki” Michał Szułdrzyński i Michał Kolanko analizują napięcia wokół obecności Benjamina Netanjahu na uroczystościach w Auschwitz, tłitterowe potyczki Donalda Tuska z Karolem Nawrockim oraz finansowe zawirowania między rządem a Państwową Komisją Wyborczą. Nowy sezon w polityce rozpoczął się zarówno od kontynuacji sprawy PKW, jak i pojawienia się nowych wątków. Nowy sondaż CBOS: PiS dogania KO. Autorzy podcastu rozpoczęli rozmowę od najnowszego badania CBOS, gdzie PiS i KO zrównują się poparciem. Trudno uznać to za dobrą wiadomość dla koalicji rządzącej. Nowy rok rozpoczał się bez większych nowych impulsów czy sygnałów ze strony koalicji, rząd nadal np. nie powołał też rzecznika. – Tusk przywykł do komunikowania się na Twitterze, ale czy to wystarczy – pytał w odcinku Michał Kolanko. Awantura o Netanjahu i dyplomatyczny chaos Kolejny temat to kontrowersje wokół możliwości przyjazdu premiera Izraela Benjamina Netanjahu na uroczystości obchodów rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz. Najpierw Andrzej Duda zaapelował do rządu o zagwarantowanie bezpieczeństwa izraelskiemu premierowi, później rząd podjął decyzję o tym, że delegacja najwyższych przedstawicieli z Izraela będzie mogła w sposób wolny i bezpieczny przyjechać do Auschwitz. Rozmówcy analizowali wpływ tej sytuacji na polską politykę. – Kolejny dowód na chaos w każdym ośrodku władzy – mówił Kolanko. – Całość rozwijała się w niezwykły sposób. 20 grudnia „Rzeczpospolita” opublikowała tekst, w którym red. Jędrzej Bielecki cytował Władysława Teofila Bartoszewskiego, który jest odpowiedzialny za przygotowanie uroczystości – zauważył Michał Szułdrzyński. Bartoszewski stwierdził, że Polska jest związana prawem międzynarodowym, a Międzynarodowy Trybunał Karny wydał za Netanjahu list gończy. Decyzja rządu oznacza, że Netenjahu może przyjechać i nie zostanie aresztowany i przekazany Trybunałowi w Hadze. Ciąg dalszy sporu o PKW i szanse Mentzena Michał Kolanko stwierdził, że nie był to udany tydzień dla Karla Nawrockiego. Rozmówcy zwrócili uwagę na jego wypowiedź na temat niemożliwości przyjęcia Ukrainy do NATO bez rozliczenia sprawy Wołynia i deklarację o tym, że nie podpisze żadnych zmian w ustawie o aborcji. Ale kampanię w tym tygodniu przyćmił spór o budżetowe pieniądze dla PiS. W trudnej sytuacji znaleźli się zarówno minister finansów Andrzej Domański jak i Państwowa Komisja Wyborcza. Oba organy przerzucały się w tym tygodniu pismami. Komentatorzy zastanawiali się też, po proteście rolników w Warszawie, kto może stać się „kandydatem wsi” w wyborach prezydenckich. Michał Kolanko analizował, czy może się to stać Sławomir Mentzen. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #PolityczneMichałki, #PolskaPolityka, #Wybory2025, #DonaldTusk, #KarolNawrocki, #PrawoiSprawiedliwość, #KoalicjaObywatelska, #PKW, #Netanjahu, #GrenlandiaUSA, #KampaniaPrezydencka, #PolitykaŚwiatowa, #PolskaWieś, #Rzeczpospolita

Twój Biznes | Orlen zainwestuje blisko 400 mld złotych
Jest piątek, 10 stycznia – na „Twój Biznes” codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dzisiaj omówimy nową strategię Orlenu, unijne plany wspólnego rynku obrony, rekordowe bankructwa w Niemczech oraz spór gazowy między Słowacją a Ukrainą. Najważniejsze informacje: • Orlen planuje miliardowe inwestycje w transformację energetyczną Orlen zaprezentował nową strategię na lata 2025–2035, opartą na czterech filarach: bezpieczeństwie energetycznym, modernizacji, transformacji energetycznej i rozwoju oferty. Jak ogłosił prezes Ireneusz Fąfara, spółka planuje zainwestować aż 380 mld zł, z czego 132 mld przeznaczone zostanie na rozwój. Do 2035 roku Orlen zamierza zwiększyć produkcję gazu, rozwinąć moce w OZE do 12,8 GW i zainwestować w technologie SMR (mały atom). To ambitny plan, który ma przyczynić się do niezależności energetycznej Polski i regionu. • Unia Europejska chce wspólnego rynku obrony Polska prezydencja w UE zajmuje się negocjacjami nad europejskim programem inwestycji w obronność. Planowane środki na lata 2025–2027 to 1,5 mld euro, ale eksperci szacują, że wydatki państw członkowskich będą musiały wzrosnąć o co najmniej 500 mld euro w nadchodzących latach. Kluczową kwestią w negocjacjach jest, czy fundusze trafią wyłącznie do europejskich producentów, czy również na zakupy broni na licencjach spoza UE. Polska prezydencja może odegrać istotną rolę w rozwoju polskiej zbrojeniówki. • Rekordowa liczba bankructw w Niemczech W IV kwartale 2024 roku w Niemczech upadłość ogłosiło ponad 4200 firm – najwięcej od czasu kryzysu finansowego z lat 2008–2009. Jak wynika z analiz instytutu IWH, do wzrostu liczby bankructw przyczyniły się rosnące ceny energii oraz koszty pracy. To kolejny dowód na to, jak presje ekonomiczne wpływają na kondycję europejskich przedsiębiorstw. • Słowacja i Ukraina w sporze o gaz Premier Słowacji Robert Fico oskarżył Ukrainę o działania na szkodę Słowacji i zagroził ograniczeniem pomocy dla Ukrainy oraz wstrzymaniem dostaw energii. Fico spotkał się wcześniej z Władimirem Putinem na Kremlu, gdzie zapewnił dostawy gazu dla Słowacji, jednak szczegóły umowy nie zostały ujawnione. Sytuacja zaostrza relacje w regionie i budzi pytania o stabilność współpracy energetycznej.

Twój Biznes | Trump chce większych wydatków NATO na obronność
Jest czwartek, 9 stycznia na „Twój Biznes” codzienny podcast „Rzeczpospolitej” o gospodarce zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dzisiaj omówimy propozycję Trumpa dotyczącą zwiększenia wydatków na obronność w NATO, uniezależnienie Europy od rosyjskiego gazu, nowe sankcje administracji Bidena oraz współpracę Polski z krajami bałtyckimi w zabezpieczeniu systemu energetycznego. Najważniejsze informacje: • Trump wzywa NATO do zwiększenia wydatków na zbrojenia Donald Trump ponownie poruszył temat zwiększenia nakładów na obronność przez kraje członkowskie NATO, sugerując podniesienie celu z 2% do 5% PKB. Maciej Miłosz zauważa, że choć pomysł Trumpa może wydawać się kontrowersyjny, zwiększenie wydatków na zbrojenia pozwoliłoby Europie lepiej odpowiadać na potencjalne zagrożenia, w tym ze strony Rosji. Wyższe budżety obronne mogłyby również zwiększyć zdolności odstraszania i zmniejszyć zależność od amerykańskiego wsparcia militarnego. Jak zauważa autor, konflikt zbrojny kosztowałby znacznie więcej niż inwestycje w obronność. • Europa nie zmarznie bez rosyjskiego gazu 31 grudnia wygasł kontrakt na tranzyt rosyjskiego gazu przez Ukrainę do Unii Europejskiej, ale KE uspokaja, że surowca na rynku nie zabraknie. Import gazu z Rosji spadł z ponad 40% przed lutym 2022 roku do 10% obecnie. Europa zdołała zastąpić rosyjski gaz dostawami LNG i importem przez alternatywne gazociągi. Jak pisze Anna Słojewska, cena gazu w UE pozostaje wysoka – czterokrotnie wyższa niż w USA – ale to koszt, który Unia Europejska była gotowa ponieść, by uniezależnić się od Rosji. • Administracja Bidena podsumowuje pomoc dla Ukrainy i nakłada nowe sankcje Lloyd Austin, amerykański sekretarz obrony, zapowie dziś w bazie Rammstein nowy pakiet pomocy dla Ukrainy oraz dodatkowe sankcje na Rosję. Jak wynika z danych Departamentu Stanu, w latach 2022–2024 USA przekazały Ukrainie ponad 61 mld dolarów pomocy wojskowej i niemal drugie tyle wsparcia budżetowego. Sankcje mają objąć m.in. rosyjskie firmy energetyczne oraz osoby fizyczne związane z rosyjskim rządem. • Polska i kraje bałtyckie wspólnie zabezpieczą system energetyczny Litwa, Łotwa i Estonia przygotowują się do odłączenia swoich systemów elektroenergetycznych od Rosji, co ma nastąpić 8 lutego. W związku z niedawnym uszkodzeniem kabla energetycznego między Finlandią a Estonią, kraje bałtyckie zacieśniają współpracę z Polską w celu zapewnienia bezpieczeństwa infrastruktury. Polska odegra kluczową rolę w stabilizacji systemu elektroenergetycznego regionu, a w przyszłości planowane jest stworzenie energetycznego hubu, który obniży koszty energii i zwiększy konkurencyjność regionu.

Szkoła na nowo | Dodatkowe ferie szkolne jesienią? MEN przygląda się sprawie
Uczniowie w Polsce są przemęczeni. Czy lepsza organizacja roku szkolnego pozwoliłaby im lepiej rozłożyć siły w ciągu dziesięciu szkolnych miesięcy? – Trzeba się nad tym zastanowić – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz. Resort edukacji przygląda się organizacji roku szkolnego. Urzędnicy się zastanawiają, w jaki sposób rozłożyć okresy wolne od dydaktyki, by osiągnąć lepszą równowagę między nauką a odpoczynkiem. Chodzi o to, że np. w tym roku pierwsza tura ferii zimowych rozpoczyna się już 20 stycznia (w województwach kujawsko-pomorskim, lubuskim, małopolskim, świętokrzyskim i wielkopolskim), podczas gdy wiele dzieci wróciło do szkoły po świątecznej przerwie dopiero 7 stycznia. Czyli w styczniu będą mieć zaledwie dziewięć dni nauki. A potem będą pracować bez przerwy aż do Wielkanocy, która w tym roku wypada dopiero 20 kwietnia. – Na pewno nad organizacją roku szkolnego trzeba się zastanowić. Do MEN trafia w tej sprawie wiele postulatów, jest to jedna z sześciu–siedmiu najczęściej zgłaszanych przez rodziców spraw – mówi w podcaście „Szkoła na nowo” wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz. Dodaje też, że możliwość częstszego odpoczynku byłaby dobra dla dzieci. MEN się przygląda, ale żadne prace w resorcie nie są jeszcze prowadzone Wiceszefowa resortu zastrzegła jednak, że na razie w ministerstwie nie toczą się w tej sprawie żadne prace. – Na razie się przyglądamy. Ewentualna zmiana organizacji roku szkolnego musiałaby być poprzedzona dużymi konsultacjami społecznymi, bo to przecież nie tylko dotknie szkoły, ale także rodziców, którzy będą musieli inaczej zaplanować swoje urlopy. Wypowiedzieć powinna się także branża turystyczna, bo to wiąże się z innym harmonogramem wyjazdów dzieci – mówi Piechna-Więckiewicz w podcaście „Rzeczpospolitej”. Zmiana organizacji roku szkolnego wzbudza w Polsce wiele emocji. Obecnie zdecydowano, że ferie zimowe będą odbywały się nie w czterech turach, ale w trzech. Odczytano to jako skrócenie ferii, choć każdy uczeń będzie miał tyle samo wolnego co do tej pory – dwa tygodnie. I wywołało to sporą dyskusję. Przy tej okazji nauczyciele zwrócili uwagę, że okres nauki od początku roku szkolnego do Bożego Narodzenia jest zbyt długi i już pod koniec listopada widać, że uczniowie wysiadają. A to może niekorzystnie odbić się na ich kondycji psychicznej. Dlatego zdaniem wielu nauczycieli należałoby rozważyć wprowadzenie ferii jesiennych kosztem skrócenia zimowych do tygodnia (dzieci dziś rzadko wyjeżdżają na całe dwa tygodnie) albo wręcz skrócenia wakacji. Kiedy są ferie w Wielkiej Brytanii i Niemczech Nie jest to rozwiązanie rewolucyjne, bo np. w Wielkiej Brytanii czy w Niemczech okresy wolne od nauki szkolnej są tak właśnie rozłożone. I tak na Wyspach nauka rozpoczyna się w połowie sierpnia, a rok szkolny podzielony jest na trzy trymestry. Pierwszy trwa do Bożego Narodzenia, ale przedzielony jest feriami w październiku. Drugi od stycznia do Wielkanocy, ale w połowie są ferie zimowe. Trzeci trymestr zaczyna się po Świętach Wielkanocnych i trwa do wakacji. Z kolei w Niemczech układ ferii i daty rozpoczęcia okresów nauki szkolnej są różne w poszczególnych landach, ale uczniowie tak samo mogą odpocząć w czasie ferii jesiennych, zimowych i wiosennych. Wakacje są krótsze. – Przykład Niemiec pokazuje, że można rok szkolny zorganizować inaczej, bardziej elastycznie – mówi Piechna-Więckiewicz. Uruchomienie dodatkowego terminu ferii pozwoliłoby też rodzicom wyjechać na wakacje poza sezonem. Dziś wielu to robi na własną rękę kosztem nauki w szkole.

Twój Biznes | Program NAREW przyspiesza – 500 mln na obronę powietrzną
Jest środa, 8 stycznia – na „Twój Biznes” codzienny podcast gospodarczy „Rzeczpospolitej” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dzisiaj porozmawiamy o pół miliarda złotych na program NAREW, zmianach w polityce moderacji Facebooka, planach Trumpa wobec sojuszników oraz umowie na dostawy rumuńskiego gazu do Niemiec. Najważniejsze informacje: • Pół miliarda na program NAREW Polska Grupa Zbrojeniowa otrzymała pierwsze 500 milionów złotych na budowę systemu średniego zasięgu obrony powietrznej. W latach 2024–2030 konsorcjum PGZ Narew ma otrzymać łącznie niemal 3,9 miliarda złotych. Program zakłada transfer technologii z Wielkiej Brytanii oraz wzmocnienie krajowych zdolności obronnych. Pomimo pozytywnych wiadomości, nadal opóźniają się inne strategiczne projekty, jak np. produkcja prochu w Pionkach czy druga linia armatohaubic Krab w Gliwicach. • Facebook zmienia politykę moderacji Mark Zuckerberg zapowiedział rezygnację z zewnętrznych weryfikatorów faktów na Facebooku i Instagramie. Zamiast tego platformy wprowadzą notatki społeczności, podobne do tych na Twitterze (X). Decyzja wywołała mieszane reakcje – jedni widzą w tym krok ku większej transparentności, inni obawiają się spadku jakości moderacji. Zmiana ma również znaczenie polityczne, w kontekście zbliżających się wyborów prezydenckich w USA i potencjalnych relacji Zuckerberga z Donaldem Trumpem. • Trump nie wyklucza użycia siły wobec Grenlandii Donald Trump na wtorkowej konferencji prasowej zasugerował możliwość użycia siły w celu przejęcia kontroli nad strategicznymi lokalizacjami, w tym Grenlandią. Wyspa, będąca autonomicznym terytorium Danii, już wcześniej była przedmiotem zainteresowania byłego prezydenta. Tymczasem Donald Trump Jr. odwiedził Nuuk, by spotkać się z lokalnymi politykami popierającymi niepodległość wyspy. • Rumuński gaz dla Niemiec Austriacki OMV podpisał umowę z niemieckim Uniperem na dostawy gazu z rumuńskiego złoża Neptun Deep na Morzu Czarnym. Szacowane zasoby wynoszą 100 miliardów metrów sześciennych, co czyni je jednym z największych złóż w Unii Europejskiej. Umowa obowiązywać będzie przez pięć lat od rozpoczęcia eksploatacji w 2027 roku, wzmacniając Rumunię jako kluczowego gracza na europejskim rynku gazowym.

Globalny Chrząszcz | Shahla Kazimova: W Azerbejdżanie już wcześniej była duża nieufność do Rosji
Po tragedii samolotu azerbejdżańskich linii pojawiło się hasło „Putinie, przeproś!”. W Azerbejdżanie już nikt nie pisze o katastrofie, lecz o przestępstwie - mówi w podcaście „Globalny Chrząszcz” dr Shahla Kazimova, szefowa Centrum Studiów Azerbejdżańskich na Uniwersytecie Warszawskim. W trzecim odcinku podcastu „Globalny Chrząszcz” Jerzy Haszczyński rozmawia z Shahlą Kazimovą, orientalistką i kulturoznawczynią, o złożonej historii i współczesności jej ojczyzny, Azerbejdżanu. Pojawia się wątek prometeizmu sprzed drugiej wojny światowej i tego, co z niego do dzisiaj pozostało. Jak w Azerbejdżanie zareagowano na rozbicie się 25 grudnia ostrzelanego przez Rosjan samolotu azerbejdżańskich linii lotniczych? Co jeszcze jest powodem napięć między Moskwą a Baku? Jakie sojusze buduje Azerbejdżan? Czy Zachód rzeczywiście wspiera kraje Kaukazu? Tradycyjnie w „Globalnym Chrząszczu” jest mowa o trudnościach z językiem polskim, który nie jest językiem ojczystym gości podcastu. Shahla Kazimova odpowiada też na pytania dotyczące „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego, którego akcja toczy się m. in. w jej rodzinnym mieście. Podkreśla, że polski pisarz nie był w Baku, ale opisując miasto dowiódł swojego talentu literackiego, „umiejętnie pokazał chaos rewolucji, bogate miasto, które było bardzo rozwarstwione społecznie, dynamikę i - niestety - okrucieństwa tych lat”. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Europa walczy o konkurencyjność w wyścigu z USA i Chinami
Rywalizacja europejskiego przemysłu motoryzacyjnego z Chinami jest częścią większego problemu Europy – transformacji przemysłu w ramach nowej polityki klimatycznej. To nie jest wyrównany wyścig, Chiny mocno subsydiują swój eksport samochodów elektrycznych, a na świecie dotychczasowa równowaga geopolityczna zmienia się na naszych oczach po wyborach Donalda Trumpa na prezydenta USA. Dlatego w czwartym, noworocznym odcinku cyklu „Transformacja i bezpieczeństwo” rozmawiamy o tym – jak ma wyglądać nowy etap polityki klimatycznej w Europie, jak wyglądają kwestie bezpieczeństwa społecznego, gospodarczego (miejsca pracy i inwestycje!) oraz militarnego w kontekście geopolityki. Jak zadbać o konkurencyjność, gdy reszta świata nam ucieka? Jaka jest dziś, w świecie globaliacji, definicja europejskości i co w tym chcemy chronić?Gościem specjalnym odcinka – jest Antoni Bielewicz, dyrektor wykonawczy European Climat Foundation, rozmowę prowadzą Marcin Korolec, prezes Instytutu Zielonej Gospodarki i Edwin Bendyk, prezes zarządu Fundacji Batorego.

Pałac Prezydencki | Czy media społecznościowe zdominują kampanię prezydencką 2025 roku?
W pierwszym w tym roku odcinku podcastu "Pałac Prezydencki" Michał Kolanko rozmawia z Michałem Fedorowiczem, szefem europejskiego kolektywu analitycznego Res Futura. Nie tylko o kampanii prezydenckiej, ale też o jej kontekście i nastrojach społecznych w Polsce na przełomie 2024 i 2025 roku. Michał Fedorowicz przypomniał, że rok 2025 to dekada intensywnego wpływu mediów społecznościowych na politykę. Od kampanii Andrzeja Dudy w 2015 roku, przez sukces Donalda Trumpa w USA, aż po obecną dominację platform takich jak Twitter i Facebook, debata polityczna przeniosła się niemal całkowicie do internetu. - Media społecznościowe są dziś mainstreamem. To tam kształtowane są opinie i budowane narracje – podkreśla ekspert. Co dominuje dziś w sieci? Rośnie frustracja Dla wyborów prezydenckich i ich wyniku ważne będą też nastroje społeczne, zwłaszcza na tle gospodarczym. Kampania prezydencka 2025 rozpoczyna się w cieniu trudnej sytuacji gospodarczej. Jak zauważa Fedorowicz, „drożyzna, strach przed bezrobociem i wzrost kosztów życia dominują w dyskusjach użytkowników sieci”. Te kwestie wywołują emocje, takie jak strach i złość, co może znacząco wpłynąć na decyzje wyborcze Polaków. Zdaniem analityka, mieszkańcy średnich i małych miast są najbardziej obciążeni ekonomicznie, ale problemy finansowe dotykają także dużych aglomeracji. „To nie jest problem jednej bańki. Polacy niezależnie od poglądów politycznych odczuwają presję ekonomiczną, choć różnie interpretują jej przyczyny” – wyjaśnia Fedorowicz. Pomimo licznych kampanijnych inicjatyw, takich jak powrót PiS do symboliki „lodówki” z 2005 roku, wyborcy nie wykazują wobec tych narracji szczególnego entuzjazmu. - Politycy sięgają po te same narzędzia od 20 lat, co pokazuje brak innowacyjności i dopasowania do dzisiejszych realiów- – ocenia Fedorowicz. Z drugiej strony, rosnąca popularność Sławomira Mentzena wskazuje na potrzebę świeżego podejścia. Czy Stanowski będzie gamechangerem? W trakcie rozmowy Kolanko i Fedorowicz analizują też, na ile w obecnej sytuacji mogą pojawiać się nowe osoby, które zmienią oblicze kampanii prezydenckiej. I komu może to najbardziej zaszkodzić lub pomóc. Fedorowicz zwraca uwagę na rosnący apetyt na „nowych liderów”, takich jak Krzysztof Stanowski, lider Kanału Zero. - Stanowski ma większe zasięgi i wiarygodność niż wielu doświadczonych polityków. Może stać się game changerem kampanii – twierdzi Fedorowicz, dodając, że jego potencjalna kandydatura mogłaby wstrząsnąć sceną polityczną. Fedorowicz przestrzega też przed potencjalnym wzrostem aktywności kont prorosyjskich w polskich mediach społecznościowych, które mogą wpłynąć na przebieg wyborów. - Scenariusz rumuński, gdzie media społecznościowe zostały użyte do manipulacji opinią publiczną, jest realnym zagrożeniem także w Polsce – ostrzega. Kampania prezydencka rozpocznie się już wkrótce. Szymon Hołownia zapowiedział, że w środę ogłosi decyzję o wyborach prezydenckich – ich terminie. To rozpocznie w praktyce nową fazę kampanii. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Twój Biznes | Siła nabywcza Polaków w górę – dobra konsumpcyjne tak, usługi nie
Jest wtorek, 7 stycznia – na nowy odcinek podcastu „Twój Biznes” zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dzisiaj omówimy rosnącą siłę nabywczą Polaków, spowolnienie wzrostu pensji prezesów, nowe sankcje administracji Bidena oraz optymistyczne perspektywy spółek z WIG20 na 2025 rok. Najważniejsze informacje: • Siła nabywcza Polaków rośnie, choć nie w każdej kategorii Według analiz, za przeciętną pensję można dziś kupić więcej produktów niż w przeszłości. Przykładowo, liczba litrów paliwa czy kostek masła, na które stać przeciętnego Polaka, znacznie wzrosła. Jednak siła nabywcza w przypadku usług oraz zakupu mieszkań i aut - spadła. Eksperci zauważają, że choć PKB per capita osiągnął ponad 80% unijnej średniej, oszczędności Polaków nadal pozostają na niskim poziomie. • Pensje prezesów przyhamowały, ale bonusy nadrabiają Wynagrodzenia menedżerów rosną wolniej niż budżety płacowe w firmach, jednak premie i plany motywacyjne osiągają rekordowe poziomy, stanowiąc już nawet 40-50% wynagrodzeń. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie członków zarządów notowanych na GPW wyniosło w 2023 roku około 79 tys. zł brutto. • Biden żegna się z kolejnymi sankcjami Administracja Joe Bidena zapowiada sankcje na rosyjskie tankowce transportujące ropę powyżej ustalonego limitu cenowego (60 USD/baryłka). Rozważane są także dalsze restrykcje, w tym obniżenie limitu do 40 USD/baryłka oraz zakaz rafinacji rosyjskiej ropy. • Optymizm wśród spółek z WIG20 Ankieta „Parkietu” wskazuje, że największe polskie firmy z optymizmem patrzą na 2025 rok. Spółki planują poprawę wyników finansowych i inwestycje, choć wyzwania związane z ESG i wzrostem wynagrodzeń pozostają istotne.

Polityczne Michałki | Startuje nowy rok, PKW z gorącym kartoflem, do polityki wraca lodówka
Nowy rok w polityce rozpoczął się od zamieszania wokół decyzji Państwowej Komisji Wyborczej i kontrowersji związanych z Marcinem Romanowskim. Czy spory wokół PKW zdefiniują kampanię prezydencką? Jak sprawa Romanowskiego wpływa na wizerunek PiS? Co oznacza „lodówka polityczna” w roku wyborczym? W pierwszym odcinku podcastu „Polityczne Michałki” w 2025 roku Michał Szułdrzyński i Michał Kolanko analizują, jak najważniejsze wydarzenia ostatnich dni mogą wpłynąć na kampanię wyborczą, która już wkrótce się rozpocznie. PKW: decyzja, która wywołała burzę. Polaryzacja rośnie Rozmowa rozpoczyna się analizą decyzji Państwowej Komisji Wyborczej, która zyskała miano „gorącego kartofla”. „PKW wrzuciła ten gorący kartofel do Ministerstwa Finansów, a samo niczym Piłat umyła ręce” – zauważa Michał Kolanko. Spór o subwencje dla PiS rozgrzał polską scenę polityczną, a decyzje PKW stały się punktem odniesienia w dyskusji o konstytucyjności i funkcjonowaniu Sądu Najwyższego. „Decyzja PKW kładzie się cieniem na całej kampanii” – podkreślono, wskazując na potencjalne ryzyko dla ważności wyborów prezydenckich. Jednocześnie podjęte działania wywołały ostrą polaryzację, na której, zdaniem rozmówców, korzystają zarówno PiS, jak i Platforma Obywatelska, marginalizując mniejsze ugrupowania. Sprawa Marcina Romanowskiego – więcej niż incydent. I problem dla PiS Kolejnym tematem jest kontrowersyjna sprawa Marcina Romanowskiego, który uzyskał azyl polityczny na Węgrzech. „To się robi coraz bardziej żenujące” – mówił Michał Kolanko, odnosząc się do konsekwencji politycznych i wizerunkowych. Romanowski staje się dla PiS coraz większym problemem, bo „zjada agendę”, a PiS woli skupiać się na takich tematach jak kwestie związane z wysokimi cenami – do gry wróciła polityczna lodówka, pokazana na jednej z ostatnich konferencji prasowych Jarosława Kaczyńskiego. Jednym z najbardziej absurdalnych epizodów było przeszukanie klasztoru dominikanów w Lublinie, gdzie podejrzewano, że ukrywa się Romanowski. „To było zagranie w stylu Gangu Olsena” – mówi Michał Szułdrzyński. Wybory prezydenckie: strategie głównych sił Ostatnia część rozmowy skupia się na analizie kampanii wyborczej. Kandydatura Karola Nawrockiego wzbudza mieszane odczucia: „To nie jest drugi Andrzej Duda” – ocenia Kolanko, wskazując na odmienne realia polityczne i ograniczenia finansowe. Kolanko i Szułdrzynski rozmawiają też o potencjalnym starcie Krzysztofa Stanowskiego, który może zostać ogłoszony w trakcie Kongresu Zero w połowie lutego 2025 w Łodzi. Z kolei Sławomir Mentzen próbuje wykorzystać zmęczenie wyborców duopolem PO-PiS, proponując „reset konstytucyjny”. „Jeśli Mentzen zagra konsekwentnie, może osiągnąć mocny dwucyfrowy wynik” – prognozują rozmówcy w podcaście, wskazując na potencjał jego strategii, która opiera się na graniu na zmęczenie duopolem PO-PiS. Duopol w 2025 roku będzie miał 20 lat – gdy liczymy od podwójnej kampanii wyborczej w 2005 roku. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Globalny Chrząszcz | Adil Abdel Aati: Henryk Sienkiewicz nie znał się na krokodylach
W drugim odcinku podcastu „Globalny Chrząszcz” Jerzy Haszczyński, szef działu zagranicznego „Rzeczpospolitej”, rozmawia z Adilem Abdelem Aatim, analitykiem i politykiem pochodzącym z Sudanu, kandydatem na prezydenta tego kraju w wyborach, które miały się odbyć, ale do dzisiaj się nie odbyły. Rozmowa dotyczy dramatycznej sytuacji Sudanu, gdzie trwająca od kwietnia 2023 roku wojna domowa rujnuje kraj i zmusza miliony ludzi do ucieczki. Czy Sudan ma jeszcze szansę na demokrację, gdy dwaj generałowie walczą o władzę? Gość opowiada o korzeniach konfliktu i roli zagranicznych graczy w konflikcie. W tym Rosji. - Rosja pomaga obu generałom toczącym wojnę w Sudanie. Sudan to droga do całej Afryki - mówi Adil Abdel Aati. O Sudanie wielu Polaków czytało „W Pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza. Adil Abdel Aati mówi, czy to miła lektura dla Sudańczyka. Pojawia się w niej Mahdi, sudański bohater narodowy. Sienkiewicz pisał, że „Mahdi jest gorszy niż całe stado krokodyli”. - To są zwierzęta, które nie polują w stadach - kontruje Adil Abdel Aati. I opowiada o rodzinie Mahdiego, którego potomkowie do dzisiaj odgrywają ważną rolę w życiu politycznym i religijnym Sudanu. Dla gości podcastu „Globalny Chrząszcz” polski nie jest językiem ojczystym. Rozmawiamy o krajach, regionach, z których pochodzą, o świecie, Polsce, polskim języku i kulturze.

Twój Biznes EXTRA | 2024 w gospodarce - rok udany, czy stracony?
Na podsumowanie roku 2024 w gospodarce zaprasza Bartłomiej Kawałek. Dziękujemy Państwu za ten rok i słyszymy się w następnym. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Komisja Kultury | Kobiece manifesty
Czy „Rybie oko” Dominiki Słowik, opowieść o Polsce z przełomu lat 90. i 2000., oraz manifest „Hałas” Małgorzaty Halber przeciw techno-kapitalizmowi, to książki warte przeczytania? W podcaście analizujemy wraz z Damianem Piwowarczykiem, poetą i recenzentem literackim, oba tytuły, porównując style i przesłania. Zastanawiamy się, na ile „Rybie oko” jest realistycznym portretem życia na prowincji, a na ile uniwersalną historią. „Hałas”, zainspirowany m.in. „Społeczeństwem zmęczenia” Byung-Chul Hana, wywołuje emocje i stawia pytania o współczesność. Jak te książki wpisują się w literackie debaty 2024 roku? Posłuchaj już teraz!

Polityczne Michałki EXTRA | 10 kluczowych postaci polskiej polityki 2024 – od Tuska po Mentzena
Kto politycznie wygrał, a kto stracił najbardziej? Dla kogo to był dobry rok, a dla kogo nienajlepszy? W specjalnym wydaniu podcastu „Polityczne Michałki” Michał Szułdrzyński i Michał Kolanko podsumowują ostatnie 12 miesięcy w polityce. To był rok problemów w koalicji, dwóch kampanii wyborczych i napięć geopolitycznych. Rok Trzaskowskiego, wyzwania Tuska Rafał Trzaskowski może uważać, że to był dla niego dobry rok. Wygrał wybory na prezydenta stolicy i prawybory w Koalicji Obywatelskiej. - Trzaskowski pracował w terenie, żeby struktury Platformy go poparły bezdyskusyjnie. I tak się też stało, mimo tego, że Sikorski był silnym kontrkandydatem, przynajmniej w warstwie wizerunkowej – mówił o prawyborach w KO (które sam Trzaskowski zaproponował) Michał Kolanko. Wcześniej Trzaskowski wygrał wybory prezydenckie w Warszawie na drugą kadencję. Ale sztabowcy KO zdają sobie sprawę, że to będzie bardzo trudna kampania prezydencka w 2025. I nie będzie przypominać tych w tym roku, które Trzaskowski wygrał. Co do Donalda Tuska, to jak zauważył Michał Szułdrzyński, ostatnie sondaże dotyczące nastrojów i sytuacji w kraju nie są dla premiera dobrym znakiem. - Tuż przed świętami CBOS opublikował badanie dotyczące nastrojów i tego, w jakim kierunku zmierza Polska. Ponad połowa osób uważała, że sprawy idą w złym kierunku i mam wrażenie takiego ciekawego rozjazdu. Z jednej strony Platforma jest pierwsza w sondażach. Niektóre czasami pokazują ostatnio, że PiS wysuwa się na prowadzenie, ale na razie Platforma w większości sondaży prowadzi. Donald Tusk wrócił po latach na czoło rankingu zaufania, ale równocześnie przekonanie o tym, jak wygląda sytuacja gospodarcza czy w jakim kierunku idą sprawy w kraju, jest dla rządu niekorzystne – mówił Szułdrzyński. Napięcia w PiS, szanse Nawrockiego PiS postawiło na prezesa IPN jako kandydata w wyborach prezydenckich – ogłaszając go kandydatem obywatelskim, spoza partii. – W kuluarach sztabowcy PiS mówią, że początek kampanii, tzn. faza w tym roku i tak była żywsza niż analogiczny etap kampanii Andrzeja Dudy w 2014 roku - mówił Kolanko. To oczywiście niczego jeszcze nie przesądza, ale nominacja dla Nawrockiego daje mu – w ocenie rozmówców – szansę na polityczną karierę w ramach PiS po zakończeniu kadencji w IPN. Nawrocki pokazuje się też jako człowiek „z ludu”, co ma też być jednym z wniosków sztabu PiS po wyborach w USA. W podcaście rozmawiano też o sytuacji Trzeciej Drogi, Lewicy i Sławomira Mentzena, który może być jednym z ważniejszych rozgrywających w wyborach prezydenckich. – Wydaje się, że trzeba brać pod uwagę też scenariusz, w którym Konfederacja będzie trzecią siłą w wyborach prezydenckich – mówił Kolanko. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Globalny Chrząszcz | Rabin Stambler: Polska to wielka pozytywna niespodzianka. Lubię mówić po polsku
W pierwszym odcinku podcastu „Globalny chrząszcz” Jerzy Haszczyński, szef działu zagranicznego „Rzeczpospolitej”, rozmawia z rabinem Szalomem Dow Berem Stamblerem z ruchu Chabad Lubawicz. Rabin tłumaczy, czym jest Chabad Lubawicz, odpowiada na pytania o chanukę i wstrząsający atak Grzegorza Brauna w czasie ubiegłorocznej uroczystości zapalania świec chanukowych w Sejmie. Rozmowa dotyczy też wydarzeń na Bliskim Wschodzie - obalenia syryjskiego dyktatora, wojny w Gazie i irańskiego zagrożenia. Rabin Stambler mówi, jak poznawał język polski i co w nim i Polsce go urzekło. Dla gości podcastu „Globalny chrząszcz” polski nie jest bowiem językiem ojczystym. Po polsku rozmawiamy o krajach, regionach, z których goście pochodzą, oraz o Polsce.

Komisja Kultury | Najzdolniejsza młodzież w Hollywood
W duecie z Marcinem Radomskim, krytykiem filmowym i twórcą kanału KINOrozmowa, wybieramy najzdolniejsze gwiazdy młodego pokolenia w Hollywood. Timothée Chalamet, Zendaya, Paul Mescal, Anya Taylor-Joy czy Barry Keoghan – kto zachwyca talentem, kto dominuje w box office, a kto triumfuje na festiwalach? Rozmawiamy o ich kluczowych rolach, w takich filmach jak „Diuna 2”, „Furiosa: Saga Mad Max”, „Wonka” czy „Gladiator 2”, oraz o radzie Leonardo DiCaprio dla Chalameta: żadnych narkotyków i ról w filmach superbohaterskich. Przyglądamy się sukcesom Zendayi w „Challengers” i Margaret Qualley w „Substancji”. Czy młodzi aktorzy z Irlandii zdominują Hollywood? Dowiedz się więcej i posłuchaj!

Posłuchaj Plus Minus | Co dalej? Stan prac nad sztuczną inteligencją
Jaki jest stan prac nad generatywną sztuczną inteligencją? Jaką rolę tym wyścigu mogą odegrać modele open source? Czy Chiny wygrają rywalizację z USA na polu AI? W jaki sposób zmiana na fotelu prezydenta Stanów Zjednoczonych wpłynie na rozwój sztucznej inteligencji? Przed jakimi wyzwaniami stoi Europa w związku z rewolucją AI? W tym odcinku „Posłuchaj Plus Minus” na pytania Dominiki Pietrzyk o stan prac nad genAI odpowiada Konrad Banachewicz z Elephant AI. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Polityczne Michałki | Romanowski rozlewa się na geopolitykę i Rosję, gorzki koniec roku dla Lewicy
Jakie konsekwencje może mieć sprawa posła Romanowskiego dla kampanii prezydenckiej w Polsce? Co dalej z Lewicą po dymisji Wieczorka? Czy kryzys w sprawie PKW i NS wysadzi wybory w Polsce? To tematy nowego odcinka podcastu „Polityczne Michałki”W najnowszym odcinku Michał Szułdrzyński i Michał Kolanko analizują kluczowe wydarzenia mijającego tygodnia. . Główne tematy to azyl polityczny Marcina Romanowskiego na Węgrzech, dymisja ministra nauki i szkolnictwa wyższego oraz prawne zawirowania wokół Państwowej Komisji Wyborczej i Sądu Najwyższego. Sprawdzamy, jak te wydarzenia wpływają na układ sił w rządzie, kampanię prezydencką oraz na relacje Polski z sąsiadami i Unią Europejską.Ucieczka na Węgry – geopolityczna burzaMarcin Romanowski, były sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, poprosił o azyl polityczny na Węgrzech, co przeniosło aferę Funduszu Sprawiedliwości na arenę międzynarodową. - To nie jest już tylko nasza wewnętrzna sprawa lecz problem geopolityczny, który łączy ucieczkę Romanowskiego z prorosyjską polityką Viktora Orbána - mówił Szułdrzyński. .Ten ruch wzbudził ogromne zainteresowanie w mediach społecznościowych – temat osiągnął zasięg ponad 100 milionów wzmianek. - Timing jest kluczowy – wskazuje rozmówca – temat ten z pewnością wyląduje na świątecznych stołach, wpływając na narrację polityczną – mówił Michał Kolanko. Sprawa jest poważnym problemem politycznym dla PiS. - Cały PiS dziś płaci cenę za aferę Funduszu Sprawiedliwości, z której tak naprawdę nic nie miał – fundusze służyły głównie Solidarnej, a potem Suwerennej Polsce – zauważa Szułdrzyński.Gorzki moment dla Lewicy Dymisja ministra nauki i szkolnictwa wyższego, choć początkowo dominowała w mediach, została szybko przesłonięta przez sprawę azylu Romanowskiego. - To pierwszy tak poważny wstrząs w rządzie od jego powstania – mówi Kolanko. Analizując napięcia wewnątrz lewicy, wskazano na rosnące tarcia międzypokoleniowe oraz wpływ afery na wizerunek partii wchodzących w skład koalicji rządowej. - Dla lewicy to gorzki czas. Dymisja ministra Wieczorka nie tylko odebrała impet kampanii Magdaleny Biejat, ale także pogłębiła wewnętrzne tarcia – mówił Kolanko.Kampania wyborcza w cieniu kryzysówTematem, który może mieć poważny wpływ na wybory prezydenckie jest kryzys wokół PKW i Sądu Najwyższego. - Bijący na alarm PiS nie jest tutaj wiarygodny, bo to on ugotował ten bigos, tworząc obecną konstrukcję prawną. – mówił Szułdrzyński. Komentatorzy wspominali też o politycznej inicjatywie Szymona Hołowni, który zaproponował „ustawę incydentalną”, która ma usunąć ten problem z planszy.Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Twój Biznes | Znamy koszty budowy elektrowni jądrowej w Polsce
Jest piątek, 20 grudnia a w podcaście „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek przedstawia najważniejsze wydarzenia gospodarcze. Dzisiaj podsumujemy kluczowe tematy gospodarcze: koszty polskiej elektrowni jądrowej, przygotowania PKP Intercity na święta, ambitne plany USA dotyczące redukcji emisji i sytuację gospodarczą Rosji według Władimira Putina. Najważniejsze informacje: • Znamy koszty pierwszej polskiej elektrowni jądrowej Koszt budowy trzech reaktorów o łącznej mocy 3,7 GW wyniesie 192 mld zł. Inwestycja zabezpieczona jest rządowym wsparciem w wysokości 60 mld zł oraz gwarancjami państwowymi. Budowa ma ruszyć w 2028 roku, a pierwszy reaktor ma zostać oddany do użytku w 2035 roku. • PKP Intercity gotowe na święta Spółka deklaruje pełną gotowość na wzmożony ruch świąteczny. Na najbardziej obleganych trasach pojawią się dodatkowe wagony. Nowy rozkład jazdy wprowadza 51 nowych połączeń, a skrócone czasy przejazdów mają ułatwić podróże. • USA z nowym planem redukcji emisji Administracja Joe Bidena zaprezentowała plan redukcji emisji gazów cieplarnianych o 61-66% do 2035 roku względem poziomów z 2005 roku. Donald Trump zapowiedział, że jeśli wróci do władzy, wycofa USA z Porozumienia Paryskiego. • Putin chwali rosyjską gospodarkę Podczas corocznej konferencji Władimir Putin ogłosił, że rosyjska gospodarka jest stabilna, a kraj jest „suwerenny”. Deklaracje te stoją w sprzeczności z rzeczywistą sytuacją ekonomiczną Rosji, dotkniętej sankcjami i spadkiem eksportu.

Twój Biznes | Polska chce zmian w Zielonym Ładzie
Jest czwartek, 19 grudnia - najważniejsze informacje w podcaście „Twój Biznes” przedstawia Bartłomiej Kawałek. Poruszymy dzisiaj tematy związane z polskimi propozycjami zmian w Zielonym Ładzie, starciem banków z konsumentami, kontrowersyjnym przejęciem udziałów w Commerzbanku przez UniCredit oraz batalią TikToka z amerykańskimi władzami. Najważniejsze informacje: · Polska chce zmian w Zielonym Ładzie Polska, wraz z Włochami i Czechami, domaga się złagodzenia zasad Zielonego Ładu. Proponują m.in. opóźnienie wejścia w życie systemu ETS2 o trzy lata oraz rozszerzenie mechanizmu CBAM o inne sektory. Czeka nas trudna debata, szczególnie że kraje Europy Zachodniej nie są przekonane do tych zmian. · Starcie banków z konsumentami NBP rekomenduje ograniczenie ryzyka prawno-regulacyjnego dla banków. Banki narzekają na nieproporcjonalną ochronę konsumentów, podczas gdy prawnicy wskazują, że klienci banków są słabszą stroną w sporach. Czy czeka nas nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim? · UniCredit zwiększa udziały w Commerzbanku – Niemcy oburzeni Włoski UniCredit stał się największym prywatnym udziałowcem Commerzbanku, co wzbudziło niezadowolenie w Niemczech. Wzrost udziałów do 28% przy użyciu instrumentów pochodnych wywołał debatę o narodowym charakterze kluczowych instytucji finansowych. · TikTok walczy o przetrwanie w USA Sąd Najwyższy USA rozpatrzy wniosek TikToka o zablokowanie prawa wymuszającego sprzedaż aplikacji amerykańskiemu podmiotowi. Rozprawa zaplanowana na 10 stycznia może zadecydować o przyszłości TikToka na rynku amerykańskim.

Moto rp.pl | Polski obraz elektromobilności z dwóch perspektyw
Jaki jest obraz elektromobilności z różnych perspektyw. Rozmawiamy z dwoma przedstawicielami branży motoryzacyjnej: Marcinem Kwoką, szefem Mercedes Benz Polska i Maciejem Mazurem, dyrektorem zarządzającym Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności. Elektromobilność w motoryzacji zagościła już na dobre. Jak to zwykle bywa z nowymi technologiami jedni są nią oczarowani, a drudzy do niej uprzedzeni. Wokół elektryków powstało dużo mitów, a ostatni nie najłatwiejszy rok nie pozwolił się z nimi uporać. Jednak, jak to w życiu punkt widzenia zależy od punktu siedzenia dlatego do rozmowy zaprosiliśmy dwóch rozmówców. Panowie w wielu punktach się ze sobą zgadzają jednak w kilku mają bardzo odmienne zdanie. Bo kiedy Marcin Kwoka mówi o 29 proc. wzroście rejestracji elektryków, to Maciej Mazur podsumowuje ten rok jako ani dobry, ani zły. Czy wszyscy będziemy jeździć samochodami elektrycznymi? Z rozmowy dowiecie się jak może wyglądać rozwój elektromobilności w najbliższych latach i czy finalnie wszyscy i tak będziemy jeździli samochodami na prąd. Technologia e-mobilności rozwija się z roku na rok coraz bardziej i już dzisiaj mamy samochody, które pozwolą nam pokonać realne 500 i więcej kilometrów na jednym ładowaniu, a na koncie Mercedesa jest nawet rekord jazdy na jednym ładowaniu baterii, który wynosi 1200 km. Rozprawiamy się z mitami elektromobilności, ale również z tym czy chińska motoryzacja, szczególnie z pytaniem czy w segmencie e-samochodów to zagrożenie czy może jednak zwiększenie konkurencyjności dla europejskich firm?

Szkoła na nowo | Minister edukacji Estonii: nauczyciele muszą dobrze zarabiać
Autonomia, zaufanie do nauczycieli i smartfony na lekcjach – tak wygląda szkoła w Estonii. W jaki sposób udaje im się uzyskiwać najlepsze wyniki w teście PISA w Europie opowiada Kristina Kallas, szefowa tamtejszego resortu oświaty. Nie ma dobrej edukacji bez dobrze wynagradzanych nauczycieli – podkreślała w podcaście „Szkoła na nowo” Kristina Kallas, minister edukacji i badań Estonii. Kallas udzieliła nam wywiadu przy okazji uczestnictwa w zorganizowanej w Warszawie przez OECD Global Forum „Education for the Future. Challenges to Curriculum Design and Effective Implementation.” W ostatnich badaniach PISA Estonia była na pierwszym miejscu. Szefowa estońskiej edukacji opowiadała w jaki sposób budowali system edukacyjny po upadku Związku Radzieckiego. – Zaczęliśmy od decentralizacji systemu edukacyjnego. Uważamy, że szkoły powinny mieć szeroką autonomię. Nauczyciele także mają prawo do podejmowania decyzji o tym, w jaki sposób pokierują procesem nauczania w klasie. Uważamy, że najlepszedecyzji pedagogicznie podejmuje się na poziomie dziecka. Ja, jako minister, nie mogę ocenić, jakie potrzeby ma dziecko w poszczególnych klasach – wyjaśnia Kristina Kallas. – Mamy w Estonii 1705 szkół i każda z nich jest inna – dodaje. I tłumaczy, że coraz rzadziej lekcje w formie klasycznych wykładów, częściej w otwartej przestrzeni szkolnej czy wręcz na zewnątrz szkoły. – Byłam zdziwiona, gdy dowiedziałam się, że w Polsce tak trudno zaprosić do szkoły osoby z zewnątrz. W Estonii często zastępujemy nauczycieli ekspertami w danej dziedzinie – mówi Kallas. Szkoła wykorzystuje nowoczesne technologie Bardzo często na lekcjach korzysta się także z nowoczesnych technologii – nie tylko z komputerów, ale także ze smartfonów. Co ciekawe na przerwach w wielu szkołach bywają one zabronione. Chodzi o to, by dzieci nauczyły się rozsądnego korzystania z tych urządzeń. Podczas zajęć dzieci muszą także nauczyć się odróżniania prawdy od fake newsów. – Mamy problem z dezinformacją – mówi Kallas. To wszystko nie byłoby jednak możliwe bez autonomii nauczycieli i zaufania do nich. – W Estonii 85 proc. nauczycieli ma dyplom magistra. Uważamy, że jeśli ktoś ukończył studia pedagogiczne, to wie, w jaki sposób uczyć – mówi Kallas. Ile za to zarabiają? Trochę więcej niż wynosi w tym kraju średnie wynagrodzenie. Mimo to Estończycy mają kłopoty ze znalezieniem chętnych do pracy pedagogów, bo sama praca jest ciężka.

Twój Biznes | ZUS w chaosie – przedsiębiorcy w pułapce „wakacji od składek”
Jest środa, 18 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia najważniejsze wydarzenia gospodarcze. Porozmawiamy o chaosie wokół „wakacji od ZUS”, ograniczeniach programu „Mój Elektryk” oraz potencjalnej fuzji Hondy i Nissana. Dowiemy się również, dlaczego Szwecja krytykuje niemiecki system energetyczny. Najważniejsze informacje: • Chaos zamiast „wakacji od ZUS” Pomimo zapewnień ZUS o sprawnej weryfikacji, przedsiębiorcy otrzymują masowo pisma z wezwaniem do uzupełnień lub wszczęciem postępowań. Eksperci sugerują, że zbyt skomplikowane zasady skorzystania z ulgi mogą być powodem tego chaosu. Trudno jednak wytłumaczyć nagłą masową wysyłkę dokumentów przez ZUS. • Nowa edycja „Mój Elektryk” ogranicza firmy Wsparcie zakupu elektryków od lutego 2025 roku obejmie tylko osoby fizyczne i jednoosobowe działalności. Firmy, które odpowiadały za 87% sprzedaży elektryków w 2024 roku, nie skorzystają z programu. Eksperci ostrzegają przed ryzykiem niewykorzystania środków i spowolnieniem rozwoju elektromobilności w Polsce. • Szwedzka minister krytykuje Niemcy Ebba Busch, szwedzka minister energii, warunkuje budowę nowej linii energetycznej łączącej Szwecję z Niemcami od uporządkowania niemieckiego systemu energetycznego. Obecny chaos w Niemczech wpływa na wzrost cen energii w Szwecji. • Fuzja Hondy i Nissana w planach Japońscy giganci motoryzacyjni Honda i Nissan planują połączenie sił, by skuteczniej konkurować z Teslą i chińskimi producentami. Współpraca może objąć również Mitsubishi, którego większościowym udziałowcem jest Nissan. Rozmowa Przemysława Tychmanowicza z Michałem Kobzą członkiem zarządu GPW: https://www.youtube.com/watch?v=nT5Tas2ax0A

Pałac Prezydencki | Lewica stawia na Biejat. Czy socjaldemokracja policzy się w maju?
Sukces Magdaleny Biejat może być punktem startu dla nowej socjaldemokracji w Polsce - mówił w podcaście Pałac Prezydencki dr Bartosz Rydliński z UKSW i Centrum im. Daszyńskiego. W najnowszym odcinku podcastu Pałac Prezydencki Michał Kolanko wraz z dr. Bartoszem Rydlińskim z UKSW i Centrum im. Daszyńskiego analizują początek kampanii prezydenckiej oraz kandydaturę Magdaleny Biejat. Lewica stawia na nowy wizerunek, który ma być odpowiedzią na dominację Koalicji Obywatelskiej i tradycyjne struktury polityczne. Czy strategia „dziewczyny z sąsiedztwa” okaże się skuteczna? Jakie wyzwania stoją przed lewicą? O tym wszystkim w ostatnim odcinku podcastu o kampanii prezydenckiej przed przerwą świąteczną. Start kampanii i kandydatura Magdaleny Biejat Kampania prezydencka nabiera tempa, a Magdalena Biejat, jako pierwsza kandydatka w wyścigu, wzbudza niemałe zainteresowanie. „Przed nami ogrom pracy i jestem na tę pracę gotowa” – zapowiedziała Biejat w trakcie niedzielnej konwencji, podkreślając znaczenie współpracy i pragmatyzmu. W tle pojawił się także symboliczny przekaz – „Polska powiatowa”, który ma wskazywać na obszary docelowe kampanii lewicy. Zdaniem dr. Bartosza Rydlińskiego, kampania prezydencka to w pewnym sensie bardzo „wyniszczające wybory”, które wymagają ogromnego zaangażowania kandydata. „To jest trochę jak tournee, tysiące uściśniętych rąk, wystąpienia, objazdówka po kraju” – podkreśla ekspert. Lewica, stawiając na Magdalenę Biejat, chce wyjść poza wielkomiejską bańkę i zbudować autentyczny kontakt też z wyborcami z mniejszych miejscowości. Lewica kontra Rafał Trzaskowski Lewica, pamiętając o słabych wynikach Roberta Biedronia sprzed pięciu lat, zdaje sobie sprawę, że musi znaleźć własny elektorat. „Nie można być wyłącznie wielkomiejską kandydatką” – zauważa dr Rydliński. Rafał Trzaskowski, jako naturalny rywal, jest kojarzony z elitarnym wizerunkem, co dla niektórych wyborców może być przeszkodą. – Magdalena Biejat jest naturalna, autentyczna, można ją spotkać na targowisku czy spacerze na Pradze-Północ – mówi Rydliński, wskazując na jej atut w budowaniu bliskiej relacji z obywatelami. Kandydatura Biejat jest także testem dla samej lewicy. W obliczu podziałów wewnątrzpartyjnych i ryzyka wystawienia dodatkowych kandydatów, wynik Magdaleny Biejat będzie swoistym referendum o sile lewicowej socjaldemokracji. „To idealny moment, żeby lewica się policzyła” – zaznacza dr Rydliński. Czy socjaldemokracja się policzy w 2025? W tle kampanii pojawiają się także pytania o morale lewicy oraz kwestie związane z ministrami i wewnętrznymi napięciami. Sprawa ministra Wieczorka oraz niejasne sygnały z Partii Razem pokazują, że sytuacja na lewicy jest dynamiczna. Zdaniem dr. Rydlińskiego, wybory prezydenckie mogą być punktem zwrotnym. „Wygrana Kwaśniewskiego w 1995 roku czy sukces Kukiza to przykłady, że kampania prezydencka ma ogromny wpływ na scenę polityczną” – podkreśla ekspert. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/ #Wybory2025, #MagdalenaBiejat, #Lewica, #Polityka, #PolskaPolityka, #Prezydent2025, #KampaniaPrezydencka, #LewicaPolska, #Biejat2025, #WyboryPrezydenckie, #ScenaPolityczna, #KomentarzPolityczny, #PodcastPolityczny, #PałacPrezydencki, #AnalizaPolityczna

Twój Biznes | Czy ceny mieszkań wreszcie spadną? Prognozy na 2025 rok
Jest wtorek, 17 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia najważniejsze wydarzenia gospodarcze. Przyjrzymy się sytuacji na rynku mieszkaniowym, rosnącym kosztom pracy i wyzwaniom stojącym przed OFE. Zajmiemy się również zmianami w systemie emerytalnym w Czechach i trudnościami europejskich linii lotniczych. Najważniejsze informacje: · Czy ceny mieszkań spadną w 2025 roku? Słabnący popyt na mieszkania i rosnąca podaż mogą w przyszłym roku doprowadzić do obniżek cen. Na niektórych rynkach, takich jak Kraków, Łódź czy Trójmiasto, można liczyć nawet na 2-3% spadku cen mieszkań. Główne przyczyny to wysokie stopy procentowe, niska zdolność kredytowa i niepewność związana z rządowym wsparciem dla kupujących. · Poprawa na rynku AGD Produkcja dużego AGD w Polsce wzrosła w październiku o 4,9% rok do roku. Choć cała branża mierzy się ze spadkiem popytu w Europie Zachodniej, polski rynek odnotowuje wzrost sprzedaży. Eksperci przewidują dalszą poprawę sytuacji w 2025 roku, ale będzie ona zależeć od nastrojów konsumenckich. · Czesi podwyższają wiek emerytalny Prezydent Czech podpisał ustawę podnoszącą wiek emerytalny do 67 lat. Zmiany będą wprowadzane stopniowo do 2035 roku. Reforma ma na celu zmniejszenie zadłużenia sektora publicznego, ale budzi sprzeciw opozycji. · OFE kulą u nogi polskiego rynku akcji W OFE zgromadzono 231 mld zł, z czego 165 mld to akcje polskich spółek. Fundusze emerytalne, które kiedyś napędzały polski rynek kapitałowy, dziś sprzedają akcje, powodując odpływ kapitału z GPW. Eksperci sugerują konieczność reformy systemu OFE, aby wspierać polski rynek akcji.

Twój Biznes | Czy regulacje prawne zahamują rozwój sztucznej inteligencji?
Jest poniedziałek, 16 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia kluczowe wydarzenia gospodarcze. Przyjrzymy się nowym propozycjom regulacji dla AI, rekordowemu importowi nawozów z Rosji i rosnącemu zagrożeniu uzależnienia Europy od wschodnich dostawców. Omówimy także rekord bankructw dużych firm oraz zmiany w kultowej serii gier „Wiedźmin” od CD Projekt. Najważniejsze informacje: · Regulacje a rozwój AI Eksperci ostrzegają przed nadmierną regulacją sektora AI w Polsce i UE. Branża apeluje o stworzenie „piaskownic regulacyjnych” do testowania rozwiązań AI bez ryzyka naruszenia przepisów. Zbyt surowe regulacje mogą zahamować wzrost, podczas gdy w USA i Chinach rozwój AI kwitnie dzięki luźniejszym przepisom. · Rosja wykorzystuje nawozy jako broń gospodarczą Import rosyjskich nawozów do Polski w 2024 roku osiągnął 1,3 mld zł. Polska wraz z krajami bałtyckimi domaga się nałożenia ceł na nawozy z Rosji i Białorusi, aby zapobiec uzależnieniu Europy od tych dostawców. Decyzja KE w tej sprawie jest niepewna z powodu braku jednomyślności w UE. · Rekord bankructw dużych firm W III kwartale 2024 roku liczba upadłości firm o obrotach powyżej 50 mln euro wzrosła do 127 – to najwyższy wynik w historii. 60% z nich stanowią firmy europejskie. Globalne problemy gospodarcze i wysokie koszty finansowania odbijają się na stabilności dużych przedsiębiorstw. · CD Projekt zapowiada „Wiedźmina IV” Studio CD Projekt zaprezentowało zwiastun nowej odsłony gry „Wiedźmin”. W roli głównej tym razem pojawi się Ciri, co wywołało mieszane reakcje inwestorów. Mimo to, akcje spółki od maja wzrosły o 60%, a firma ma ambitne plany na przyszłe premiery.

Komisja Kultury | MSN – muzeum otwarte, muzeum zamknięte
Razem z dziennikarką „Rzeczpospolitej” Małgorzatą Piwowar omawiamy najgłośniejsze wydarzenie mijającego roku w sztuce: otwarcie siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Budynek MSN otworzył się na zwiedzających z wielką celebrą 25 października 2024 r. Jednak już 10 listopada znów wejście do muzeum zostało ograniczone i dziś można tylko zwiedzać wystawę „Warszawa w budowie” na parterze, a także przyjść na seans do muzealnego kina. Kiedy więc instytucja zostanie otwarte dla zwiedzających już na stałe? I co wtedy będzie można tam zobaczyć, jakich artystów podziwiać? Co to znaczy, że w MSN nie będzie wystawy stałej? Jak prezentuje się nowy budynek na tle Placu Defilad i Pałacu Kultury? Czy jego wnętrza są funkcjonalne i spełnią swoją rolę wystawienniczą? I kto okazał się lepszym przewodnikiem – Rafał Trzaskowski, prezentujący wnętrza MSN, czy też były minister kultury Piotr Gliński, gdy oprowadzał dziennikarzy po Muzeum Historii Polski?

Polityczne Michałki | Rok rządu Tuska na trzy plus, młodzi popierają Konfederację
Jaki jest bilans pierwszego roku trzeciego rządu Donalda Tuska? O tym w najnowszym odcinku podcastu „Polityczne Michałki” rozmawiali Michał Szułdrzyński i Michał Kolanko. Rok rządów Donalda Tuska, oceniany przez wielu komentatorów na „trójkę z plusem”, charakteryzował się zarówno sukcesami, jak i dużymi kłopotami. Wśród mocnych stron wymieniono pozycję premiera jako lidera polityki krajowej i międzynarodowej oraz aktywność kilku ministrów, m.in. Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz czy Radosława Sikorskiego. - Dowiezione sprawy międzynarodowe, w tym odblokowane KPO, są niewątpliwym osiągnięciem tego rządu. Przez splot wielu czynników Polska jest teraz głównym graczem europejskim - mówi Kolanko. Jednocześnie rząd zmaga się z krytyką za brak realnych działań w obszarze praw człowieka, chaos komunikacyjny oraz niektóre niezrealizowane obietnice, jak projekt „kredytu 0%”. - Ciężko mieć pretensje do rządu, że wycofuje się ze złych pomysłów, ale wciąż brakuje spójnej wizji – zauważa Szułdrzyński. Kampania prezydencka – pierwsze starcia i strategie Jak zauważyli rozmówcy Rafał Trzaskowski, kandydat Koalicji Obywatelskiej, stara się balansować wizerunek „międzynarodowego gracza” z przekazem skierowanym do zwykłych Polaków. – Spotkanie z Macronem to atut. Tego nie ma Nawrocki – twierdzi Kolanko. Z kolei Karol Nawrocki, kandydat popierany przez Prawo i Sprawiedliwość, prowadzi intensywne spotkania z wyborcami poza największymi miastami. - Tempo narzucone przez obie strony już teraz przypomina końcówkę kampanii, a przecież wybory dopiero pół roku przed nami – zauważył Kolanko. Młodzi wyborcy a przyszłość polskiej polityki Sondaże wskazują na rosnące poparcie młodych mężczyzn (aż 38%) dla Konfederacji, co stawia partie głównego nurtu w trudnej sytuacji. - Jeśli jedziemy metrem i widzimy pięciu młodych ludzi, to (jeśli głosują) być może dwóch z nich popiera Konfederację – zauważa Szułdrzyński. Problemem Koalicji Obywatelskiej jest "niedowożenie" obietnic, co szczególnie demobilizuje młode kobiety. Rozmówcy zwracają uwagę na kluczowe znaczenie mobilizacji młodych wyborców w nadchodzących wyborach prezydenckich. - Sondaże są ostrzeżeniem – brak realizacji obietnic może kosztować koalicję utratę kluczowego elektoratu – podsumowuje Szułdrzyński. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Twój Biznes | Rok nowego rządu – sukcesy i porażki w ocenie biznesu
Jest piątek, 13 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia najważniejsze wydarzenia gospodarcze. Rok nowego rządu pod lupą ekspertów i przedsiębiorców. Rozmowa z prezesem Orlenu o planach spółki, przyszłości Olefin III i umowie z Synthosem. Przyjrzymy się także europejskiej walce o przyszłość aut spalinowych i najnowszym pakietom sankcji na Rosję. Najważniejsze informacje: · Rok nowego rządu pod lupą biznesu Eksperci i przedsiębiorcy mają mieszane uczucia co do działań nowej koalicji. Na plus: odblokowanie KPO i priorytetyzacja bezpieczeństwa. Na minus: brak wicepremiera ds. gospodarczych i niespójna polityka gospodarcza. Wątpliwości budzi także tempo podejmowania decyzji o nowych inwestycjach oraz proces legislacyjny pomijający stronę społeczną. · Umowa na produkcję amunicji rakietowej w Polsce Grupa WB prowadzi zaawansowane rozmowy z koreańskim Hanwha Aerospace o budowie fabryki amunicji rakietowej do wyrzutni Chunmoo. Umowa ma zostać podpisana do lipca, a fabryka może stać się kluczowym punktem dla europejskiego rynku uzbrojenia. · Europejska Partia Ludowa broni aut spalinowych EPL chce cofnięcia zakazu sprzedaży aut spalinowych od 2035 roku, proponując wsparcie dla aut hybrydowych i zasilanych paliwami alternatywnymi. Argumentują to złą sytuacją europejskiego przemysłu motoryzacyjnego i potrzebą dokładnej analizy skutków zakazu. · Nowy pakiet sankcji na Rosję UE i G7 nałożyły sankcje na transport rosyjskiej ropy i chińskie firmy wspierające rosyjski przemysł dronowy. Polska zapowiada dalsze naciski na zaostrzenie sankcji, szczególnie w kontekście importu rosyjskich nawozów sztucznych.

Twój Biznes | Polski rynek akcji - optymistyczne prognozy na 2025 rok
Jest czwartek, 12 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek analizuje kluczowe tematy gospodarcze. Zaczynamy od rosnącej świątecznej drożyzny, która zmusza Polaków do oszczędności. Przyjrzymy się także wstrzymaniu wielkiej inwestycji Orlenu i potencjałowi polskiego rynku akcji na 2025 rok. Na koniec omówimy nowy pakiet sankcji na Rosję oraz globalne zmiany, które mogą wpłynąć na ceny żywności. Najważniejsze informacje: • Świąteczna drożyzna Ceny przed świętami wzrosły średnio o 5,5%. Najbardziej podrożały warzywa (+16,6%) oraz produkty tłuszczowe i słodycze (+10%). Szczególnie niepokoi wzrost cen masła o 31%, co wynika z ograniczonej produkcji i rosnących kosztów. Polacy planują oszczędne święta, wydając średnio 200-300 zł na osobę. • Orlen zatrzymuje inwestycję Olefiny III Nowe władze Orlenu zdecydowały o wstrzymaniu flagowej inwestycji z powodu jej rosnących kosztów i problemów infrastrukturalnych. Projekt ma zostać zastąpiony przez „Nową Chemię”, która będzie realizowana do 2030 roku. Decyzja wywołała kontrowersje i krytykę byłego prezesa Daniela Obajtka. • Polski rynek akcji z potencjałem Analitycy przewidują optymistyczny rok 2025 dla polskich akcji. Indeks WIG ma osiągnąć 100,5 tys. punktów, co oznacza wzrost o 22%. Sektory z największym potencjałem to banki, odzież i IT. Możliwe są jednak korekty w pierwszej połowie roku. • Nowy pakiet sankcji na Rosję UE i G7 zatwierdziły 15. pakiet sankcji, który ma uderzyć w eksport ropy i firmy wspierające rosyjską agresję. Restrykcje obejmują także chińskie firmy dostarczające komponenty do dronów wykorzystywanych na Ukrainie. Polska zapowiada dalsze naciski na zaostrzenie sankcji.

Twój Biznes | Czy Polacy przestają przejmować się klimatem?
Jest środa, 11 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia najważniejsze wydarzenia gospodarcze. Zaczynamy od pesymizmu w polskich startupach, które mają coraz większe trudności z pozyskaniem finansowania. Zbadamy również, dlaczego Polacy są coraz mniej przejęci zmianami klimatycznymi. Przyjrzymy się także miliardom euro, które trafią do europejskich rolników, oraz analizie, dlaczego wiele europejskich firm nadal działa w Rosji mimo wojny i sankcji. Najważniejsze informacje: · Pesymizm w polskich startupach Według raportu Fundacji Startup Poland aż 54% polskich startupów nie pozyskało zewnętrznego finansowania. Sektor zmaga się z problemami dostępu do kapitału, co hamuje jego rozwój. Eksperci wskazują, że ulgi podatkowe mogłyby poprawić sytuację, jednak potrzebne są konkretne działania rządu, aby wesprzeć ten rynek. · Polacy mniej przejęci zmianami klimatu Zaniepokojenie zmianami klimatycznymi spadło z 81% w 2023 roku do 74% obecnie. Trend ten wynika z pandemii, wojny oraz rosnących cen energii. Coraz mniej osób wskazuje rozwój odnawialnych źródeł energii jako priorytet. Polityka klimatyczna potrzebuje lepszej komunikacji i bardziej efektywnych działań. · Miliardy dla europejskich rolników Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) ogłosił wsparcie dla rolnictwa w wysokości 8,4 mld euro. Środki mają trafić głównie do młodych rolników i małych gospodarstw, wspierając modernizację i rozwój sektora. To największy taki pakiet w historii banku. · Europejski biznes wciąż działa w Rosji Pomimo wojny i sankcji, wiele firm z Europy Zachodniej kontynuuje działalność w Rosji. Na „liście wstydu” Uniwersytetu Yale dominują firmy niemieckie, francuskie i włoskie. Brak jednoznacznych działań w tej kwestii rzuca cień na politykę sankcji UE.

Szkoła na nowo | Skibidi sigma - czyli w jaki sposób młodzi tworzy swój język?
Dla jurorów tegorocznego plebiscytu „Młodzieżowe Słowo Roku” najciekawszym słowem było „czemó”. Znaczenie jest standardowe, ale nikt nie wie, dlaczego na końcu wyrazu jest „ó”. A może to po prostu „o” z akcentem? „Młodzieżowe Słowo Roku” jest zawsze tylko jedno. Zostaje nim to, które zdobyło najwięcej głosów internautów. W tym roku nie było zaskoczeń, bo w zakładach bukmacherskich najlepsze notowania miały dwa: skibidi i sigma. Skąd biorą się młodzieżowe słowa? Ale o nie jedyne ciekawe, młodzieżowe słowa, które znalazły się w finałowej dwudziestce. Warto zwrócić uwagę także na takie jak aura, azbest, brainrot czy czemó. – Nam, jurorom, najbardziej spodobało się właśnie to osotatnie. Zastanawiamy się nad pisownią i nie wiemy. Czy to może jest „o” z akcentem – pyta w podcaście „Szkoła na nowo” Bartek Chaciński, wicenaczelny tygodnika „Polityka” i jeden z jurorów plebiscytu. Bartek Chaciński tłumaczy, że niektóre słowa nawiązują do nietypowych trendów, które wyrosły w sieci. – „Azbest” to przykład na to, jak zjawiska memiczne z TikToka przenikają do języka młodzieży. Są profile, które zajmują się budowlanką, patodeweloperką. To się rozprzestrzenia wirusowo – mówi Chaciński, podkreślając, że „azbest” ma w sobie coś ironicznego, niebezpiecznego i dziaderskiego. Ciekawym zjawiskiem jest świadome używanie słów, które trudno zdefiniować. –Język młodzieżowy staje się formą buntu przeciwko starszym. Jeśli my nie rozumiemy, co znaczy „skibidi” czy ‚azbest’, to młodzi mają przewagę – zauważa Chaciński. Tego typu słowa są często zbitkami memów, gestów i choreografii z internetu. Z kolei niektóre terminy, jak „bambik” czy „sigma”, wywodzą się bezpośrednio z gier. – „Bambik” to żółtodziób z Fortnite’a, który nie ma V-dolców – tłumaczy Chaciński. – Z kolei „sigma” to postać silna, niezależna, wzorowana na popularnych archetypach z internetu. To pokazuje, jak ważny w życiu młodzieży stał się świat gier i treści online. To słowo pojawiło się w tym plebiscycie już po raz kolejny. A ponieważ użył je już Donald Tusk w stosunku do Mateusza Morawickiego, weszło do powszechnego obiegu. Od czego młodzieży mogą „gnić mózgi”? Ważnym słowem jest „brainrot”, czyli „gnicie mózgu”. Jest to słowo, które pojawia się także w podobnych plebiscytach za granicą. A w Polsce służy ono np. do określenia młodszych dzieci, które w internecie sięgają po niezbyt wyszukane treści. – „Brainrot” to gnicie mózgu od oglądania głupich treści takie jak „Skibidi Toilet”– mówi Chaciński. Jak dodaje, to słowo pokazuje, że również młodzi widzą negatywne skutki przesadnego korzystania z mediów społecznościowych. Chaciński podkreśla także, że język młodzieży może być świetnym punktem wyjścia do lekcji w szkole. – Można by wykorzystać plebiscyt jako pretekst do rozmowy o języku, znaczeniach słów i ich ewolucji. To pokazuje młodym, że język jest żywy i że mają na niego wpływ – sugeruje ekspert.

Twój Biznes | Specjaliści IT znów w cenie – rynek pracy ożywia się
Jest wtorek, 10 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia kluczowe wydarzenia gospodarcze. Rozpoczynamy od rosnących długów branży handlowej, która boryka się z problemami finansowymi. Przyjrzymy się również ożywieniu popytu na specjalistów IT oraz prognozom dla polskiego rynku akcji. W dalszej części omówimy nowe tarcia na linii Chiny-USA, gdzie Chiny wymierzyły cios firmie Nvidia. Najważniejsze informacje: · Rosną długi handlu Według danych Krajowego Rejestru Długów, suma zadłużenia podmiotów handlowych przekroczyła 2,4 mld zł. Problemy dotyczą głównie małych hurtowni i jednoosobowych działalności gospodarczych. Powodem zadłużenia są m.in. problemy z kapitałem obrotowym, rosnąca konkurencja ze strony dyskontów oraz rozwój chińskich platform e-commerce. · Odżywa popyt na specjalistów IT Raport Manpower Group wskazuje, że branże technologiczne, transportowe i telekomunikacyjne planują zwiększenie zatrudnienia w I kwartale 2025 roku. Mimo niepewnej sytuacji gospodarczej, większość firm chce utrzymać poziom zatrudnienia, a sektor IT wydaje się szczególnie obiecujący. · Co z polskim rynkiem akcji? Polska giełda ma za sobą trudne półrocze, ale prognozy na 2025 rok dają nadzieję na poprawę. Eksperci wskazują na potencjał wzrostu PKB, fundusze unijne oraz rosnącą konsumpcję. Rynek akcji mógłby zyskać na zakończeniu konfliktu na Ukrainie oraz wcześniejszych obniżkach stóp procentowych. · Chiny wymierzają cios Nvidii Chiny rozpoczęły dochodzenie antymonopolowe przeciwko Nvidii. To kolejny etap konfliktu handlowego z USA, którego stawką jest przewaga technologiczna w dziedzinie sztucznej inteligencji. Na wyniku starcia mogą ucierpieć kraje, które pozostaną bierne w tej rywalizacji.

Pałac Prezydencki | "Prezydenta wybierze internet". Rozmowa z szefem sztabu Mentzena
Co planuje Sławomir Mentzen w kampanii prezydenckiej, gdy ta zacznie się formalnie w przyszłym roku? Czym jego strategia różni się od poprzednich kampanii Konfederacji? W "Pałacu Prezydenckim" rozmowa z Bartoszem Bocheńczakiem, szefem sztabu Konfederacji w wyborach prezydenckich.Rozmowa z Bartoszem Bocheńczakiem, który jest szefem sztabu Slawomira Mentzena w tej kampanii, a także kierował kampanią Konfederacji w wyborach do PE koncentruje się na kilku kwestiach związanych z planami Mentzena na kolejne miesiące, ale i wcześniejszymi decyzjami w pre-kampanii wyborczej. Jedna z nich to bieżąca strategia kandydata Konfederacji, który od wielu tygodni spotyka się z wyborcami w małych i średnich miejscowościach. To strategia, która zakłada odwiedzanie miast powiatowych, często pomijanych przez innych polityków. - Nie było spotkania, gdzie byłoby mniej niż 250 osób – nawet w deszcz czy mróz frekwencja nas zaskakuje – podkreśla Bocheńczak, wskazując na entuzjazm w mniejszych miejscowościach. Celem tej kampanii jest dotarcie do elektoratu, który w wyborach parlamentarnych udowodnił swoje znaczenie. Bocheńczak podkreśla, że Mentzen będzie w kampanii robił tylko rzeczy, które są zgodne z jego przekonaniami. - Mentzen nie będzie robił rzeczy, które są sprzeczne z jego wartościami – on musi wierzyć, że robi dobrze, inaczej tego nie zrobi – podkreśla. Mentzen i Kampania w internecie Jednym z ważniejszych wątków rozmowy jest kampania internetowe i jej znaczenie. - Przyszłość kampanii wyborczych to internet. Klasyczne media tracą na znaczeniu – komunikacja przenosi się do sieci – mówi Bocheńczak. Jak podkreśla, prezydenta w przyszłym roku wybierze internet – i na to też stawia Mentzen. Lider Konfederacji i jego sztabowcy mieli też wyciągać wnioski z przeszłości. - Stawiamy na dyscyplinę i ciężką pracę w kampanii – konkluduje. Więcej na stronie: rp.pl Twitterze: twitter.com/rzeczpospolita Facebooku: facebook.com/dziennikrzeczpospolita Linkedin: linkedin.com/company/rzeczpospolita/

Twój Biznes | Chińska konkurencja dla Tesli – BYD depcze po piętach
Jest poniedziałek, 9 grudnia, a w dzisiejszym odcinku „Twój Biznes” Bartłomiej Kawałek omawia najważniejsze wydarzenia gospodarcze. Rozpoczynamy od rosnących strat gospodarczych spowodowanych spadkiem liczby szczepień i problemów z chorobami zakaźnymi. Przyjrzymy się także potencjałowi wojskowych umów offsetowych w Polsce oraz zakończeniu 25-letnich negocjacji umowy handlowej między UE a Mercosur. Na zakończenie omówimy rosnącą konkurencję chińskich producentów samochodów elektrycznych dla Tesli. Najważniejsze informacje: · Choroby zakaźne i gospodarcze straty Zachorowania na krztusiec wzrosły 34-krotnie, a na RSV – 10-krotnie. W zeszłym roku koszty dla gospodarki związane z chorobami zakaźnymi wyniosły 2 mld zł, głównie przez absencję pracowników. Eksperci apelują o większą świadomość i podkreślają opłacalność szczepień jako najlepszej inwestycji w zdrowie publiczne. · Wojskowe offsety wielką szansą dla Polski Wojskowe Zakłady Lotnicze WZL1 przygotowują się do obsługi śmigłowców Apache i czołgów Abrams. Umowy offsetowe mogą stać się fundamentem rozwoju polskiego przemysłu obronnego. Trwa proces integracji zakładów w Łodzi i Dęblinie, co ma zwiększyć efektywność i zapewnić konkurencyjne wynagrodzenia dla specjalistów. · Umowa z Mercosur po 25 latach negocjacji Unia Europejska i państwa Mercosur zakończyły negocjacje umowy handlowej. Pomimo optymizmu Komisji Europejskiej, sprzeciw wobec ratyfikacji wyrażają m.in. Francja i Włochy, co może opóźnić lub zablokować porozumienie. · Chińska konkurencja dla Tesli Tesla sprzedała w III kwartale 432 tys. samochodów elektrycznych, ale chiński BYD zbliżył się do tego wyniku, sprzedając 424 tys. aut. Chińskie marki, takie jak Geely, również umacniają swoją pozycję, podczas gdy Volkswagen odnotowuje spadek sprzedaży.

Komisja Kultury | Seriale roku, rok seriali
Wraz z Katarzyną Czajką-Kominiarczuk, twórczynią bloga Zwierz Popkulturalny, recenzentką i autorką książek o popkulturze, rozmawiamy na temat seriali. Zaczynając od trwającego właśnie festiwalu BNP Paribas Warsaw SerialCon, podsumowujemy rok 2024 – jakie to było 12 miesięcy na platformach streamingowych? Przypominamy o sukcesie „Szoguna”, wracamy do adaptacji gry wideo „Fallout” i oceniamy jeszcze świeżego „Pingwina”. Nie zapominamy także o mniej popularnych platformach i ich produkcjach, jak chociażby z Apple TV+. Zahaczamy o polskie tytuły – udane sensacje „Prosta sprawa”, „Idź przodem, bracie” czy komediowe „The Office PL” oraz „Algorytm miłości”. Wspominamy ciekawe produkcje, które przeszły bez echa i żałujemy, że nie będą miały kontynuacji (np. „Chaos” na Netliksie). Poza wskazaniem produkcji z 2024 r., na które warto zwrócić uwagę, zastanawiamy się też, na jakim etapie streamingowej rewolucji się obecnie znajdujemy. Czy jest to wczesna faza ery VOD czy może już bardziej złoty wiek, a może fin de siècle? I dlaczego na platformach jest coraz więcej „contentu” typowego dla tradycyjnej telewizji: reality show, sportu, sitcomów, telenowel?

Posłuchaj Plus Minus | AI. Czy Europa ma problem z konkurencyjnością?
Czy Europa uczestniczy w rewolucji AI? W jaki sposób Stary Kontynent może skorzystać na rozwiązaniach opartych o sztuczną inteligencję? Czy unijne prawodawstwo sprzyja wdrażaniu innowacji? W tym odcinku podcastu „Posłuchaj Plus Minus” z cyklu „Rzecz o AI” Jakub Turowski z Meta odpowiada na pytania o konkurencyjność Europy w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji. Wyjaśnia też, dlaczego Meta nie zdecydowała się udostępnić najnowszego modelu AI w Unii Europejskiej.

Polityczne Michałki | Co zmieni raport o Nawrockim? Napięcia w koalicji o immunitet Kaczyńskiego
Start kampanii prezydenckiej Rafała Trzaskowskiego w Gliwicach, raport o Karolu Nawrockim, sytuacja w koalicji rządzącej i eskalacja napięcia w niej oraz nastroje w Brukseli przed objęciem przez Polskę prezydencji 1 stycznia przyszłego roku – to najważniejsze tematy nowego odcinka podcastu „Polityczne Michałki”. 72-stronicowy dokument opisujący otoczenie prezesa IPN wzbudził kontrowersje. - To nie jest dobra wiadomość dla polityka, gdy w raportach o jego środowisku pojawiają się osoby znane z działań kryminalnych, które wymieniane są tylko z imienia i pierwszej litery nazwiska. Zwłaszcza, gdy mowa o tak spersonalizowanej kampanii – zauważył Michał Kolanko. Raport o Karolu Nawrockim – wygodne paliwo dla KO Koalicja Obywatelska szybko wykorzystała ten temat, organizując konferencję prasową, co tylko wzmogło medialne zainteresowanie. Pomimo potencjalnych szkód wizerunkowych, kandydat z poparciem PiS może odnieść też korzyści z całej sytuacji - Może to zadziała jak szczepionka? Teraz temat jest ujawniony, co pozwoli sztabowi Nawrockiego na neutralizację potencjalnych dalszych zarzutów? – zastanawiał się Michał Szułdrzyński Kampania Rafała Trzaskowskiego: Oczekiwania przed konwencją Rozmówcy analizują też kolejne dni w kampanii Rafała Trzaskowskiego, który skupia się ostatnio na działalności wizerunkowej poprzez wizyty i różnego typu spotkania z wyborcami. – Czy jednak najmocniejszą stroną Trzaskowskiego nie miała być geopolityka? Wydarzeń pod tym kątem w jego kampanii ostatnio nie było – mówił Kolanko, zastrzegając jednak, że sztabowcy Trzaskowskiego przekonywali nieoficjalnie, że „nie wszystko może być naraz”. W sobotę planowana jest duża konwencja Trzaskowskiego w Gliwicach, która ma być w praktyce najważniejszym w tym roku wydarzeniem w jego kampanii. Napięcia w koalicji rządzącej: Tusk kontra Hołownia Szułdrzyński i Kolanko analizowali też eskalację konfliktu w koalicji rządzącej na linii Donald Tusk- Szymon Hołownia. Wszystko na tle rozliczeń PiS i podejścia do tego tematu, a także na tle immunitetu Jarosława Kaczyńskiego. – Hołownia próbuje się odróżnić. Wybrał właśnie tę sprawę – zauważa Kolanko. Tematem rozmowy była też sytuacja w Brukseli, gdzie rosną oczekiwania przed polską prezydencją.

Orlen: Prezydencja w UE ważna w kontekście transformacji energetycznej
Potrzebujemy sprzyjającego otoczenia regulacyjnego, aby transformacja energetyczna była zrównoważona i by brała pod uwagę uwarunkowania ekonomiczne, społeczne, ale też strukturalne różnych gospodarek, bo w innym miejscu jest dziś Francja, a w innym Polska - mówi Łukasz Błoński, kierownik Działu Regulacji UE i Spraw Międzynarodowych w Grupie Orlen.