Season 9 · Episode 19
وتهكان ٣١: ٢٤ - ٣٤: ١٢
گەنجینەکانی دانایی · Dr. J. Vernon McGee
August 26, 202326m 11s
Audio is streamed directly from the publisher (podcasts.captivate.fm) as published in their RSS feed. Play Podcasts does not host this file. Rights-holders can request removal through the copyright & takedown page.
Show Notes
وتهكان ٣١: ٢٤ - ٣٤: ١٢
- 24لەدوای ئەوەی موسا بە تەواوی لە نووسینی وشەکانی ئەم فێرکردنە بووەوە لە پەڕتووکێک،
- 25فەرمانی بە لێڤییەکانی هەڵگرانی سندوقی پەیمانی یەزدان کرد و گوتی:
- 26«ئەم پەڕتووکەی تەورات ببەن و لەتەنیشت سندوقی پەیمانی یەزدانی پەروەردگارتان دایبنێن، هەتا وەک شایەتی بەسەرتانەوە لەوێ بێت،
- 27چونکە من یاخیبوون و کەللەڕەقیتان دەزانم. من وا هێشتا زیندووم و ئەمڕۆ لەگەڵتانم، ئێوە بەو شێوەیە بەربەرەکانێی یەزدان دەکەن، ئەی باشە لەدوای مردنم چی دەکەن؟!
- 28هەموو پیرانی هۆزەکان و کوێخاکانتانم بۆ کۆبکەنەوە، هەتا ئەم وشانەیان بەگوێدا بدەم، ئاسمان و زەوی بکەم بە شایەت بەسەریانەوە،
- 29چونکە دەزانم ئێوە دوای مردنم بە تەواوی گەندەڵ دەبن و لەو ڕێگایە لادەدەن کە فەرمانم پێ کردوون. لە ڕۆژانی ئاییندە تووشی خراپە دەبن، چونکە لە بەرامبەر یەزدان خراپە دەکەن، بەو بتانە پەستی دەکەن کە بەدەستی خۆتان دروستی دەکەن.»
- 30جا موسا تەواوی وشەکانی ئەم سروودەی خستە بەر گوێی هەموو کۆمەڵی ئیسرائیل:
وتهكان ٣٢
- 1گوێ شل بکە ئەی ئاسمان، وا قسە دەکەم،
- با زەویش گوێ بگرێت لە وشەی دەمم.
- 2فێرکردنم وەک باران دەبارێت،
- وشەم وەک شەونم دەتکێت،
- وەک نمە باران بەسەر سەوزایی
- وەک ڕەهێڵ بەسەر گیا.
- 3ناوی یەزدان ڕادەگەیەنم،
- مەزنایەتی بە خودامان ببەخشن.
- 4خودا تاشەبەردە، کردارەکانی تەواوە،
- چونکە هەموو ڕێگاکانی دادپەروەرییە،
- خودایەکی دڵسۆزە، ستەمکاریی تێدا نییە،
- ئەو ڕاستودروست و دادپەروەرە.
- 5لە ڕەفتاردا گەندەڵ بوون لە بەرامبەر ئەو
- چونکە لەکەدارن، کچ و کوڕی ئەو نین، کەموکوڕییان ئەوەیە،
- نەوەیەکی چەوت و خوارن.
- 6ئایا بەم شێوەیە پاداشتی یەزدان دەدەنەوە،
- ئەی گەلی گێل و نادانا؟
- ئایا ئەو باوک و دروستکەرتان نییە،
- ئەوەی دروستی کردن و پێکی هێنان؟
- 7یادی ڕۆژانی دێرین بکەنەوە،
- لە ساڵانی نەوەکانی پێشوو وردبنەوە،
- لە باوکتان بپرسن پێتان ڕادەگەیەنێت،
- لە پیرانتان بپرسن پێتان دەڵێن.
- 8کاتێک خودای هەرەبەرز نەتەوەکانی بەش بەش کرد،
- کاتێک نەوەی ئادەمی دابەش کرد،
- سنووری بۆ گەلان دانا،
- بەگوێرەی ژمارەی نەوەی ئیسرائیل.
- 9بەشی یەزدان گەلەکەیەتی،
- یاقوب بەشی میراتەکەیەتی.
- 10لە خاکێکی چۆڵ دۆزییەوە،
- لە چۆڵەوانییەکی ترسناک و وێراندا،
- دەوری دا و بایەخی پێیدا،
- وەک گلێنەی چاوی پاراستی.
- 11وەک هەڵۆ هێلانەی خۆی دەهەژێنێت،
- لەسەر بێچووەکانی باڵەفڕکێ دەکات،
- باڵەکانی لێک دەکاتەوە و دەیبات،
- لەسەر شاپەڕەکانی هەڵیدەگرێت.
- 12ئاوا یەزدان بە تەنها ڕابەرایەتی کرد،
- هیچ خوداوەندێکی بێگانەی لەگەڵ نەبوو.
- 13سواری بەرزاییەکانی زەوی کرد،
- لە بەروبوومی دەشتودەری خوارد،
- لە تاشەبەردەوە هەنگوینی دەرخوارد دا،
- زەیتیش لە بەردەئەستێوە.
- 14دەڵەمە و شیری مەڕوماڵات،
- لەگەڵ دوگی بەرخ و
- بەرانی باشان و تەگە،
- لەگەڵ چەوری ناوکی گەنم.
- تۆ لە خوێنی ترێ شەرابت خواردەوە.
- 15یەشوروون قەڵەو بوون و جووتەیان وەشاند،
- قەڵەو بوون و پڕ بوون و بە پیو داپۆشران.
- ئیتر پشتیان کردە ئەو خودایەی کە دروستی کردبوون،
- تاشەبەردی ڕزگارییەکەیان ڕەتکردەوە.
- 16ئیرەییان وروژاند بە پەرستنی خودا بێگانەکانیان و
- بە بتە قێزەونەکان پەستیان کرد.
- 17بۆ بتەکان کە خودا نین قوربانییان سەربڕی،
- چەند خودایەک نەیانناسیون،
- تازەن و بەم زووانە دەرکەوتوون،
- کە باوکانتان لێیان نەترساون.
- 18ئەو تاشەبەردەی ئێوەی بوو وازتان لێ هێنا،
- ئەو خودایەی لەدایکبوونی پێداین لەبیرتان کرد.
- 19جا یەزدان بینی و ڕەتی کردنەوە،
- لەبەر ئەوە تووڕە بوو بەهۆی کچەکانی و کوڕەکانی.
- 20فەرمووی، «ڕووی خۆم لێیان دەشارمەوە،
- سەیر دەکەم کۆتاییان چی دەبێت،
- ئەوانە نەوەیەکی هەڵگەڕاوەن،
- ئەو کوڕانە دەستپاکیان تێدا نییە.
- 21ئەوان بەوانەی خودا نین ئیرەییان وروژاندم،
- بە بتە پووچەکانیان پەستیان کردم،
- منیش وایان لێدەکەم ئیرەیی بەوانە ببەن کە گەل نین،
- بە نەتەوەیەکی گێل پەستیان دەکەم.
- 22بە تووڕەییم ئاگرێک داگیرساوە،
- گڕ دەگرێت هەتا جیهانی مردووانی ژێرەوە،
- زەوی و خەرمانەکەی دەخوات،
- بناغەکانی چیاکان دەسووتێنێت.
- 23«کارەساتیان بەسەردا کۆدەکەمەوە،
- تیرەکانم لەواندا دەچەقێنم.
- 24کاتێک لە برسان کەوتوون،
- پەکیان کەوتووە لەبەر تا و پەتای فەوتێنەر،
- ددانی دڕندە دەنێرمە سەریان،
- لەگەڵ ژەهری مارە خشۆکەکان.
- 25لە دەرەوە شمشێر جەرگیان دەسووتێنێت و
- لەناو ماڵەوەشیان تۆقین،
- کوڕی گەنج و پاکیزە لەناودەچن،
- منداڵی شیرەخۆر لەگەڵ پیاوی پیر.
- 26فەرمووم: ”پەرتەوازەیان دەکەم،
- یادیان لەنێو خەڵکی دەسڕمەوە.“
- 27بەڵام لەوە ترسام کە دوژمن پەستم بکات،
- کە لەوانەیە دوژمنانیان تێنەگەن،
- نەوەک بڵێن: ”خۆمان باڵادەست بووین،
- یەزدان هەموو ئەمانەی نەکردووە.“»
- 28ئەوان نەتەوەیەکن ڕاوێژ لێ بڕاون،
- کوا تێگەیشتنیش لەناویان؟
- 29خۆزگە دانا دەبوون و لەمە تێدەگەیشتن و
- کۆتاییەکەیان لەبەرچاو دەگرت.
- 30چۆن یەکێک هەزار ڕاو دەنێت و
- دووان دە هەزار تێکدەشکێنن،
- ئەگەر تاشەبەردەکەیان ئەوانی نەفرۆشتبێت،
- یەزدان بەدەستەوەی نەدابن.
- 31لەبەر ئەوەی تاشەبەردیان وەک تاشەبەردی ئێمە نییە،
- تەنانەت دوژمنانیشمان دانی پێدا دەنێن.
- 32مێویان لە مێوی سەدۆمە و
- ترێیان هی باخەکانی عەمۆرایە،
- ترێیەکەیان ژەهرە و هێشووەکانیان تاڵن.
- 33شەرابەکەیان ژەهری مارەکان و
- تاڵاوی ماری کۆبرا کوشندەکانە.
- 34«ئایا ئەمە لەلای من هەڵنەگیراوە،
- لەناو گەنجینەکانم مۆری لێ نەدراوە؟
- 35تۆڵەسەندنەوە هی منە، منم سزا دەدەم،
- لە کاتێکدا پێیان دەخلیسکێت،
- چونکە ڕۆژی بەڵایان نزیک بووەتەوە و
- چارەنووسیان بۆیان خێرایە.»
- 36یەزدان ئەستۆپاکی گەلەکەی دەسەلمێنێت و
- لەگەڵ خزمەتکارەکانی میهرەبان دەبێت،
- کە دەبینێت هێزیان بەسەرچووە و
- نە کۆیلە و نە ئازاد کەس نەماوە.
- 37خودا دەفەرموێت: «کوا خوداوەندەکانیان،
- ئەو تاشەبەردەی پەنایان بۆ برد،
- 38ئەو خوداوەندانەی کە پیوی قوربانییەکانیان دەخواردن،
- شەرابی خواردنەوە پێشکەشکراوەکانیان دەخواردنەوە؟
- با بێن و یارمەتیتان بدەن،
- با پارێزگاریتان لێ بکەن!
- 39«ئێستا ببینن، من، من ئەوم،
- هیچ خودایەکی دیکە نییە لە پاڵم.
- من دەمرێنم و دەژیێنم،
- بریندار دەکەم و من چاک دەکەمەوە،
- کەس نییە کەسێک لە دەستی من دەرباز بکات.
- 40من دەستم بۆ ئاسمان بەرز دەکەمەوە و سوێند دەخۆم:
- بە دڵنیاییەوە هەتاهەتایە من زیندووم،
- 41کاتێک شمشێرە درەوشاوەکەم تیژ بکەمەوە و
- بۆ دادوەریکردن بە دەستەوەی بگرم،
- تۆڵە لە دوژمنانم دەکەمەوە و
- ناحەزانم سزا دەدەم.
- 42تیرەکانم بە خوێن مەست دەکەم و
- شمشێرەکەم گۆشت دەخوات،
- لە خوێنی کوژراوان و بەدیلگیراوان،
- لە کەللەسەری ڕابەرانی دوژمن.»
- 43ئەی نەتەوەکان، لەگەڵ گەلی خودا دڵخۆش بن،
- چونکە تۆڵەی خوێنی خزمەتکارانی دەکاتەوە،
- لە دوژمنانی تۆڵە دەکاتەوە،
- کەفارەتی خاک و گەلەکەی خۆی دەکات.
- 44جا موسا خۆی و یەشوعی کوڕی نون هاتن و هەموو وشەکانی ئەم سروودەیان بۆ گەل خوێندەوە.
- 45کاتێک موسا لە وتارەکە تەواو بوو، بە هەموو ئەم وشانە بۆ هەموو ئیسرائیل،
- 46پێی گوتن: «لە دڵەوە لە هەموو ئەو وشانە وردببنەوە کە من ئەمڕۆ شایەتی پێدەدەم لەسەرتان، هەتا فەرمان بە منداڵەکانتان بکەن کە ئاگاداربن کار بە هەموو وشەکانی ئەم فێرکردنە بکەن.
- 47تەنها وشەی بێ نرخ نییە بۆتان، بەڵکو ژیانتانە، بەهۆی ئەمانەوە تەمەن درێژ دەبن لەسەر ئەو خاکەی لە ڕووباری ئوردون بۆی دەپەڕنەوە هەتا دەستی بەسەردا بگرن.»
- 48یەزدانیش لە هەمان ڕۆژدا بە موسای فەرموو:
- 49«سەربکەوە بۆ سەر زنجیرە چیای عەڤاریم، بۆ چیای نیبۆ کە لە خاکی مۆئابە و بەرامبەر بە ئەریحایە و لەوێوە تەماشای خاکی کەنعان بکە کە من وەک موڵک بە نەوەی ئیسرائیلی دەدەم.
- 50لەو کێوەدا کە بۆی سەردەکەویت دەمریت و دەچیتە پاڵ گەلەکەتەوە، وەک چۆن هارونی برات لە کێوی هۆردا مرد و چووە پاڵ گەلەکەی،
- 51لەبەر ئەوەی ئێوە ناپاک بوون لەگەڵم لەنێو نەوەی ئیسرائیلدا لەلای مێرگی مەریبای قادێش لە چۆڵەوانی چن، چونکە پیرۆزی منتان لەنێو نەوەی ئیسرائیلدا ڕانەگرت.
- 52لەبەر ئەوە تۆ ناچیتە ناو ئەو خاکەی کە بە گەلی ئیسرائیلی دەدەم، بەڵکو تەنها لە دوورەوە دەیبینیت.»
وتهكان ٣٣
- 1ئەوەش ئەو بەرەکەتەیە کە موسای پیاوی خودا بۆ نەوەی ئیسرائیل داوای کرد، بەر لە مردنی،
- 2گوتی:
- «یەزدان لە سیناوە هات و
- لە سێعیرەوە بەسەریاندا هەڵهات،
- لە کێوی پارانەوە درەوشایەوە و
- هەزاران هەزار فریشتەی پیرۆزی لەگەڵ بوو،
- لە بنارەکانی باشوورەوە.
- 3بێگومان ئەوە تۆی کە هەموو گەلانت خۆشدەوێت،
- هەموو پیرۆزەکان لەنێو دەستی تۆدان،
- ئەوان لەلای پێت کڕنۆش دەبەن،
- ڕێنمایی لە تۆ وەردەگرن.
- 4موسا فەرمانی فێرکردنی پێداین،
- میراتە بۆ کۆمەڵی یاقوب.
- 5لەنێو یەشوروون بوو بە پاشا،
- بە کۆبوونەوەی ڕابەرەکانی گەل،
- هۆزەکانی ئیسرائیل پێکەوە.
- 6«با نەوەی ڕەئوبێن بژیێت و نەمرێت،
- با پیاوەکانی کەم نەبن.»
- 7سەبارەت بە نەوەی یەهودا ئەمەی گوت:
- «ئەی یەزدان، گوێ لە دەنگی یەهودا بگرە و
- بۆ لای گەلەکەی بیهێنە،
- دەستەکانی بەسە بۆی،
- ببە بە یارمەتیدەر لە دژی دوژمنانی!»
- 8سەبارەت بە نەوەی لێڤی گوتی:
- «تومیم و ئوریمی تۆ
- بۆ پیاوە خۆشەویستەکەتە،
- ئەوەی لە مەسا تاقیت کردەوە و
- لە مێرگی مەریبا خەباتت لەگەڵدا کرد.
- 9ئەوەی سەبارەت بە دایک و باوکی گوتی،
- ”ڕەچاوم نەکردوون،“
- دانی بە براکانیشیدا نەنا و
- منداڵەکانیشی نەناسی،
- بەڵام چاودێری فەرمایشتەکانی تۆی کرد و
- پەیمانەکەی تۆی پاراست.
- 10نەوەی یاقوب، فێری ڕاسپاردەکانت و
- نەوەی ئیسرائیلیش فێری تەوراتی تۆ دەکات،
- بۆنی بخوور دەخاتە بەردەمت و
- قوربانی سووتاندنی تەواو دەخاتە سەر قوربانگاکەت.
- 11ئەی یەزدان، توانای شارەزایی بەرەکەتدار بکە و
- بە کرداری دەستی ڕازی بە،
- لە کەمەری بەرهەڵستکاران و ناحەزانی بدە،
- هەتا هەڵنەستنەوە.»
- 12سەبارەت بە نەوەی بنیامین گوتی:
- «ئەو خۆشەویستی یەزدانە، بە ئاسوودەیی لەلای نیشتەجێ دەبێت،
- بە درێژایی ڕۆژ داڵدەی دەدات و
- یەزدان لەنێو هەردوو شانیدا نیشتەجێی دەکات.»
- 13سەبارەت بە نەوەی یوسف گوتی:
- «با خاکەکەی لەلایەن یەزدانەوە بەرەکەتدار بێت
- بە شەونمی گرانبەهای ئاسمان،
- بە ئاوە قەتیسکراوەکانی خوارەوە،
- 14بە بەهادارترین دیارییەکانی خۆر و
- بەهادارترین دیارییەکانی بەروبوومی مانگ،
- 15بە بەهادارترین دیارییەکانی چیا دێرینەکان،
- بە بەسوودترین گردە هەتاهەتاییەکان،
- 16بە بەهادارترین دیارییەکانی زەوی و پڕییەکەی،
- لەگەڵ ڕەزامەندی نیشتەجێی ناو دەوەنەکە،
- با بەسەر سەری یوسفەوە بن،
- بەسەر تەپڵی سەری لە براکانی جیا کرایەوە.
- 17نۆبەرەی گایەکەی شکۆمەندییە بۆی،
- قۆچەکانی قۆچی گای کێوین،
- بەوان قۆچ لە گەلان دەدات،
- پێکەوە هەتا ئەوپەڕی زەوی،
- ئەوان هەزاران هەزاری ئەفرایم و
- هەزارانی مەنەشەن.»
- 18سەبارەت بە نەوەی زەبولون گوتی:
- «ئەی زەبولون بە کۆچکردنت دڵخۆش بە و
- تۆش ئەی یەساخار بە چادرەکانت،
- 19گەلان بۆ چیا بانگ دەکەن،
- لەوێ قوربانی ڕاستودروستی سەردەبڕن،
- هەتا لە پڕی دەریا بمژن و
- لەو گەنجینەیەی لەژێر لم شاردراوەتەوە.»
- 20سەبارەت بە نەوەی گاد گوتی:
- «بەرەکەتدارە ئەوەی سنووری خاکی گادی فراوان کرد!
- وەک شێرە مێ نیشتەجێ بوو،
- قۆڵی پارچەپارچە کرد لەگەڵ تەپڵی سەر،
- 21باشترین خاکی بۆ خۆی دانا،
- بەشی فەرماندەی بۆ خۆی هەڵگرت،
- کاتێک سەرکردەکانی گەل کۆبوونەوە،
- دادوەری یەزدانی جێبەجێ کرد و
- حوکمەکانیشی سەبارەت بە ئیسرائیل.»
- 22سەبارەت بە نەوەی دان گوتی:
- «دان بەچکە شێرە،
- لە باشان قەڵەمباز بەرەو پێش دەدات.»
- 23سەبارەت بە نەوەی نەفتالی گوتی:
- «ئەی نەفتالی، تێر بە لە ڕەزامەندی و
- پڕ بە لە بەرەکەتی یەزدان،
- دەست بەسەر ڕۆژئاوا و باشووری خاکەکەتدا بگرە.»
- 24سەبارەت بە نەوەی ئاشێر گوتی:
- «با ئاشێر لەنێو کوڕان بەرەکەتدار بێت،
- با لەلای براکانی پەسەند بێت،
- با پێی بکاتە ناو زەیت،
- 25دەروازەکانت لە ئاسن و بڕۆنزن،
- بەگوێرەی درێژی تەمەنت هێزت پێ دەبەخشێت.»
- 26«خودای یەشوروون هاوتای نییە،
- سواری ئاسمان دەبێت بۆ یارمەتیدانت،
- هەروەها هەورەکان لە شکۆی خۆیدا.
- 27خودای هەتاهەتایی پەناگاتە و
- باڵە هەمیشەییەکانیشی لە ژێرەوە.
- دوژمنی لەبەردەمت دەرکرد و
- فەرمووی: ”لەناو ببە!“
- 28جا ئیسرائیل بە تەنها و بە ئاسوودەیی نیشتەجێ دەبێت،
- جێنشینی یاقوب گیروگرفتی نابێت،
- لە خاکی دانەوێڵە و شەرابی نوێ دەبێت،
- ئاسمانەکەشی شەونم دەتکێنێت.
- 29ئەی ئیسرائیل، خۆزگەت پێ دەخوازرێت،
- کێ وەک تۆیە،
- گەلێکی ڕزگار بوو لەلایەن یەزدانەوە؟
- قەڵغانی یارمەتی و
- شمشێری شکۆمەندیتە،
- جا دوژمنانت ملکەچیت بۆ دەنوێنن،
- تۆش نزرگەکانی سەر بەرزاییان پێشێل دەکەیت.»
وتهكان ٣٤
- 1ئینجا موسا لە دەشتەکانی مۆئابەوە بۆ چیای نیبۆ سەرکەوت بۆ سەری پسگە، کە بەرامبەر ئەریحایە، جا یەزدان هەموو خاکەکەی پیشان دا، لە گلعادەوە هەتا دان و
- 2هەموو نەفتالی و خاکی ئەفرایم و مەنەشە و هەموو خاکی یەهودا هەتا دەریای ڕۆژئاوا و
- 3نەقەب و هەموو ناوچەکە، لە دۆڵی ئەریحاوە «شاری دار خورما» هەتا زۆعەر،
- 4یەزدان پێی فەرموو: «ئەوە ئەو خاکەیە کە سوێندم بۆ ئیبراهیم و ئیسحاق و یاقوب خوارد و فەرمووم: ”دەیدەمە نەوەکەت.“ وا بە چاوەکانی خۆت پێم پیشان دایت، بەڵام تۆ بۆ ئەوێ ناپەڕیتەوە.»
- 5جا موسای بەندەی یەزدان لەوێ مرد، لە خاکی مۆئاب بەگوێرەی فەرمانی یەزدان.
- 6یەزدان لە خاکی مۆئاب لە دۆڵەکە بەرامبەر بێتپەعۆر ناشتی، هەتا ئەمڕۆش کەس گۆڕەکەی پێ نازانێت.
- 7موسا تەمەنی سەد و بیست ساڵ بوو کاتێک مرد، هێشتا چاوەکانی کز نەببوون و هێزی لەبەر نەبڕابوو.
- 8جا نەوەی ئیسرائیل لە دەشتەکانی مۆئاب سی ڕۆژ ماتەمیان بۆ گێڕا، ئینجا ڕۆژانی گریان و شیوەنی موسا تەواو بوو.
- 9یەشوعی کوڕی نونیش پڕ بوو لە ڕۆحی دانایی، چونکە موسا دەستی لەسەر دانابوو. ئیتر نەوەی ئیسرائیل گوێیان لێ گرت و ئاوایان کرد وەک ئەوەی یەزدان فەرمانی بە موسا کردبوو.
- 10جا هیچ پێغەمبەرێک لە ئیسرائیل پەیدا نەبوو وەک موسا کە یەزدانی ڕوو بە ڕوو ناسی،
- 11لە هەموو ئەو نیشانە و پەرجووانەی یەزدان ناردی هەتا لە خاکی میسر بە فیرعەون و هەموو خزمەتکارەکانی و هەموو خاکەکەی بکات.
- 12هەرگیز کەس ئەو توانا مەزنەی پیشان نەداوە و ئەو کارە مەزن و سامناکانەی لەبەرچاوی هەموو ئیسرائیل نەکردووە کە موسا کردی.