Nooit meer slapen

Marion Bloem is schrijver. In haar nieuwe roman, Meisjes uit het dorp, denkt protagonist Ramona aan haar pubertijd, jonge hartstocht en de onverwerkte trauma’s van haar ouders. Bloem won in 2022 de Constantijn Huygens Prijs voor haar oeuvre, dat onder andere bestaat uit Indo, Haar goede hand en Een teken van leven. Femke van der Laan ging met Marion Bloem in gesprek.

Wim Berkelaar is historicus. In de podcastserie Beschouwen en verstouwen gaat Berkelaar in gesprek met theologen, historici en journalisten over het geloof. Wat betekent het voor hen? Wat zien zij als de gevolgen? En wat is de toekomst van religie in Nederland. Femke van der Laan gaat met Wim Berkelaar in gesprek.

Caroline van der Leeuw is zangeres. Onder de naam Caro Emerald maakte ze naam en faam en scoorde internationale hits. Nu is ze terug en brengt onder de naam The Jordan een nieuw debuutalbum uit. Femke van der Laan gaat met Caroline van der Leeuw in gesprek.

Jacqueline Blom is actrice. De nieuwe voorstelling Familiespel laat de tragikomische gelaagdheid van een samengesteld gezin zien. Blom is bekend van verschillende rollen, zo speelde ze onder andere in Penoza, Oud Geld en Zwartboek. Ook is ze één van de lanceerders van een platform voor gelijkwaardige vertegenwoordiging van vrouwen in de kunst en cultuur. Lotje IJzermans ging met Jacqueline Blom in gesprek.

Abdel Daoudi is theatermaker. Zijn nieuwe voorstelling De geschiedenis van geweld, een bewerking van Edouard Louis’ roman, gaat in op thema’s als seksueel geweld en klassenverschillen. Daoudi reflecteert in zijn voor­stel­lingen vanuit zijn bi-culturele achtergrond op de samenleving. Sinds 2021 is hij een van de vaste regisseurs van Toneelschuur Producties. Femke van der Laan gaat met Abdel Daoudi in gesprek.

Laura van Dolron is stand-up filosoof. In haar nieuwe voorstelling De Uitnodiging brengt ze een ode aan de liefde en bindt ze de strijd aan met haar bindings- en verlatingsangst. Sinds 2009 is Van Dolron artist in residence bij het Nationale Toneel en heeft ze haar eigen theatergezelschap, Goed Gezelschap van Laura. Femke van der Laan gaat met Laura van Dolron in gesprek.

Ellen Deckwitz is schrijver, dichter en columnist. Ze schrijft twee keer per week een column voor NRC, wekelijks voor De Morgen en is te horen op de radio bij De Nieuws BV. Binnenkort krijgt ze haar eigen poëziepodcast, waarin ze misverstanden over poëzie probeert op te helderen. Deckwitz won de Tollenprijs 2022 voor haar oeuvre, wat de oudste literaire prijs is van Nederland. Femke van der Laan gaat met Ellen Deckwitz in gesprek.

Ernst-Jan Pfauth is journalist. Hij staat voor intentioneel leven, wat wil zeggen dat je de controle over je leven neemt. Om dit te bewerkstelligen schrijft hij dagelijks in zijn dankboek, spreekt hij met een accountabilitymanager om uitstelgedrag tegen te gaan en streeft hij naar financiële onafhankelijkheid. Daarnaast schrijft Pfauth mediacolumns voor NRC en presenteert hij samen met Alexander Klöpping de podcast POM. Femke van der Laan gaat met Ernst-Jan Pfauth in gesprek.

Shertise Solano is kunstenaar. Twee van haar animaties zijn gekocht door het Stedelijk Museum Schiedam. Solano combineert sinds 2013 theater met beeldende kunst. In 2021 was haar werk te zien als onderdeel van de tentoonstelling Who wants to live in a world without magic? bij TENT in Rotterdam. Haar werk werd in 2016 genomineerd voor de Gerrit van Houten Prijs. Lotje IJzermans ging met Shertise Solano in gesprek.

Forugh Karimi is psychiater en schrijver. Voor het nieuwe boek Op de sofa schreef ze een van de dertien verhalen, en geeft ze een kijkje in de behandelkamer, omdat buitenstaanders veel kunnen leren over wat andere mensen psychisch doorstaan. Karimi debuteerde dit jaar met het boek De moeders van Mahipar. Femke van der Laan gaat met Forugh Karimi in gesprek.

Maarten van Rossem is historicus, schrijver en tv-persoonlijkheid. Van Rossems loopbaan is imposant: Sinds hij in 1983 promoveerde schreef hij meerdere boeken en was hij in verschillende televisieprogramma’s te zien. De laatste jaren is hij het meest bekend als jurylid van De Slimste Mens, scoort hij met podcasts, maar hij maakte ook verschillende geschiedenisprogramma’s, zoals Broeders in Berlijn en Hier zijn de Van Rossems. Femke van der Laan gaat met Maarten van Rossem in gesprek.

Bram Vermeulen is journalist. In de nieuwe serie Frontlinie deelt hij samen met anderen verdiepende, verhalende en onthullende buitenlandjournalistiek. De kleine reportages in het nieuws zijn slecht een kleine weerspiegeling van het leven wat zich daarachter afspeelt. Vermeulen probeert dit te verduidelijken. Hij was correspondent in Zuid-Afrika en Turkije voor NRC, NOS, VRT en Radio Nederland. Femke van der Laan gaat met Bram Vermeulen in gesprek.

Emile van der Staak is chefkok. In zijn veganistische restaurant De Nieuwe Winkel maakt Van der Staak, in eigen woorden, ‘van doodgewone planten vingeraflikkende gerechten’. Dat deze gerechten inderdaad heerlijk zijn, blijkt uit het feit dat het restaurant in november door het Gastronomic Forum werd uitgeroepen tot het beste groenterestaurant ter wereld. Op deze Tweede Kerstdag komt Van der Staak vertellen over zijn keuken. Femke van der Laan gaat met Emile van der Staak in gesprek.

Irma Boom is grafisch ontwerper. In het Rijksmuseum stelt zij dertig van haar boeken ten toon. Boeken zonder inkt, of boeken zonder omslag. De boeken worden gepresenteerd naast kunstwerken uit het museum waar zij een sterke affiniteit mee heeft. Boom ontving voor haar werk verschillende onderscheidingen, zo kreeg ze in 2012 de Amsterdamprijs en in 2014 de Johannes Vermeer Prijs. Haar werk is opgenomen in de vaste collecties van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, MOTI in Breda en het Museum of Modern Art in New York. Lotje IJzermans gaat met Irma Boom in gesprek.

Ward Weemhoff is acteur en medeoprichter van theatergroep De Warme Winkel. De nieuwe voorstelling De bus naar Dachau vertelt het relatief onbekende verhaal van een aantal verzetsstrijders die na het bevrijden van kamp Dachau door de Nederlandse regering aan hun lot werden overgelaten en op eigen houtje terug naar hun moederland moesten reizen. Een verhaal waar de vader van Weemhoff eerder al een film over wilde maken. Weemhoff maakte met de Warme Winkel veel bekroonde voorstellingen, het collectief won in 2017 de Prijs van de Kritiek en werd daarbij geprezen voor het consistent avontuurlijke en tegendraadse theater'. Femke van der Laan ging met Ward Weemhoff in gesprek.

Wibi Soerjadi is pianist. Dit jaar viert hij zijn 40-jarig jubileum als pianist en dat moet gevierd worden. Hij toert daarom door Nederland en laat de hoogtepunten van zijn carrière horen. Als onderdeel hiervan speelt Soerjadi op het kerstgala van Het Concertgebouw. Femke van der Laan gaat met Wibi Soerjadi in gesprek.

Eva van der Gucht is actrice. Sinds 2019 is ze te zien als Carola Metsers in de serie Oogappels. In de kerstfilm Kerstappels zien we de families uit Oogappels omgaan met de stress van de feestdagen. Van der Gucht speelt al sinds 1999 verschillende rollen, zo was ze te zien in Annie M.G. en Dokter Tinus. Sophie Derkzen gaat met Eva van der Gucht in gesprek.

Caroline de Gruyter is journalist. Ze schrijft voor NRC als Europa-correspondent en columnist. Haar columns zijn nu samengebonden in het boek 'Je zult maar met iedereen ruzie hebben'. Het boek laat een veranderend Europa zien: voor sommigen is Europa te machtig, voor anderen te slap - De Gruyter laat via haar analyses zien wat Europa echt is. Lotje IJzermans ging met Caroline de Gruyter in gesprek.

Don Duyns is toneelschrijver en regisseur. In zijn nieuwe familietheatershow Wolfgang, het wonderjong, vertelt hij het verhaal van de jonge jaren van Wolfgang Amadeus Mozart. Onder begeleiding van op Mozarts oeuvre geïnspireerde liedjes wordt Mozart neergezet als kind-ster en recalcitrante puber. Duyns won in 2019 de Prosceniumprijs voor zijn familievoorstellingen. Lotje IJzermans gaat met Don Duyns in gesprek.

Felix van Groeningen is regisseur. Zijn nieuwe film, De Acht Bergen, gaat over de levenslange vriendschap tussen twee Italiaanse mannen, Pietro en Bruno. De Acht Bergen won de juryprijs op het filmfestival van Cannes. Van Groeningen beleefde in 2018 zijn internationale doorbraak met de film A Beautiful Boy, waarvoor hij de Hollywood Film Award voor Beste Regie ontving. Lotje IJzermans gaat met Felix van Groeningen in gesprek.

Basje Boer is schrijver en filmessayist. In haar nieuwe boek, Pose – Over hoe we kijken en wie we spelen, bespreekt zij de manier waarop in klassieke en moderne films en popcultuur we kijken naar de rol van vrouwen. Ze wil ons laten zien hoe aantrekkelijk het kijken is en er ons ook voor waarschuwen. Boer schrijft over films voor De Groene Amsterdammer en de Filmkrant. Ook bracht ze al meerdere boeken uit, zoals Nulversie en Bermuda. Atze de Vrieze gaat met Basje Boer in gesprek.

Benja Bruijning is acteur. In zijn eerste solo-theatershow speelt hij de monoloog, Een leven. Dit stuk is oorspronkelijk van Nick Payne, van wie Bruijning de toestemming kreeg het werk te vertalen. Hij vertelt over twee ingrijpende gebeurtenissen die vlak achter elkaar plaatsvonden: de geboorte van zijn kind en het overlijden van zijn vader. Benja Bruijning is verder bekend van de film Alles is familie en speelde samen met Anna Drijver de hoofdrol in de serie Nieuwe buren. Femke van der Laan gaat met Benja Bruijning in gesprek.

Amber Kortzorg is programmamaker en journalist. In haar nieuwe zesdelige reisprogramma Alles is famiri gaat zij op een persoonlijke reis naar Suriname, het land van haar vader. Ze stelt de vraag wat voor identiteit de Surinamer heeft, in een land met zoveel culturen. Kortzorg is bekend van het presenteren van Kassa en presenteerde een aantal keer Op1. Femke van der Laan gaat met Amber Kortzorg in gesprek.

Olivier Diepenhorst is theaterregisseur. Zijn nieuwe show De Wanen is gebaseerd op de dichtbundel De Atlas van wanen van Ingmar Heytze. De voorstelling is een monoloog van vele gedichten. Diepenhorst won in 2013 de ITS Ton Lutz award voor veelbelovend regietalent en regisseerde sindsdien vele voorstellingen, zoals De Koning Sterft en Het leven is een droom. Lotje IJzermans gaat met Olivier Diepenhorst in gesprek.

Annet Schaap is schrijver. Haar kinderboek Lampje werd door de VPRO verfilmd als serie. Het sprookjesachtige verhaal gaat over de dochter van een vuurtorenwachter, wiens leven op een stormachtige avond in de war wordt geschopt. Het boek Lampje werd bekroond met een Gouden Griffel, Woutertje Pieterse Prijs en Nienke van Hinchtum-prijs. Femke van der Laan ging met Annet Schaap in gesprek.

Noraly Beyer is journalist en voormalig nieuwslezeres. In de documentaire "Het is geen verleden - 08 12 1982" gaat zij met jongeren en generatiegenoten in gesprek over de decembermoorden. De documentaire bevat getuigenissen en reconstructies die ontleend zijn aan het 8-december strafproces, dat leidde tot een vonnis van twintig jaar voor voormalig legerleider en oud-president Desi Bouterse. Beyer werd bekend als nieuwslezeres voor de NOS. Femke van der Laan gaat met Noraly Beyer in gesprek.

Thomas Beijer is pianist, componist en schrijver. Hij is momenteel de spotlight-artiest van het Concertgebouw, waarvoor hij verschillende concerten speelt. Deze geven een dwarsdoorsnede van waar hij voor staat: van Slavische muziek tot Mozart en ook eigen werk. Beijer won dit jaar de Nederlandse Muziekprijs. Femke van der Laan gaat met Thomas Beijer in gesprek.

Viggo Waas is cabaretier en acteur. In zijn nieuwe show Er gaat nog iets heel moois gebeuren probeert hij samen met Peter Heerschop alles wat zij samen zijn en hebben gedaan samen te brengen. Zo verwerken ze het herseninfarct van Waas en dragen ze oude NUHR-dialogen voor. Viggo Waas werd bekend door zijn optredens in het programma Kopspijkers en maakte al sinds 1987 cabaret met Cabaretgroep NUHR. Ook was hij als acteur te zien in verschillende films en series, zoals Alles is liefde en Baantjer. Femke van der Laan gaat met Viggo Waas in gesprek.

Ronald Snijders is fluitist. Hij won dit jaar de Boy Edgarprijs. De jury omschreef hem als een ‘pleitbezorger voor de verbeelding’. Snijders vermengt jazz, funk en soul met de Surinaamse muziekstijlen kaseko en kawina. Hij drukt met zijn klank een stempel op de ontwikkeling van jazz en geïmproviseerde muziek in Nederland. Lotje IJzermans ging met Ronald Snijders in gesprek.

Dana Nechushtan is regisseur. In haar nieuwe film, A Piece of My Heart, vertelt ze het verhaal van ballerina Irma, die haar vriendin en mede-ballerina Olga ten onder ziet gaan aan anorexia, alcohol en drugs. Dana Nechushtan regisseerde ook de series Dunya en Desie en Annie M.G. Ook werkt ze sinds 2014 aan Hollands Hoop. Femke van der Laan gaat met Dana Nechushtan in gesprek.

Fleur Pierets is kunstenaar en schrijver. In haar boek Heerlijk Monster onderzoekt ze of je als vrouw die buiten de norm valt, ook daarover moet schrijven. In het boek beschrijft ze haar overpeinzingen terwijl ze onderweg is. Pierets is verder bekend van haar boeken Julian en Lover Around the World. In 2019 werd zij geëerd met een Çavaria Lifetime Achievement Award. Femke van der Laan gaat met Fleur Pierets in gesprek.

Marjoleine de Vos is schrijver. In haar nieuwe boek, Een dolgelukkig Montessori varken, vertelt zij over het plezier van eten. In tijden van klimaatnood bagatelliseert ze niet dat voedsel een impact heeft op de wereld, maar wil ze wel het de lol van eten bewaren. De Vos is verder bekend van haar boeken over kunst en literatuur en haar columns voor NRC. Femke van der Laan gaat met Marjoleine de Vos in gesprek.

Naaz Mohammad is singer-songwriter. Op haar nieuwe album wil ze laten zien dat ze isveranderd. Ze nam de laatste jaren de tijd om dichter bij zichzelf te komen, begon een eigenlabel en hoopt dat iedereen haar vorige versie ‘een beetje is vergeten’. Naaz werd in 2017uitgeroepen tot 3FM-talent en bracht in 2018 haar eerste EP, Bits of Naaz, uit. Femke van der Laan gaat met Naaz Mohammand in gesprek.

Naomi Velissariou is acteur en regisseur. In haar nieuwe theatershow Atropa wordt de emancipatiestrijd van de jeugd bezongen. Atropa vertelt het verhaal van de oorlog van Troje en probeert het klassieke met het hedendaagse te verenigen. Velissariou maakte al meerdere voorstellingen en kreeg in 2021 de Theo d’Or, de belangrijkste toneelprijs van Nederland, voor de voorstelling Pain Against Fear. Lotje IJzermans ging met Naomi Velissariou in gesprek.

Arna Mackic is architect. Haar project International Centre for Architectural Disasters is genomineerd voor de Prix de Rome Architectuur 2022. Het project is gevestigd in het gebouw waar het Joegoslavië tribunaal was gevestigd en heeft als doel de architectuur ter verantwoording te roepen voor menselijke en ecologische relaties die door bouwkundig ingrijpen zijn vernietigd of ontwricht. Mackic won in 2017 De Maaskantprijs voor jonge architecten. Femke van der Laan gaat met Arna Mackic in gesprek.

Clarice Gargard is journalist en programmamaker. In de documentaire Ga terug en haal het kijkt zij naar de geschiedenis van zwart verzet in Nederland. Na aanleiding van de Black Lives Matter-protesten in juni 2020 vroeg Gargard zich af of dat een kantelmoment voor verandering was. Ze haalt in Nederland, Suriname en Curaçao herinneringen op van oude en nieuwe verzetsstrijders. Gargard is verder bekend van haar columns voor NRC, haar boek Drakendochter en als tafelgast bij verschillende talkshows. Femke van der Laan gaat met Clarice Gargard in gesprek.

Laetitia Gerards is operazangeres. Voor de familievoorstelling Operetta Land kruipt zij in de rol van Graaf Lothar. Operetta Land, de eerste samenwerking tussen Steef de Jong en De Nationale Opera, gaat over een verzonnen land met verzonnen mensen die verzonnen avonturen beleven. Gerards is verder bekend van haar optreden in Wie is de Mol? Femke van der Laan gaat met Laetitia Gerards in gesprek.

Jaap Scholten is schrijver. In zijn nieuwe boek Drie zakken dameskleding, twee cakes Kyiv en een sniper beschrijft hij zijn ervaringen met de oorlog in Oekraïne, die hij van dichtbij meemaakte. Het boek legt de nadruk op zijn persoonlijke ervaring en de moed en eensgezindheid die de oorlog bij Oekraïners heeft losgemaakt. Scholten won in 2011 de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn boek Kameraad Baron. Femke van der Laan ging met Jaap Scholten in gesprek.

Eric Vloeimans is trompettist. Zijn nieuwe album Wild Port of Europe maakte hij voor de gelijknamige film, die gaat over dieren die leven in de Rotterdamse haven. Vloeimans maakt al een leven lang muziek en droeg bij aan of maakte al meer dan twintig albums. Zo werkte hij in 2015 samen met DJ Armin van Buuren. Hij kreeg in 2016 de Muziekprijs van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Lotje IJzermans gaat met Eric Vloeimans in gesprek.

Frank Bloem is parfumeur. In zijn boek Geur. De vergeten sensatie legt hij uit waarom geuren zo belangrijk zijn in ons leven. Aan de hand van de structuur van een goedgemaakt parfum laat hij de lezer kennis maken met de wereld van geuren. Femke van der Laan ging met Frank Bloem in gesprek.

Martin Koolhoven is filmmaker. In het derde seizoen van De kijk van Koolhoven verzorgt hij wederom een aantal filmcolleges waarin hij de kijker meetrekt in zijn liefde voor films. Koolhoven werd bekend met de boekverfilmingen Het schnitzelparadijs en Oorlogswinter. Zijn film Brimstone werd geselecteerd voor het prestigieuze filmfestival van Venetië en ontving zes Gouden Kalveren. Femke van der Laan gaat met Martin Koolhoven in gesprek

Kader Abdolah is schrijver. In zijn nieuwe boek, Wat je zoekt, zoekt jou, presenteert hij de dertiende -eeuwse Perzische dichter Rumi aan het westerse publiek. Dit doet hij door een novelle over Rumi te combineren met zo’n negentig gedichten van de dichter. Abdolah is verder bekend van zijn boeken De adelaars, De Kraai, Het huis van de moskee en De boodschapper. Femke van der Laan gaat met Kader Abdolah in gesprek.

Karina Schaapman is schrijver. In 2008 begon zij aan het bouwen van een muizenhuis van karton en verschillende afvalmaterialen. In 2011 werd dit project gefotografeerd en vervolgens als kinderboekenserie Het muizenhuis uitgegeven. De serie werd met verschillende titels bekroond, waaronder een Zilveren Penseel. Het nieuwste boek is gewijd aan kerstmis en kwam uit in oktober. Femke van der Laan gaat met Karina Schaapman in gesprek.

Niki Padidar is regisseur. Haar nieuwe film Al wat je ziet is de openingsfilm van filmfestival IDFA. De hoofpersonen in de film zijn terecht gekomen in een wereld waar plotseling alles vreemd lijkt. In hun nieuwe leven in Nederland roepen ze op dagelijkse basis ongewild reacties op. Het is, kortom, een film over integratie. Padidar, die op haar zevende Iran verliet, kan erover meepraten. Padidar heeft meerdere films en documentaires gemaakt en won zeven internationale filmprijzen voor haar eerste documentaire Ninnoc.

Tim den Besten is televisiemaker. In de jeugdserie Timmyland heeft hij het doel de baas te worden van zijn eigen land. In dit programma zoekt hij uit hoe hij dat kan worden, door onder andere democratie en dictatuur te onderzoeken. Hij interviewde voor Timmyland onder andere Mark Rutte en de koning. De Besten is verder bekend van zijn optreden in De Slimste Mens en presenteerde twee seizoenen het VPRO-programma De Outsiders. Femke van der Laan gaat met Tim den Besten in gesprek.

Lisa Loeb is schrijver, cabaretier en zangeres. In haar nieuwe boek Bang vertelt ze op een komische manier over haar angststoornis en depressie. Loeb was jarenlang deel van het cabaretduo Matroesjka, was huiscomedian bij Khalid & Sophie, won in 2021 de finale van De Slimste Mens en werd meerdere keren genomineerd voor de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied. Femke van der Laan gaat met Lisa Loeb in gesprek.

Jan van Mersbergen is schrijver. In zijn nieuwe boek Carnaval, een levensverhaal, zet hij de persoonlijke biografie van het volksfeest uiteen. Hij probeert de ware en innerlijke betekenis van carnaval te achterhalen, niet de oppervlakkige laag die vaak door mensen wordt aangeduid. Jan van Mersbergen is bekend van zijn romans. De onverwachte rijkdom van Altena werd bekroond met de NRC Lezersprijs van 2019. Femke van der Laan gaat met Jan van Mersbergen in gesprek.

Sandra Langereis is historicus en schrijver. Ze herschreef Erasmus’ Lof der zotheid, niet de volgens haar uitgekauwde versie van de bejaarde denker, maar een vlotte die hij oorspronkelijk in 1511 schreef. In 2021 kreeg Langereis voor haar boek Erasmus, dwarsdenker de Libris Geschiedenis Prijs. Femke van der Laan gaat met Sandra Langereis in gesprek.

Suzanna Jansen is schrijver. In haar nieuwe boek, De omwenteling of de eeuw van de vrouw, schetst zij de afgelopen eeuw vanuit het oogpunt van de vrouw. Het boek richt zich op de achtergestelde rol van de vrouw en hoe die zich tijdens de twintigste eeuw ingrijpend emancipeerde. Jansen is verder bekend van haar boeken Het pauperparadijs en Ondanks de zwaartekracht. Voor dat laatste boek werd zij genomineerd voor de BookSpot Lezersprijs en BookSpot Literatuurprijs 2018. Lotje IJzermans gaat met Suzanna Jansen in gesprek.

Kadir van Lohuizen is fotograaf. Hij maakte een film voor het programma Tegenlicht, die volgende week maandag te zien is op NPO 2. Hierin onderzoekt hij de impact op het klimaat van de Nederlandse voedselindustrie. Hij ontdekte dat de Nederlandse ui het meest gegeten wordt in de wereld, maar niet in Nederland en dat parmaham uit Brabant komt. Van Lohuizen won meerdere prijzen voor zijn werk als fotograaf, zo kreeg hij de eerste prijs bij de World Press Photo 2018, in de categorie Environment Stories. Ook won hij meermaals een Zilveren Camera. Femke van der Laan ging met Kadir van Lohuizen in gesprek.