Pocztówka dźwiękowa: Nie ma casu i interesu — czyli jak znikają pieśni [Górny Śląsk, opolskie] ☛ 3/3

Pocztówkę zrealizowała: Iwona Wylęgała

Tym razem „Luci Zourówkowa” śpiewa pieśń, którą niegdyś słyszała na weselach. To przymówki do pana młodego instruujące go, jak ma się zachowywać po ślubie. Pieśń jest bardzo długa i śpiewaczka opowiada, jak udało jej się zdobyć zapomniany już tekst.

Tytuł pocztówki nawiązuje do zapominania pieśni ze względu na zanikanie tradycyjnej obrzędowości weselnej i tym samym kontekstu, w którym pieśni takie wykonywano. W dzisiejszym świecie interesem może być okazja nagrania takiej rozmowy, co staje się powodem dla wygospodarowania czasu, aby pieśń weselna mogła być zaśpiewana. Rozmowa dotyczy także wspomnień o ludziach, którzy pełnili podczas tradycyjnego śląskiego wesela ważną rolę – „wyprousacach”. Okazuje się, że ojciec „Krysty Bokowej” był właśnie takim „wyprousacem”, osobą, której rola i znaczenie porównywane są ze starostą weselnym.

Opowiadają: Krystyna Nawrat i Łucja Wocław, a w tle pojawia się także syn pani Krysi – Arnold.

■

Krystyna Nawrat (ur. 1936) i Łucja Wocław (ur. 1937) – śpiewaczki z Luboszyc, śląskiej wsi z gminy Łubniany w powiecie opolskim w woj. opolskim na Górnym Śląsku. Właściwie są rówieśniczkami, jest między nimi rok różnicy. Znają się całe życie, dla dzieci Krystyny koleżanka to „Tante Luci” – czyli ciocia. Mieszkają blisko siebie, obie urodziły się w Luboszycach, skończyły tu szkołę podstawową i założyły rodziny. Nie były członkiniami zespołów folklorystycznych, ale śpiewały w chórze parafialnym w Luboszycach. Pieśni tradycyjne wykonywały w życiu, kiedy była taka potrzeba, oraz w sytuacjach gromadzących mieszkanki wsi przy wspólnej pracy, np. darcie pierza, pieczenie i gotowanie, przygotowywanie dożynek.

Pocztówkę zrealizowała: Iwona Wylęgała – etnolożka, etnomuzykolożka oraz śpiewaczka i animatorka kultury. Zajmuje się tradycyjnym śpiewem ludowym z Górnego Śląska, a szczególnie jego opolskiej części. Dokumentuje i bada folklor muzyczny, a także zajmuje się edukacją. Prowadzi warsztaty śpiewacze oraz wykłada śpiew śląski na Podyplomowych Studiach Muzyki Tradycyjnej na Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego w Katowicach. Jest autorką audycji radiowych oraz filmów poświęconych pieśniom ludowym.

Pieśń w audycji: – „Posłuchaj, ty panie młody”, wyk. Łucja Wocław

Mastering: Adam Mart

Audycja została zrealizowana przez Forum Muzyki tradycyjnej w ramach zadania „Wywiad swobodny – rozmowy o kulturze tradycyjnej” w 2025 r.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego” oraz logotypu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Fot. Dwujęzyczne tablice w Luboszycach, gm. Łubniany, pow. opolski, Górny Śląsk. Fot. Iwona Wylęgała 2025