Lezen in het Donker

Jetske van der Schaar onderzoekt als promovenda aan Amsterdam Universitair Medisch Centrum de medisch-ethische dilemma’s in vroege stadia van Alzheimer. Daarnaast schrijft en spreekt ze openlijk over haar erfelijke vorm van dementie. Zelf is ze drager van het gen wat Alzheimer veroorzaakt. Ze weet dat de eerste symptomen over ongeveer 15 jaar zullen beginnen. Van der Schaar is schrijver van het boek Eeuwige Lente - Leven met een erfelijk Alzheimer-gen.

Marnix Koolhaas praat met Lotte Jensenover haar nieuwste boek ‘Napoleons Nalatenschap’.

Mirjam Gulmans interviewt Nadia Bouras over haar nieuwe boek ‘Een klas apart’. Dit verhaal gaat over de geschiedenis een Arabische school in Amsterdam.

Gerda Jansen Hendriks interviewt Lizzy van Leeuwen over haar boek ‘Indra: een Wajangleven’.

Jacob de Vries interviewt sociaal psycholoog Madelijn Strick over haar boek 'Humor is een van de vier pijlers onder het universum (de andere drie ben ik vergeten)'. Strick promoveerde cum laude op een proefschrift over humor in reclame en ze i s humor blijven onderzoeken.

Rob Bruins Slot interviewt politicus Mark Verheijen over zijn nieuwste boek ‘Wij kennen Amerika helemaal niet’.

Hannah Dogger interviewt historicus Peter Romijn over zijn nieuwste boek De Lange Tweede Wereldoorlog dat over de Nederlandse geschiedenis tussen 1940 en 1950 gaat.

Presentator Rose Heijnen interviewt oud-ambassadeur Nikolaos van Dam. Hij vertelt over zijn nieuwste boek Granaten en minaretten: een Nederlandse ambassadeur op zoek naar vrede in de Arabische en islamitische wereld, waarin hij de balans opmaakt van zijn avontuurlijke carrière als diplomaat.

Presentator Bouwe van Straten interviewt Mark van Vugt. Hij is hoogleraar psychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en vertelt over zijn nieuwste boek Lucy, Darwin & Lady Gaga waarin hij uitlegt hoe de evolutie onze kijk op de wereld verdiept.

De geschiedenis van een land is te beschrijven als een opeenvolging van politieke gebeurtenissen, als een reeks economische successen, als het ontstaan van een natie. Maar ook als een serie huwelijken, want die vormen een graadmeter voor veel maatschappelijke veranderingen.
 
 In het boek Liefde in de Lage Landen trekken verspreid over zes eeuwen vijftien verbintenissen voorbij die kenmerkend zijn voor een tijd en klasse, en voor Nederland in een bepaalde periode. Presentator Mirjam Gulmans gaat in gesprek met schrijver Mirjam Janssen.

Een doodgewoon meisje uit de Amsterdamse Oosterparkbuurt belandt in Auschwitz omdat een overijverige Duitse ambtenaar dat nu eenmaal wil. Hoe dit kon, en wat voor gevolgen het heeft gehad voor het meisje en haar familie, beschrijft Els van Diggele in Het raadsel van Femma, prooi van een mensenredder. Het is een aangrijpend verhaal over volgzaamheid en angst, en over de behoefte om de mythe van "de goede nazi' als feit te
 presenteren.

We hebben allemaal wel eens tijdelijk last van psychische klachten, maar als ze langer aanhouden kunnen ze ons leven te veel beïnvloeden. Dan kan de psychiater helpen. Want ook al lijkt elk probleem uniek, toch zijn er herkenbare patronen. In Waarom kan ik niet gewoon gelukkig zijn? laat Esther van Fenema de lezer meekijken in haar spreekkamer, maar ook in haar eigen hoofd. We zijn getuige van haar gesprekken met patiënten die worstelen met veelal herkenbare problemen (met kinderen, ouders, partners, druk van de omgeving, maar in de kern: vooral met zichzelf). In Focus gaat ze over haar boek in gesprek met presentator Lara Lauwigi.

Van Heutsz is de meest omstreden militair uit de Nederlandse geschiedenis. Hij had veel bewonderaars, onder wie Wilhelmina en Emma, én veel vijanden. Hoe kon het gebeuren dat juist hij benoemd werd tot gouverneur van Atjeh en daarna tot gouverneur-generaal, onderkoning van Indië? En hoe manifesteerde Van Heutsz zich na die tijd als bekende en invloedrijke Nederlander in het thuisland?
 
 Op alles wat Van Heutsz deed en naliet reageerde Nederland. Dat bleef zo tot ver na zijn dood. Met verschillende monumenten werd hij tot held verheven, om in de provotijd als symbool van de antikoloniale stroming als schurk vertrapt te worden. Hoe de man zelf dacht over het nut van militair geweld, de uitreiking van Militaire Willems-Ordes, en zijn majesteit onthult dit boek van schrijfster en onderzoekster Vilan van de Loo.

Te gast is René ten Bos, hoogleraar filosofie aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit. Daarnaast ook columnist voor onder meer het Financiële Dagblad en Filosofie magazine. En auteur van meerdere boeken waaronder Dwalen in het antropoceen en Extinctie. René ten Bos was daarnaast van 2017 tot 2019 Denker des Vaderland. En daar komt nu auteur van het boek 'De Coronastorm: hoe een virus ons verstand wegvaagde' bij.
 
 Presentator Jacob de Vries gaat in gesprek met filosoof René ten Bos.

Gezichtsherkenning, zelfrijdende auto’s, algoritmisch nepnieuws, Tinder-matches, deepfakes en sollicitatiegesprekken met een computerprogramma. Of we het nu willen of niet, we worden omringd door artificiële intelligentie. Maar wat betekent dat? Moeten we ons zorgen maken over een toekomst vol computers die slimmer zijn dan wij? Om daarachter te komen duikt Stefan Buijsman in zijn nieuwste boek in de kunstmatige intelligentie. Presentator Bouwe van Straten gaat met hem in gesprek.

Het is 1955. In een Indonesische rechtszaal worden de Nederlanders Jungschläger en Schmidt beschuldigd van het ondermijnen van de jonge Indonesische Republiek. Hun advocaat, Herman Bouman, is het land ontvlucht en nu wordt de verdediging door zijn echtgenote, Mieke Bouman, gevoerd. Het zijn politiek beladen strafzaken die de internationale krantenkoppen beheersen. Maar Mieke, verguisd in Indonesië en vereerd in Nederland, is geen juriste. Waarom neemt zij deze taak op zich? Wie is zij, en wat drijft haar?
 
 Een strijdbaar bestaan beschrijft het leven van een complexe vrouw, haar werk en haar huwelijk. Van het studentenleven in Groningen naar het vooroorlogse Nederlands-Indië, en via de Japanse interneringskampen naar een onafhankelijk Indonesië. Pas als Mieke en Herman zich ten slotte terugtrekken op Ibiza blijkt welke prijs zij voor haar roem moeten betalen. Presentator Lara Lauwigi gaat in gesprek met schrijver Ernestine Hoegen.

Klimaatverandering, de plastic soep en duurzaamheid zijn grote thema's. Maar verandering begint bij jezelf moet de Nederlandse Emily Townley gedacht hebben. 'Zonder al te veel moeite kun je je eigen afvalproductie drastisch verminderen', zegt ze in deze nieuwe aflevering van de podcast Lezen in het Donker over haar boek 'Leven zonder afval'. 
 Presentator Mirthe van der Drift gaat bij haar op bezoek en neemt de proef op de som. Hoe veeg je met ‘minimal waste’ je billen af?

De meeste astronomen zijn het erover eens: het heelal zal niet altijd voortbestaan. De grote vraag is: áls het universum eindigt, hoe ziet dat einde er dan uit? Gaat dat met een sensationele knal of komen we pruttelend en sputterend tot stilstand? Over het einde doen verschillende theorieën de ronde, die allemaal in aan bod komen in het boek 'R.I.P. Heelal' van natuur- en sterrenkundige Ans Hekkenberg.

De eerste bewoners van de Lage Landen kennen wij vooral door de ogen van de Romeinen. Archeoloog Alexander van de Bunt verzet zich tegen het beeld dat zij scheppen in zijn boek ‘Wee de overwonnen: Germanen, Kelten en Romeinen in de Lage Landen'. Wat Van de Bunt betreft zit onze geschiedenis vol "epic stuff, spannender dan Game of Thrones!" 
 
 Door zijn beeldende omschrijvingen leer je de Germanen, Kelten en Romeinen kennen. Langzaamaan wordt duidelijk dat globalisering en emigratie van alle tijden zijn.

Schrijver Abdelkader Benali voelt zich op het strand in Marokko prettiger dan op het strand in Nederland. Daar valt zijn lichaam niet op, hier in Nederland wel. In gesprek met presentator Rose Heijnen vertelt hij over hoe de blik van de ander ons maakt, of juist breekt. 
 
 In zijn boek 'De Vreemdeling - Racisme uitgelegd aan onszelf' zoekt Benali, met de filosofie van Levinas in zijn achterhoofd, antwoord op de vraag hoe we in deze tijd anders naar de Ander kunnen kijken.