Istorima

Μπάζα, φωτοβολίδες, ζώα: μερικά μόνο από τα πράγματα που βρίσκει κάθε μέρα στους κάδους η Μαρία Νυφάκου, που εργάζεται στα απορριμματοφόρα του δήμου. Μια δουλειά σκληρή, αλλά απόλυτα αναγκαία.

Η Μαριλιάνα Παντούλα θυμάται από μικρό παιδί τον εαυτό της με παραπανίσια κιλά. Οι διατροφολόγοι έμπαιναν κι έβγαιναν από τη ζωή της, με μεγάλες συνέπειες στην αυτοεκτίμηση και την εικόνα της. Μέχρι που κατάλαβε ότι το βάρος που έφερε όλη της τη ζωή, δεν οφειλόταν στα κιλά της.

Στη διάρκεια της Κατοχής ένας χωροφύλακας σώζει έναν αντάρτη από τους ταγματασφαλίτες. Λίγους μήνες μετά, στα Δεκεμβριανά, όταν απειλείται η ζωή της οικογένειας του χωροφύλακα, ο αντάρτης εμφανίζεται και τους γλιτώνει. Ξημερώματα 4 Δεκεμβρίου, η οικογένεια της Ιωάννας Λέζου, μια γυναίκα, ένας άντρας και δύο μικρά παιδιά το σκάνε μέσα στη νύχτα, ενώ μαίνονται οι μάχες, για να βρεθούν στην ασφάλεια. Μια ιστορία ανθρωπιάς κι επιβίωσης, για τους ανθρώπους που βρέθηκαν μεταξύ πυρών.

Μια κηδεία παίρνει απόβλεπτη τροπή στη Σκοτάνη Αχαΐας, όταν αναβιώνει ένα παλιό έθιμο του χωριού.

Μεγάλωσε ως τα 5μισι του χρόνια σε ένα χωριό της Αλβανίας, με τη γιαγιά του. Όταν ήρθε στην Ελλάδα, όλα του φάνηκαν μεγάλα και θορυβώδη. Μέχρι να τελειώσει το σχολείο δεν είχε πάει ποτέ του στο θέατρο, δεν γνώριζε καν τι είναι η δραματική σχολή. Και στα 24 του, έκανε όλη τη θεατρική Αθήνα να μιλάει για αυτόν.

Η ιστορία πίσω από τη συγκλονιστική φωτογραφία του τανκ στην είσοδο του Πολυτεχνείου τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου 1973, από τον φωτορεπόρτερ Αριστοτέλη Σαρρηκώστα.

Η Ελένη πηγαίνει για σπουδές στο Μεξικό και γοητεύεται από τις ομορφιές του τόπου και τους ανθρώπους του. Ενώ ετοιμάζεται να παντρευτεί τον έρωτα της ζωής της, ένα αναπάντεχο γεγονός τής αλλάζει τη ζωή και της αποκαλύπτει μια σκοτεινή πλευρά που όλο τον καιρό που ζούσε εκεί, έμενε καλά κρυμμένη: τη βία μεταξύ των καρτέλ των ναρκωτικών και τον πόνο που σκορπίζουν γύρω τους.

Η Ραφαέλα Δράκου τελείωνε το Παιδαγωγικό Τμήμα στη Ρόδο, όταν ξαφνικά πέθανε ο κτηνοτρόφος πατέρας της. Παρά τις έντονες αντιρρήσεις συγγενών και φίλων, εκείνη κι οι αδερφές της αποφάσισαν να αναλάβουν τα ζώα. Κόντρα στα προγνωστικά και τα στερεότυπα, τα κατάφεραν.

Η Άντα Βόσσου μεγάλωσε στη θάλασσα. Ήταν δέκα ετών όταν ο πατέρας της απέκτησε καΐκι και το λάτρεψε από την πρώτη στιγμή. Έγινε επαγγελματίας ψαράς. Το καΐκι έγινε το σπίτι της κι η θάλασσα, η μεγάλη της αγάπη.

Όλα όσα είδε ο σωφρονιστικός υπάλληλος Τζώρτζης Χύμας στις φυλακές Τρικάλων, Γρεβενών, Λάρισας και Κορυδαλλού σοκάρουν, αλλά και πολλές φορές, εκπλήσσουν.

Ένας νεαρός οινολόγος αναλαμβάνει υπεύθυνος στο Κτήμα Πόρτο Καρράς και προσέχει μια παλιά, ξεχασμένη ποικιλία: τη μαλαγουζιά. Την αναβιώνει, την καλλιεργεί σε μικρή κλίμακα και το πρώτο κρασί που βγάζει, αμέσως ξεχωρίζει. Ήταν η πρώτη από τις πολλές επιτυχίες του γνωστού οινοποιού Βαγγέλη Γεροβασιλείου.

Η αυθόρμητη απαγγελία ενός ποιήματος ένα βράδυ του 1954 στο Πεδίο του Άρεως, αλλάζει για πάντα τη ζωή ενός πεντάχρονου παιδιού. Βρίσκεται μεμιάς στον μαγικό, για εκείνο, κόσμο του κινηματογράφου, δίπλα σε ηθοποιούς όπως η Βουγιουκλάκη, ο Αλεξανδράκης, ο Αυλωνίτης, η Βασιλειάδου. Τι σημαίνει «παιδί-θαύμα;» Και πώς συνδυάζεται η ζωή στις φτωχογειτονιές του Γκύζη, με τη λάμψη του φακού;

Στο καφενείο της Παροικιάς τη νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου 2000, φτάνει η είδηση ότι το πλοίο «Εξπρές Σάμινα» προσέκρουσε στη βραχονησίδα Πόρτες έξω από το λιμάνι της Πάρου και βυθίζεται. Αμέσως, ψαράδες, σκίπερ κι απλοί ιδιοκτήτες σκαφών σπεύδουν να βοηθήσουν βγαίνοντας με τα σκάφη τους στο Αιγαίο, ενώ φυσούν άνεμοι 8 μποφόρ.

Τη νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου 2000, η Ρούλα Μπαϊράμη ταξιδεύει με το «Εξπρές Σάμινα» προς Νάξο, όταν το πλοίο προσκρούει στη βραχονησίδα Πόρτες έξω από το λιμάνι της Πάρου και ξεκινά να βυθίζεται. Μέσα στο χάος και τον πανικό, αναγκάζεται να πηδήξει στη θάλασσα ενώ βρίσκεται σε προχωρημένη εγκυμοσύνη.

Ο Βασίλης Πισιμίσης από δεκατεσσάρων ετών δούλευε στην αγορά του Πειραιά και γνωρίζει όσο ελάχιστοι την Τρούμπα. Την ερευνά συστηματικά, συγκεντρώνοντας τις συναρπαστικές ιστορίες των γυναικών και των ανδρών που βρήκαν στη θρυλική γειτονιά με τα «κόκκινα φανάρια» και τα καμπαρέ, το καταφύγιο ή το καλαστήριό τους.

Το πρώτο αυτοκίνητο που απέκτησε ο Ιαβέρης ήταν ένα NSU TT. Ένα γερμανικό αυτοκίνητο που θεωρούνταν η «Porsche του φτωχού». Φοιτητής ακόμη, δεν είχε την παραμικρή ιδέα ότι το αυτοκίνητο αυτό θα καθόριζε τη ζωή του. Με το ταπεινό αμάξι κατέκτησε τους πρώτους τίτλους σε αγώνες ταχύτητας. Θα ακολουθούσαν η «Ντόλλυ» (Alfa Romeo junior), το όνομα του αλόγου του Λούκυ Λουκ κι ο «Πλαπούτας» (Escort Ford), από τον αγωνιστή της Επανάστασης του ‘21. Στο τιμόνι του «Πλαπούτα» ανακηρύχθηκε πολλές φορές ένας από τους καλύτερους οδηγούς του κόσμου κι έγινε ένας από τους Έλληνες θρύλους του Ράλλυ Ακρόπολις.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1999 η Λένα Λιάγκουρα έχει μόλις μπει μέσα στο εξαώροφο κτίριο της Ρικομέξ στο Μενίδι, όταν ξεκινά ο φονικός σεισμός της Αθήνας. Το κτίριο καταρρέει κι εκείνη εγκλωβίζεται μέσα στα ερείπια για ώρες, μέχρι τη διάσωσή της από έναν άνθρωπο που τώρα πια, τους συνδέει βαθιά φιλία. Θυμάται με κάθε λεπτομέρεια τι συνέβη εκείνα τα 15 δευτερόλεπτα που πάγωσαν τον «χρόνο» κι ανέτρεψαν τη ζωή της. Στα ερείπια της Ρικομέξ βρήκαν το θάνατο 39 άνθρωποι και διασώθηκαν 11 εγκλωβισμένοι, με βαριά τραύματα.

Η Εύα Μελαχροινού ήταν παιδάκι όταν στο υπνοδωμάτιό της έφταναν οι φωνές του πλήθους, η φασαρία των βιαιοπραγιών κι ο θόρυβος της φωτιάς από τα Σεπτεμβριανά του 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν η αρχή μιας σειράς από διώξεις κατά των Ελλήνων, που οδήγησαν μια παρέα συμμαθητριών να δώσουν μια υπόσχεση. Μια υπόσχεση που έγινε πραγματικότητα στην Αθήνα, έντεκα χρόνια μετά.

Η Ντέπυ Κουρέλλου αποφάσισε το 2014 να κάνει μια νέα αρχή στη Βόρεια Εύβοια. Γοητευμένη από τη φύση της περιοχής, ξεκίνησε μαζί με την αδερφή της, τη Νάνσυ, να σώζει εγκαταλελειμμένα και κακοποιημένα άλογα κι ιπποειδή. Όλα κυλούσαν καλά, μέχρι το καλοκαίρι του 2021.

Ξέφρενα πάρτυ παντού: στα μαγαζιά, στους δρόμους, ακόμα και στον φούρνο του νησιού! Ο Αποστόλης Τσούκαρης ξεκινά να δουλεύει σαιζόν στο Αγκίστρι την εποχή του «νόμου Παπαθεμελή», όπου η νυχτερινή διασκέδαση έπρεπε να λήγει στις 2 το βράδυ. Οι θαμώνες, βέβαια, είχαν αντίθετη γνώμη.

Είναι μια από τις φωνές της παιδικής μας ηλικίας. Κι ανήκει στον ηθοποιό Ακίνδυνο Γκίκα. Ο άνθρωπος που ενσάρκωσε τόσο πετυχημένα τα Στρουμφάκια, τον Λάινο των Θάντερκατς, τον Γουίνι το Αρκουδάκι κι άλλους ήρωες της τηλεόρασης της δεκαετίας του '90, μας ξεναγεί στο μαγικό κόσμο της μεταγλώττισης.

Σε ένα άγονο νησί στη μέση του Αιγαίου, τη Σύρνα, γράφτηκε μια άγνωστη σελίδα της Αντίστασης κατά των Γερμανών. Η Ελένη Σαψάκου-Μεταξωτού, το παιδί της μοναδικής οικογένειας που έμενε τότε στο νησί, θυμάται τα συμμαχικά πλοία και τα υποβρύχια που βρίσκαν καταφύγιο, τις εφόδους των Γερμανών και τη διάσωση ενός τραυματισμένου Βρετανού σαμποτέρ.

Η ηθοποιός Άννα Γκαραφλή συνειδητοποίησε τον σεξουαλικό της προσανατολισμό ήδη από το Γυμνάσιο. Έμαθε από μικρή να μην αντιδρά σε σπόντες, στραβά βλέμματα, κακοποιητικές συμπεριφορές. Μέχρι που βρέθηκε αντιμέτωπη με την ομοφοβική βία. Ξανά και ξανά. Τότε αποφάσισε ότι από δω και μπρος, δε θα έσκυβε το κεφάλι. Και δε θα ξαναέριχνε το φταίξιμο σε εκείνη...

Η λουκουμοποιός Ντίνα Συκουτρή–Ανδρειωμένου έχει «ταράξει» το λουκούμι στα μπακιρένια καζάνια αμέτρητα χρόνια, από μικρό παιδάκι. Κάθε της κίνηση με την κουτάλα, μια σκέψη: το σχολείο που σταμάτησε παρά τη θέλησή της.

Ο Βασίλης Μεσιτίδης είναι ο μοναδικός Έλληνας που διέσχισε τέσσερις ηπείρους πάνω σε δύο τροχούς. Ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη και διέσχισε σε 14 μήνες, 40 χώρες σε 4 ηπείρους.

Στις 9 Ιανουαρίου 1969, ένα νιόπαντρο ζευγάρι Ελλήνων πετάει ανέμελα προς Μπαχάμες, όταν ένας νεαρός υπό απειλή όπλου στρέφει το αεροπλάνο προς την Κούβα. Οι επιβάτες καταλήγουν στην αποκλεισμένη Αβάνα του εμπάργκο και ξεκινά μια περιπέτεια με ποτά, πούρα, χορούς σάλσα κι ένα ευχαριστήριο γράμμα από το FBI…

Στις 22 Μαΐου 1963 ο Γρηγόρης Λαμπράκης δέχεται δολοφονική επίθεση από παρακρατικούς στη Θεσσαλονίκη, μετά από ομιλία του για την ειρήνη. Δυο νεαροί φοιτητές-μέλη της ΕΔΑ, ο Αλέκος Γρίμπας κι ο Σπύρος Σακέττας, παρακολουθούν την ιστορία να εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια τους.

Αλήθεια, τα βλέπουμε όλα στους αρχαιολογικούς χώρους; Τι μπορεί να συμβαίνει όταν λείπουν οι επισκέπτες; Ή τι μπορεί να ζητούν οι επισκέπτες; Ο Σωτήρης Γούσης εργάστηκε πολλές δεκαετίες ως τεχνικός στην Ακρόπολη. Γνωρίζει καλά όλα τα κρυμμένα μυστικά της και μας διηγείται μερικά…

Κατά την κατασκευή του μετρό της Αθήνας, ανακαλύπτεται το κρανίο ενός παιδιού που έχασε τη ζωή του στον λοιμό του 5ου αιώνα π.Χ. Με βάση αυτό το κρανίο ο καθηγητής Μανώλης Παπαγρηγοράκης, που ερευνούσε το πώς έμοιαζαν οι αρχαίοι Έλληνες, ξεκινά την ανάπλαση του προσώπου της μικρής Αθηναίας, που της χαρίζει την αθανασία.

Ενώ ένα κορίτσι μαζεύει χόρτα σε ένα χωράφι στη Σητεία, παρατηρεί κάτι που μοιάζει με απολίθωμα. Αυτό το τυχαίο γεγονός οδηγεί στην ανακάλυψη του μεγαλύτερου χερσαίου ζώου που έζησε ποτέ στην Ελλάδα, πριν από 8,5 εκατομμύρια χρόνια.

Για την Παυλίνα Βάμβουρα, το ταξίδι της μητρότητας ξεκίνησε όταν ένιωσε έτοιμη. Την κατάλληλη στιγμή. Απευθύνθηκε σε μία τράπεζα σπέρματος και σήμερα, μεγαλώνει δίδυμα κοριτσάκια.

Η Έλενα Τοπαλίδου έζησε και τη φωτεινή και τη σκοτεινή πλευρά του χορού. Ξεκίνησε με χαρά το μπαλέτο στα δέκα της χρόνια. Στην εφηβεία, αναμετρήθηκε με την ακραία σωματική καταπόνηση και τη διατροφική διαταραχή.

Ο Γιώργος Μάτσκαρης δε σκέφτηκε ποτέ ότι θα τον κέρδιζε ο χορός. Η παιδική του φίλη αποφάσισε να δώσει στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης κι εκείνος την ακολούθησε. Ευτυχώς. Σήμερα, είναι Διευθυντής της Σχολής Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής κι αξιολογεί εκείνος υποψήφιους χορευτές και χορεύτριες.

Η πρώτη ανάμνηση που έχει να χορεύει ήταν στην εφηβεία, έξω από το σινεμά «Παλλάς» στο Παγκράτι, μετά την ταινία «Πυρετός το Σαββατόβραδο». Ο Κωνσταντίνος Ρήγος, Διευθυντής του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, θυμάται τα πρώτα του ταξίδια στο εξωτερικό: Τιφλίδα, Βατούμ, Μπογκοτά, Καράκας. Ορισμένα επεισοδιακά…

Για περισσότερα από σαράντα χρόνια ο Ζαχαρίας Βρελιανάκης ταξιδεύει σε όλη την υφήλιο αναζητώντας βινύλια. Στο δισκάδικό του, σε μια στοά στο Μοναστηράκι, καθημερινά συναντιούνται φανατικοί συλλέκτες, απλοί περαστικοί, τουρίστες και μικρά παιδιά, που τους ενώνει η αγάπη για τη μουσική.

«Εδώ Ξάνθη!» Η φωνή του Κυριάκου Πανταζίδη αντηχούσε στον «αέρα» μέσα από αυτοσχέδιους πομπούς που εξέπεμπαν στα μεσαία. Αργά το βράδυ, για να μη γίνονται παρεμβολές στις τηλεοράσεις, πάντα με τον φόβο του ραδιογωνιόμετρου της αστυνομίας. Ο «Άκης ο Κυβερνήτης» θυμάται πώς μια παρέα συμμαθητών, αυθεντικοί εραστές του ραδιοφώνου, έγιναν «πειρατές».

Από την εφηβεία, το σεξ τού ήταν εντελώς αδιάφορο. Όσο εξερευνούσε την σεξουαλική του ταυτότητα, τόσο ταυτιζόταν με την ασεξουαλικότητά του. Σήμερα, ο Φρέντυ αυτοπροσδιορίζεται ως demiromantic asexual.

Ζώα τραυματισμένα, πεινασμένα, χτυπημένα, εγκαταλελειμμένα. Η Ερμιόνη Γιαννακού έχει αφιερώσει τη ζωή της κι όλη της την αγάπη για να τα σώσει και να τα φροντίσει. Κάτω από αντίξοες συνθήκες, σε αποστολές δύσκολες, ακόμη και σε κακοτράχαλα βουνά. Κι εκείνα, το ανταποδίδουν στο πολλαπλάσιο.

Στην πυρκαγιά της Βόρειας Εύβοιας ο Παναγιώτης Καπετανάκης περιγράφει τον δρόμο προς τη σωτηρία, μέσα από στάχτες, μνήμες καμένες κι εικόνες απόλυτου χάους.

Την ώρα που οι φλόγες πλησιάζουν το χωριό Προκόπι στη Βόρεια Εύβοια τον Αύγουστο του 2021, συμβαίνει ένα γεγονός που θα μείνει στις μνήμες των κατοίκων ως «το θαύμα του Αγίου Ιωάννου του Ρώσου».

Ο Δημήτρης Κολοβός κατάφερε να ξεπεράσει μια πολύ δύσκολη περίοδο στη ζωή του, χάρη στον Τόλκιν. Κάθε μέρα ένιωθε ότι κουβαλούσε το δαχτυλίδι, όπως ο Φρόντο. Διαβάζοντας για ήρωες με μεγάλη εσωτερική μάχη, τι σημαίνει να παλεύεις για το καλό, κατάφερε το φως να νικήσει το σκοτάδι. Ο δικός του Σαμ, ο αγαπημένος φίλος και σύντροφος του Φρόντο, ήταν ο Τόλκιν.

Ο Σπύρος Σαμψώνας πάντα λάτρευε τα έργα του Τόλκιν, ιστορίες όπου ακόμη κι ο πιο μικρός, μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Όταν μια μέρα στην πραγματική ζωή ήρθε η στιγμή να δράσει όπως οι αγαπημένοι του ήρωες, δε δίστασε.

Ο Τόλκιν ήθελε να δημιουργήσει για τους Βρετανούς μια μυθολογία «σαν των Ελλήνων». Εμπνεύστηκε άραγε τη βασίλισσα των ξωτικών, την Γκαλάντριελ, από την Κίρκη και την Καλυψώ; Τον Μπίλμπο, από τον Οδυσσέα; Τι κοινό έχει ο Αίαντας με τον Μπόρομιρ κι η μοίρα της Ατλαντίδας, με την πτώση του Νούμενορ;

Η Μαρία Κορμά είναι η πέμπτη γενιά μιας οικογένειας ισχυρών γυναικών, που τόλμησαν να αψηφίσουν τα πρότυπα της εποχής τους και να ακολουθήσουν την καρδιά τους.

Όταν η Βιβή κι ο σύζυγός της βρέθηκαν στη δύσκολη θέση να νοσούν τα παιδιά τους με νεφρική ανεπάρκεια, πήραν αμέσως την απόφαση να τους χαρίσουν το πιο πολύτιμο δώρο.

Ο εργάτης Χρήστος Κορδαλής βρίσκεται σε διάλειμμα από τη βάρδια του στο εργοστάσιο, όταν ξαφνικά σημειώνεται μια τρομερή έκρηξη, που στοίχισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους. Τρέχει μέσα για να βοηθήσει κι όσα βλέπει, θα τον σημαδέψουν βαθιά μέχρι σήμερα.

Ο Νικήτας Κωτσίου, σκοπευτής του πυροβολικού, στέλνεται το 1951 να πολεμήσει στην Κορέα.

Μια πειρατική επιδρομή, ένας αποκριανός σκοπός, ένας ανομολόγητος έρωτας: Τα τρία στοιχεία του Καπετάνιου της Αμοργού, ένα έθιμο που βοηθούσε την αγάπη να ξεπεράσει κάθε εμπόδιο.

Ο Μίμης Λευκιμμιάτης μάς ξεναγεί από την πιάτσα, την «ψυχή της οικοδομής», στις επεισοδιακές κινητοποιήσεις των οικοδόμων το 1960.

Ένας μεγάλος έρωτας που νίκησε κάθε δυσκολία που συνάντησε στον δρόμο του, ακόμα και τη φθορά του χρόνου.