Het Digitale Front

Dit jaar liet zien hoe onrustig het digitale front is. Cyber komt steeds dichterbij: nieuws dat voorheen tot cyberniche werd gerekend, was dit jaar bovenin de nieuwsapps te lezen. Van AI die razendsnel volwassen werd tot hacks die hele bedrijven platlegden en van geopolitieke koerswijzigingen tot digitale propaganda die niet langer onder de radar bleef.Welk cybernieuws sprong eruit? Dave en Harm bespreken het, samen met Ronald Heil van KPMG, in de laatste aflevering van 2025. De cybertips: Dave: Reservist worden bij Defensie Harm: YubicoSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland gaat offensiever optreden in het cyberdomein: niet alleen verdedigen tegen digitale aanvallen, maar ook actief verstoren wanneer dat nodig is. Maar wat betekent dat concreet? Wie beslist wanneer Nederland digitaal terugslaat, met welke middelen gaan we dat doen en onder welke regels?Demissionair staatssecretaris Gijs Tuinman is in de studio om zijn ambitieuze cyberkoers van Defensie toe te lichten. Hij legt uit waarom Nederland deze koers inslaat, laat zien hoe cyber wordt geïntegreerd binnen de Nederlandse krijgsmacht en hoe hij Nederland digitaal weerbaarder wil maken.Met kritiek en vragen uit eerder afleveringen, leggen Dave en Harm de staatssecretaris ook het vuur aan de schenen: hoe verantwoord je een cyberoperatie, als die niet volledig transparant kan zijn? Hoe gaan we om met de kosten asymmetrie tussen Rusland en Europa? En hoe benen we het moordend hoge innovatietempo van o.a. drones bij?De cybertips:Rapport: ‘Tanden voor de Leeuw’Boek: ‘Ransom War’ - Max SmeetsDocumentaire: ‘Ashley Madison: Sex, Lies & Scandals’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geen bereik op je telefoon, het doorknippen van internetkabels en goedkope drones die steeds vaker in het Europese luchtruim worden gesignaleerd; in hun boek De Oorlog van Morgen schetsen Tim Sweijs en Martijn Kitzen een ontnuchterend, maar noodzakelijk beeld van hoe oorlog er vandaag, maar ook in de toekomst uit gaat zien.Tim legt uit hoe hybride dreigingen onze maatschappij raken, hoe Rusland aan de stoelpoten van Europa zaagt en in hoeverre we Amerika nog nodig hebben als bondgenoot. En: hoeveel tijd hebben we nog om zaken op orde te krijgen? De cybertips:Films ‘Ready Player One’ en ‘House of Dynamite’Expertisecentrum online misbruik ‘Offlimits’ Podcastserie ‘Ik weet je wachtwoord’ en tv serie ‘Scam Alert: Trap Er Niet In!’See omnystudio.com/listener for privacy information.

We hangen als Europa digitaal aan elkaar van afhankelijkheden: ons overheidsinformatiesysteem DigiD komt mogelijk in Amerikaanse handen en wanneer we ingrijpen bij het Chinese Nexperia, worden we keihard door China gestraft met een exportverbod. Het nieuws laat duidelijk zien: een wereld zonder Amerikaanse Big Tech en Chinese grondstoffen is een ondenkbare realiteit. Hoe kwetsbaar maakt die afhankelijkheid ons precies? Professor ‘Strategic Governance of Global Technologies’ Haroon Sheikh neemt Dave en Harm mee door een dwarsdoorsnede van de digitale wereld en wie daar precies de touwtjes in handen heeft. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog komt dichterbij – fysiek én digitaal. Terwijl drones boven Europa worden gesignaleerd en de overheid miljoenen Nederlanders oproept zich voor te bereiden op noodsituaties, bezoeken Dave en Harm de NEDS: het grootste defensie-evenement van de Benelux. Tussen drone-demonstraties en ingenieuze cyberstands spreken ze met drie zwaargewichten uit het veld: voormalig MIVD-directeur Pieter Cobelens, KPMG-cyberpartner Hokkie Blogg en drone-innovator Martijn Hädicke.Hoe staan we er volgens hen voor wat betreft onze digitale weerbaarheid? Welke rol gaan AI, drones en nieuwe communicatietechnologieën de komende jaren spelen, nu geopolitieke conflicten steeds sneller lijken te veranderen? Is de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en defensie daarmee dan ook crucialer dan ooit? Luister vanaf de beursvloer mee hoe men probeert de toekomst van onze veiligheid te garanderen. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Noord-Korea staat bekend als de meest afgesloten staat ter wereld – maar hoe geïsoleerd is het land werkelijk? Nu Noord-Koreaanse soldaten opduiken aan het Russische front, werpt dat vragen op over Pyongyangs rol op het wereldtoneel.Korea-deskundige Remco Breuker onthult hoe verborgen netwerken, internationale allianties en gigantische cryptohacks het regime miljarden opleveren. Tech-ondernemer Simon Wijckmans schuift aan om te vertellen over zijn ervaring met frauduleuze sollicitanten, die met AI, green screens en valse identiteiten Westerse bedrijven proberen binnen te dringen. Wat hebben zij met Noord-Korea te maken? Je hoort het in deze aflevering van Het Digitale Front!De cybertips van deze week:Podcast: Lazarus - BBCLiveblog: hybride oorlog - De VolkskrantArtikel: ‘How North Korean IT workers leverage AI and vulnerable Americans to infiltrate US companies’ - CNNSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Schimmige brievenbusfirma’s op Cyprus, Russische schepen die vreemde routes varen en een geheim onderzees netwerk om vijandige schepen te detecteren – het klinkt als het recept voor een spannende actiefilm, maar is in werkelijkheid onderdeel van de stille, hybride oorlogstactiek van Rusland. Je zou denken dat we in Nederland alles op alles zetten om dit tegen te gaan, maar toch blijken onze banden met Rusland soms nauwer dan gedacht. In deze aflevering vertelt Jos de Groot, presentator bij KRO-NCRV’s Pointer & de podcast Veldheren, over hun verbijsterende onderzoek naar het Russische zeenetwerk en hoe een web van Cypriotische bedrijven westers materiaal doorsluist naar het Russische leger. Van een onverwacht bezoek aan een brievenbusfirma tot de confrontatie met bekende Nederlandse bedrijven als Royal IHC en Boskalis – luister mee naar een verhaal over onze capaciteiten op zee, naïviteit en gevaarlijke connecties. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl nog onduidelijk is of D66 of de PVV de grootste partij wordt, nemen Dave en Harm met Kees Verhoeven alvast de digitale to do-list van het nieuwe kabinet door. Verhoeven zat 11 jaar lang in de Tweede Kamer namens D66 en heeft de onderwerpen digitalisering en cyberveiligheid in Den Haag aardig op de kaart gezet. Hij pleit voor een ‘Deltacommissaris Digitalisering’, maar wil hij zelf niet de nieuwe minister van Digitale Zaken worden?Je hoort het in Het Digitale Front!De cybertips van de week: Kees: Nieuwsbrief Grip op technologie, auteur Sanne Cornelissen en spreker Jarno DuursmaDave: Denk eens na over een digitaal testamentHarm: Aflevering van de podcast Tech Life (BBC)Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een alarmerend rapport laat AI-bedrijf Anthropic zien hoe taalmodellen worden ingezet voor digitale afpersing, netwerkinbraken en zelfs het bouwen van ransomware. Daarmee daalt de drempel voor cybercrime drastisch: één hacker met een AI-tool is tegenwoordig net zo gevaarlijk als een compleet team.Hoe gebruiken criminelen AI om hun aanvallen te verfijnen? Is dit een keerpunt in de digitale strijd? En moeten AI-bedrijven meer verantwoordelijkheid nemen voor het gedrag van hun modellen?Harm en Dave duiken in de duistere kant van AI, bespreken opvallende voorbeelden, en horen van KPMG alles over AI & ethiek. En natuurlijk de cybertips van de week: Dave: Podcast The trouble with tech companies and their strategyHarm: Een nieuw seizoen van podcastserie Ik weet je wachtwoord van Daniël VerlaanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2020 werd Finland opgeschrikt door een van de wreedste datalekken ooit: duizenden patiënten van de psychotherapie-verlener Vastaamo werden afgeperst met de meest intieme details uit hun therapiesessies.De dader? De piepjonge Julius Kivimäki, die al snel uitgroeide tot één van de meest beruchte tienerhackers ter wereld. BBC-journalist Joe Tidy volgde hem jarenlang en kreeg een unieke inkijk in zijn karakter. Hij vertelt hoe Kivimäki zijn arrogantie en meedogenloosheid inzette voor grootse cybermisdaden, maar hoe dit uiteindelijk ook zijn ondergang betekende.Kunnen we Kivimäki zien als het boegbeeld van een nieuwe generatie hackers? Wat zien we in Nederland gebeuren met tech-savy jongeren? En hoe houden we hen op het juiste pad? Dat bespreken Dave en Harm met Jordi van den Breekel van KPMG.Tips:Boek: Ctrl+Alt+Chaos - Joe TidyDocumentaire: ‘Most Wanted: Teen Hacker’ - HBO Max / Amazon PrimeChallenge The Cyber - sluit je aan als scholier of student!Cybersecurity-katern ReutersHet Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Defensie kiest voor een nieuwe koers in het digitale domein: niet langer alleen verdedigen, maar ook aanvallen. Staatssecretaris Gijs Tuinman presenteerde deze week een nieuwe cyberstrategie waarin offensieve digitale operaties voor het eerst expliciet worden omarmd. Maar hoe werkt dat in de praktijk? Mag Defensie dat juridisch gezien wel? En raken we zo niet verzeild in een nieuwe, onzichtbare wapenwedloop?Te gast is docent Integrale Veiligheid Matthijs Veenendaal, een van de architecten van de eerste cyberstrategie in 2012, voor een kritische blik op de plannen van nu.Tips:Matthijs: volg een cyberopleiding! Kijk hier of hier! Dave: overzicht digitale Tweede Kamerleden, via deze link of nerdvote.nl Harm: Artikel New York Times over AI-videogeneratorenHet Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 29 oktober is het zover: dan mogen we naar de stembus om te bepalen wie er in de Tweede Kamer komt. Maar hoe digitaal zijn de verkiezingsprogramma’s dit jaar eigenlijk? Welke partijen durven écht werk te maken van cyberveiligheid? Wie ziet een minister van Digitale Zaken wel zitten? En hoe gaan we ervoor zorgen dat we beschermd worden tegen schadelijke algoritmes en grote techreuzen? Dave en Harm nemen je mee op een rondje door Den Haag en bespreken de plannen van GroenLinks-PvdA, VVD, D66 en de Piratenpartij. Wat zijn sterke ideeën, en waar blijft het bij mooie woorden? Zo weet jij straks op wie je moet stemmen voor een gedegen digitale kandidaat.Fleur van Leusden belt ook in om uit te leggen hoe zij met de Kiesraad veilige verkiezingen garanderen en waarom we eigenlijk nog steeds met potlood stemmen, in plaats van online.Tips:Tweede Kamer - Commissie Digitale ZakenBoek ‘Wie vrede wil, moet zich op oorlog voorbereiden’ - Rob BauerEuropean Coffee Trip - iOS / Android Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze zomer werd laboratorium Clinical Diagnostics getroffen door een enorme ransomware-aanval. Zeer gevoelige gegevens van meer dan 850.000 Nederlanders werden op het dark web gepubliceerd. Wat zegt dit over de databeveiliging binnen ons zorgsysteem? En brengt dit ons vertrouwen in de zorg - en daarmee ook onze gezondheid - in gevaar?Techjournalist Daniël Verlaan zag een deel van de gelekte gegevens in en vertelt wat hij daar precies aantrof. Samen met techjurist Lisette Meij bespreken Harm en Dave welke juridische gevolgen Clinical Diagnostics en Bevolkingsonderzoek Nederland boven het hoofd hangen, en kijken ze naar de mogelijkheden voor slachtoffers: waar moet je waakzaam voor zijn als jouw gegevens zijn betrokken bij een lek?Ellen Mok belt namens de Digitale Dolle Mina’s in over de politieke nasleep van de hack en legt uit hoe zij strijdt voor de belangen van de - veelal vrouwelijke - slachtoffers.Tips:Podcast ‘The Kill List’FraudehelpdeskZet de verbetering van generatieve AI uit op LinkedInPodcast ‘NOOD’Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kan je niet ontgaan zijn: de militaire parade waar China trots al haar nieuwe tanks, raketten en drones de revue liet passeren. Maar: hun belangrijkste wapens ontbraken daarin. China voert namelijk geen traditionele oorlog, maar zet digitale wapens in om ons dagelijks leven te ontwrichten.Van grootschalige cyberaanvallen op Westerse infrastructuur tot het saboteren van onze satellieten: wat is China’s strategie en waar willen ze naartoe? En waarom kiezen ze ervoor om hun cyberpraktijken achter gesloten deuren te houden? Versterkt door oud-China-correspondent Anouk Eigenraam, duiken Dave en Harm in de eerste aflevering van dit nieuwe seizoen naar China’s cyberstrategie en de geslotenheid van het land. Zo vertelt Anouk over haar interviewpoging op het hoofdkantoor van DeepSeek en hoe ze daarvoor de vingerafdruk van een schoonmaakster nodig had om een medewerker te kunnen spreken…Tips:The Telegraph - ‘Nato is defenceless against China’s real West-killing weaponsRapport ‘Mobilizing Cyberpower’Substack NetAskari + Boek ‘Apple in China’ - Patrick McGeeApp 112NL: iOS / AndroidApp BrandSnap: iOS / AndroidHet Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Verborgen achter versleutelde lagen, onzichtbaar voor de gewone internetgebruiker, vind je het Dark Web. Dé plek voor wie anoniem wil blijven — denk aan klokkenluiders en activisten, maar ook aan hackers en drugshandelaren. Maar: ben je wel écht 100% anoniem op het Dark Web?Dat bespreekt techjournalist Daniël Verlaan in deze laatste aflevering van het seizoen met Dave en Harm. Hij doet verslag van wat hij zoal tegenkomt op de schaduwkant van het internet en merkt op dat mainstream platformen als Telegram en Snapchat steeds populairder worden voor het uitvoeren van illegale praktijken. Betekent dat het einde van het Dark Web?In de nieuwsronde:Nu.nl - ‘MIVD zag vorig jaar eerste Russische sabotageaanval in Nederland’RTL Nieuws - ‘MIVD: Russische hackers wilden stembusgang Europese verkiezingen saboteren’De cybertips van deze week:Tools van Objective CPodcast The Vergecast - ‘How to keep your data safe when you travel’Game mee met je kinderenHet Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cybercriminaliteit overstijgt de landsgrenzen - dat blijkt deze week opnieuw bij de ontmanteling van de kindermisbruiksite Kidflix. Een samenwerkingsverband van maar liefst 30 landen, dat leidde tot 79 arrestaties wereldwijd.Hoe pak je als politie zulke enorme cyberoperaties aan? Dave en Harm stellen die vraag aan Ruben van Well, die leiding gaf aan het Nederlandse cyberteam tijdens ‘Operatie Cookiemonster’. Hij vertelt over de ‘klapdag’, de onwetendheid van sommige daders en wat nu precies de Nederlandse specialiteit is in deze cybermissies.Dave haakt in met het ongelofelijke verhaal van ‘Operation Destabilise’ en laat daarmee zien hoe cybercriminaliteit tegenwoordig in alle aspecten van onze samenleving verweven is. Jeroen de Wit van KPMG schuift aan om te bespreken hoe wij als Nederland onze cyberskills het beste kunnen overbrengen aan onze bondgenoten.In de nieuwsronde:The Guardian - ‘How the Atlantic’s Jeffrey Goldberg got added to the White House Signal group chat’NOS - ‘Klanten verruilen Amerikaanse techbedrijven voor Europese alternatieven’De cybertips van deze week:Podcast: Veroordeeld - aflevering 2The Record -  ‘Inside Operation Destabilise’Boek: ‘Warfare Reimagined: Embracing AI In The Military’ - Igor van GemertBoek: ‘Ghost In The Wires’ - Kevin MitnickDocumentaire: ‘Intercepted’Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na ‘Signal-gate’ rijst de vraag: kunnen we in Nederland nog wel blind vertrouwen op Amerikaanse inlichtingen?Dave en Harm duiken in de gevolgen van een mogelijke vertrouwensbreuk met de VS. Wat betekent dat voor onze veiligheid – en voor de digitale samenwerking tussen bondgenoten? Te gast is Willemijn Aerdts, expert op het gebied van inlichtingen- en veiligheidsdiensten én Eerste Kamerlid voor D66.Daarnaast schuift reserve-officier Pascal Hogenboom aan. Hij legt uit hoe KPMG in actie komt als Nederland wordt getroffen door een ramp die onze samenleving kan ontwrichten.De cybertips van deze week:De Volkskrant - ‘AIVD speelde sleutelrol in geheime operatie met CIA in Oekraïne’Serie ‘Adolescence’PimEyesHet Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In aanloop naar de NAVO-top in Den Haag scherpt de overheid de straffen voor digitale spionage aan. Dat roept de vraag op: wie zijn er eigenlijk uit op het achterhalen van onze staatsgeheimen of het binnendringen van vitale infrastructuur zoals het stroomnet, internet of stoplichten? En waarom? Dat leggen Dave en Harm, vergezeld door Jordi van den Breekel (ethisch hacker bij KPMG) je in deze aflevering uit door in de huid van een hacker te kruipen. De cybertips van deze week: Hack The BoxWired - ‘SolarWinds: The Untold Story of the Boldest Supply-Chain Hack Ever’Boek: ‘Careless People: A story of where I used to work’ - Sarah Wynn-Williams Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het wordt steeds duidelijker dat Rusland de hybride oorlog op het Westen heeft geopend. Niet alleen via satelliet-sabotage (waar Nederland deze week samen met 7 andere landen een officiële VN-klacht tegen indiende), maar ook op zee.Schimmige spionage schepen en schade aan diepzeekabels, wat betekent dat voor ons? Samen met commandeur buiten dienst Michiel Hijmans kijken Dave en Harm deze week wat er allemaal op onze eigen Noordzee gebeurt. Als oud-leider van het NAVO-vlootverband weet Michiel als geen ander hoe belangrijk maritieme stabiliteit is om onze samenleving draaiende te houden.In de nieuwsronde bespreken Dave en Harm:De Telegraaf - ‘Hoeveel last heeft Nederland van Russische satelliet-sabotage?’De Volkskrant - ‘Tweede Kamer wil een ‘rijkscloud’ om los te komen van Amerikaanse big tech’Rapport Europol - ‘EU Serious and Organised Crime Threat Assessment’De cybertips van deze week:Podcast Pointer - ‘Spionnen op de Noordzee’De Volkskrant - ‘Sabotage onder water: de Russische schaduwoorlog legt kwetsbaarheid van het Westen bloot’Het Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland dreigt zijn sterke positie in AI te verliezen, waarschuwt Google. Terwijl andere landen volop investeren en hun AI-ondernemingen laten uitgroeien tot wereldspelers, blijft Nederland twijfelen.In deze aflevering onderzoeken Dave en Harm samen met AI-ondernemer Maarten Sukel hoe kunstmatige intelligentie al onverwacht verweven is met ons dagelijks leven. Van slimme assistenten tot onzichtbare algoritmes—AI is dichterbij dan je denkt. En waarom lijkt Nederland achter te blijven in deze technologische revolutie?Ook schuift Frank van Praat (KPMG) aan: hij deed onderzoek naar hoe we écht over AI denken.In de nieuwsronde bespreken Dave en Harm:VRT - ‘Hoe Rusland ook in ons land mensen online ronselt voor sabotage en spionage’De nieuwe Chinese AI-agent ManusDe cybertips van deze week:De Nationale AI cursusDocumentaire VRT - ‘Einde van oorlog in Oekraïne zal geen einde maken aan hybride oorlog’The Verge - ‘How to stop the AI you’re using from training with your data’Het boek van Maarten: De AI-revolutieHet Digitale Front wordt mede mogelijk gemaakt door KPMG.See omnystudio.com/listener for privacy information.