Frederique vraagt door

Jan Daalder wist eigenlijk weinig over steenwol behalve dat het huizen en gebouwen isoleert. Na uitgebreid onderzoek in documenten maar ook ter plaatse in Limburg weet hij nu dat fabrikant Rockwool een vergunning kreeg van de provincie om meer stikstof uit te stoten dan concurrenten. Waarom? Dat hoor je in deze aflevering.

Nikki Brands en Daniël van Kessel reisden naar Bonaire voor een artikel over een groot bouwproject. Eenmaal ter plekke kregen zij tips over andere misstanden: zoveel, dat ze nog steeds niet zijn toegekomen aan hun oorspronkelijke plan. Ondertussen is door hun onthulling een bestuurder geschorst (geweest) en wil het Openbaar Ministerie documenten zien van de lokale overheid.

In deze aflevering vertelt auteur Roel Janssen over zijn zoektocht naar markante figuren uit de Nederlandse financiële geschiedenis. Hij trekt een lijn vanaf de VOC tot aan de Zuidas en laat ons werkelijke gezicht zien. We zijn geen koopman of dominee, we zijn het allebei.

Het mooie van onderzoek doen is dat je soms zaken tegenkomt waar je niet naar op zoek was. In deze aflevering vertellen Dorine Booij en Annebelle de Bruijn daarover. Zij ontdekten dat Chinese promovendi in ons land niet altijd even goed behandeld worden. Deze onderzoekers krijgen een beurs vanuit China en universiteiten hier profiteren daarvan.

Rosanne Kropman en Margot Smolenaars liepen drie maanden mee met de kinderrechter. Zij volgden zaken die normaal gesproken niet toegankelijk zijn voor journalisten. Daar kregen ze een beeld van het laatste puzzelstuk in hun dossier Jeugdzorg in het rood. In deze aflevering vertellen ze over hun nieuwe inzichten.

Luuk van der Sterren en Darko Lagunas deden onderzoek naar de zeldzame mineralen die nodig zijn voor de bouw van windmolens. Europa wil in de delving van deze grondstoffen voor windmolens graag zelfvoorzienend zijn. Maar dat is niet zo eenvoudig, want de bewerking van zeldzame mineralen laat afval achter waar omwonenden van mijnen niet op zitten te wachten. Hoe kan het dat er aan deze groene energie zo’n smerig randje zit?

Deze week is de parlementaire enquête naar de winning van Gronings aardgas hervat: vandaar dat Follow the Money de week opende met een hoofdstuk uit het aankomende boek van Sam Gerrits: ‘De Aarde en het gas’. Sam Gerrits vertelt over mijnschade door de eeuwen heen en laat zien dat de ontkenning daarvan niets nieuws is en niet alleen in Nederland speelt. Birte Schohaus licht toe hoe dit verhaal aansluit op het dossier de Shell Papers. Tot slot gaat het ook nog over lavasnuiven.

Judith Spanjers heeft zich weer eens vastgebeten in een onderwerp. Ze bekeek 300 jaarrekeningen van gezinshuizen om te doorgronden hoe het verdienmodel van die branche eruit ziet. Gaandeweg ontdekte ze dat het toezicht deels gedaan wordt door de sector zelf. Bij gebrek aan beter. Gaat dat wel goed?

Witwassen is momenteel te aantrekkelijk in Nederland. Betrokkenen zijn het erover eens dat er iets moet gebeuren: de bestrijding ervan kost teveel en levert te weinig op. De banken willen samenwerken, maar stuiten op privacy-problemen. Henk Willem Smits legt uit hoe we verstrikt zitten, en Jan Hein Strop laat zien dat het altijd nog erger kan: namelijk in de advocatuur.

Follow the Money leidt het internationale journalistieke onderzoek ‘the China Science Investigation’. Zo achterhaalden we dat Europese wetenschappers, via hun samenwerking met Chinese onderzoekers, kennis delen met het Chinese leger. Mira Sys en Siem Eikelenboom vertellen hoe zij te werk gingen.

Tot aan de inval in Oekraïne hielpen Nederlandse bedrijven met de ontwikkeling van het Arctisch gebied. Het is de nieuwe energieprovincie van de Russen. De Nederlandse 'polaire strategie' wordt enigszins weggemoffeld, maar is van groot belang.

De herinrichting van de Noordzee neemt een vlucht. Dat komt door de uitbreiding van windmolenparken en aanleg van kabels. Ties Gijzel bracht alle partijen in kaart. Economie lijkt vooralsnog belangrijker dan veiligheid. Is Nederland voorbereid op sabotage? Liever zelf het artikel lezen? ➪ https://www.ftm.nl/artikelen/podcast-beveiliging-noordzee

Het boek ‘De Blauwe Fabel’ over de KLM blijkt actueler dan ooit, nu hordes mensen meemaken wat er mis is op Schiphol en bij KLM. Ties Joosten laat zien dat wij de vliegmaatschappij al vanaf de oprichting steunen. Het bedrijf belooft keer op keer beterschap. Waar komt die blinde liefde voor het bedrijf vandaan? Het begon meer dan 100 jaar geleden met één man met een passie.

Eveline Rethmeier reisde door Europa om de fertiliteitsindustrie in kaart te brengen. Wat hebben mensen er allemaal voor over om kinderen te krijgen en wie verdienen daaraan? Pijnlijk actueel is haar update van het deel over een grote draagmoederkliniek in Oekraïne. Daar worden de baby’s nu noodgedwongen verzorgd in een schuilkelder. Artikelen van Eveline Rethmeier: https://www.ftm.nl/auteur/eveline-rethmeier

FTM zoekt inmiddels samen met tachtig Europese journalisten naar bezit van rijke Russen. Nikki Brands en Dimitri Tokmetzis vertellen over deze samenwerking, de software waarmee dat gebeurt en over de villa’s, vliegtuigen en boten die boven komen drijven. Zij hebben hun informatie beter op een rij dan de regering.

Hoe breng je het bezit van oligarchen in kaart? En wat gebeurt er nou eigenlijk als iemand op een sanctielijst staat? Henk Willem Smits vertelt over zijn zoektocht naar rijke Russen die het Kremlin financieel steunen. Die rijkdom verkregen zij onder meer dankzij advocaten op de Zuidas die gunstige juridische constructies bedenken. Zijn die advocaten al gestopt met zakendoen met Rusland? Jan-Hein Strop weet het antwoord: niet allemaal… https://www.ftm.nl/auteur/henk-willem-smits https://www.ftm.nl/auteur/jan-hein-strop

Dennis L’Ami doet onderzoek naar de financiering van politieke partijen en ontdekte al meerdere keren schimmige of op z’n minst ondoorzichtige constructies. Lokale partijen had hij nog niet in het vizier, maar daar komt verandering in. Gaan we de kant op van de VS waar degenen met het meeste geld winnen? Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/366Xowe

De Europese Commissie hecht erg aan transparantie, maar nu even niet. De besluitvorming over wie welk geld krijgt om de coronapijn te verzachten, is lastig boven tafel te krijgen. Bureau Brussel is daarom een samenwerking met meerdere Europese journalisten aangegaan. Peter Teffer vertelt over deze operatie. Bas van Beek van de WOB-desk doet ook een boekje open over lastige onderzoeken. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3gOMZXY

Judith Spanjers besloot na haar onderzoek naar de zorgwinsten in de regio Tilburg, ook de kwaliteit van de zorg onder de loep te nemen. Samen met Stephan Jongerius van het Brabants Dagblad stuitte ze op een ‘horrorhuis’. Zowel bewoners als medewerkers voelden zich hier onveilig. Helaas is dit niet de enige plek waar de veiligheid in het geding is. Alle artikelen van Judith Spanjers: https://www.ftm.nl/auteur/judith-spanjers

Dirk Mostert werd benaderd door een moeder: naar haar zeggen was haar kind onterecht uit huis geplaatst. Hij was geïntrigeerd en wilde deze uithuisplaatsing van A tot Z uitpluizen. Hoe gaat zoiets in z’n werk? Margot Smolenaars las het dossier dat hij aanlegde en ook haar liet het niet meer los. Een uithuisplaatsing is een uiterste redmiddel. Daar moeten goede redenen voor zijn. Waren die er? Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3FRghzo

Om te weten hoe groot de invloed is van lobbyclubs op het Nederlandse belastingklimaat deed Daniël de Jongh een WOB. Uit de duizenden pagina’s doemt een beeld op van een grote Amerikaanse vinger in de pap. In deze aflevering vertelt Daniël over zijn grondige onderzoek. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3tvTExS

Toen ABN Amro gered werd door de staat was de opdracht er een saaie bank van te maken, zonder risico’s. Gerrit Zalm hield zich niet aan die opdracht. Eric Smit ontdekte dat er tijdens zijn bestuur constructies via Luxemburg zijn opgetuigd om belastingvoordeel te behalen. Hij belde met Zalm om verhaal te halen. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3f2BpaC

Ties Joosten is klaar met zijn boek over KLM: De blauwe fabel. Het komt 25 januari uit. In deze aflevering vertelt hij alvast over het schrijfproces en zijn bronnen. Ook belicht hij het ‘mainportbeleid’: een economische theorie die alleen in Nederland aangehangen wordt en toe lijkt aan vervanging. Het boek De blauwe fabel is hier te verkrijgen: winkel.ftm.nl/products/de-blauwe-fabel

De leden van FTM kozen bij de laatste pitch voor het uitzoeken van de geldstromen in de recreatiesector. Wie zitten er achter de opkoop van vakantiehuizen en wie beschermt de vakantievierder in eigen land? Nikki Brands en Margaux Tjioeng zochten het uit en schreven een drieluik. In deze aflevering vertelt Margaux over hun onderzoek en samenwerking met TV-programma Radar.

Zelfs Henk Willem Smit was verbaasd toen hij erachter kwam hoeveel illegale goksites opereren vanuit Curaçao. Hij schrijft al jaren over obscure zaken, maar was dit nog niet eerder tegen gekomen. Samen met ‘datamonster’ Remy Koens onderzocht hij de enorme lijst van sites. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3kyK2gt

Peter Hendriks schrijft al tien jaar over de woningmarkt. Bij FTM is hij een van de oudgedienden. In deze aflevering vertelt hij over Eemvallei Stad: een nieuwe stad die niet door iedereen gewenst is. En passant schetst Peter de belangrijkste knelpunten in ons woonsysteem. www.ftm.nl/auteur/peter-hendriks

In Brussel lopen 30.000 lobbyisten rond die het beleid proberen te beïnvloeden. Daar kan je als journalist bijna niet tegenop. Tenzij je voor een bijzondere aanpak kiest. Peter Teffer vertelt in deze aflevering hoe FTM met Bureau Brussel het een en ander gaat blootleggen. Artikelen geschreven door Peter Teffer: https://www.ftm.nl/auteur/peter-teffer

Emma Melker en Hans Ariëns verdiepen zich voor FTM in het mestprobleem. In deze aflevering vertellen zij over de technologische oplossingen die bedacht zijn om ons te verlossen van mestoverschotten. Levert dat iets op of kost het alleen maar geld? En: rook mest vroeger echt lekkerder? Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3mENOVR

In het dossier ‘Wetenschap op bestelling’ staat een reeks artikelen over hoogleraar Henk Volberda die onderzoek deed naar het bedrijfsleven. Dat onderzoek werd betaald door de betrokken bedrijven. Volberda ontkent, maar de bewijzen zijn er. Thomas Bollen vertelt over die zaak en vraagt zich af wat dit zegt over integriteit in de wetenschap. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/2ZDa0aT

Team Jeugdzorg heeft anderhalf jaar onderzoek gedaan naar de geldstromen binnen jeugdzorg. Niet zozeer om bedrijven of gemeentes aan de schandpaal te nagelen, maar om te weten waar het meeste geld naartoe gaat. Judith Spanjers en Tom Claessens vertellen over hun dataverzameling en verbazen zich erover dat FTM nu meer zicht heeft op de uitgaven dan de overheid. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3ADuXAa

Het is moeilijk voor te stellen, maar toch is het echt gebeurd: er stond opeens een pleegkind op de stoep bij een juf. Het jongetje kon nergens naartoe. De juf voelde zich gedwongen hem in huis te nemen, maar was niet eens gescreend. Rosanne Kropman probeerde verhaal te halen bij de pleegzorgorganisatie Levvel, maar kwam in een surrealistisch gesprek terecht. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3gCFPGw

Siem Eikelenboom geeft in deze aflevering een tussenstand van het China-dossier. Hoe worden de onderwerpen gekozen? Wat zijn goede bronnen en hoe ver gaat Nederland in de diplomatie?

Toen de coronacrisis uitbrak, deed de overheid er alles aan om werkgelegenheid te behouden. Er werden enorme bedragen overgemaakt; controle zou achteraf plaatsvinden. Ondertussen moeten ondernemers op hun blauwe ogen worden geloofd. Remy Koens en Mark Koster gaan, zoals zij zelf in deze aflevering zeggen, ‘in de aanval’ om misbruik te onthullen'.

Sebastiaan Brommersma vertelt over zijn onderzoek naar de handel en wandel van cybersecuritybedrijf Fox-IT. Zij probeerden een aantal jaar geleden voet aan de grond te krijgen in het Midden-Oosten en zijn daar weinig spraakzaam over.

FTM groeit. Dat is al een tijdje zo, maar het neemt nu een zodanige vlucht dat steeds meer prominente journalisten zich willen aansluiten. Datajournalist Dimitri Tokmetzis heeft De Correspondent verlaten en doet nu onderzoek voor FTM. Zijn eerste stuk gaat over de hardnekkige theorie dat Covid19 uit een laboratorium in Wuhan zou zijn ontsnapt. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3zU0uxc

Birte Schohaus doet sinds twee jaar onderzoek naar zoutwinning in Nederland: een activiteit waar maar weinig mensen vanaf weten, maar die wel voor schade zorgt. De rekening komt opmerkelijk genoeg niet terecht bij de bedrijven die het zout uit de bodem halen. Liever een artikel over dit onderwerp lezen? ➪ bit.ly/3y1QuBd

De lange arm van de Chinese Communistische Partij reikt tot in onze collegebanken. Dat ontdekten Mira Sys en Dorine Booij in gesprek met meerdere Chinese studenten die zich hier niet veilig genoeg voelen om hun echte naam te gebruiken. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/2UrKymm

Grondig onderzoek naar cijfers van de hele sector, dus ook jeugdbescherming leert dat geldgebrek lang niet het grootste probleem is waardoor kinderen in de knel komen. Personeel loopt weg uit de jeugdzorg. Als je Margot Smolenaars en Judith Spanjers hoort, kan je je daar wel iets bij voorstellen.

Hoe kwamen Jan Hein Strop en Stefan Vermeulen de bedragen die mondkapjeshandelaar Sywert van Lienden en Co verdienden, op het spoor? Dat vertellen zij in dit gesprek. Het is een tussenstand, want hun graafwerk is nog lang niet klaar. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3gIiouF

Eelke van Ark loopt al een tijdje mee, maar viel toch van haar stoel van verbazing toen zij samen met Jolien de Vries in de zaak Koos Föllings dook. Deze man geeft zich uit als psychotherapeut en richt daarmee enorme schade aan, vooral bij jonge mensen in de psychiatrische zorg. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3x0kMU0

Hoe groter de bedragen, hoe abstracter een verhaal kan overkomen. Dat is ook het geval bij de Cum Ex fraude: iets ingewikkelds waar miljarden mee gemoeid zijn. Misschien dringt het verhaal beter door als je weet dat er een Tweede Kamerlid bij betrokken was. Dossier The CumEx Files: bit.ly/3w7XkUn

Met de woningmarkt is van alles mis, dat is inmiddels algemeen bekend. En de beschuldigende vinger wordt alle kanten op gewezen. Zo horen we vaak dat er een woningtekort is. Hans de Geus bestrijdt dat. Hij wijst in zijn boek ‘Hoe ik toch een huisjesmelker werd’, op een andere oorzaak.

De globale expansie van China manifesteert zich ook in Europa. De vraag is hoe de EU hierover denkt. Peter Teffer onderzocht het stemgedrag van Europarlementariërs omtrent mensenrechten en stuitte op ‘vrienden van China’. Stemden zij anders dan de rest? Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3dURa2x

Dankzij de lobby van het bedrijfsleven zet de EU vol in op het handelen in CO2-uitstoot. Jilles Mast en Chris de Ploeg lazen duizenden documenten waaruit de voorkeur van het bedrijfsleven duidelijk wordt. Op deze manier wordt het lastig om klimaatdoelen te halen. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3u5k1rf

Stefan Vermeulen heeft vertrouwelijke documenten in handen waaruit blijkt dat ABN Amro een grootschalig onderzoek naar criminele geldstromen op het laatste moment afblies. Het ging om een samenwerking met het Openbaar Ministerie. Waar was de bank bang voor? Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/38VTYuH

Rosanne Kropman vernam dat de gemeente Hoogeveen geen geld meer had en vroeg zich af waar het budget aan opgegaan was. Zij turfde behoorlijk wat zorgboerderijen die coaching met paarden bieden. Judith Spanjers dook cijfers op uit het zuiden van het land en en samen onderzochten ze het fenomeen. Aan Frederique vertellen ze hoe ze dat deden en welke indrukwekkende bedragen er in deze branche omgaan. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3ekRWHU

China is binnen afzienbare tijd de grootste economie ter wereld. Hoogste tijd om een nieuw dossier te openen. Siem Eikelenboom doet de aftrap. Hij vertelt over de strategie van China, de opmerkelijke transparante communicatie en hij licht alvast een tipje van de sluier op inzake de rol die Nederland hierbij speelt. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3sQQlO7

Casper Rouffaer is nieuw bij FTM. En dat na 30 jaar in het bedrijfsleven te hebben gewerkt. Bij een bekende multinational. Hij is te gast bij Frederique en vertelt over het pensioendossier waar hij aan werkt. Een fascinerende wereld waar 1600 miljard euro in omgaat. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3r1Qrlw

Margot Smolenaars volgde al geruime tijd een paar gezinnen met complexe scheidingen, toen ze Klaas den Tek sprak. Hij bleek met hetzelfde onderwerp bezig: vechtscheidingen en de rol van Jeugdzorg. Hoeveel geld gaat daar eigenlijk naartoe en wat levert het op? Ze besloten samen verder te graven. Hier vertellen ze hoe die samenwerking verliep en wat er boven tafel kwam. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/3tRnsCV

Geert Wilders spendeerde de afgelopen jaren een vermogen aan advocaatkosten voor zijn ‘minder minder’-zaak. In september leidde die tot zijn definitieve veroordeling voor groepsbelediging van Marokkanen. Maar wie betaalde Wilders’ advocaat? Een stichting met één bestuurder, zo blijkt uit onderzoek van Follow the Money: de schatrijke Amerikaanse zakenman Robert Shillman. In strijd met de integriteitsregels vermeldde Wilders diens donaties niet in het geschenkenregister van de Tweede Kamer. Liever zelf het artikel lezen? ➪ bit.ly/2LuJSZk