FD Dagkoers

Nu de brandstofprijs aan de pomp gegarandeerd gemopper oplevert, klinkt de roep om ‘hulp uit Den Haag’ steeds luider. Andere landen hebben al wel besloten burgers financieel ‘op weg te helpen’. Maar die steun is niet gratis en kan leiden tot hogere staatsschulden, die wereldwijd al oplopen.  In deze aflevering van Toegevoegde Waarde bespreken Anna Dijkman en Marijn Jongsma hoe overheden zulke schulden op termijn proberen terug te dringen. Een van de middelen die politici zelden hardop noemen, maar wel toepassen, is financiële repressie. Marijn legt uit wat dat is en hoe het in de praktijk werkt. Hogere brandstofprijzen hebben nog een ander effect: de vraag naar elektrische auto’s neemt toe. Een luisteraar vroeg zich af of dat op termijn niet leidt tot lagere accijnsinkomsten voor de overheid — en of dat gat dan elders wordt gedicht. Anna zocht uit hoeveel maatschappelijke kosten elektrische weggebruikers veroorzaken en of zij daar voldoende aan bijdragen. Het antwoord wint waarschijnlijk geen populariteitsprijs.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luchtvaartmaatschappijen wereldwijd zetten zich schrap voor een tekort aan vliegtuigbrandstof, nu de Straat van Hormuz nog lang niet open lijkt te gaan. Dit weekend wordt in Rotterdam de laatste tanker met kerosine uit de Golfstaten verwacht, terwijl de voorraden al snel slinken. Wat betekent dat voor luchtvaartmaatschappijen, en moeten reizigers rekening houden met duurdere tickets of minder vluchten deze zomer? We praten erover met onze redacteur energie Jeroen Groot. Lees: ‘Aanvoer van kerosine droogt op: laatste tanker naar Rotterdam’.  Tien jaar na de onthullingen van de Panama Papers is de Nederlandse trustsector ingrijpend veranderd. Het aantal spelers én klanten is ruim gehalveerd en Nederland is minder aantrekkelijk geworden als fiscaal doorstroomland, mede door strenger toezicht van De Nederlandsche Bank. Hoe ziet de sector er nu uit en waar zijn de klanten gebleven die minder belasting wilden betalen? We bespreken het met redacteur Gaby de Groot. Lees: ‘Er was ongemak om bij klanten zo door te vragen’  Bij het Amsterdamse Zuidas-advocatenkantoor van Simmons & Simmons rommelt het. In korte tijd vertrok een groot deel van de partners. Wat speelt er intern, en wat betekent deze uitstroom voor de toekomst van het kantoor? We bespreken het met collega Edwin van der Schoot, die dit samen met Jennifer Mol uitzocht. Lees: Vertrekgolf bij Zuidas-kantoor Simmons & Simmons  Redactie en montage: Sophia Wouda, Nelleke van der Heiden & Bette de Koning  Presentatie: Nelleke van der Heiden See omnystudio.com/listener for privacy information.

De maand maart was een ‘spectaculair’ goede maand voor de verkoop van tweedehands elektrische auto’s (EV’s) in Nederland, aldus brancheorganisatie Bovag. In dit marktsegment werden 48% meer voertuigen verkocht dan in februari. Vergeleken met maart vorig jaar was er zelfs sprake van een stijging met 99%. We praten erover met redacteur transport Hans de Jongh. Lees: Spectaculaire stijging verkoop van tweedehands elektrische auto’s  Na de kernramp van Fukushima was de schrik zo groot dat ook in Europa maatregelen werden genomen. Zo besloot de Duitse bondkanselier Angela Merkel al de Duitse kerncentrales te sluiten. Ook de van oudsher grootste fan van kernenergie in Europa, Frankrijk, maakte zich zorgen. Maar die stemming lijkt in dat land écht verleden tijd, vertelt onze correspondent in Frankrijk, Eva Rammeloo. Lees:  Energiecrisis? De Fransen hebben stroom zat – en willen die graag verkopen  Hoe graag fiscale boefjes het ook zouden willen... het is steeds moeilijk om belasting te ontwijken. Het vermogen dat superrijken onbelast in belastingparadijzen hebben gestald, is tien jaar nadat de Panama Papers verschenen aanzienlijk gedaald. Maar er belanden nog steeds substantiële bedragen in deze fiscale vrijplaatsen, zo blijkt uit onderzoek van Oxfam. Samen met redacteur belastingen Laurens Berentsen duiken we in het onderzoek. Lees: Oxfam: minder belasting ontweken, maar mondiale Zuiden blijft kwetsbaar  Redactie en montage: Bette de Koning, Sophia Wouda & Floyd Bonder Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oer-Hollandse merken als Knorr, Calvé en Unox (de overgebleven delen) komen in Amerikaanse handen. McCormick koopt de voedingstak van Unilever. McCormick betaalt daarvoor $15,7 mrd in contanten en de rest in aandelen. Unilever-aandeelhouders houden een meerderheidsbelang, maar de bestuurlijke macht van het fusiebedrijf verschuift naar de Verenigde Staten. De verkoop onderstreept Unilevers focus op activiteiten die sneller groeien en meer winst opleveren. Maar wat blijft er dan van dit bedrijf in Nederland nog over? Wij vragen het aan FD-redacteur Jan Braaksma. Lees: McCormick koopt voedingstak Unilever, hoofdkantoor komt in VS  Het aantal ambtenaren is wederom toegenomen, blijkt uit onderzoek van het UWV. En niet zo’n beetje ook: in de afgelopen vijf jaar steeg het aantal banen bij de overheid met 18%, het dubbele van de gemiddelde stijging in alle sectoren. Best opvallend, want al jaren horen we toch vooral: minder ambtenaren. Van de premiers Lubbers tot Rutte, en nu ook vanuit het kabinet-Jetten: een kleiner overheidsapparaat is al decennialang het streven. Dat lijkt tegenstrijdig. Hoe kan dat? We gaan het bespreken met redacteur Alwine de Jong. Lees: Justitie breidt witwasonderzoek tegen Rabobank uit  Het Openbaar Ministerie heeft het witwasonderzoek tegen Rabobank voortgezet én uitgebreid. Dat bleek maandag uit een tussentijdse beslissing van de Amsterdamse rechtbank. Dat roept vragen op, want in april vorig jaar liet het OM nog weten dat het onderzoek vrijwel was afgerond. Toch klopten rechercheurs in december opnieuw aan bij het Rabobank-hoofdkantoor in Utrecht, op zoek naar dossiers van 29 verdachte klanten. Rabobank protesteerde, maar de rechtbank gaf justitie gelijk. De bank zou hebben getalmd met het aanleveren van gevraagde gegevens. Wat speelt er precies bij Rabobank? We vragen het aan FD-onderzoeksredacteur Bart Mos. Lees: Aantal banen bij overheid fors gegroeid  Redactie & Montage: Floyd Bonder en Jort Siemes Presentatie: Floyd BonderSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De cryptomarkt is ingedut. Sommige speculanten verwachten dat de bitcoin – die sinds oktober in waarde halveerde – nog verder zal dalen. Omdat zij graag aan buying the dip doen, wachten ze voorlopig af. Om toch aan hun dopaminehit te komen, stappen ze over op een markt die wél in beweging is: de olie- en gasmarkt. Samen met cryptoredacteur Pim Brasser bekijken we wat de gevolgen daarvan zijn. Lees: Crypto is slaapverwekkend, dus storten speculanten zich op olie en gas  Veel Nederlanders maken gebruik van een manier om minder erf- en vermogensbelasting te betalen: schenken op papier. Ambtenaren van de Belastingdienst en het ministerie van Financiën hebben deze methode nu op een lijst van opmerkelijke belastingconstructies gezet. Komt er daarmee op termijn een einde aan deze mogelijkheid? We leggen het voor aan onze Haagse verslaggever Martine Wolzak. Lees: Financiën en fiscus nemen papieren schenking op de korrel Het Australische bedrijf DroneShield strijkt neer in Nederland. Het bedrijf maakt furore in de dronewereld met technologie om vijandige drones uit te schakelen. Amsterdam wordt het nieuwe Europese hoofdkantoor. Maar er is ook minder goed nieuws: niet Nederland, maar België wordt de plek waar DroneShield gaat produceren. Een teleurstelling voor VDL, dat had gehoopt het bedrijf te kunnen verwelkomen op het voormalige Nedcar-terrein. Is het uiteindelijk toch goed nieuws? Redacteur Hans de Jongh geeft het antwoord. Lees: Snelgroeiend antidronebedrijf uit Australië strijkt neer in Amsterdam  Redactie en montage: Floyd Bonder & Sophia Wouda  Presentatie: Sophia Wouda See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna iedereen in Nederland betaalt online via iDeal maar dat verdwijnt op 31 december 2027. Zijn opvolger heet Wero, en die is in België, Frankrijk en Duitsland al actief. Waar het een soepele overgang moet worden, lopen discussies achter de schermen hoog op. Want Wero biedt consumenten veel meer bescherming dan voorganger iDeal. Betalingen kunnen weken na levering worden betwist, en als een webwinkel niet reageert op een klacht wordt de betaaldienstverlener aangesproken. Bedrijven als Adyen, Mollie en Buckaroo vrezen daardoor hogere kosten, meer fraude en langlopende klachtenprocedures. Bankenredacteur Rutger Betlem legt uit wat er op het spel staat. Lees: Retailers en betaalbedrijven botsen over iDeal‑opvolger Wero  Afgelopen weekend was in Texas het jaarlijkse congres van conservatief Amerika: CPAC. Hoe kijkt de achterban van Donald Trump naar zijn optreden in het Midden-Oosten? Overheerst de trots van een, in hun ogen, “krachtige wereldmacht” of toch de pijn van een hogere brandstofprijs? Onze correspondent in de Verenigde Staten, Barbara Noordermeer, was aanwezig in Dallas en vertelt erover. Lees: Oorlog met Iran werpt schaduw over feestje van conservatief Amerika  Op het eerste gezicht lijkt het misschien wel een beetje een droge juridische ruzie. Het beursbedrijf Euronext staat tegenover een Italiaanse aandeelhouder bij de Amsterdamse rechter, over de vraag wie er mag meebeslissen over een bestuurdersbenoeming. Maar tussen de regels door speelt er iets groters. Want het Italiaanse staatsfonds CDP Equity wil meer grip op Euronext, en met name op de Italiaanse beurs in Milaan. Kan dit een rem zijn voor de groeiplannen van deze Europese beurs? Wij krijgen de uitleg van redacteuren Edwin van der Schoot die samen met Eva Schram in deze zaak dook. Lees: Italianen eisen meer zeggenschap bij beursreus EuronextSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week hoor je het verhaal van FD redacteur macro-economie Marijn Jongsma, die vertrok naar Schotland, op zoek naar sporen van ‘oereconoom’ Adam Smith.  In zijn The Wealth of Nations (1776) ziet Smith eigenbelang, handel en specialisatie als de motor voor economische groei. Veel van de misstanden die de Schot in zijn eigen tijd zag, zoals monopolievorming, zijn ook nu nog actueel. Generaties politici en economen omarmen dit 250 jaar oude werk, maar hebben zij Smith wel goed begrepen? Is hij de oerkapitalist of juist een radicale voorstander van gelijkheid?  Voorgelezen en gemonteerd: Elfanie toe LaerEindmontage: Sophia WoudaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Toegevoegde Waarde blikken we terug op Liberation Day. Volgende week is het precies een jaar geleden dat de Amerikaanse president Donald Trump nieuwe importheffingen aankondigde en daarmee een handelsoorlog ontketende. We zouden het bijna vergeten door die andere 'echte’ oorlog die hij met Iran is begonnen. Kunnen we na dit jaar al zeggen of het Amerika het gewenste resultaat heeft opgeleverd? Of zijn andere landen als winnaars aan te wijzen?  We kijken ook of de handelsoorlog en de Iran-oorlog elkaar versterken. Ja, is het antwoord. Want door een recente uitspraak van het Hooggerechtshof moet Trump voor importheffingen andere wetsartikelen inzetten, die eerst onderzoek vergen en inspraak mogelijk maken. En een mogelijke tijdelijke regeling mag maximaal 10% zijn. Daardoor kan de president nu niet direct dreigen met hogere heffingen tegen landen die niet willen 'helpen’ in de Straat van Hormuz.    En tot slot komen we nog één keer, wel voorlopig voor het laatst wat ons betreft, terug op box 3. Want we kregen er verschillende vragen over en beloofden die deze week te bespreken.   Presentatie: Anna Dijkman en Marijn Jongsma Redactie en montage: Nelleke van der Heiden Muziek: Gijs FriesenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Koopjesketen Action breidt voor het eerst uit buiten Europa. De retailer opent eind 2027 of begin 2028 zijn eerste winkels in de Verenigde Staten, zo maakte hij donderdagochtend bekend. De eerste twintig gaan open in de staten Georgia en North en South Carolina. Dat aantal moet binnen drie jaar zijn gestegen tot zeker honderd filialen. Wat precies de plannen zijn en wat erachter zit, hoor je van FD-redacteur Arjan Veering. Lees: Koopjesketen Action waagt sprong naar VS en mikt daar op 100 winkels Na Londen en Dubai is Milaan nu een magneet voor buitenlandse rijken. Zij trekken naar de stad voor een gunstige fiscale regeling, politieke stabiliteit en al het moois en lekkers dat Italië te bieden heeft. De komst van buitenlandse rijken heeft het leven in Milaan fors duurder gemaakt, zag onze correspondent in Italië Marc Leijendekker. Lees: Superrijken trekken naar Milaan: ‘Er rijden Lamborghini’s in plaats van Panda’s’  Waar je vroeger met een dienblad een appeltaartje kon pakken, of een tamelijk kleffe tosti (heerlijk) gaat dat in museumland net even anders. De horeca in musea werd lang gekenmerkt door de buffetstijl, maar nu proberen steeds meer musea met betere kwaliteit een nieuwe doelgroep aan te spreken. Tegelijkertijd moet de trouwe, Nederlandse gast zich ook welkom blijven voelen, vertelt redacteur van FD Persoonlijk Loeka Oostra. Lees: Aan tafel in het museum: van bijzaak tot miljoenentak  Redactie en montage: Sophia Wouda & Floyd Bonder Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er zijn grote zorgen over het socialemediagebruik van kinderen. Ze worden verslaafd gemaakt aan notificaties, likes, eindeloos scrollen en extreme inhoud, zonder dat ze zelf de risico's altijd goed kunnen inschatten. Het kabinet wil daarom een Europese leeftijdsgrens voor sociale media. Voorstanders zijn blij dat de leeftijdsgrens in het regeerakkoord staat, maar de Brusselse route duurt hun te lang. Tegenstanders zien vooral de haken en ogen van een leeftijdsgrens, vertelt redacteur media Jeroen Piersma. Lees: Kabinet is voor, maar niet iedereen steunt leeftijdsgrens sociale media  Zorgaanbieders hebben in 2024 €311 mln aan dividend uitgekeerd. In bijna de helft van de gevallen waren de reserves van die aanbieders onvoldoende om tegenvallers op te vangen. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) pleit daarom voor het vastleggen van een minimale norm voor financiële weerbaarheid. FD-redacteur Arjan Veering vertelt hoe het nu geregeld is en wat er volgens de NZa precies anders moet. Lees: Honderden zorgaanbieders keren dividend uit terwijl buffers onvoldoende zijn  De oorlog in Iran heeft de elektrificatie van Nederland nieuw leven ingeblazen. De vraag naar warmtepompen, zonnepanelen, laadpalen en andere verduurzamingsmaatregelen is de afgelopen weken door de hoge gasprijzen sterk gestegen, blijkt uit een rondgang langs installateurs. En dat terwijl de markt de afgelopen twee jaar juist harde klappen kreeg. Voor de zakelijke markt ligt het nét wat anders. FD-redacteur Richard Smit vertelt waarom. Lees: Run op warmtepompen, zonnepanelen en thuisbatterijen  Redactie en montage: Sophia Wouda & Floyd Bonder Presentatie: Floyd Bonder   See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft nieuwe berekeningen gepubliceerd over de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten. In het slechtste scenario, waarbij het conflict lang aanhoudt en de olie- en gasprijzen blijven stijgen, gaat DNB uit van het vrijwel volledig verdampen van de economische groei van Nederland. De inflatie schiet in dat geval richting de 5%. Maar wat zijn nu de verschillende scenario’s waar DNB naar kijkt? En hoe ver trekken de effecten van deze nieuwe oorlog door in de economie? Wij vragen het aan collega Marijn Jongsma die de DNB-cijfers doorspitte. Lees: DNB: Groei verdampt bij escalatie oorlog, inflatie richting 5%  Na acht jaar onderhandelen hebben de EU en Australië eindelijk een handelsakkoord bereikt. Bijna alle onderlinge invoerheffingen verdwijnen, wat jaarlijks meer dan €1 mrd aan tarieven scheelt op de Europese export naar Australië. Het akkoord lijkt ook te passen in de bredere Europese strategie om handelsrelaties te diversifiëren. Collega Thom Degreef die hier samen met Daan Ballegeer over schreef, legt uit wat er precies is afgesproken. Lees: EU en Australië schrappen vrijwel alle heffingen in nieuwe handelsdeal Moderna liep flink binnen tijdens de coronapandemie. De farmaceut verdiende een fortuin aan zijn mRNA-vaccin. Op het hoogtepunt was het bedrijf even bijna $200 mrd waard. Maar die tijden zijn voorbij. De covid-inkomsten lopen hard terug en Moderna is al jaren verlieslijdend. Het bedrijf moet dringend nieuwe inkomstenbronnen vinden om rond 2028 quitte te kunnen spelen. Komen er nieuwe producten uit de pijplijn? En wat is de grote hoop voor de lange termijn? FD-beursredacteur Albert Wagenaar dook in de cijfers. Lees: Covidsucces raakt uitgewerkt voor Moderna, dat zoekt naar andere inkomsten Redactie en montage: Jort Siemes en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Goud, de ultieme veilige haven, gedraagt zich allerminst als zodanig. Kort nadat de Verenigde Staten en Israël hun aanval op Iran begonnen, was een troyounce goud ruim $5400 waard, inmiddels is dat zo’n $1000 minder. Vorige week was zelfs de slechtste week voor de goudprijs in ruim veertig jaar. Is goud nog wel een veilige haven te noemen? FD-redacteur Thom Degreef zocht het uit. Lees: Goud daalt stevig in waarde sinds begin Iran-oorlog, maar blijft veilige haven Senior medewerkers lopen nog altijd achter bij het gebruik van kunstmatige intelligentie. Terwijl juist die groep vaak de grootste invloed heeft op strategie en besluitvorming, blijft hun adoptie achter, zeggen experts. Sommige bedrijven proberen dat patroon te doorbreken met een harde prikkel: geen gebruik van AI, dan geen kans op promotie of een hogere bonus. FD-redacteur zakelijke dienstverlening Jennifer Mol deed een rondgang langs de Zuidas en praat je bij. Lees: Wie geen AI gebruikt, kan een promotie of hogere bonus vergeten  Een eerder voor beleggingsfraude veroordeelde Nederlander is betrokken bij een wereldwijd fonds dat wordt beschuldigd van fraude. Ondernemers en investeerders van Europa tot Zuid-Amerika kwamen in financiële problemen en deden aangifte. Hun geschatte schade bedraagt meer dan $150 mln. FD-redacteuren Mathijs Rotteveel en Sonny Motké verbonden de verschillende aangiftes aan elkaar en zagen de veroordeelde Allard de S. steeds bovendrijven. Mathijs vertelt hoe hij te werk ging en waarom het zo moeilijk is om De S. te pakken te krijgen. Lees: Een family office met ‘miljarden’ laat een spoor van onbetaalde rekeningen achter Redactie en montage: Sophia Wouda en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Cryptoderivaten zijn enorm populair. Vorig jaar werd er voor maar liefst $25.000 mrd aan verhandeld. Maar de meeste beleggers die ermee speculeren verliezen geld, de Europese toezichthouder ESMA wil deze — zelfs voor cryptobegrippen — zeer riskante beleggingen nu streng reguleren. Maar wat zijn deze derivaten eigenlijk en wat betekenen deze nieuwe regels voor de cryptobeurzen die nog in Nederland actief zijn? Cryptoredacteur Pim Brasser legt het uit. Lees: Toezichthouder wil populaire, maar riskante cryptoderivaten aan banden leggen De defensiebudgetten in Europa zijn de afgelopen jaren fors gestegen. In Nederland alleen al verdubbelde het materiaalbudget van €6,2 miljard in 2022 naar €13,6 miljard voor dit jaar. Nederlandse maakbedrijven staan te trappelen om mee te profiteren, maar toch loopt de opschaling van de defensie-industrie vast. Het geld is er, de wil is er, maar de orders komen niet van de grond. Waar zit het probleem voor deze sector dan? We vragen aan industrieredacteur Pieter Lalkens, die met Pien van Engen hierover schreef, om uit te leggen waar het precies op vastloopt. Lees: Opschaling Nederlandse defensie-industrie hapert door financiering Onder de Noordzee liggen lege gasvelden die Nederland meer wil gebruiken om CO₂ in op te slaan. Een van die projecten heet Aramis, dat op de planning staat om vanaf 2030 jaarlijks 22 megaton CO₂ te kunnen wegpompen. Maar of het er ook echt van komt, is nog allerminst zeker. Want voor Aramis ontbreken klanten die voldoende grote hoeveelheden CO₂ aanleveren en die moeten zich al dit najaar committeren. De tijd dringt, en collega Eva Selderbeek legt uit wat er op het spel staat. Lees: De tijd dringt voor CO₂-opslagproject Aramis Redactie en montage: Jort Siemes en Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der HeidenSee omnystudio.com/listener for privacy information.