Europa Draait Door

Het is hommeles in Jersey, één van de Kanaaleilanden tussen Engeland en Frankrijk, waar ruzie is over de visserij. Er zijn zelfs oorlogsschepen gesignaleerd... Wat is daar aan de hand? Tim en Arend Jan bespreken het in deze aflevering. Verder aandacht voor Polen en Hongarije en voor de 5 mei-toespraak van Angela Merkel!

In deze aflevering staat Schotland centraal. In het land deze week verkiezingen. Tim en Arend Jan praten je bij over het noordelijkste deel van het Verenigd Koninkrijk waar na de Brexit weer gedroomd wordt van onafhankelijkheid. Verder spreken we met Volt-leider Laurens Dassen over zijn eerste zes weken als Kamerlid en bespreken we de laatste rel rondom Boris Johnson.

Vaak wordt gezegd dat de Duitse politiek is, maar deze week was het alle hens aan dek. In een haast Amerikaanse verkiezingsstrijd werd de opvolger van Merkel bij het CDU gekozen en ondertussen lieten de Groenen met Annalena Baerbock zelfs bij Arend Jan het groene hart sneller kloppen. Tim en Arend Jan spreken met Wouter Zwart, NOS-correspondent in Duitsland, die een roerige week meemaakte.

Macron is niet meer die populaire nieuweling die hij was aan het begin van zijn termijn. Tegenwoordig moet de president van Frankrijk dealen met gele hesjes, salafistische ongeregeldheden en natuurlijk nog een coronacrisis en dat vertaalt zich niet in geweldige populariteitscijfers. Wat betekent dit voor de presidentsverkiezingen van volgend jaar? Tim en Arend Jan vragen het oud-Frankrijk correspondent Saskia Dekkers.

We kennen Mario Draghi al van zijn tijd bij de ECB, maar inmiddels staat hij aan het roer als premier van Italië met de taak het land zowel uit de coronacrisis te halen als het weer economisch gezond te maken. Is dat zelfs niet te veel voor Super Mario? Tim en Arend-Jan spreken erover met Catherine de Vries, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Bocconi Universiteit in Milaan.

Het is een spannende week in Den Haag. VVD-prominent Arend Jan geeft daarom in deze aflevering zijn visie op het debat rondom de positie van Mark Rutte. Verder praten we over gas met Wendelmoet Boersema, die een fascinerend boek schreef over Gronings- én Russisch gas. ? Meer over het boek van Wendelmoet Boersema: https://www.trouw.nl/binnenland/gas-in-groningen-een-verhaal-over-macht-onmacht-en-de-rol-van-de-russen~bfa0073c/ ?? Reportage over vaccins uitdelen in Belgrado: https://www.youtube.com/watch?v=U9YkvqXSg9c ? Platenbak deze week: Dire Straits - Your latest trick (live optreden!) https://www.youtube.com/watch?v=AKiVttFnqkY

Er was weer een EU-top en die stond in het teken van… Corona. Het wil namelijk nog niet echt vlotten met de Europese vaccinatiecampagnes en de beschuldigingen vliegen daardoor over en weer. Wie is verantwoordelijk voor de huidige misere? Zijn het de Britten of de Amerikanen? Is het de Europese bureaucratie? Of, zijn het toch de lidstaten zelf?

Tim en Arend Jan praten met René Cuperus over de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen en bespreken het laatste nieuws rondom de vaccinatiediplomatie.

De verkiezingen in Nederland komen eraan, maar over de Europese Unie gaat het eigenlijk bijna nooit in de campagne. Waarom niet? We vragen het aan Arjan Noorlander van Nieuwsuur, die stelt dat het bij bijvoorbeeld de VVD en het CDA bewust is. Verder praten we over Duitsland, waar politici de bak in moeten voor corruptie met mondkapjes en kijken we terug op het interview wat Meghan Markle gaf aan Oprah.

Het is nu twee maanden nadat de Britten er de brui aan gaven in de Europese Unie. Er zijn problemen, maar de Britse regering doen dat af als 'teething problems', oftewel kinderziektes. Met Brexit-expert Rem Korteweg van het instituut Clingendael beoordelen we de eerste twee maanden. Daarnaast vertelt Arend Jan over de EU-olifant en over Fidesz, de partij van de Hongaarse premier Orban, waarvan onduidelijk is of ze nu wél of niet uit de christendemocratische eurofractie zijn gezet.

Critici van lockdowns vreesden dat de hele economie naar de gallemiezen zou gaan, maar ze kregen grotendeels ongelijk. Dat vertelt econoom Mathijs Bouman in deze aflevering van Europa Draait Door, waar hij ook zijn visie geeft op het stimuleren van de economie door de ECB. Hiernaast is aandacht voor het AstraZeneca-vaccin, dat in verschillende Europese landen onder vuur ligt.

Catherine de Vries, politicoloog aan de Bocconi Universiteit in Milaan, weet alles over de Europese Unie en gevoelens van euroscepsis onder kiezers. In haar column in het Financieele Dagblad schreef ze erg kritisch over het EU-beleid van het Nederlandse kabinet. Ook ergert ze zich aan het debat, dat veel te simplistisch wordt gevoerd. Ze is te gast in Europa Draait Door. Daarnaast wordt er gesproken het Britse vaccinatiebeleid, het nieuwe Italiaanse kabinet en de premier van Slovenië.

In deze Europa Draait Door is er veel aandacht voor de situatie in Rusland. In het land wordt flink gedemonstreerd tegen president Poetin. De organisatie rondom oppositieleider Navalny - die inmiddels naar een strafkamp is gestuurd - lijkt momentum te hebben, maar de in Moskou wonende mediamagnaat Derk Sauer denkt dat Poetin nog vrij sterk in het zadel zit. Naast Rusland wordt ook uitgebreid gesproken over Schotland, waar de Schotse Nationale Partij droomt van een nieuw onafhankelijkheidsreferendum.

Voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis doet een pan-Europese partij mee aan de Tweede Kamerverkiezingen. In Europa Draait Door waren we meteen geïntrigeerd, dus we besloten om de boveste twee mensen op de lijst - Laurens Dassen en Nilüfer Gündoğan - uit te nodigen voor een uitgebreid gesprek. Verder praten we over de nasleep van de vaccinoorlog in onder andere Noord-Ierland, bespreken we het bizarre verhaal over Navalny en kijken we naar Italië, waar een zakenkabinet haar entree maakt.

Dreigt er een echte vaccin-oorlog?
 
 De Europese Unie boos, de Britten boos, het is weer zover: er is ruzie in Europa! De oorzaak zijn deze keer vaccins. Heeft AstraZeneca de boel nu zitten flessen of lijkt dat maar zo? In deze Europa Draait Door wordt er uitgebreid stilgestaan bij de vaccin-oorlog, al mogen we het van Arend Jan geen oorlog noemen... Verder spreken we met Mendeltje van Keulen, die alles weet over de verhouding tussen nationale parlementen en de Europese Unie, maken we een rondje langs Italië en Turkije en bespreken we de rol van Navalny.

Na vier jaar Trump begon deze week het tijdperk Biden. De relatie tussen de Verenigde Staten en de EU was regelmatig moeizaam, afgelopen jaren. De vraag is of Biden dit zal kunnen herstellen. Te gast is voormalig VVD-Kamerlid Han ten Broeke, die tegenwoordig chef politieke zaken is bij het Haagse Centrum voor Strategische Studies. Hoe denkt hij over de relatie tussen de twee wereldmachten? Verder spreken we over de vaccinatiepolitiek, gaan we het laatste Brexit-nieuws langs en maken we kennis met Arend Jan's nieuwe huisgenootje.

Merkel is al weer 16 jaar bondskanselier, maar haar einde lijkt nu echt nabij. Dit weekend kiest het CDU een nieuwe partijvoorzitter en het zou zo maar eens kunnen dat deze persoon Merkel moet gaan vervangen. Kan dat überhaupt wel? Merkel vervangen? Arend-Jan en Tim praten erover met Margriet Brandsma, oud-Duitsland-correspondent en nog altijd goed geïnformeerd. Wie zijn de kandidaten, op wie moeten we letten, en wat betekent dat voor de toekomst van Europa? Verder: let op met ham op je broodje!

Alle nieuwjaarswensen ten spijt, 2021 verliep nog niet per se voorspoedig. De ‘Britse’ variant van COVID rukte op, ziekenhuizen stroomden vol en met de bestorming van het Capitool beleefde de democratische crisis in de VS een nieuw hoogtepunt. Samen met Karel van Oosterom, de Nederlandse ambassadeur in de VK, blikken Tim en Arend-Jan terug op de eerste week Brexit en ze bespreken de roerige nieuwsweek met ex-VS-correspondent Arjen van de Horst. Kan er nog gerockt worden in de free world?

Europa Draait Door sliep niet uit op Tweede Kerstdag. Op NPO Radio 1 was de podcast voor het eerst in de geschiedenis live te horen, en wel om 6 uur 's ochtends! Arend Jan zat in zijn pyjama in Hilversum en Tim zat nog aan het toetje van z'n Londense kerstdiner. Gelukkig was er genoeg te bespreken, want afgelopen donderdag bleek er ineens een Brexitdeal te zijn. Tim en Arend Jan spraken erover met Europarlementariër Kati Piri en beantwoordde ook nog een aantal luisteraarsvragen, die live op de radio gesteld werden. Gelukkig voor de uitslapers is deze speciale uitzendng nu ook gewoon als podcast beschikbaar!

Vorige week waren Tim en Arend Jan erg somber over de Brexit. Er leek een no deal-Brexit aan te komen. Inmiddels lijken de kaarten weer wat beter... In Europa Draait Door wordt uiteraard het Brexit-circus weer besproken. Ook wordt er gesproken met een bijzondere gast: David van Reybrouck. De Vlaamse historicus deed vijf jaar onderzoek naar de Nederlandse kolonisatie van Indonesië en vertelt ons allerlei zaken over ons land die wij zelf liever wegstoppen.

Tim en Arend-Jan bin-watchten het Europese nieuws afgelopen week, want de ontwikkelingen volgden zich in razend tempo op. Er werden deals gesloten, Black-Friday deals, Green deals, deals met Hongarije en Polen en coronadeals. Maar bij één deal bleef het angstvallig stil. De deal der deals. Is no-deal Brexit binnenkort dan toch een feit? Te gast is Sander van Hoorn, EU-correspondent van de NOS, kan hij nog rustig slapen?

Het zou er dit weekend wel eens op aan kunnen komen: gaan de Britten uit de Europese Unie met een deal of zonder een deal. Deze vraag staat deze week centraal. Te gast is vaste Brexitgast Rem Korteweg, die alles weet over wat er voor én achter de schermen gebeurt. Ook wordt de kwestie rondom een Hongaarse Europarlementariër besproken die gespot werd op een wel heel bijzonder feestje...

Chaos dreigt in Groot-Brittannië! Door gebrekkige voorbereiding van de Brexit dreigen kilometers lange files met vrachtwagens te ontstaan bij Dover. En niet alleen daar is het een chaos: ook in Wit-Rusland is het een behoorlijke puinhoop. Hoewel het het nieuws nauwelijks meer bereikt, gaan er nog steeds duizenden mensen de straat op om te demonstreren tegen president Loekasjenko. Deze twee onderwerpen worden besproken in deze aflevering van Europa Draait Door. Te gast is Step Vaessen, die namens Al Jazeera in Wit-Rusland was.

De Europese begroting werd afgelopen week afgeknald door Polen en Hongarije. De regeringen van de landen zijn het niet eens met een onderdeel over de rechtstaat, dus besloten hun veto uit te spreken. Hoe nu verder? In deze aflevering van Europa Draait Door is Nieuwsuur-verslaggever Saskia Dekkers te gast. Ze was onlangs in Polen en verdiepte zich ook in Hongarije. In beide landen worden onwelgevallige rechters ontslagen en media aan banden gelegd. Hoe kunnen wij hier als Europa een stokje voor steken?

Voordat Europa Draait Door zijn huidige naam had, heette de podcast 'Brexit: de Podcast'. De aflevering van deze week doet deze oude tijden herleven. Komende week zijn er cruciale dagen in het Brexit-proces en juist nu stapt de belangrijkste adviseur van Boris Johnson, Dominic Cummings op. We praten erover met vriend van de show, EU- en Brexitspecialist Rem Korteweg.

Alle ogen zijn deze week gericht op de overkant van de Atlantische oceaan. Lukt het uitdager Joe Biden om zijn tegenstander Donald Trump te verslaan? Ook Europa Draait Door staat deze week stil bij de verkiezingen. Te gast is Ian Buruma, de beroemde Brits-Nederlandse schrijver die in New York woont. Hij schreef een boek over 'The Churchill complex' en de 'special relationship' tussen de VS en Groot-Brittannië. Ook spreken we Amerika-correspondent Arjen van der Horst op zijn allerlaatste werkdag!

De elite bestaat uit satanistische pedo's die het bloed van kinderen drinken om jong te blijven. Je hoeft bepaalde delen van sociale media maar te openen of de wildste theorieën komen je tegemoet. Rudy Bouma, journalist van Nieuwsuur, volgt complottheorieën al jaren en praat met allerlei mensen die er verstand van hebben. Hoe verklaart hij de theorieën? En kunnen we er iets aan doen?

Toen Geert Mak in 2004 zijn boek "In Europa" uitbracht, was er sprake van Euro-optimisme: de 21e eeuw zou de eeuw van Europa worden. Een krappe 20 jaar later is dat geluid ver weg. Waar is het in de tussentijd misgegaan? En hoe ziet de toekomst van Europa er dan uit? Tim en Arend-Jan bevragen Geert Mak over het coronaherstelfonds, over de Brexit, over de Duitse dominantie en over nog veel meer. Is Geert Mak nog een beetje optimistisch?

Boris Johnson is chagrijnig, want de EU wil niet bewegen. De EU is chagrijnig, want het VK wil niet bewegen. En toch zijn de onderhandelingen niet geklapt! Tim en Arend-Jan spreken met EU-correspondent Sander van Hoorn, want hoe is de sfeer nu eigenlijk bij de EU-leiders? Verder te gast: VS-correspondent Arjen van de Horst, die uitlegt hoe toekomst van de NAVO eruit ziet als Trump of Biden verkozen zouden worden.

Terwijl de leiders aan de grenzen van Europa alsmaar autocratischer worden, houdt Europa zich vast aan regels en moraal. Volgens Hans Kribbe, politiek filosoof, voormalig adviseur van zowel de EU als het Kremlin en auteur van het boek The Strongmen, is het tijd dat de EU het spelletje van Poetin, Erdogan en Trump mee gaat spelen. Maar kan de EU dat wel? En welke concessies zal het dan moeten doen? Verder kijken Tim en Arend-Jan in deze aflevering naar het optreden van Boris Johnson op het door corona geteisterde partijcongres en verbazen ze zich samen met Arjan van de Horst over het verkiezingsspektakel in de VS.

Deze week werden er dan eindelijk doorbraken verwacht in het Brexit-proces, maar geheel tegen en tegelijkertijd volgens verwachting bleef het nieuws angstvallig stil. Brexit lijkt er weer wat weken aan vast te plakken. Tim en Arend-Jan spreken met Kati Piri, Europarlementariër voor de PvdA en Brexit-rapporteur. Ze vragen zich openlijk af: komt er ooit nog een einde in zicht?

Hoewel de tweede golf in veel EU-landen niet ver weg lijkt, zit Spanje er al middenin. Hoe heeft het daar zo mis kunnen gaan? En kan Spanje het economisch nog wel bolwerken? Te gast is NOS-correspondent Rop Zoutberg, die woonachtig is in Madrid. Wat ziet hij om zich heen gebeuren? En verder: Ursula van der Leyen presenteerde afgelopen week het nieuwe migratiepact van de EU. Waarom hadden we dat nodig en wat gaat er nu veranderen? Om de gemoederen niet te veel te bezwaren sluiten Tim en Arend-Jan af met een positief nieuwsfeitje.

Het is onrustig aan onze Europese buitengrenzen. Terwijl de No-Deal Brexittrein onverminderd doordendert, speelt Erdogan gevaarlijk spel in Griekse wateren en staat vluchtelingenkamp Moria in brand. Samen met NOS-correspondent Lucas Waagmeester vragen Arend Jan en Tim zich af: waar is Erdogan mee bezig? En is dit het einde van de vluchtelingendeal? Bovendien wordt ook nog de nodige Brexit-problematiek besproken en vertelt Tim waarom hij nog reden tot hoop ziet.

Nu de Britse regering deze week besloot het internationaal recht te negeren en terugkomt van het eerder gesloten terugtredingsakkoord, lijkt het bereiken van een deal met de EU verder weg dan ooit. Wat drijft Boris Johnson er toe zulk riskant politiek spel te spelen? En hoe groot is de kans nu op een no-deal brexit? We vragen het brexit- en EU-specialist van het Clingendael Instituut Rem Korteweg die ons hopelijk kan helpen in de psyche van de Britse regering te duiken.

Wordt het herstel een V of een U? De coronarecessie laat diepe sporen na en de verschillende EU-landen gaan daar verschillend mee om. Hoe kunnen de toch al geplaagde Zuid-Europese landen deze klap te boven komen en welke rol moet Nederland gaan spelen? Tim en Arend-Jan spreken met Barbara Baarsma, directievoorzitter van de Rabobank in Amsterdam en hoogleraar toegepaste economie aan de UVA. Verder komt Navalny’s vergiftiging met Novitsjok aan bod. Welke sancties is Europa bereid te nemen tegen Rusland?

Google, Apple en Facebook zijn rijker dan menig land in de wereld. Hun machtspositie op het gebied van data en informatie is enorm. Met alle gevolgen van dien: nepnieuws ondermijnt de democratie voortdurend. Ook betalen ze amper belasting. Wat is daar tegen te doen? Marietje Schaake is oud-europarlementariër voor D66 en werkt nu aan de Stanford University als director cyber policy.
 Verder bespreken Arend Jan en Tim de brexit (hoe gaat het met de onderhandelingen?) en de rel rond 'Rule, Brittannia!' in Groot-Brittannie. Luister hier!

Na bijna twee weken van protesten in Wit-Rusland is het nog steeds onduidelijk wat de toekomst van het land zal zijn. Zijn de dagen van Loekasjenko geteld? Moet de EU fermer optreden, of werkt dat juist averechts? In deze aflevering van Europa Draait Door praten we met de bekende mediamagnaat Derk Sauer over de onzekere situatie waarin Wit-Rusland zich op dit moment bevindt. Ook bespreken we met hem het recente voorval met de Russische oppositieleider Navalny, iemand waar Sauer veel respect voor heeft en ook persoonlijk kent.

In de afgelopen maanden ontpopt president Macron zich steeds meer als een daadkrachtig leider die het voortouw neemt in Europese aangelegenheden. Maar hoe populair is Macron nog in binnen- en buitenland? En wat wil hij eigenlijk met Frankrijk en Europa? Tim en Arend-Jan spreken met Kleis Jager, correspondent in Frankrijk voor het Financiële Dagblad en Trouw. Ook wordt in deze aflevering de situatie in Wit-Rusland besproken, en legt Arend-Jan uit wat de belangen van de EU en Rusland zijn in betrekking tot de protesten.

Het is hoogzomer, het uitgelezen moment voor Tim en Arend Jan om het eens over klimaat en geopolitiek te hebben. En met wie kan dat nou beter dan NOS-weerman Peter Kuipers Munneke. De schijnwerpers gaan met name op de Noordpool en het ontdooiende permafrost: welke landen maken aanspraak op die nieuwe, rijke zee en aarde, en bovenal; is diplomatie daarbij afdoende of stevenen we af op een nieuwe Koude Oorlog?

In Hongarije verliest de grootste onafhankelijke nieuwssite z'n hoofdredacteur en stappen 70 journalisten woedend op. In Bulgarije gaan al weken steeds grotere massa's de straat op tegen de in hun ogen corrupte regering. En in Polen zegt de president dat de 'homoseksuele ideologie' erger is dan het communisme. 
 Wat is er allemaal aan de hand in Oost-Europa? Deze week bespreken Tim en Arend Jan het met Volkskrant-correspondent Jenne Jan Holtland, die in Boedapest woont. Luisteren dus!

Na de historische EU-top is het tijd voor Tim en Arend Jan om de balans op te maken. Heeft Rutte met zijn handrem genoeg uit het vuur gesleept, of is Nederland toch de verliezer van één van de langste Europese topoverleggen in de geschiedenis? De mannen worden vergezeld door correspondent Sander van Hoorn, die de top van dichtbij volgde.

Alles staat in het teken van de EU-top van dit weekend en dus bellen Tim en Arend Jan met Rem Korteweg, Brexit- en EU-specialist van Instituut Clingendael. Kan er ondanks het pessimisme toch een doorbraak verwacht worden? En hoe hard gaat Rutte het spelen? 
 
 Verder schijnen de mannen hun licht op de ontwikkelingen rondom Huawei in het Verenigd Koninkrijk, en ook de Queen passeert de revue.

Arend Jan en Tim volgen de lijsttrekkersverkiezing van het CDA door een Europese bril, en beschouwen de covid-aanpak van populistische wereldleiders.
 
 Maar bovenal spreken zij Kalin Anev Janse, bestuurslid van het Europees Stabiliteits Mechanisme. Janse heeft het fonds sinds de oprichting na de Eurocrisis meegemaakt, en ook nu speelt het ESM een grote rol in een nieuwe dreigende crisis. Toch gelooft hij heilig in het overleven van de euro.

Boris Johnson heeft de Britse deur wagenwijd opengezet voor de Hongkongers terwijl binnen de eigen grenzen massa-ontslagen dreigen. 
 
 Verder spreken Tim en Arend Jan deze week met voormalig Duitsland-correspondent Margriet Brandsma. Over Angela Merkel en haar laatste jaar als bondskanselier. Een jaar waar ze nog heel erg haar stempel op wil drukken...

Europa Draait Door spreekt deze week met schrijver Ben Coates. Ben is Brit, voormalig politiek adviseur van de Conservatieven, maar al jaren woonachtig in Nederland.
 Hoe kijkt hij naar de Nederlandse Corona-aanpak? En waarom doen de Britten het zo anders?
 Verder hebben Tim en Arend Jan het over Brexit, Labour en de volle Britse stranden... luister hier!

Johnson is ineens heel positief over een snelle deal met de EU. Maar waar baseert hij dit op?
 En ondertussen opereert hij in eigen land steeds onhandiger.
 
 Hoofdgast is Caroline de Gruyter, Europa correspondent en bekend columnist van NRC Handelsblad. Zij ziet de lijn Merkel-Macron als de weg voorwaarts. “We moeten geen karikatuur maken van Italië.” Luister hier!

Terwijl de beeldenstorm uit de VS overwaait naar het Verenigd Koninkrijk en een uitstel van Brexit definitief van de baan is, praten Tim en Arend Jan met hoogleraar en voormalig directielid van de Nederlandsche Bank Lex Hoogduin. Moeten we nadenken over een mogelijk vertrek uit de euro? Je hoort het in de veertiende aflevering van Europa Draait Door!

De aandacht voor Brexit sneeuwt volledig onder in het geweld van de coronacrisis, al betekent dat niet dat de Britse regering voornemens is de deadline voor het vertrek uit de EU te verschuiven. En zo koersen we alsnog af op een no-deal. 
 Hoog tijd voor correspondent Tim de Wit en historicus Arend Jan Boekestijn om weer bij te praten met Rem Korteweg. Korteweg is Brexit- en EU-specialist voor Instituut Clingendael, de gerenommeerde denktank.

Niemand minder dan Diederik Samsom is te gast. De voormalig PvdA-leider is sinds eind vorig jaar de rechterhand van Frans Timmermans in Brussel. Aan hem de taak om de Green Deal vorm te geven. Komt daar nog wat van met Corona? En hoe kijkt hij naar de Nederlandse houding in het politieke spel om de miljardensteun?
 En daarnaast stond het Verenigd Koninkrijk op z’n kop vanwege Dominic Cummings, de adviseur van Johnson. Wat betekent dit?

Merkel en Macron hebben een belangrijke voorzet gegeven voor 500 miljard extra noodsteun. Maar daarmee verwijdert Duitsland zich steeds verder van Nederlandse standpunt. Wat betekent dat?
 Hoofdgast is Saskia Dekkers, zij is de enige correspondent die deze Corona uitbraak door Europa bleef reizen. Wat maakte zij mee? En hoe kijkt zij naar Frankrijk en Italië?
 Weer een geweldige nieuwe aflevering van Europa Draait Door!