Dział Zagraniczny

Prezydent Surinamu Dési Bouterse nie jest przykładem praworządności: przed laty został skazany przez sąd w Hadze za przemyt kokainy, a zaledwie kilka miesięcy temu usłyszał wyrok we własnej ojczyźnie za morderstwo kilkunastu osób. W dodatku niedawno okazało się, że jego rząd de facto ukradł z banków 100 mln dolarów. Mimo to polityk (a trzy dekady temu krwawy dyktator kraju) jest właśnie na najlepszej drodze, żeby w przyszły poniedziałek ponownie wygrać wybory. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa – wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem fragment utworu: Ronald Snijders - Kaseko Attack Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Bad Bunny właśnie wypuścił nową płytę. I to mimo, że poprzednia wyszła zaledwie dwa miesiące temu i wciąż bije rekordy na Spotify. Ale łamanie schematów to dla tego muzyka chleb powszedni: śpiewał gościnnie u najpopularniejszych artystów świata nim nawet wydał debiutancki album, przesunął granice seksualności w zdominowanym do tej pory przez machismo reggaetonie i pomógł przeprowadzić rewolucję na rodzinnym Portoryko. A to wszystko w zaledwie cztery lata, od kiedy zarabiał na życie pakując innym ludziom zakupy w supermarkecie. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa – wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem fragmenty utworów: Bad Bunny - Yo Perreo Sola Bad Bunny - Bendiciones Bad Bunny - En Casita Rita Moreno, George Chakiris, Sharks & Girls - America Calle 13 - Querido FBI Shabba Ranks - Dem Bow Nando Boom - Ellos benia Daddy Yankee - Gasolina Eddie Dee - Censurarme Por Ser Rapero Tego Calderon - Loíza Calle 13 - Tributo A La Policía Calle 13 - Se Vale To-To Shakira - Hips Don't Lie Ed Sheeran - Shape Of You (Latin Remix) Ft Zion & Lennox Luis Fonsi - Despacito ft. Daddy Yankee Residente, iLe & Bad Bunny - Afilando los Cuchillos Residente & Bad Bunny - Bellacoso Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Salwador, od lat na podium najniebezpieczniejszych państw świata, po raz kolejny próbuje rozprawić się z odpowiedzialnymi za tę sytuację krwawymi gangami. Choć na czele kraju stoi nowy prezydent, to sięga po starą politykę twardej ręki - mimo, że gdy próbowano jej ostatnim razem, to w walkach ginął średnio jeden człowiek na godzinę. Przemoc na taką skalę stosuje dziś ekipa, która pierwotnie powstała tylko dlatego, że grupa nastolatków ubierała się inaczej niż ich rówieśnicy i miała inny gust muzyczny. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa – wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem sampel z utworu: Black Sabbath - Symptom of the Universe Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Nikaragua to jedyny kraj Ameryki Łacińskiej, który nie podejmuje żadnych działań w obliczu koronawirusa: prezydent Daniel Ortega twierdzi, że pandemia jest karą za grzech globalizacji, a jego ojczyznę ochroni Bóg. Na pewno nie zrobią tego setki lekarzy, którzy w ciągu ostatnich dwóch lat zostali zwolnieni ze szpitali za udzielanie pomocy rannym w ulicznych protestach - największych demonstracjach od rządów dyktatora, którego 40 lat wcześniej obalił sam Ortega. Dziś karykaturalnie upodabniający się do niego w każdym szczególe. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa – wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem sampel z utworu: Jerry Goldsmith - Nicaragua Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Czemu Argentyna ma najsilniejszy ruch feministyczny na kontynencie (Dział Zagraniczny Podcast – Odcinek Specjalny#004) Prezydent chodzący w krawacie o kolorze ruchu proaborcyjnego, 800 tys. osób na ulicach stolicy w Dzień Kobiet, aktorka rezygnująca z "Tańca z gwiazdami" dla kariery prawniczej i reprezentowania ofiar molestowania seksualnego. Jak to się stało, że Argentyna, gdzie jeszcze 2 lata temu można było w popołudniowym programie telewizyjnym opowiadać, że sposobem na gwałt jest "zrelaksowanie się i czerpanie przyjemności", dziś ma najsilniejszy ruch feministyczny na całym kontynencie? Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa – wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem sampel z utworu: Federico Aubele - Postales Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Równo 30 lat temu przywódcą Peru został nikomu wczesniej nieznany człowiek, który zamienił kraj w dyktaturę. Po jego obaleniu, każdemu kolejnemu prezydentowi stawiano zarzuty korupcyjne: dwóch czeka na procesy w aresztach, jeden ukrywa się zagranicą, a inny popełnił samobójstwo. W takich okolicznościach na czele Peru stanął zupełnie przypadkowy człowiek, który dziś jest najpopularniejsza głową państwa w całej Ameryce Łacińskiej. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa – wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem sampel z utworu: Dengue Dengue Dengue! - Chichón Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Właśnie minęły 2 lata od zabójstwa Marielle Franco, wschodzącej gwiazdy brazylijskiej polityki. To historia jak z filmu i to nie tylko dlatego, że jednym z jej bohaterów jest pierwowzór postaci w lokalnym hicie kinowym: mieszają się w niej futbol, muzyka, szwadrony śmierci i polityka. Śmierć Marielle jak w soczewce skupia wszystkie bolączki, z którymi boryka się jej ojczyzna. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa - wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. W odcinku wykorzystałem sample z utworów: 🎶 Rappin' Hood - Rap O Som da Paz 🎶 MC Júnior e Leonardo - Rap das Armas Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Obaj urodzili się w wielodzietnych rodzinach biednych rolników, obaj rzucili podstawówkę, żeby pracować na polu marihuany, obaj trafili do amerykańskich więzień. Z tym, że dotychczasowy król meksykańskiego półświatka El Chapo nigdy już z niego nie wyjdzie, a jego rywal El Mencho dopiero po takiej odsiadce rozpoczął kryminalną karierę, dzięki której jest dziś najpotężniejszym narkobaronem świata. Z powodu popieranej przeze mnie całym sercem akcji #Zostańwdomu i wyczerpania nagranych zawczasu rozmów, następne kilka odcinków podcastu będzie miało inną formę niż dotychczasowa - wyjątkowo będę występował przed mikrofonem solo, a do wywiadów z gośćmi powrócę, gdy tylko sytuacja epidemiologiczna ulegnie poprawie. Co, mam nadzieję, nastąpi jak najszybciej. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

20 lat temu stolica Czeczenii została zrównana z ziemią w brutalnej wojnie, międzynarodowa prasa ochrzciła ją "najbardziej zniszczonym miastem na świecie od zakończenia II Wojny Światowej". Dziś w centrum Groznego pną się nowoczesne wieżowce, po ulicach krążą luksusowe samochody, stadion miejscowej drużyny dorównuje wielkością Legii Warszawie. Jak w tej nowej rzeczywistości odnajdują się jego mieszkańcy? O strachu, religii oraz zapasach opowiada Iwona Kaliszewska z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego oraz portalu Kaukaz.net. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Według Banku Światowego, każdego dnia produkujemy 3,5 mln ton śmieci, aż 10-krotnie więcej niż na początku XX wieku. Najbardziej problematyczne odpadki były przez ostatnie lata eksportowane z bogatych krajów do biednych, głównie w Azji Południowo-Wschodniej, ale tamtejsze rządy zaczęły ostatnio odsyłać takie transporty. Co to za materiały i ile z nich jesteśmy w stanie ponownie przetworzyć wyjaśnia Michał Paca, ekspert z branży gospodarki odpadami. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Władze Indii obiecują świetlaną przyszłość swoim obywatelom - pod warunkiem, że ci nie należą do mniejszości. Te otwarcie się już dyskryminuje, odbiera szanse na obywatelstwo i nie broni w trakcie pogromów. Czy marginalizowane, choć łącznie liczące po kilkaset milionów ludzi, grupy są w stanie przeciwstawić się narracji rządu, że każdy Indus musi być hindusem? O skutkach szowinizmu elit w tym kraju opowiada Paulina Wilk, autorka książki "Lalki w ogniu. Opowieści z Indii". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Gdy światowe media podały, że w Tanzanii za różne części ciała ludzi z albinizmem (które czarownicy skupują do produkcji eliksirów i amuletów) można dostać łącznie 75 tys. dolarów, ruszyła fala przemocy: w rekordowym 2008 r. zabito w tym kraju kilkadziesiąt osób, co zmusiło władze do działania i zwalczenia plagi morderstw. W rzeczywistości jednak ani ta suma nie jest prawdziwa, ani ludzie nie przestali ginąć z powodu koloru skóry. O przyczynach tej przemocy opowiada Filip Skrońc: fotoreporter i założyciel agencji RATS, oraz autor książki "Nie róbcie mu krzywdy". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W styczniu Syrtę, rodzinne miasto Muammara Kaddafiego, zdobyły siły Khalify Haftara: dawnego podkomendnego dyktatora, który jest coraz bliżej wygrania libijskiej wojny domowej. Mimo, że oferuje rodakom nowe państwo policyjne, to w kraju gdzie młodzież zamiast do szkoły trafia do zbrojnych bojówek, wielu przysta po prostu na jakiekolwiek zakończenie konfliktu. O stanie psychicznym Libijczyków po 9 latach wojny opowiada dr Magdalena El Ghamari z Pracowni Bezpieczeństwa Kulturowego Collegium Civitas. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Tuż przed Bożym Narodzeniem, w stolicy Brazylii ograbiono i spalono świątynię umbandy. W całym kraju doszło w zeszłym roku do ponad 100 ataków na miejsca kultu tej afrolatynoskiej religii oraz pokrewnej jej candomblé, a bici i zastraszani kapłani obu wyznań zostali zmuszeni do zamknięcia 180 świątyń. Takich jak ta, w której w 1917 r. nagrano po raz pierwszy piosenkę samby - dziś ścieżki dźwiękowej słynnego karnawału w Rio. Kto stoi za tą falą napaści wyjaśnia Magdalena Walczuk z fundacji Terra Brasilis oraz Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Tajne bractwa, kręgi wtajemniczenia, służby mundurowe próbujące przejąć władzę. Brzmi jak scenariusz serialu sensacyjnego? Bo tak jest, tylko że w Turcji jego producenci sami zostali oskarżeni o uczestnictwo w prawdziwym puczu wojskowym sprzed czterech lat. Choć się nie udał, to od tamtej pory dziesiątki tysięcy osób padło ofiarami czystek politycznych, a polowanie na czarownice podsycają teorie spiskowe, np. wizja doradcy prezydenta, że zagraniczni kucharze w lokalnych programach telewizyjnych to szpiedzy. O przyczynach, dla których Turcy wszędzie widzą spiski i co to ma wspólnego z Olgą Tokarczuk, opowiada Adam Balcer z Kolegium Europy Wschodniej. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Po kontrowersyjnych wyborach prezydenckich w październiku, z Boliwii musiał uciekać jej wieloletni przywódca Evo Morales, a głosowanie zostanie powtórzone w maju. Teraz z jednej strony sceny politycznej padają zarzuty o rasizm, a z drugiej o satanizm. To pokłosie uśpionych przez lata, a teraz powracających ze zdwojoną siłą podziałów etnicznych, które przypominają, że Boliwia to w zasadzie dwa państwa wciśnięte w jedno. O trudnych relacjach społecznych tego kraju opowiada obserwator wyborów z ramienia ONZ, dr Radosław Powęska. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Gambijczycy zjadają co roku 25 kg ryb na osobę, trzykrotnie więcej niż wynosi afrykańska średnia. Ale podobna nieco do śledzia oścista bonga, podstawa diety ich diety, zamiast na talerze trafia coraz częściej do chińskich fabryk produkujących paszę dla zwierząt. To kolejne zmartwienie dla mieszkańców najmniejszego kraju na kontynencie, który właśnie rozlicza się ze zbrodniami obalonej dyktatury. O problemach Gambijczyków opowiada Małgorzata Juszczak, reżyserka filmu dokumentalnego "Stolen Fish" o fabrykach mączki rybnej w Afryce Zachodniej. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Na zachodzie Afryki ciągnie się najdłuższa na świecie fortyfikacja wojskowa. Maroko odgrodziło się nią od wyjątkowo skutecznej partyzantki, która walczyła o niepodległość zajętego przez arabskie królestwo terytorium Sahary Zachodniej. Dziś już tylko 1/3 jej mieszkańców to ludność rdzenna, a w leżących na pustyni obozach dla uchodźców dorasta już trzecie pokolenie coraz bardziej sfrustrowanych Saharyjczyków. O zawieszonym konflikcie na Saharze Zachodniej opowiada Bartek Sabela: reporter i autor książki "Wszystkie ziarna piasku". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

2019 był rokiem ulicznych demonstracji na całym świecie, ale żaden inny region nie burzył się tak powszechnie jak Ameryka Łacińska. Wenezuela, Portoryko, Peru, Ekwador, Chile, Boliwia, Kolumbia: w każdym z tych krajów obywatele głośno dawali znać swojemu niezadowoleniu z rządzących. Skąd ta powszechna wściekłość i dokąd prowadzi ten kontynent? O przyczynach latynoskiej wściekłości opowiada Bartłomiej Znojek, analityk Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

#EnaZeda w Tunezji, #AnaKaman w Palestynie, #MeshBasita w Libanie. To wszystko lokalne, arabskie hasztagi wpisujące się w ruch #MeToo. Problem molestowania seksualnego jest ponadnarodowy, ale mieszkanki Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu muszą się w takiej sytuacji często mierzyć z dodatkową przeciwnością: własną rodziną. Swoiście pojmowany honor i nieprzepracowana rewolucja seksualna powodują, że kobiety z tych regionów padają często ofiarami swoich krewnych - bez względu na to, czy są makijażystkami z Palestyny, czy księżniczkami z Dubaju. O raczkującym #Metoo w świecie arabskim opowiada Agnieszka Zagner z tygodnika Polityka. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Tytułowe zdanie przez lata słyszałem w różnych redakcjach jako uzasadnienie, czemu w polskich mediach publikuje się tak mało ambitnych wiadomości z odległych krajów. Dlatego właśnie po założeniu Działu Zagranicznego, zrobiłem z niego motto tego projektu. Pogłębionych informacji spoza wąsko rozumianego Zachodu byłoby jeszcze mniej, gdyby nie mrówcza praca freelancerów - pasjonatów często w swoich działaniach balansujących na granicy opłacalności. Jak wygląda ich codzienność, dlaczego zagranicznych treści jest w polskich mediach tak mało i czy w niedalekiej przyszłości ma to szansę się poprawić opowiadamy wspólnie z korespondentem wojennym Pawłem Pieniążkiem w nietypowym (bo poświęconym Polsce) i ostatnim w tym sezonie odcinku podcastu. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Shakib Al Hasan to najbardziej wszechstronny gracz krykieta na świecie. Co sezon bije różne rekordy, cztery lata temu jako jedyny człowiek w historii został przez Międzynarodową Radę Krykieta sklasyfikowany jako najlepszy zawodnik w równocześnie trzech różnych formatach, jakie obowiązują w tym sporcie. Ale chwilowo musi zawiesić karierę na kołku: pod koniec października ta sama organizacja nałożyła na niego całkowity zakaz gry przez następne dwa lata. To kara za kontakty z podejrzanym o ustawianie spotkań bukmacherem. Mimo, że Al Hasan nie brał udziału w procederze, a jedynie nie zgłosił rodzimej federacji wysyłanych do niego wiadomości. Ostra reakcja jest jednak bardziej zrozumiała, gdy zna się skalę przekupstwa w tej dyscyplinie. Według raportu paryskiej Sorbony oraz Międzynarodowego Centrum Bezpieczeństwa Sportu z 2017 r., krykiet jest drugim najbardziej skorumpowanym sportem świata po futbolu. Ustawiane są nie tylko mecze, ale też pojedyncze zagrania, a w proceder zamieszane są wielkie gwiazdy i szefowie związkowi. O tym, dlaczego sport dżentelmenów zmaga się z taką skalą demoralizacji, opowiada Robert Grzędowski: zawodnik amatorskiej drużyny krykietowej Warsaw Hussars Cricket Club. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W październiku trwale zabroniono turystom wspinaczki na Uluru, najsłynniejszą skałę Australii. Stało się tak na życzenie zamieszkujących jej okolice ludów rdzennych, dla których to święta góra. Zakaz wprowadzono dopiero teraz, choć decyzją sądową aborygeni stali się właścicielami tego terenu już 36 lat temu - dyskusja wokół tej atrakcji turystycznej odzwierciedla wciąż aktualne pytanie o miejsce autochtonów w zaprzeczającym ich tradycjom społeczeństwie. O aborygeńskiej kosmogonii opowiada Mateusz Marczewski: reporter związany z wydawnictwem Czarne, autor książki "Niewidzialni". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Jaguar, największy kot obu Ameryk, to gatunek zwornikowy: kontroluje populację innych zwierząt, zachowując w ten sposób równowagę ekosystemu. Niestety, rozwój cywilizacyjny na tych terenach stanowi niebezpieczeństwo dla zielonego korytarza, dzięki któremu drapieżnik zachowuje szeroką pulę genową. Z 34 obszarów jego bytowania, 25 jest jest zagrożonych, w tym 8 krytycznie. O współistnieniu ludzi z drapieżnikami opowiada Piotr Chmielewski: specjalista ds. ochrony przyrody z fundacji WWF Polska. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Literacką nagrodę Nobla poza Olgą Tokarczuk dostał też w tym roku Peter Handke. Ten drugi werdykt budzi spore kontrowersje, bo austriacki pisarz słoweńskiego pochodzenia podważa drobiazgowo udokumentowane zbrodnie popełnianie podczas wojen w byłej Jugosławii. Przemawiał też na pogrzebie byłego serbskiego prezydenta Slobodana Miloševića, który zmarł w haskim areszcie oczekując na proces przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym, między innymi w związku z wydarzeniami w Bośni. W przyszłym roku minie ćwierć wieku od ludobójstwa w Srebrenicy, gdzie Serbowie zamordowali 8 tys. bośniackich mężczyzn i chłopców. Ich śmierć jest dobrze upamiętniona, ale mniej mówi się o innych ofiarach tamtej zbrodni: kobietach. Masowo gwałcone, zmuszane do rodzenia dzieci powstałych z tej przemocy, do dziś borykają się z nieprzepracowaną traumą i brakiem sprawiedliwości. O cierpieniach zgwałconych kobiet w Bośni i Hercegowinie opowiada Sylwana Dimtchev: popularyzatorka wiedzy o islamie, autorka bloga Zwykły Zeszyt. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Kawowce uprawia się w tzw. pasie kawowym pomiędzy oboma zwrotnikami, ale globalne ocieplenie to zmienia: plantacje pojawiają się już w Kalifornii czy Hiszpanii. Nie wiadomo jednak jak się tam przyjmą na większą skalę, tymczasem wzrost temperatur niszczy kultywacje w dotychczasowych krajach producenckich - do 2050 r. Etiopia, skąd pochodzi kawa, ma stracić nawet 85 proc. swoich upraw. Popularna dziś używka stanie się wówczas towarem premium, za który będzie trzeba słono płacić. O tej niepewnej przyszłości, oraz teraźniejszych problemach drobnych rolników z Ameryki Łacińskiej opowiada Konrad Oleksak z warszawskiej palarni kawy SIMPLo. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Florentino Ariza, główny bohater "Miłości w czasach zarazy" kolumbijskiego noblisty Gabriela Garcíi Márqueza, wyobraża sobie, że zdobędzie fortunę i rękę swojej wybranki dzięki wyłowieniu złota z zatopionego u wybrzeży jego ojczyzny galeonu San José. To nie fikcja literacka: taki okręt naprawdę poszedł w tych wodach na dno w 1708 r., a wartość jego ładunku jest współcześnie oceniana na między 10 a 20 mld dolarów. Przez trzy wieki nikt nie potrafił go jednak odnaleźć, a choć niedawno (rzekomo) udało się to prywatnej firmie, to teraz trwa zażarty spór sądowy o ustalenie własności majątku, do którego pretensje zgłasza kilka stron. Według dokumentów opublikowanych w tym roku przez hiszpańskie ministerstwo kultury, na dnie Morza Karaibskiego spoczywa 681 okrętów, z których wiele zatonęło z tonami skarbów na pokładzie. Ale wbrew wizji przedstawianej w filmach i książkach przygodowych, poszukiwanie tego bogactwa to żmudna, monotonna praca, która nawet zakończona sukcesem może na końcu oznaczać bankructwo i długi. O wyzwaniach, jakie na Karaibach czekają podejmujących się tego zadania, opowiada Tomek Michniewicz: reporter i autor książki "Gorączka. W świecie poszukiwaczy skarbów". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W "Made in Hong Kong", klasycznym filmie kina niezależnego z tej dawnej brytyjskiej kolonii, starszy przestępca poucza młodszego i w pewnym momencie reflektuje się słowami: "Tak dużo jeżdżę na północ, że zaczynam mówić jak oni". Mężczyzna ma na myśli język: w Hong Kongu mówi się bowiem po kantońsku, a w Chinach kontynentalnych po mandaryńsku. Film nakręcono w 1997 r., gdy Londyn oddawał półwysep Pekinowi, a scena okazała się pod wieloma względami profetyczna, czego przykładem są kolejne dzieła najbardziej kasowego lokalnego reżysera, Stephena Chowa: słynny "Shaolin Soccer" ma dialogi w całości po kantońsku, późniejszy "Kung Fu Hustle" już jest częściowo po mandaryńsku, a bijąca rekordy box office'u "Syrena" już tylko w tym drugim języku. Choć po latach 80., gdy maleńki Hong Kong kręcił trzecią największą liczbę filmów na świecie po Stanach oraz Indiach, zostało tylko wspomnienie, to lokalne kino najlepiej uchwyca zachodzące na półwyspie zmiany i pozwala zrozumieć przyczyny toczącego się tam właśnie konfliktu. O kinematografii Hong Kongu opowiada Jagoda Murczyńska: redaktorka książki "Made in Hong Kong. Kino czasu przemian", oraz współorganizatorka Azjatyckiego Festiwalu Filmowego Pięć Smaków. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W tym roku pożary spustoszyły nie tylko wielkie obszary Amazonii, ale również lasów w Afryce Środkowej, na Indonezji, Syberii, a nawet Arktyce. Mimo tych kataklizmów, planeta się zieleni, bo miliardy nowych drzew sadzą Chiny, Indie, czy Australia. Problem w tym, że te nowo stworzone ekosystemy nie są w stanie wchłonąć tak wielkich ilości dwutlenku węgla, jak coraz szybciej znikające lasy pierwotne. Na osiągnięcie porównywalnej z nimi dojrzałości, obecne nasadzenia będą potrzebowały od 300 do 500 lat. O tym, jak ważne są dla ludzkości lasy pierwotne, opowiada Wojciech Doroszewicz: przyrodnik z Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego oraz członek Fundacji Terra Brasilis. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Ciągnąca się już od 2011 roku wojna domowa w Syrii kosztowała życie ponad 320 tys. osób, wygoniła z domów 7,5 mln osób i zrównała z ziemią całe miasta: tylko na Rakkę spadło 4,5 tys. bomb. Niedawna decyzja Donalda Trumpa o wycofaniu z kraju amerykańskich żołnierzy na nowo rozpętała przemoc w kontrolowanym przez Kurdów północnym regionie. Lata wojny nie przyniosły żadnego przełomu. Przeciętnym Syryjczykom żyje się dziś gorzej, niż przed wybuchem walk. Państwo Islamskie wcale nie zostało pokonane, tylko wróciło do działalności w najbardziej odpowiadającej mu formie. A prawdziwym zwycięzcą konfliktu okazuje się wciąż sprawujący władzę Baszszar Asad. O sytuacji na miejscu w najnowszym odcinku podcastu opowiada Paweł Pieniążek: reporter, współpracownik "Tygodnika Powszechnego" i autor książki "Po kalifacie. Nowa wojna w Syrii". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W Gruzji najważniejsza jest rodzina. Mieszkańcy kaukaskiego kraju nigdy nie odmawiają krewnym, miesiącami goszczą ich w swoich mieszkaniach, hucznie obchodzą wesela i stypy. Największą miejscową atrakcją turystyczną stała się słynna supra - biesiada z własnym wodzirejem i rozbudowanymi toastami. Ale taki styl życia jest kosztowny. Według badań socjologicznych z zeszłego roku, zadłużenie gruzińskich gospodarstw domowych w stosunku do PKB wynosi 31,5 proc., aż dwukrotnie więcej niż w sąsiedniej Armenii. Ograniczenia w braniu kredytów konsumpcyjnych wprowadzono dopiero w styczniu, długi do spłacenia ma dwie trzecie Gruzinów, a 89 proc. z nich nie posiada żadnych oszczędności. O przyczynach gruzińskiego zadłużenia opowiada Stasia Budzisz: reporterka i autorka książki "Pokazucha. Na gruzińskich zasadach". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W zeszłym miesiącu, w wyniku poparzeń odniesionych po próbie samospalenia, w Teheranie zmarła Sahar Khodayari. Dziewczyna w tak dramatyczny sposób protestowała przeciw ciąganiu jej po sądach za wślizgnięcie się na stadion podczas meczu ulubionej drużyny piłkarskiej. Od 1982 r. Iranki mają bowiem zakaz oglądania męskich sportowców z trybun i choć nigdy nie został on formalnie uchwalony, to policja skrupulatnie go przestrzega. Kilka miesięcy przed śmiercią Khodayari, jej koleżanka Forough Alaei zdobyła pierwszą nagrodę w kategorii "Reportaż Prasowy" na konkursie World Press Photo za zdjęcia dokumentujące, jak miejscowe kobiety przebierają się za mężczyzn, żeby móc jednak oglądać mecze na żywo. Choć Iranki nie mogą kibicować na stadionach piłkarskich, to równocześnie władze pozwalają im startować w różnych dyscyplinach, w tym niezwykle popularnych w tym kraju sportach walki. Dla reprezentantek w grapplingu, konkurencji wymagającej wyjątkowo bliskiego kontaktu fizycznego z przeciwniczką, surowe prawa obyczajowe są równie wielkim wyzwaniem, co same zawody. O specyfice takich przygotowań w najnowszym odcinku podcastu opowiada Irena Preiss: mistrzyni świata w grapplingu i była trenerka kadry narodowej Iranu w tej dyscyplinie. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Instituto Nacional to najbardziej prestiżowe liceum w Chile: skończyło je 18 prezydentów tego kraju, oraz jeden peruwiański. Ale za imponującą fasadą kryje się brzydka rzeczywistość: niedziałające ogrzewanie, nieszczelne okna, przeciekający dach, zdewastowane toalety. To dlatego, że szkoła jest publiczna, a Chile ma największe nierówności edukacyjne na świecie - placówki finansowane przez gminy ledwo stać na opłacanie rachunków, podczas gdy te prywatne opływają w luksusy, ale mają czesne uniemożliwiające naukę komukolwiek spoza wąskiej elity finansowej. Od wielu tygodni uczniowie Instituto Nacional obrzucają policję koktajlami Mołotowa z dachu swojego liceum, a mundurowi odpowiadają gazem łzawiącym i nalotami na szkołę. Gdy dekadę temu w tej samej placówce zaczął się strajk okupacyjny, w ciągu trzech tygodni podjęło go 800 tys. uczniów w całym kraju, paraliżując miejscową edukację i zmuszając Chile do historycznych reform. Czy tym razem będzie podobnie? O gorących emocjach chilijskich uczniów opowiada Mateusz Mazzini: socjolog z Polskiej Akademii Nauk oraz współpracownik tygodnika "Polityka". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

Piasek stał się niezbędną częścią naszego życia. Jest głównym kruszywem w produkcji betonu i asfaltu, powstają z niego części w laptopach i telefonach komórkowych, bez niego nie powstaną szyby, żarówki czy porcelanowe umywalki. Znajdziemy go nawet w silikonie podtrzymującym naszą bieliznę. Gdyby rozsypać koło siebie wszystkie ziarenka zużywane w ciągu roku, to przykryłyby całe Niemcy oraz część Danii, a wraz z postępującą urbanizacją zapotrzebowanie wciąż rośnie. Efekty? Na Karaibach bandyci potrafią pod osłoną nocy ukraść całą plażę. Koryta największych indyjskich rzek są już niemal całkowicie ogołocone z piasku przez lokalne mafie. Chiny wypompowują go z dna mórz przy pomocy gigantycznej pogłębiarki, która zabija florę i faunę oraz zmienia kierunek prądów. O mało znanej, choć jednej z największych współczesnych katastrof ekologicznych, opowiada Paulina Wilk: redaktorka działu Kultura i Społeczeństwo w kwartalniku "Przekrój" oraz autorka książki "Lalki w ogniu. Opowieści z Indii". Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

"Wilk z Wall Street" Martina Scorsese był oparty na prawdziwej historii, ale jeszcze lepsza okazuje się ta, która wydarzyła się w tle jego kręcenia. Film nigdy by nie powstał, gdyby nie pieniądze od azjatyckich inwestorów: dziś wiadomo już, że pochodzące z rozgrabionego państwowego funduszu inwestycyjnego Malezji. Złodzieje, w tym premier kraju, za ukradzione miliardy dolarów kupowali tysiące sztuk drogocennej biżuterii, wyprawiali amerykańskim celebrytom najdroższe imprezy w Las Vegas i obsypywali ich podarunkami, np. sprezentowali znanej modelce przezroczysty fortepian. O najważniejszych bohaterach tej afery, oraz łączących ich telenowelowych związkach, opowiada Paweł Cywiński: orientalista z Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego. Nagrania możesz odsłuchać na stronie: http://www.dzialzagraniczny.pl/ Lub w aplikacjach: Spotify, iTunes, Google Podcasts, Pocket Casts, Stitcher, Overcast, Podplayer i Podkasty.info Jeżeli podoba Ci się ten podcast, to możesz mnie też wesprzeć dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite: https://patronite.pl/dzialzagraniczny

W minione wakacje Brazylia wygrała Copa América, w dodatku na własnym terenie. Można wzruszyć ramionami, bo przecież to jedna z najlepszych piłkarskich reprezentacji świata, w rankingu FIFA sklasyfikowana na drugim miejscu. Ale w rzeczywistości to tylko pozory: to pierwsze zwycięstwo Canarinhos w jakimkolwiek liczącym się turnieju od 12 lat. A najbliższy Mundial wypadnie równo dwie dekady po tym, od kiedy Brazylijczycy ostatni raz sięgnęli po mistrzostwo świata. Wbrew powszechnym wyobrażeniom, brazylijski futbol jest w wieloletnim kryzysie. Poza najważniejszymi spotkaniami, trybuny świecą pustkami. Kluby są wiecznie zadłużone. Trenerzy tej narodowości nie liczą się na arenie międzynarodowej, a nawet tylko trochę wybijający się ponad przeciętność piłkarze są masowo wyprzedawani zagranicę: gdyby w Polsce handlowano nimi na taką skalę, to co roku trzeba by wymieniać cały skład Ekstraklasy oraz I ligi. Nad wszystkim czuwa związek piłkarskich, którego 3 z ostatnich 5 prezesów zostało aresztowanych pod zarzutami korupcyjnymi. O przyczynach tego głębokiego kryzysu w najnowszym odcinku podcastu opowiada Bartłomiej Rabij: wieloletni komentator tamtejszej ligi, oraz autor książki "Podcięte skrzydła kanarka. Blaski i cienie brazylijskiego futbolu".

W północnokoreańskiej kinematografii rzeczywistość często przebija fikcję. Syn dyktatora ekranizujący opery rzekomo napisane przez tatę. Aktor upodobniony do niego kilkoma operacjami plastycznymi, o którym po wcieleniu się w rolę przywódcy słuch ginie. Uznany reżyser z innego kraju porwany i torturowany prze kilka lat, żeby nakręcił ludowy odpowiednik Godzilli. To tylko kilka prawdziwych historii towarzyszących produkowaniu filmów przez Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną. O specyfice północnokoreańskiej kinematografii, w najnowszym odcinku podcastu opowiada Roman Husarski: autor doktoratu na ten temat i podróżnik, autor bloga wloczykij.org

Z dużego badania zrobionego na zlecenie BBC wynika, że w całym świecie arabskim (poza regionami ogarniętymi krwawą wojną domwą) wierni odchodzą od religii: w w ciągu ostatnich pięciu lat ich odsetek wzrósł z 8 do 13 proc., a wśród osób poniżej 30. roku życia już prawie co piąta nie przywiązuje wagi do wyznania. Co wpływa na te zmiany i czy można w ogóle mówić o wspólnym trendzie dla regionu, w którym są zarówno zlaicyzowna na wzór francuski Tunezja, jak i Arabsia Saudyjska, gdzie fundamentalizm w najbardziej radykalnej formie ma oficjalne wsparcie państwowe? O religijności mieszkańców różnych krajów arabskich opowiada doktor Patrycja Sasnal: arabistka oraz kierowniczka Biura Badań i Analiz w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Wenezuela padła ofiarą własnego bogactwa, czyli największych złóż ropy naftowej na świecie. Z ich powodu nigdy nie rozwinęła żadnych innych gałęzi przemysłu, a większość towarów mogła taniej importować, niż produkować na miejscu. Ale załamanie się światowych cen tego surowca, zaniedbana przez lata infrastruktura, korupcja oraz obsadzanie kluczowych stanowisk na podstawie lojalności, a nie kompetencji, doprowadziło kraj do jednego z największych kryzysów humanitarnych w historii: tylko w ciągu ostatnich trzech lat, z Wenezueli wyjechał co dziesiąty obywatel. Większość została jednak w zrujnowanej ojczyźnie. Jak żyje się w kraju, gdzie przez kilka dni z rzędu nie ma prądu, wody pitnej i nie można się do nikogo dodzwonić? Gdzie jest najtańsza benzyna na świecie, ale nigdzie nie można dostać dostać paska klinowego do samochodu? Gdzie inflacja jest tak wysoka, że za tuzin jajek płaci się kilkoma kilogramami gotówki? Gdzie przeciętny obywatel jada dziś nie częściej, niż dwa razy dziennie? O życiu codziennym w Wenezueli opowiada Tomasz Surdel: przez kilka lat mieszkaniec tego kraju, latynoamerykański korespondent "Gazety Wyborczej" i RMF FM, oraz założyciel serwisu Tierralatina.pl.

Według danych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Japonki należą do najlepiej wykształconych kobiet na świecie, a aktywnych zawodowo jest dziś 65 proc. z nich, co jest krajowym rekordem. Ale w przeważającej większości zatrudniane są tylko w niepełnym wymiarze i za możliwie jak najniższe stawki. Wielka kariera jest dla nich z reguły zamknięta: kilka uniwersytetów medycznych przez lata fałszowało nawet wyniki swoich egzaminów wstępnych, żeby tylko jak najmniej kobiet zostawało lekarzami. Bo mimo, że Kraj Kwitnącej Wiśni jest od 30 lat w kryzysie gospodarczym i gwałtownie potrzebuje świeżej krwi na rynku pracy, to od Japonek wymaga się tam, by zostały w domy i opiekowały się dziećmi, starzejącymi się rodzicami, oraz mężami przechodzącymi na emerytury. Te, które wybierają życie singelki bez potomstwa, są nazywane "przegranymi psami". O trudnej sytuacji kobiet w Japonii opowiada Karolina Bednarz: reporterka, autorka książki "Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet" i założycielka księgarni Tajfuny, specjalizującej się w literaturze azjatyckiej.

Na początku lipca w starciach etnicznych w Mali zamordowano 23 osoby. W czerwcu w podobnej masakrze życie straciło 30 ofiar, choć nieoficjalnie doniesienia mówią nawet o 100. W marcu potwierdzona przez władze liczba zabitych wyniosła już 160. Takie pogromy od kilku lat zdarzają się na całym Sahelu, regionie biegnącym wzdłuż południowych obrzeży Sahary, a najczęściej biorą w nich udział (raz jako ofiary, raz jako sprawcy) Fulanie: prowadzący pół-koczowniczy tryb życia lud pasterzy. Uzbrojeni w broń z arsenałów obalonego Muammara Kaddafiego, zradykalizowani przez wysłanników al-Kaidy i Państwa Islamskiego, w 2015 r. zostali uznani za czwartą najkrwawszą grupę terrorystyczną na świecie. W niektórych krajach oskarża się ich o prowadzenie wojny religijnej. Jeżeli jednak przyjrzeć się bliżej, to obraz wcale nie jest taki czarno-biały, a Fulanie często okazują się być kozłem ofiarnym płacącym za szybkie zmiany w regionie. O przyczynach narastającego konfliktu etnicznego na Sahelu opowiada doktor Jędrzej Czerep, analityk do spraw afrykańskich z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

K-pop jest dziś najszybciej rosnącym gatunkiem muzycznym na świecie. Jego wartość przekroczyła niedawno 5 mld dolarów, koncerty na stadionach w Europie i USA wyprzedają się w ciągu kilku minut, największe gwiazdy tego nurtu zbierają amerykańskie nagrody, a ich teledyski biją rekordy wyświetleń na YouTube. I to mimo, że śpiewają w praktycznie nieznanym poza ich rodzimą Koreą Południową języku. Ten fenomen nie kończy się na muzyce. K-pop jest częścią hallyu, "koreańskiej fali", która obejmuje też seriale telewizyjne, gry komputerowe, kosmetyki, a nawet coraz modniejszą kiszoną kapustę na ostro. O tym jak Korea Południowa niespodziewanie stała się światową potęgą w popkulturze, opowiada doktor Marcin Jacoby, wykładowca Uniwersytetu SWPS w Warszawie i autor książki "Korea Południowa. Republika żywiołów".

Oman w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat przeszedł prawdziwą podróż w czasie z niemal średniowiecza do nowoczesności. Jeszcze w 1970 r. w całym kraju było tylko 10 km utwierdzonej drogi, telewizja i radio były zabronione, działały tylko trzy szkoły podstawowe. Ale sułtan Kabus, który przejął wtedy władzę w zamachu stanu, zamienił je w jedno z najbogatszych państw świata i wprowadził szereg przełomowych reform. Żadna grupa społeczna nie skorzystała na nich tak, jak kobiety. Do rewolucji aż 88 proc. z nich było analfabetkami, a dziś stanowią ponad połowę studentów w kraju i mogą pracować w każdym zawodzie, jaki sobie wymarzą. Mimo to, większość z nich woli rolę niepracującej żony, której przywileje i obowiązki są ustanawiane wcześniej w szczegółowym kontrakcie ślubnym. O niejednoznacznym życiu intymnym Omanek opowiada Agata Romaniuk: reporterka i autorka książki "Z miłości? To współczuję. Opowieści z Omanu".

Boks tajski to najbardziej bezpardonowy ze sportów walki: uderzenia łokciami i kolanami, zwłaszcza w świetnie opanowanym przez adeptów tej sztuki klinczu, potrafią dosłownie zdemolować nieprzygotowanego na nie przeciwnika. Choć od lat zyskuje coraz większą popularność na całym świecie, to w ringu wciąż dominują Tajowie. Między innymi dzięki doświadczeniu, bo walczyć zaczynają już w wieku 8 lat. Ocenia się, że tę lokalną odmianę boksu trenuje dziś w Tajlandii ponad 100 tys. dzieci, regularnie bijących się na zawodowych galach. Co, według badań lekarskich, negatywnie odbija się na ich rozwoju, a pod koniec zeszłego roku skończyło się śmiercią 13-latka w ringu. Dlaczego mimo to, większość Tajów (zwłaszcza na wsi) nie chce zmieniać obecnej sytuacji? O tym, jak fundamentalną rolę społeczną pełni w Tajlandii ten sport, opowiada Grzegorz Sobieszek: trener boksu tajskiego i współwłaściciel klubu sztuk walki Academia Gorila.

Choć tylko 4 proc. obywateli Kanady to rdzenni mieszkańcy kraju, to w zasmucających statystykach należą do czołówki: co czwarty więzień ma takie pochodzenie (wśród kobiet co trzecia więźniarka), co trzecie dziecko nie kończy podstawówki, a połowa żyje poniżej granicy ubóstwa, trzykrotnie częściej popełniają samobójstwa niż członkowie innych grup społecznych, a nieletni targają się na swoje życie aż sześć razy częściej niż ich koledzy o innym kolorze skóry. To wszystko pokłosie zbrodniczej polityki, jaką Kanada prowadziła wobec rdzennej ludności: należącym do niej rodzinom przymusowo odebrano 150 tys. dzieci, które umieszczono w szkołach stosujących kary cielesne niewiele odbiegające od zwykłych tortur. O tym, jak dziś Kanada rozlicza się z tą bolesną przeszłością, opowiada Joanna Gierak-Onoszko: reporterka i autorka książki "27 śmierci Toby'ego Obeda", której tematem są właśnie losy dzieci wtłoczonych do tego systemu szkolnego. Więcej materiałów Działu Zagranicznego znajdziesz na: - blogu: http://www.dzialzagraniczny.pl/ - Facebooku: https://www.facebook.com/Dzial.Zagraniczny/ - Instagramie: https://www.instagram.com/dzialzagraniczny/