De Wereld | BNR

Amerika heeft nog twee tot drie weken nodig om de oorlog met Iran te kunnen beëindigen, althans, dat zegt president Trump. Dat kan, maar alleen aan de onderhandelingstafel, zo luidt de conclusie van luitenant-kolonel buiten dienst en drager van de Militaire Willemsorde Gijs Tuinman. Tot voor kort was hij staatssecretaris van Defensie in het kabinet-Schoof. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘China is Trump-tariff-proof geworden' Waar Trump er steeds op hint dat hij de oorlog snel wil beëindigen, laten de bewegingen van de Amerikaanse troepen anders zien. Bij de Straat van Hormuz is een enorme troepenopbouw bezig, wat duidt op een grondoffensief. Gijs Tuinman schetst welke drie scenario's er zijn en hoe je dat dan aan zou kunnen pakken. Lees ook | Minister Sjoerdsma ondanks sanctielijst naar China, ‘buitengewoon verrassend’ Minister Sjoerdsma: Oekraïense wederopbouw kan niet langer wachten Als het aan het kabinet-Jetten ligt dan moeten we vaart maken met de wederopbouw van Oekraïne. Volgens minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking valt hier voor Nederlandse bedrijven veel te halen en kunnen we een mooie bijdrage leveren. Ook gaat hij in op de relatie met China, die Sjoerdsma met een handelsmissie later dit jaar wil verbeteren. Lees ook | Berendsen: 'We moeten werk maken van grondstoffendeal met Oekraïne' Nederland ontevreden over vooruitgang Europese grondstoffendeal Nederland is ontevreden over de voortgang voor een Europese grondstoffendeal met Oekraïne. Een intentieverklaring is 5 jaar terug al gesloten, maar volgens buitenlandminister Tom Berendsen is er sindsdien bitter weinig gerealiseerd – zo zegt Berendsen tegen BNR. Europaverslaggever Geert Jan Hahn legt uit waar het misgaat. Luister ook | Amerika Podcast Trumps gouden presidentiële museum | Postma in Amerika Donald Trumps zoon Eric is druk bezig met het realiseren van Trumps nalatenschap in de vorm van een presidentieel museum. Hoe dat eruit moet gaan zien hoor je van Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 13 januari, toen de protesten in Iran in volle gang waren en de machthebbers die met massamoord op de demonstranten onderdrukten, opende Donald Trump de geopolitieke schaakpartij met de ayatollahs, en omdat hij met wit speelde en dus opende dacht hij te gaan winnen. Inmiddels staat het Midden-Oosten in lichterlaaie, sneuvelen bosjes soldaten en burgers en sleurt de oliecrisis de wereldeconomie naar de afgrond. ‘Houd vooral vol,’ zei Trump op die 13de januari tegen het Iraanse volk, ‘hulp is onderweg.’ In werkelijkheid is de terreur tegen het volk waarschijnlijk nog nooit zo hevig geweest. Elke vorm van protest wordt afgestraft met arrestaties en executies. De gevreesde Revolutionaire Garde en de Basij milities ronselen zelfs jongens vanaf 12 jaar om controleposten te bemannen. De gebieden waar minderheden zoals Koerden wonen, staan onder extra streng toezicht. Ouders van activisten krijgen waarschuwingen dat hun kinderen worden geëxecuteerd. Iraanse expats ontvangen dreigementen dat hun bezittingen worden geconfisqueerd als ze blijk geven van steun voor Amerika of Israël. De machthebbers bereiden zich tot de tanden bewapend voor op het einde van de oorlog, als het land zo in puin ligt dat een nieuwe golf van protesten onvermijdelijk is.  Trump had gerekend op de val van het leiderschap – misschien wel zijn grootste misrekening. Dat krijg je ervan, schrijft Jeremy Bowen van de BBC, als je een oorlog voert gebaseerd op instinct en het werkt niet. Een oorlog waar Trump duidelijk van af wil. Op 11 maart zei hij ‘we hebben gewonnen,’ een boodschap die hij op 20, 24 en 25 maart herhaalde. Maar, zoals de Guardian terecht schrijft, dat almaar herhalen maakt het niet waar .  Waarop Trump zich ook op heeft misrekend is de afsluiting van de Straat van Hormuz en de mondiale brandstofcrisis. Amerika importeert geen druppel olie uit het Midden-Oosten, en hij maakte twee denkfouten: dat de NAVO en andere landen die wél door olie-schaarste worden getroffen het probleem gingen oplossen, en dat voor de VS geen verhoging van de benzineprijs dreigde. De NAVO zegt: je hebt ons niet eens gewaarschuwd en het is geen NAVO-gebied. En als de benzineprijs overal stijgt, zijn ook de Amerikanen de sjaak, hoewel ze omkomen in de olie. Dat had Trump moeten weten. Tenslotte is er de misrekening over de Golfstaten en Israël, die willen dat Amerika dóórvecht  . En hopen dat die Amerikaanse grondtroepen er echt komen. De kans dat de Amerikaanse burger de president een nieuwe grondoorlog vergeeft is minimaal. Trump dacht dat hij de schaakpartij zou winnen omdat hij met wit speelt en dus opende. In werkelijkheid staat hij schaak. Komt van het Perzische woord sjah.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de oorlog tussen Israël en Amerika met Iran drukt China zich met name diplomatiek uit. Waar Europa onder druk wordt gezet om de Amerikanen te helpen kan China zich op de vlakte houden vanwege de sterke positie van het land. Volgens Oscar Garschagen, voormalig correspondent in zowel China als Amerika, heeft China die transactionele houding van Trump ook helemaal niet nodig. Ook niet als het op handel aankomt. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg. Volgens Garschagen heeft Amerika ook helemaal niet door hoe China ervoor staat. 'Als je kijkt naar de robotisering van de maakindustrie bijvoorbeeld.' In mei zal Trump Xi bezoeken om een handelsdeal te sluiten, en ook daar heeft China een betere positie. Garschagen denkt ook dat Europa niet doorheeft hoe China precies werkt. Luister ook | ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker voor ons dan artikel 5 van de NAVO’ Groen licht voor handelsdeal EU-VS, maar wel onder voorwaarden Het Europees Parlement heeft ingestemd met de handelsdeal tussen Amerika en de VS, maar stelt wel nadrukkelijk een aantal voorwaarden voor om te voorkomen dat Amerika zich niet aan de afspraken gaat houden. Daarmee is de soap rond die deal nog altijd niet voorbij, legt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn uit. Lees ook | Europees Parlement geeft groen licht voor handelsdeal VS, wel met ‘vangnet’ De desastreuze gevolgen van de oorlog voor het Midden-Oosten De gevolgen van de oorlog in Iran zijn niet te overzien in het Midden-Oosten. Arabist Jan Jaap de Ruiter ziet hoe kroonprins Mohamed Bin Salman zijn ideaal van één sterke economische regio verdwijnen. En waar Trump een uitweg zoekt lijkt Netanahu juist door te willen vechten. We nemen de regio onder de loep. Lees ook | Iran wil blijven doorvechten, toch positieve geluiden Een kijkje in de Situation Room! | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma was deze week in de Situation Room van het Witte Huis! Althans? Hij leek erop... En of er groot nieuws aanstaande is ziet men in Washington nu door het aantal pizzabestellingen. Luister ook | Amerika Podcast Deze uitzending vindt plaats vanaf het evenement Trends in Export van kredietverzekeraar Atradius en ondernemersvereniging EvoFenedex in Circa Amsterdam. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Misschien is het niet helemaal een patstelling, maar het is duidelijk dat geen van de partijen de Iran-oorlog kan winnen. Iran is een machtiger vijand dan waarop Donald Trump had gerekend, met als meest effectieve wapen de Straat van Hormuz. Amerika slaat toe met veel meer geweld dan Iran had verwacht en heeft militair de overhand, maar dat is nog geen zege. Israël wist dat het niet kon winnen, maar heeft een simpeler doelstelling: als het nucleaire programma en het arsenaal aan raketten van Iran en Hezbollah voor een aantal jaren wordt teruggezet, is dat al voldoende.  Trump is aan de oorlog begonnen zonder exit-strategie, maar zoekt nu wel naar de uitgang. Op de mogelijke afsluiting van de Straat van Hormuz had het Pentagon gerekend, maar omdat Amerika geen olie uit het Midden-Oosten importeert verwachtte Trump geen prijseffect . Als hij even had gegoogeld had hij kunnen weten dat de Amerikaanse olieprijs meebeweegt met de wereldmarkt. Op dit moment is een economische, en dus politieke ramp nog te voorkomen, maar dan moet er heel snel een bestand komen. Er dreigt nu al een opstand in de MAGA-beweging. Zijn verhaal heeft hij klaar: ‘Regime-verandering? Heb ik gedaan. Atoomprogramma? Heb ik opnieuw onschadelijk gemaakt. Ballistische raketten? Grotendeels uitgeschakeld.’ Over het lot van het Iraanse volk hoor je hem niet meer, want ‘die moeten hun eigen kans grijpen,’ vindt hij. Hij geeft hoog op over diplomatiek overleg met Iran, waarvan Iran zegt dat het een pitaatje-aap-verhaal is. Maar Turkije, Pakistan en Egypte bevestigen dat er inderdaad contacten zijn. Dus wie weet.  Israël heeft zwaar de pest in dat Trump zonder overleg naar de uitgang zoekt. Het is kennelijk wel samen uit, maar niet samen thuis. De enige partij die met enig recht de overwinning zou kunnen uitroepen is Iran. Het leiderschap is wel gehavend, maar nog intact, de Revolutionaire Garde en de moordeskaders van Basji zijn er nog, het nucleaire programma en de raketproductie kunnen snel worden herstart. En Hormuz blijft het effectieve wonderwapen.  Misschien komt Trump nog weg met het frame dat hij heeft gewonnen, maar we weten beter. Anders ligt het voor Iran, dat de logica van het Midden-Oosten zal toepassen: we hebben niet verloren en dus zijn wij de winnaars. Hoe ging het ook weer met het onderdrukte Iraanse volk? Tja.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft het moeilijk, zeker nu de aandacht van de wereld verschuift naar de oorlog in Iran en de Golfregio. Toch ziet Robert Serry, oud-ambassadeur in Oekraïne en voormalig VN-diplomaat, kansen voor Oekraïne. Alleen moet Europa dan wel een stap bijzetten, want een echte strategie voor Oekraïne hebben we nog niet. Serry beschrijft het allemaal in zijn nieuwe boek ‘Nog is Oekraïne niet verloren’. Luister ook | 'Trump loopt steeds verder het moeras in' Het boek gaat over de aanloop naar het uitbreken van de oorlog in 2022, waarbij Serry 2014 als breekpunt ziet. Hij noemt het zelfs een ‘Sarajevo-moment’, verwijzend naar de aanleiding voor het begin van de Eerste Wereldoorlog: de moord op de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914. Volgens Serry hebben we al die jaren geen strategie gehad over wat we nou met Oekraïne wilden. Wel of niet binnen de EU, en met name wel of niet binnen de NAVO? En nog steeds gaat het niet goed. ‘Ik zou willen dat we een strategie hadden.’ Volgens Serry is een sterk Oekraïne van levensbelang voor ons. ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker ovor ons dan artikel 5 van de NAVO. Lees ook | Nederland en bondgenoten klaar voor 'passende' hulp Straat van Hormuz Europa worstelt met de Straat van Hormuz Nu de straat van Hormuz is gesloten worstelt Europa met de gevolgen. Energieprijzen schieten door het dak en dus overleggen de Europese leiders in Brussel over wat ze daaraan kunnen doen, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vanaf de top. Wat CDA-buitenlandwoordvoerder Maes van Lanschot komt er geen NAVO-missie in het gebied. De risico’s daarvoor zijn te groot. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil alleen positieve verhalen over oorlog Iran | Postma in Amerika President Trump voert de druk op Amerikaanse media op om positiever te berichten over de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran. Maar of daar ook gehoor aan wordt gegeven? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds de Cubaanse revolutie in 1959 hebben dertien Amerikaanse presidenten geprobeerd hun wil aan het eiland op te leggen en het communistische leiderschap af te zetten. Soms met geweld, zoals JFK die in 1961 een mislukte invasie uitvoerde, soms met zachte aanpak, zoals Obama, die probeerde de betrekkingen te normaliseren. Maar al die 67 jaar al is Cuba geïsoleerd door een Amerikaanse boycot. Donald Trump wil president Miguel Diaz-Canel afzetten, en zou daarmee de eerste van de dertien zijn die het eiland weer onder Amerikaanse voogdij plaatst. Want daar komt het op neer.  Cuba was eerst 400 jaar Spaans, maar ook na de onafhankelijkheid in 1902 bleef het in feite een kolonie – nu van Amerika. Van een ‘Cuba libre’ was nooit sprake, behalve in westerse kroegen. Landbouw en industrie waren volledig in Amerikaanse handen, het eiland was een gok- en seksparadijs lang voordat Las Vegas bestond. In 1998 en 2016 probeerde de Trump Corporation  voet aan de grond te krijgen om luxe golfclubs te bouwen. We weten dus waar Trump op uit is, via de afzetting van Diaz-Canel  à la Maduro, dus volgens het Venezuela-scenario. De nog levende Castro-kliek moet dan uit Amerikaanse hand eten.  Maandag zei Trump: ‘Ik geloof dat ik de eer heb om Cuba in te nemen. Ik bedoel, of ik het bevrijd of inneem, ik denk dat ik eerlijk gezegd kan doen wat ik wil.’ Door het wegvallen van de olieaanvoer uit Venezuela en Mexico, op bevel van Trump, is er geen elektriciteit meer. En dus staat niet alleen het dagelijks leven, maar ook de landbouw en de schamele industrie stil. Cuba kan geen kant uit.  Voor de val van de Sovjetunie werd de Cubaanse economie overeind gehouden door subsidies uit Moskou. Daarna kwam het toerisme op gang, want bemiddelde westerlingen gingen graag kijken naar die relikwie uit de oude, communistische wereld, met opgeknapte oude huisjes en glimmende Amerikaanse auto’s van vóór de revolutie van 1959. Dat vonden die bemiddelde toeristen, die in aparte hotels of bij mensen thuis logeerden en met apart toeristengeld of dollars moesten betalen, prachtig – ach, wat schattig toch – een soort apies kijken.  Ook dat is allemaal weg. Het land valt om, in de grijpgrage armen van Donald Trump, met speciale assistentie van zijn rechterhand Marco Rubio, de zoon van Cubaanse immigranten, klaar om de vastgoed boys ’n girls te laten toeslaan. Cuba mag dan omvallen, het is nog steeds een soeverein land. Hoe zou het komen dat het talkshowcircuit nog niet kraait over de schending van het internationale recht? Of komt dat nog?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens president Trump is de oorlog met Iran al gewonnen en zal die snel eindigen, maar Iran weigert te onderhandelen en blijft de Straat van Horzmuz blokkeren. Jaap de Hoop Scheffer, voormalig NAVO-baas en oud-minister van Buitenlandse Zaken, wijt dit vooral aan een gebrek aan strategie in het Witte Huis. 'Ik zie een president die steeds verder het moeras inloopt.' Hij is te gast in BNR De Wereld met Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘Israël en Amerika zijn heer en meester boven Iran’ Een probleem daarbij is dat Iran relatief weinig nodig heeft om de gevolgen van de oorlog aan de rest van de wereld te laten merken met het stijgen van de olieprijzen. ‘Zelfs al zou je alle raketlanceerders uitschakelen, dan nog kan Iran de wereld in de greep houden met die afsluiting van de straat van Hormuz.’ De Hoop Scheffer denkt dat ook dat de militaire top in Amerika de bevelen van de president uitvoert met een zekere 'gewetenswroeging'. Nederland heeft nu het schip Zn. Mr. Evertsen naar Cyprus gestuurd om te helpen bij de verdediging van Cyprus, nu ook dat land is beschoten door Iran. Volgens De Hoop Scheffer betekent dit dat Nederland ook meedoet aan de oorlog. Daarbij trekt hij parallellen met de Irak-oorlog van 2003. Lees ook | Van ‘kruisraket voor de armen’ naar dominantie op het slagveld: Iraanse Shahed-drone Oekraïne helpt landen in de Golf-regio Een grote kracht van Iran zijn de kamikaze Shahed-drones. Met die drones heeft Oekraïne al jaren dagelijks te maken, omdat Rusland ze gebruikt. Inmiddels heeft Oekraïne hele goede afweer tegen die drones en vragen andere landen Oekraïne om hulp. Zelensky stelt zich welwillend op, ook in de hoop dat daarmee de oorlog in Oekraïne niet naar de achtergrond verdwijnt. Te gast zijn Frans Osinga, hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe omzichtig het kabinet ook strooit met ontwijkend taalgebruik, het is duidelijk dat Nederland met het inzetten van het fregat Zr. Ms. Evertsen deelneemt aan de Amerikaan-Israëlische oorlog tegen Iran. Want hoe je het ook wendt of keert, het beschermen van Cyprus tegen aanvallen van Iran of zijn proxy’s is een defensieve toevoeging aan de Amerikaans-Israëlische kant van de oorlog. En het is de vraag of die oorlog legaal is volgens het internationaal recht. Formeel beantwoordt Nederland de wens van Frankrijk om de begeleidende gevechtsgroep rondom het vliegdekschip Charles de Gaulle te versterken bij de bescherming van Cyprus. Hoewel ook president Macron de verdediging van Cyprus essentieel noemt, gaat de Franse ‘mozaïek-strategie’ veel verder. Er ligt een fregat in de Golf van Oman, twee fregatten in de Rode Zee, 16 gevechtshelikopters nabij en er zijn nog eens acht fregatten en twee amfibie-helikopters onderweg naar de Straat van Hormuz. Macron distantieert zich weliswaar van het dreigement van Trump dat Amerika ‘twintig keer harder’ dan nu zal toeslaan als de Straat van Hormuz niet door Iran wordt vrijgegeven, maar zijn doel is hetzelfde. En ook hij probeert het voor te doen alsof dat alles geen onderdeel is van de oorlog. Maar ook in zijn geval geldt dat defensieve steun in de strijd tegen Iran feitelijk hetzelfde is als gezamenlijk optrekken tegen Iran. De vergelijking gaat een beetje mank, maar het doet denken aan de Tweede Wereldoorlog, toen de Sovjets oprukten vanuit het oosten, en de geallieerden vanuit het westen. Er was, tot vlak voor de Duitse capitulatie, opmerkelijk weinig contact tussen de fronten. Maar het was wel dezelfde oorlog.  Gelukkig heeft het kabinet aan de missie van het Nederlandse fregat een eindtijd verbonden. In april is dit avontuur voorbij, al wordt een vervolgmissie niet helemaal uitgesloten. Nederland heeft dus een exit-strategie. Die hebben de Fransen niet en – veel bedenkelijker – de Amerikanen evenmin. Trump is daar, nu de economie het gevaar loopt in te storten en zijn kiezers hem dreigen te ontvallen, driftig naar op zoek, getuige zijn warrige verhaal van maandag, toen hij binnen twee uur tijd het einde van de oorlog, de voortzetting en zelfs opvoering van de oorlog, en vervolgens het einde van de oorlog op termijn aankondigde. Hoe zat het ook alweer met het lijden van het Iraanse volk? Waren we daar niet erg mee begaan? Het verdedigen van de vijanden van Iran is misschien heel nobel, maar wat heeft een onderdrukte burger van Qom of Teheran aan dat Nederlandse fregat?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iran teistert de hele Golfregio met tegenaanvallen nadat Amerika en Israël zaterdag een oorlog met Iran zijn begonnen. Volgens luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder heeft Iran met die tegenaanvallen op de gehele regio maar één doel: chaos creëren, want het land zit in het nauw. ‘Israël en Amerika zijn heer en meester in het Iraanse luchtruim.’ Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Voor China is alles op dit moment een wapen' Bolder plaatst wel een kanttekening bij de dominantie van Amerika en Israël. Een echt einddoel is niet helemaal duidelijk. Bolder wijst daarbij naar de wisselende verklaringen die Trump en zijn ministers Rubio en Hegseth geven. Ook had Trump het in het begin nog over één tot twee weken. Nu over vier tot vijf weken, en misschien zelfs langer. Lees ook | VS overweegt inzet Oekraïense drone-afweer tegen Iran Iran onderdeel van de Duitse verkiezingscampagne Bij onze oosterburen merken ze de effecten van de oorlog economisch al. En ook politiek speelt het mee, nu er in twee Duitse deelstaten verkiezingen aankomen dit weekend. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst hoe Iran de campagne beïnvloedt. Luister ook | #336 Trumps ''oorlog'' in Iran Trump neemt grote gok met oorlog Dat Trump de oorlog in Iran is begonnen levert hem in eigen kring ook kritiek op. Vanuit zijn MAGA-beweging laten mensen als Tucker Carlson, Rand Paul en Marjorie Taylor Greene zich horen. Zij snappen niet hoe zo’n oorlog valt te rijmen met de ‘America First’-beweging. Amerikanist en VVD-Eerste Kamerlid Koen Petersen legt uit wat de risico’s voor Trump zijn. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 2003 steunde Nederland een door Amerika geleide invasie in Irak, zonder goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad. Die steun was gebaseerd op een leugen – massavernietigingswapens – en op het wat vage argument dat Irak in het verleden VN-resoluties had genegeerd. Amerika overtrad het internationale recht, en Nederland was door zijn steun medeplichtig, al was het uit goedbedoelde solidariteit met onze belangrijkste bondgenoot. Kortom: met gebalde vuist roepen dat het internationale recht is geschonden klinkt soms wat sleets. Natuurlijk overtreedt Amerika met de oorlog tegen Iran het internationale recht. Een inval in een soeverein land, zonder VN-mandaat of directe bedreiging, mag niet. Dat wist Donald Trump ook best. Maar zoals zijn minister van oorlog Pete Hegseth. het uitdrukte: ‘Dit keer zijn er geen stomme militaire inzetregels, is er geen natievormingsmoeras, geen poging om een democratie te vestigen, geen politiek correcte oorlog.’ Duidelijker kan niet: Amerika trekt bewust en weloverwogen een lange neus tegen de critici. Het stelt landen zoals de EU voor een lastig  dilemma. Ze kunnen moeilijk openlijk erkennen dat het internationale recht, met kwesties als Groenland, Venezuela en binnenkort Cuba, geen rol meer speelt, in elk geval niet in de ogen van team-Trump. Ze kunnen evenmin toegeven dat ze de onthoofding van het Iraanse leiderschap best goed nieuws vinden, en dat sommige regeringen weldegelijk de hoop koesteren dat Iran zal kiezen voor het stoppen van het nucleaire programma en de productie van ballistische raketten en drones. Daarvoor is een mildere groep van geestelijke leiders al voldoende, vandaar dat wordt gesproken over de Islamitische Republiek 2.0 . De critici zijn als de dood in hun eigen landen te worden neergesabeld als ze zelfs maar suggereren dat Trump misschien wel een punt heeft. De mantra is immers dat hij nooit gelijk heeft.  En dus komt de EU niet verder dan obligate teksten  als ‘volledig respect voor het internationale recht’, de noodzaak om ‘de regionale veiligheid te herstellen’ en het armoedige containerbegrip ‘de-escalatie.’ Europa doet ook aan E-nummers, alsof het voedsel-labels betreft. Er is al een E6 die vaart wil maken met de integratie van de economie en defensie in de EU. En er is nu een NAVO-E3   – Frankrijk, Duitsland en het VK – die een handje willen helpen bij het uitschakelen van de Iraanse raketten en drones. Dus die schurken wat meer aan tegen Trump. Niet dat het veel uitmaakt, want ook in ‘Operation Epic Fury’ blijkt opnieuw dat Amerika Europa simpelweg heeft afgeschreven.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen. In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict. Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg- Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël Op afstand - Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran- Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv- Europa-verslaggever Geert Jan Hahn Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Montage Desmond BaidjoeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian. Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn: In de studio - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg- Religiewetenschapper Martine van den Berg Vanuit de wereld - Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington - Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Montage Ivo KlokmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Trump is teruggefloten door het Hooggerechtshof over zijn heffingen is er één iemand heel erg blij: Xi Jinping. De Chinese leider ziet hoe zijn land het handelsoverschot met Amerika in de afgelopen jaren snel heeft weten te vergroten. En dus heeft Xi de beste papieren bij de gesprekken over een handelsdeal met Trump die volgende maand plaats gaan vinden, ziet Oscar Garschagen, oud-correspondent in zowel China als Amerika. Hij is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | Nederland in de EU-kopgroep: 'We moeten actie ondernemen. Het is alle hens aan dek' Dit past in een trend die al langer gaande is. 'Er is een grote economische verovering van China gaande, wereldwijd', ziet Garschagen. 'Auto's elektronica, chemie en kunstmatige intelligentie. China loopt overal voorop en Amerika komt niet in de buurt.' Iets anders is de handel in staatsobligaties. De afgelopen tijd heeft China veel Amerikaanse staatsobligaties van de hand gedaan, en dat is slecht nieuws voor de dollar. Ook dat kan Xi als wapen inzetten. 'Voor China is alles op dit moment een wapen.' Dat is iets wat ook Europese leiders lang niet altijd door hebben. Zo is ook zichtbaar bij het bezoek van de Duitse bondskanselier Merz aan Xi deze week. De uitspraak van het Hooggerechtshof komt daar nog eens bovenop en is een triomf voor China, denkt Garschagen. 'Hoe groter de verwarring in de VS hoe beter dat is voor Xi Jinping.’ Lees ook | IJsland vervroegt EU-referendum om spanningen noordpoolgebied Groenland als geopolitieke speelbal 'Groenland heeft zich nooit bedreigd gevoeld, totdat een bondgenoot ons wilde kopen', dat was een uitspraak van de Groenlandse premier Nielsen. De houding van president Trump heeft veel losgemaakt op Groenland. De Groenlanders willen absoluut niet bij Amerika horen, maar Europees zijn ze ook niet. Europa-correspondent Stefan de Vries nam een kijkje in het land en beschrijft hoe de Groenlanders om gaan met de nieuwe werkelijkheid, waarin zij de inzet zijn van een staaltje geopolitiek poker. Luister ook | Amerika Podcast Trump heeft meer gemeen met Biden dan hem lief is | Postma in Amerika President Trump hield de langste State of the Union uit de geschiedenis, maar wie goed luisterde hoorde wel erg veel stukken die bijna identiek waren aan zijn voorganger Joe Biden. En sommige thema's kwamen een jaar na zijn aantreden helemaal niet meer aan bod, zag Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar kijken we gebiologeerd naar het verslag dat de Amerikaanse president uitbrengt over de staat waarin de unie verkeert. Dat is altijd voornamelijk borstklopperij, en de boodschap is dezelfde: het gaat uitstekend met de Unie. Wat dat betreft past Trump in de traditie. Het verschil is dat Trump vileine woede op zijn tegenstanders – de Democraten, het Hooggerechtshof, voormalige bondgenoten zoals wij Europeanen – vermengt met een ratjetoe aan halve waarheden en hele leugens over zijn eigen almacht. Als de Amerikanen hun State of the Union intellectueel eigendom zouden noemen, waren wij Europeanen dieven, want ook wij zetten de voorzitter van de Europese Commissie  eenmaal per jaar voor het parlement voor een State of the Union. Wij drukken ons misschien wat beschaafder uit, maar ook ons verhaal is eerder een opsomming van illusies over onze almacht dan een eerlijk relaas over ons gevecht om ergens in die brei van tegenstellingen sporen van eenheid te vinden.  Wat beide Unies gemeen hebben is het besef dat zich tussen beide een nieuw soort ijzeren gordijn optrekt. Trump heeft voor Europa voornamelijk minachting en wil zoveel mogelijk van ons af. Europa heeft lang in de ontkenningsfase geleefd, maar ziet nu in dat Amerika is gereduceerd van belangrijkste bondgenoot tot een belangrijk buitenland, wat fundamenteel iets anders is.  Wat beide Unies ook gemeen hebben is het besef dat het er steeds minder toe doet hoe wij over elkaar denken, omdat de olifant in de geopolitieke kamer China heet. Amerika en Europa zoeken beide naar de oplossing van hun grootste dilemma: kunnen we, om met de Japanse premier Takaichi te spreken, ons ‘ont-riskeren’   – dus onze afhankelijkheid van de handel met China verminderen? Deze week is de Duitse Bondskanselier Merz  met een enorme delegatie van ondernemers in China om te kijken wat minder kan. Of juist niet. De deelstaat Baden-Württemberg droomt ervan het ‘Detroit van Europa’ te worden, terwijl Volkswagen banen in Duitsland schrapt om in China het grootste exportplatform te bouwen, dat de hele wereld moet gaan bedienen.  Amerika versterkt de militaire banden met Japan, en laat zien bereid te blijven om de Zuid-Chinese Zee te bewaken. Trump ontmoet binnenkort Xi Jinping in een poging de handelsoorlog bij te leggen. Wie de blik op de toekomst richt ziet waar de echte politieke en economische uitdagingen liggen: in Azië. En dus ook dat die snoeverige State of the Union toespraken er niet zoveel toe doen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vandaag is het vier jaar geleden dat de oorlog in Oekraïne begon na de Russische invasie. Al duurt de oorlog eigenlijk al sinds 2014. In De Ochtendspits werpen buitenlandcommentator Bernard Hammelburg en Europa-verslaggever Geert Jan Hahn hun blik op de situatie. Von der Leyen en Costa spreken vandaag onder meer met president Volodomyr Zelensky, die vandaag het Europees parlement zal toespreken.  Gisteravond zei Zelensky dat Trump een bezoek moet brengen aan Oekraïne. Alleen dan kan hij begrijpen waar deze oorlog werkelijk over gaat. Lees ook | Oekraïners zijn moe na vier jaar oorlog, maar ‘ze blijven vechten voor hun land’See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als luisteraar van BNR De Wereld hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering vier bespreken we de situatie vanuit het Europese perspectief. Wat Europa ook probeert, het wordt door Amerika en Rusland niet als serieuze partner gezien en heeft geen echte plek aan de onderhandelingstafel. Toch zeggen Europese leiders dat Oekraïners ‘onze’ oorlog aan het voeren zijn. Hoe kan Europa die serieuze plek wel bemachtigen en wat betekent een slechte afloop of een slechte vrede voor Oekraïne eigenlijk voor ons? Dat bespreken Bernard Hammelburg, Geert Jan Hahn en Rob de Wijk onder leiding van Niels Heithuis. Over de podcast In De Alliantie komen BNR-kopstukken bij elkaar als de situatie daarom vraagt. Met scherpe analyses en duiding bij actuele kwesties. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij onder andere ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Geert Jan Hahn is Europa-verslaggever voor BNR Nieuwsradio. Hij maakt de podcast Make Europe Great Again en is gespecialiseerd in Oost-Europa. Rob de Wijk is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, medeoprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en bij BNR Nieuwsradio maker van Boekestijn & De Wijk. Presentatie: Niels Heithuis, presentator van De Avondspits op BNR samen met Liesbeth Staats Redactie: Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Eindredactie: Wesley Schouwenaars en Frederique Moll Montage: Jeanne HeeremansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als luisteraar van BNR De Wereld hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering drie bespreken we de situatie vanuit het Amerikaanse perspectief. Onder president Trump is de opstelling van Amerika dramatisch veranderd. Trump legt meer druk op Zelensky dan op Poetin en eigenlijk wil hij gewoon zo snel mogelijk van deze oorlog af. Als hij Poetin daarvoor gelijk moet geven dan doet hij dat. Desondanks zien de leden van onze alliantie Trump als de enige die een doorbraak kan forceren. Dat bespreken Bernard Hammelburg, Geert Jan Hahn en Rob de Wijk onder leiding van Niels Heithuis. Over de podcast In De Alliantie komen BNR-kopstukken bij elkaar als de situatie daarom vraagt. Met scherpe analyses en duiding bij actuele kwesties. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij onder andere ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Geert Jan Hahn is Europa-verslaggever voor BNR Nieuwsradio. Hij maakt de podcast Make Europe Great Again en is gespecialiseerd in Oost-Europa. Rob de Wijk is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, medeoprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en bij BNR Nieuwsradio maker van Boekestijn & De Wijk. Presentatie: Niels Heithuis, presentator van De Avondspits op BNR samen met Liesbeth Staats Redactie: Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Eindredactie: Wesley Schouwenaars en Frederique Moll Montage: Jeanne HeeremansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als luisteraar van BNR De Wereld hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering twee bespreken we de situatie vanuit het Russische perspectief. Rusland blijft doorvechten ondanks het feit dat ze zeer zware verliezen lijden en eigenlijk niets opschieten. Waarom doet het land dit? Economisch gaat het er ook niet voor de wind. Maar of dat ook betekent dat het land in gaat storten is nog maar de vraag. Dat bespreken Bernard Hammelburg, Geert Jan Hahn en Rob de Wijk onder leiding van Niels Heithuis. Over de podcast In De Alliantie komen BNR-kopstukken bij elkaar als de situatie daarom vraagt. Met scherpe analyses en duiding bij actuele kwesties. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij onder andere ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Geert Jan Hahn is Europa-verslaggever voor BNR Nieuwsradio. Hij maakt de podcast Make Europe Great Again en is gespecialiseerd in Oost-Europa. Rob de Wijk is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, medeoprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en bij BNR Nieuwsradio maker van Boekestijn & De Wijk. Presentatie: Niels Heithuis, presentator van De Avondspits op BNR samen met Liesbeth Staats Redactie: Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Eindredactie: Wesley Schouwenaars en Frederique Moll Montage: Jeanne HeeremansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als luisteraar van BNR De Wereld hebben we iets extra’s voor je: een nieuwe reeks van De Alliantie. De oorlog in Oekraïne duurt inmiddels al vier jaar. Daarom roept BNR haar geopolitieke alliantie weer bij elkaar. We beschouwen de situatie in Oekraïne vanuit het Oekraïense, Russische, Amerikaanse en Europese perspectief. In aflevering één bespreken we de situatie met een Oekraïense bril. Het front zit muurvast, maar Oekraïne beleeft een zware winter door de Russische aanvallen op energiecentrales. Toch bezwijkt het land niet. Hoe staat het land er in zijn totaliteit voor? Dat bespreken Bernard Hammelburg, Geert Jan Hahn en Rob de Wijk onder leiding van Niels Heithuis. Over de podcast In De Alliantie komen BNR-kopstukken bij elkaar als de situatie daarom vraagt. Met scherpe analyses en duiding bij actuele kwesties. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij onder andere ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Geert Jan Hahn is Europa-verslaggever voor BNR Nieuwsradio. Hij maakt de podcast Make Europe Great Again en is gespecialiseerd in Oost-Europa. Rob de Wijk is hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, medeoprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en bij BNR Nieuwsradio maker van Boekestijn & De Wijk. Presentatie: Niels Heithuis, presentator van De Avondspits op BNR samen met Liesbeth Staats Redactie: Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio Eindredactie: Wesley Schouwenaars en Frederique Moll Montage: Jeanne HeeremansSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland vormt samen met vijf andere landen een nieuwe kopgroep binnen de Europese Unie. Het doel is om de economische versterking van Europa versnellen, zoals in de rapporten van de Italiaanse oud-premiers Draghi en Letta staat. 'Een goed idee', zegt oud-staatssecretaris van Financiën Frans Weekers in BNR De Wereld. 'In de Europese Unie wordt de term kopgroep gebruikt voor een groep landen die sneller wil samenwerken dan de rest, een soort motorblok', legt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn uit. Op dit moment vindt er veel trage besluitvorming plaats binnen de EU en komen we eigenlijk niet verder, analyseert Hahn. In de zogeheten E6-werkgroep trekt Nederland samen op met Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en Polen. Wat betreft Frans Weekers is dit hard nodig. 'We hebben het momentum gemist wat betreft de concurrentiekracht. Het is alle hens aan dek.' Gaza en de tweede fase Tijdens de eerste officiële bijeenkomst van Trumps Board of Peace staat de implementatie van de tweede fase van Trumps twintigpuntenplan op de agenda. Maar eigenlijk is de eerste fase nooit goed afgerond. Weliswaar zijn alle Israëlische gijzelaars vrij, maar er vinden nog altijd gevechten plaats. Ook wil Israël grotere delen van de Westelijke Jordaanoever annexeren. Tegelijkertijd kijkt de wereld naar wat Trump met Iran wil. Jan van Benthem, buitenlandcommentator bij het Nederlands Dagblad ziet dat Amerika zijn troepenopbouw voor Iran onverminderd voortzet. Europa wordt 'bevrijd' van censuur | Postma in Amerika Als het aan de Trump-regering ligt wordt Europa vrijgemaakt van censuur. De persvrijheid staat hier enorm onderdruk, vinden de MAGA-Republikeinen en dus komen ze met een nieuw initiatief. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit wat het is, met een passende toevoeging van de vorige gast, buitenlandcommentator Jan van Benthem. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Saoedi-Arabië, Qatar, de Emiraten, Libanon, Syrië en Israël heerst een sfeer van dreigende oorlog. Niet ten onrechte, want Amerika gaat gestaag door met het opbouwen van spectaculaire militaire slagkracht in de regio, en Israël is al met het voorbereidend werk  begonnen met aanvallen op Hezbollah aan de grensgebieden met Libanon en Syrië. Gaat die oorlog er echt komen? Voorlopig niet. Het is niet voor niets dat Donald Trump laveert tussen dreigen met een kolossale aanval en zijn ‘hoop op een diplomatieke oplossing’. Dat laatste wil niet erg lukken, want Trump eist niet alleen het einde van het Iraanse nucleaire programma, maar ook de stopzetting van de bouw van ballistische raketten. Gisteren liep in Genève de zoveelste poging om de diplomatieke weg te volgen vast.  Trump zet stevig in op de militaire optie. Het vliegdekschip Lincoln, met de daarbij behorende begeleidende schepen, ligt al in de regio, terwijl een tweede vliegdekschip, Gerald Ford, het grootste vaartuig ter wereld, onderweg is. Het komt uit het Caribische gebied, waar het gereed lag tijdens de ontvoering van Maduro uit Venezuela.  Voordat deze ‘battle group’ in het Midden-Oosten aankomt, zijn we zo een week of twee verder. De vraag is of die Amerikaanse armada – zoals Trump het graag noemt – in staat is om Iran militair uit te schakelen. Dat is onwaarschijnlijk. Behalve het zeer gemotiveerde en goed uitgeruste eliteleger, de Revolutionaire Garde, beschikt het land over een indrukwekkend arsenaal aan ballistische raketten, ook voor de lange afstand, kruisraketten en drones. Daar kunnen de Amerikaanse F-18’s, F-22’s en F-35’s volgens militaire experts niet tegenop. Zelfs als, zoals bij de vorige aanval, B-2 bommenwerpers worden ingezet, blijft het een operatie met grote risico’s, die weken kan duren. Daar zitten de MAGA-beweging en het Congres niet op te wachten. Met hulp van de Israëlische luchtmacht zou het, net als bij de vorige aanval, technisch minder gecompliceerd en minder risicovol zijn.  Maar dan moet eerst vaststaan wat eigenlijk het doel van de operatie is. Het verslaan van de Iraanse krijgsmacht? Dat lukt nooit volledig. Het liquideren van de moellahs? Zelfs als dat zou kunnen, dus een verandering van regime, wat krijg je dan? Het is zeker niet zo dat de oppositie pro-Amerikaans of pro-Israëlisch is. Het uitschakelen van zoveel mogelijk raketten en lanceerinstallaties? Dat zou kunnen, maar Iran heeft laten zien die supersnel weer bij te kunnen bouwen. Dus voor de omringende landen daalt het gevaar, maar voor korte tijd.  Voor die omringende landen is het een frustrerende conclusie, maar de kans op een effectieve oorlog tegen Iran is gering. Tenzij Trump een geniale list verzint. Je zou kunnen zeggen dat hij dat in Venezuela heeft gedaan, wat we daar ook van vinden. Maar in Iran? Gaat niet gebeuren.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Europese leiders praten in het Belgische Alden Biesen over de concurrentiekracht en de interne markt van de EU. De leiders roepen dat we moeten hervormen met het Draghi-rapport in de hand, maar twee jaar na het verschijnen ervan is er nog weinig gebeurd, ziet oud-diplomaat en econoom Ron Keller. 'We lopen op alle terreinen achter.' Dat zegt hij in de nieuwste aflevering van BNR De Wereld met Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘Wapenstilstand wordt voor Rusland met de dag minder aanlokkelijk' Dat Europa geen krachtige geopolitieke speler is, ook op economisch vlak speelt ons parten volgens Keller. 'De oorlog in Oekraïne is voor een groot deel ontstaan omdat Europa een vacuüm heeft laten vallen geopolitiek gezien. Daar zijn de Amerikanen en de Russen ingesprongen en daar is Oekraïne het slagveld.' Daarom is het volgens hem noodzakelijk dat we wel een machtsfactor worden. Al is het maar voor onze veiligheid. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is in Alden Biesen en sprak met enkele regeringsleiders. Ondre wie Merz, Macron, Orbán, De Wever, en onze eigen demissionair premier Dick Schoof. Lees ook | Cuba in diepe crisis na Amerikaanse ingreep in Venezuela, ‘toerisme krijgt knauw’ Cuba in crisis Cuba heeft te maken met een grote economische crisis nu het land bijna volledig is afgesneden van olie. Dat komt door druk van Amerika op omringende landen en na de inval in Venezuela gaat er geen druppel olie meer naar het communistische land. Trump wil een regime change uitlokken, maar volgens Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam, is dat niet iets wat de Cubanen snel zullen proberen te bewerkstelligen. Luister ook | Amerika Podcast Theater met Pam Bondi | Postma in Amerika Minister van Justitie Pam Bondi moest zich verantwoorden voor het Huis van Afgevaardigden. Daarbij ging het vooral over Jeffrey Epstein. Bondi wist veel theater te maken om vooral geen antwoord te geven op de vragen. Het leverde vuurwerk op, zag ook Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar [email protected]. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika is de Verenigde Naties zoveel geld schuldig, dat het dreigt zijn stemrecht in de Algemene Vergadering te verliezen. De Amerikaanse regering weigert te betalen, omdat de volkerenorganisatie door Washington wordt gezien als een krankzinnig bureaucratische, corrupte, politiek bevooroordeelde en geldverslindende organisatie. Omdat de VS, met zowat een derde van de totale contributie, veruit de grootste betaler is, dreigt voor de VN de financiële ondergang.  Nee, we hebben het niet over de regering-Trump, maar over die van Bill Clinton, in de late jaren negentig. De Republikeinse senator Jesse Helms leidt een campagne in het Congres om de VN niet eerder te betalen dan als er drastisch wordt gereorganiseerd en gesaneerd. Het gaat niet alleen om geld, maar om ware aberraties. Zo zit Iran in die periode in het uitvoerend bestuur van de Commissie voor de Status van Vrouwen en Meisjes.  Hoeveel gekker kan het worden? In 2001, als George Bush net aan het bewind is, onderhandelt een Democratische senator met succes een deal uit waarmee de Amerikaanse bijdrage met twaalf procent omlaaggaat. Die senator heet Joe Biden.  Het is niet de eerste grote clash tussen Amerika en de VN. In de jaren tachtig weigert Ronald Reagan gedurende zowat zijn hele achtjarige presidentschap de Amerikaanse contributie te betalen, met dezelfde argumenten: verkwisting, politiek gedram, corruptie en een idioot hoge rekening. Pas in 1988 komt hij tot een betalingsregeling. In termijnen, als extra zout in de wond.  De kritiek op de VN is misschien het best uitgedrukt door John Bolton, ooit tijdelijk Amerikaans ambassadeur bij de VN. ‘Het secretariaatsgebouw in New York heeft 32 verdiepingen,’ zegt hij. ‘Als daar tien verdiepingen afgingen zou het geen enkel verschil maken.’ Officieel sprak de diplomatieke wereld er schande van, maar heel wat woordvoerders waren het met Bolton eens – uiteraard anoniem.  Het verschil met Donald Trump is hooguit dat hij er een schepje bovenop doet. Hij vindt het hele instituut VN woke, en Amerika is volgens hem geen pinautomaat voor politieke drammers. Amerika mag dan als grootste economie het meeste betalen, maar de op één na grootste economie, China, betaalt maar vijf procent. Trouwens, China is ook wanbetaler, evenals Mexico, Saoedi-Arabië, Venezuela. In totaal is op dit moment nog maar van 60 van de 193 landen  de contributie binnen.  Trump is wel veel drastischer. Hij stapte al uit 31 VN-organisaties en is duidelijk, zoals altijd, uit op een deal. Tegen een zeer drastische korting draait hij op een bepaald moment wel bij, want in de vergaderhal wil hij zijn stem wel laten horen. Misschien moet hij eens met Joe Biden bellen. Die bewees in 2001 dat hij met de VN uitstekend kan onderhandelen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne bevindt zich misschien wel in het zwaarste moment sinds de oorlog uitbrak, deze maand vier jaar geleden. Voor Rusland maakt dat een eventuele wapenstilstand steeds minder aantrekkelijk, ziet oud-minister van Buitenlandse Zaken Ben Knapen. 'De aanlokkelijkheid voor Rusland om een wapenstilstand te sluiten wordt met de dag kleiner’. Hij is te gast in De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | EU pakt Revolutionaire Garde Iran aan: 'Er moet een prijs staan op het brute uitmoorden van de bevolking Knapen denkt dat Rusland die wapenstilstand vooral niet wil vanwege eventuele veiligheidsgaranties. 'De veiligheidsgaranties waar wij in Europa mee komen worden steeds beter en gaan steeds verder. Maar die worden pas van kracht als er een wapenstilstand is. Daar heeft Rusland dus geen profijt van.' Op hetzelfde moment nemen verschillende Europese leiders afscheid van het idee dat Oekraïne al volgend jaar lid kan worden van de Europese Unie. Knapen denkt ook dat wij dat niet waar kunnen maken. Maar hij vindt wel dat we Oekraïne te weinig helpen. ‘Wij helpen Oekraïne te weinig om Rusland duidelijk te maken dat de oorlog niet te winnen is voor de Russen.' Als voorbeeld noemt Knapen de Duitse Taurusraketten die toch niet zijn geleverd, terwijl Friedrich Merz die in zijn verkiezingscampagne wel had beloofd. Lees ook | Dossier: Formatie Oppositie moet kabinet aan meerderheid helpen bij het buitenlandbeleid De oppositie in de Tweede Kamer valt tot nu toe vooral over het AOW-beleid van het aanstaande minderheidskabinet Jetten. Maar ook op het gebied van het buitenlandbeleid zal de coalitie steun moeten zoeken bij de oppositie. Kati Piri, buitenlandwoordvoerder van GroenLinks-PvdA de grootste oppositiepartij in de Tweede Kamer, ziet verbeterpunten ten opzichte van het kabinet Schoof, maar er zijn ook nog veel vragen. Onder meer over de financiering van Europese budgetten en het Midden-Oosten. Luister ook | Amerika Podcast Van Watergate naar massaontslag bij de Washington Post | Postma in Amerika Bij de Washington Post denk je al snel aan de iconische berichtgeving van Bob Woodward en Carl Bernstein over het Watergateschandaal. Maar de laatste jaren rommelt het er en daarvoor wordt gewezen naar Amazon-eigenaar Jeff Bezos. Nu vliegen er ook nog eens driehonderd mensen uit bij de krant. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat zal Donald Trump spijt hebben dat hij in 2019, na de zelfmoord van Jeffrey Epstein, aandrong op een diepgaand onderzoek, vooral om aan te tonen dat het Democraten waren die een hoofdrol speelden in de hofhouding van de veroordeelde pedofiel en mensenhandelaar. Wat tot nu toe aan het licht is gekomen, heeft geen politieke kleur en bijt ook Trump zelf in de staart. In Amerika zowel als in het buitenland sleurt het schandaal de een na de ander het riool in.  Andrew, broer van de Britse koning Charles, onderging de grootste openbare vernedering, toen zijn titel, inkomen en paleis hem werden afgenomen na de zelfmoord van de vrouw die Epstein hem had geleverd. Inmiddels is ook Andrew’s ex, Fergie , doelwit van spot en onderzoek door haar eigen contacten met Epstein en haar gebedel om geld. Het verhaal van Lord Peter Mandelson, oud-minister en ontslagen ambassadeur in Washington, is eigenlijk ernstiger. Hij lekte tijdens de financiële crisis Britse staatsgeheimen naar Epstein, een zeer ernstig misdrijf, ontving 75.000 dollar, en zijn man, Reinaldo Avila da Silva, ook nog eens 10.000 dollar. Het Londense OM heeft het er druk mee. Mandelson heeft zijn zetel in het House of Lords opgegeven, en het parlement is bezig met een motie om hem zijn adellijke titel te ontnemen.  Ook in Noorwegen staat het riool wijd open door de banden die kroonprinses Mette-Marit  met Epstein had. In de vrijgegeven documenten komt haar naam een paar honderd keer voorkomt. Zij leende in 2013 een huis van Epstein in Palm Beach. Daar bovenop komt het proces tegen haar zoon Marius, die terecht staat wegens verkrachting.  En dan natuurlijk de commotie in Amerika zelf. Epstein was bevriend met zo ongeveer iedereen die – zogezegd – iemand was. Aan wie leverde hij diensten in de vorm van jonge meisjes? Bill Clinton? Hij en Hillary zijn door een onderzoekscommissie in het Congres opgeroepen om te getuigen, hebben dat heel lang geweigerd, maar gaan nu toch door het stof, want zo’n weigering is een misdrijf waarop minimaal een maand gevangenisstraf staat.  Het spannends blijft de rol van Trump zelf. De New York Times onderzocht 5.300 documenten, waarin 38.000 referenties  staan over Trump, Melania en Mar a Lago. Natuurlijk zijn er sappige veronderstellingen, bijvoorbeeld over de kwajongensgesprekken die hij met Epstein voerde. Maar strafbare feiten zijn nog niet gevonden. En dan te bedenken dat er nog een paar miljoen documenten aankomen.  De Epstein Files winnen het in de media regelmatig van onderwerpen als Groenland, Venezuela, Oekraïne en Iran. Is dat goed nieuws? U mag het zeggen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na jaren heeft de Europese Unie de Iraanse Revolutionaire Garde op de terreurlijst geplaatst. Nederland wilde dit al langer en VVD-Europarlementariër Bart Groothuis heeft zich hier ook hard voor gemaakt. 'Frankrijk, Italië en Spanje hebben het tot nu toe geblokkeerd', baseert Groothuis op geluiden die hij heeft opgevangen in Brussel. Hij heeft ze proberen te overtuigen en heeft ze publiekelijk in de plenaire zaal in Straatsburg genoemd. Luister ook | Van Weel: 'De wereld van machtspolitiek is terug' Landen waren huiverig met het op de terreurlijst plaatsen van de Revolutionaire Garde omdat er daarmee geen diplomatieke banden meer zouden zijn. Ook zou er volgens sommige landen een rechtelijk bevel voor nodig zijn. Nu ze op de terreurlijst staan kan de EU meer sancties opleggen. 'Er zijn kinderen van mensen van de revolutionaire garde die hier studeren en die genieten van onze vrijheden. Ik wil dat hun tegoeden worden bevroren en dat ze niet meer kunnen reizen', zegt Groothuis. Lees ook | EU: Iraanse Revolutionaire Garde komt op EU-terroristenlijst Ondertussen wordt de druk op Amerika verder opgevoerd om actie te ondernemen. Groothuis, die in het verleden op het cyberbureau van het ministerie van Defensie werkte, denkt dat Trump de aanval gaat uitvoeren, maar dat die gericht zal zijn op het omverwerpen van Khamenei. 'Ik denk dat hij een aantal mensen op het oog heeft die het dan over kunnen nemen, net als in Venezuela.' Groothuis denkt dan ook dat we niet een democratische omwenteling gaan krijgen op korte termijn. 'Je kan de moellahs niet wegbombarderen en dan een democratie krijgen.' Lees ook | Carney ontkent terugnemen kritiek op Trump: ‘Ik meen wat ik zei’ Wat wil Canada? President Trump voert de druk op Canada verder op. Zo dreigt hij met heffingen van 100 procent als Canada een handelsdeal met China sluit, en Amerika dreigt ook om eigen vliegtuigen in te zetten in het Canadese luchtruim als Canada besluit om uit het F-35R-programma te stappen. Het is allemaal het gevolg van de koers die premier Carney vaart. Hij maakte met zijn speech in Davos op het World Economic Forum indruk op veel Europese leiders. Welke kant wil hij met Canada op? Te gast is Jeanette den Toonder, directeur van het centrum voor Canadese studies van de Rijksuniversiteit Groningen. Luister ook | Make Europe Great Again De blik moet weer op Oekraïne Door alle perikelen rond Groenland, Venezuela en Iran gaat het eigenlijk niet meer zo veel over Oekraïne. En dat is een slechte zaak vinden de Europese regeringsleiders. Daarom moet de focus weer richting het oosten, maar of dat ook lukt is de vraag, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Amerika Podcast Heftige mailtjes over ICE | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma kreeg deze week een mailtje met een heftige toon en die ging over ICE. Wat er precies in stond en waarom deze mailtjes gestuurd worden hoor je van hem zelf.See omnystudio.com/listener for privacy information.

‘Hulp is onderweg’, verzekerde Donald Trump het Iraanse volk, toen de moordpartij onder demonstranten tegen de machthebbers begon. Hoewel hij, in zijn eigen woorden, ‘een armada’ naar de wateren in het Midden-Oosten heeft gestuurd, is nog steeds niet duidelijk wat hij van plan is en wat ‘hulp’ precies betekent. Dat er actie tegen Iran komt is welhaast onontkoombaar. Iran Human Rights, een actiegroep in Noorwegen, schat het verwachte aantal dodelijke slachtoffers op 22.000, een artsencollectief spreekt over 33.000 doden  , op beestachtige wijze vermoord, met vuurwapen of mes in ogen, borst en geslachtsdelen. Die hulp die onderweg is, kunnen ze dus goed gebruiken.  Met het oproepen van de bevolking om de opstand vol te houden moet je enorm uitkijken. In 1956 deed president Eisenhower dat niet, toe hij de opstand van het Hongaarse volk tegen het communistische regime aanmoedigde. Het leidde op 4 november tot een invasie van het Sovjetleger en de executie van ritsen burgers en premier Nagy, die maar een paar dagen aan het bewind was. Eisenhower deed niets. President Bush sr maakte eenzelfde fout, toen hij in 1991, na de Eerste Golfoorlog, de Koerden in Noord-Irak opriep tot een opstand tegen Saddam Hoessein, die de opstandelingen vervolgens massaal de bergen op joeg en erop los moordde. Bush deed niets. In 2012 dreigde Obama dat het gebruik door Syrië van chemische wapen een ‘rode lijn’ zou zijn, maar toen dat in 2013 gebeurde, bleef het verwachte bombardement uit.  ‘Hulp is onderweg’ klinkt als synoniem van een ‘rode lijn’, maar wat is dan werkelijk effectief? Een bombardement op militaire doelen helpt de oppositie niet. Het platgooien van olie-installaties lost voor de opstandelingen al evenmin iets op, en hetzelfde geldt voor nóg meer sancties. Liquidatie van leider Khamenei zou misschien een doorbraak zijn, maar die zit inmiddels in een onderaards gewelf. Het enige zinvolle doel is het eliteleger, de Revolutionaire Garde, een miljoen man sterk. En de paramilitaire Basji-militie, bijgenaamd ‘de bruinhemden van Iran’. Nu hoeft niet elke Gardist te worden gepakt, maar de totale top moet worden uitgeschakeld, en op de bank waar ze hun miljarden hebben gestald mag ook wel zo’n Amerikaans precisiebommetje vallen.  Wat de Amerikanen tot nog toe weerhoudt is niet het internationale recht, want dat komt in hun vocabulaire niet voor. Maar wel de terechte vrees van de Emiraten, Saoedi-Arabië, Israël en Qatar dat die het doelwit worden van Iraanse tegenaanvallen. Vooral Qatar ligt gevoelig, want daar is de grootste Amerikaanse militaire basis  in de regio. Sterker nog: vanuit die basis zou een aanval op Iran worden aangestuurd. Durft Trump het aan? Of wordt het weer zo’n zelfde rode lijn als van Eisenhower, Bush en Obama. Het worden spannende dagen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De angel mag voor nu dan even uit de spanningen tussen Europa en Amerika zijn gehaald, na het gesprek van Rutte en Trump over Groenland. Dat wil niet zeggen dat het probleem is opgelost. David van Weel, demissionair minister van Buitenlandse Zaken, ziet dat 'de wereld van de machtspolitiek terug is', nu Amerika echt een andere koers vaart. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws uit Davos en blikt vooruit op de ingelaste EU-top. Luister ook | De Alliantie: 1 jaar Trump Desondanks ziet Van Weel nog wel aanknopingspunten voor de samenwerking tussen Amerika en Europa. 'We delen nog altijd veel waarden met de Verenigde Staten. De markten reageerden negatief, er is geen enkel draagvlak onder de bevolking van Amerika. Amerika is ook niet alleen maar de president.' Toch vindt Van Weel wel dat Europa door moet gaan met het opbouwen van eigen macht en kracht. Lees ook | Rob de Wijk: ‘Machtspolitiek zit niet meer in de genen van Europeanen’ Vraagtekens bij Board of PeaceIn Davos presenteerde Trump ook zijn Vredesraad (Board of Peace). Hier willen veel Europese landen niet aan meedoen. Minister Van Weel heeft ook zijn vraagtekens bij deze raad. 'Die board of peace lijkt te impliceren dat het niet alleen gaat over Gaza, wat volgens de VN-resolutie wel de bedoeling is, maar een breder doel lijkt te hebben.' Wat Van Weel betreft moet deze Vredesraad niet een vervanging van de VN worden. Luister ook | ‘Groenland annexeren is heel makkelijk voor Amerika’ Militaire afhankelijkheid van Amerika Nu de spanningen met Amerika verder opliepen deze week rijst de vraag of we ook op het gebied van militaire veiligheid minder afhankelijk van de Verenigde Staten moeten worden. Zoiets is mogelijk, denkt Bart van den Berg, hoofd veiligheid en defensie bij Instituut Clingendael. Al plaatst hij er wel kanttekeningen bij. 'Het kost veel tijd en geld, al ligt dat er ook weer aan hoe geavanceerd je je eigen militaire hardware wil maken.' Luister ook | Amerika Podcast Trump heeft Groenland binnen volgens Fox News | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma heeft de hele avond naar Fox News gekeken. En daarin zag hij hoe de zender lyrisch was over de uitkomst van het gesprek van de president met NAVO-chef Rutte.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Knallende ruzie met Amerika is niet nieuw, maar een president die de NAVO de nek omdraait en een concurrent voor de Verenigde Naties opzet is absoluut een novum. De affaire-Groenland is geen oorzaak maar aanleiding, en dat de NAVO-bondgenoten niet meer anders kunnen dan Trump de wacht aanzeggen is evident. Zijn ‘vredesraad’ als alternatief voor de VN, waarvan hij walgt, zal hopelijk door meer landen dan alleen Frankrijk worden genegeerd.  Frankrijk speelt in de bonje binnen de NAVO graag een hoofdrol. In 1966 trok president De Gaulle  zijn land terug uit de militaire alliantie, omdat hij vond dat Amerika te dominant was en zijn land verhinderde een eigen buitenlandbeleid te voeren. Dat was een geopolitieke dreun, alleen al omdat het NAVO-hoofdkwartier halsoverkop weg moest uit Parijs. Daardoor kwam het in Brussel terecht. Pas in 2009 keerde Frankrijk, onder Sarkozy, terug in de NAVO.  In 2003 ontstond opnieuw een knetterende ruzie tussen Amerika en Frankrijk. President Chirac verzette zich tegen het voornemen van George Bush om Irak binnen te vallen. De massavernietigingswapens waarover Bush het steeds had waren door een VN-onderzoekscommissie niet gevonden. Er volgde over een weer een diplomatieke scheldkanonnade, overgenomen door burgers, buren en buitenlui in beide landen. In Frankrijk ontstond een kopersstaking tegen Amerikaanse producten, in Amerika heetten French fries plotseling Freedom fries.  Wat er nu gebeurt is veel ernstiger. Voor de toch al rammelende NAVO is de Groenland-kwestie een doodklap. Hoe het ook afloopt, de NAVO moet door zonder de VS.  En dan die absurde ‘vredesraad’, aanvankelijk bedoeld om vrede in Gaza te bevorderen, maar inmiddels uitgedijd tot een ratjetoe van landen, waaronder Rusland, Belarus, Oezbekistan en Vietnam. Die gaan, uiteraard onder de bezielende leiding van de Grote Roerganger zelve, voor vrede zorgen in de hele wereld. Deelname is voor drie jaar, wie langer mee wil doen krijgt een factuur van een miljard dollar  – volgens Trump bedoeld voor de wederopbouw van Gaza. President Macron  was de eerste die bedankte voor de eer, met een geconditioneerde Trumpiaanse reflex: dan krijgt Frankrijk een extra importheffing van 200 procent. Op 7 januari trok Trump zijn land terug uit 31 VN-organisaties, nadat hij al uit de Wereld Gezondheidsorganisatie en het Parijse klimaatakkoord was gestapt. De nieuwe ‘vredesraad’ is de volgende stap. Wat doe je als je zo een hekel hebt aan de VN? Dan richt je een concurrent op, en benoemt jezelf tot baas. Het valt te hopen dat fatsoenlijke landen deze klip omzeilen. Hongarije, Vietnam, Kazachstan, Oezbekistan en Belarus hebben al toegezegd. Laten we het daarbij houden.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het vervolg van De Alliantie praten we over de binnenlandse effecten van de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. De president beloofde Amerika een gouden eeuw. Maar is daar iets van terug te zien? En hoe moet Europa nu de komende drie jaar met Trump en Amerika omgaan? De afgelopen weken gaat het in Amerika veel over de Amerikaanse vreemdelingenpolitie ICE, nadat een ICE-agent Renee Good doodschoot in Minneapolis, Minnesota. Welke impact heeft dat op de Amerikanen. En hoe moeten we Trump nu definiëren? De geopolitieke kopstukken van BNR: - Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika Podcast. - Europa-correspondent Stefan de Vries, van de podcast Make Europe Great Again. - Hoogleraar internationale betrekkingen Rob de Wijk, van Boekestijn & De Wijk. - En in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma van de Amerika Podcast Presentatie: Liesbeth Staats  Redactie: Luc de Klerk & Michaël Roele Montage: Jeanne Heeremans See omnystudio.com/listener for privacy information.