De Universiteit van Nederland Podcast

Ben jij altijd moe, futloos of kun je je simpelweg niet concentreren? Er is een kans dat je een ijzertekort hebt. Miljoenen mensen lopen ermee rond, zonder het te weten. In deze aflevering onthult hoogleraar Dorine Swinkels (Radboudumc) waarom ijzer de absolute ‘sterspeler’ is in je lichaam. Het speelt een cruciale rol in het transport van zuurstof door je lichaam en is belangrijk voor het goed functioneren van je spieren. Waarom blijft een ijzertekort dan zo vaak onopgemerkt? Welke signalen moet je serieus nemen? En misschien nog belangrijker: wat kun je doen om die ijzervoorraad weer op peil te krijgen? IJzerrijk eten voedingscentrum: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/ijzer.aspx#blokwaar-zit-ijzer-in?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom val je altijd op foute types? Hoe kun je omgaan met ADHD? Waarom leven optimisten langer? In deze nieuwe podcast-serie van de Universiteit van Nederland krijg je elke maandag nieuwe wetenschappelijke antwoorden op al jouw vragen over jezelf. Vandaag: 5 afleveringen over 'Wie ben ik & stress'? We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voelt het alsof je elke ochtend wakker wordt met een jetlag? Dat is helemaal niet zo gek: choronobioloog Maaike van der Rhee (Erasmus MC) legt uit dat Nederlands namelijk in de verkeerde tijdzone leven. Toen tijdzones ooit vastgesteld werden, hoorde Nederland zelfs bij de dezelfde zone als Engeland. Toch lopen onze klokken nu gelijk met die van Berlijn. En dat heeft gevolgen: je biologische klok raakt ontregeld, wat invloed heeft op je slaap en zelfs je gezondheid, denk aan een verhoogd risico op Type 2 diabetes, overgewicht, bepaalde vormen van kanker en een kortere levensverwachting. En met de zomertijd maken we die problemen zelfs nóg groter. Daarom pleiten Maaike en andere chronobiologen voor het afschaffen van de zomertijd, en zelfs voor een overstap naar de Britse tijdzone. Hoe zijn we eigenlijk in deze verkeerde tijdzone terechtgekomen? En wat betekent dit concreet voor jouw lichaam? Bekijk de aflevering en ontdek hoe het zit. Van der Rhee maakt deel uit van het Bioclock consortium, een nationaal consortium van chronobiologen dat zich sterk maakt voor een tijdzonewissel. Volgens hen zou het aanpassen van de tijdzone naar de Engelse tijd, aanzienlijke gezondheidsvoordelen voor heel Nederland opleveren, van de Rotterdam tot aan de Oostgrens. https://bioclockconsortium.org/ Dank aan het Allard Pierson waar ze een geweldige kaartencollectie hebben: https://www.allardpierson.nl/ 00:00 In welke tijdzone zit Nederland? 00:56 Hoe zijn de tijdzones bedacht? 02:50 Waarom zit Nederland in de tijdzone met Duitsland? 03:10 Hoe werkt de biologische klok? 04:20 Is ochtendlicht echt belangrijk? 05:35 Is de zomertijd goed of slecht? 07:20 Onderzoek naar gezondheidseffecten 09:50 Hoort Nederland in de Engelse tijdzone?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ongeveer 40% van de Nederlanders gebruikt apps of wearables - zoals smartwatches of smartringen - om hun gezondheid bij te houden: je stappen, je cyclus, je slaap en: je stress.Matthijs Noordzij van de Universiteit Twente onderzoekt stress-wearables. In zijn onderzoek kijkt hij hoe betrouwbaar de stressmetingen zijn, of zulke apparaten mensen daadwerkelijk helpen gezonder te leven, en of ze ook een rol zouden kunnen spelen in de dokterskamer.Database van wearables: https://wearables.stress-in-action.nl/Website project stress-in-action waar Matthijs onderzoek voor doet: https://stress-in-action.nl/Afleveringen over stress:675. Altijd stress? Heel normaal. Dit is waarom: https://open.spotify.com/episode/2KeQF3CueItgsv0SgYVnUX?si=5c798cd5223641f2 694. Waarom krijg je buikpijn van stress?: https://open.spotify.com/episode/4dETzYN805y033bOkvvCjC?si=5469c54c19034eea 797. Bore-out vs burn-out. Dit wist je nog niet over stress: https://open.spotify.com/episode/4lcHUrTQAEWW5clLDjQL7c?si=3a77bf8439104492 793. Mindfulness: vaag gedoe of serieuze wetenschap?: https://open.spotify.com/episode/7LZEBBaNQDfVWQmZ3AipRa?si=9c4b31fc5b514b49 736. Waarom piekeren we juist 's nachts?: https://open.spotify.com/episode/6BNXrHdtA08cXS5pmQIEH8?si=12f913932a3a4a9f See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika zoekt steeds vaker de confrontatie met Europa. Het voert handelstarieven in en dreigt zelfs met geweld om Groenland in te pakken. Dat maakt Donald Trump een vreemde president… of toch niet? Haroon Sheikh (Vrije Universiteit Amsterdam, WRR) laat zien dat zijn acties passen bij een eeuwenoude Amerikaanse mentaliteit. De VS dacht altijd eerst aan zichzelf, ook toen het leek alsof ze Europa hielpen. Maar nu staat Amerika voor nieuwe keuzes. Wat betekent dat voor Europa? 00:00 Waarom wil Trump Groenland kopen?03:42 Hoe werkt Amerikaanse geopolitiek en isolationisme?04:20 De opkomst van de VS als wereldmacht05:43 De betekenis en invloed van de American Dream06:38 Waarom deed Amerika mee aan de Eerste Wereldoorlog?08:57 De relatie tussen de VS en Europa uitgelegd09:58 Donald Trump en de geschiedenis van Amerikaans beleid12:22 De toekomst van de Europese geopolitiek Deze aflevering is gemaakt in samenwerking met de Atlantische commissie. Heel veel dank daarvoor. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment gaan we eens in de vier jaar naar de stembus - of wat vaker als het kabinet valt. Op dat ene moment beslis jij mee over de politiek. Maar wat nou als je altijd mee kan praten en je mening kan geven. Gewoon via een online platform, waarvan de resultaten direct bij politici terecht komen. Wiskundige Feline Lindeboom van de Rijksuniversiteit Groningen onderzoekt hoe dat zo eerlijk mogelijk kan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Kijk jij graag naar lesbische porno? In deze aflevering legt Samira van Bohemen (Erasmus Universiteit Rotterdam) uit waarom we daar graag naar kijken. En ze beantwoordt nog meer kijkersvragen: waarom is het ongemakkelijk om over porno te praten? Kan het kijken naar pornografie goed zijn voor je relatie? En is porno nou écht zo verslavend als iedereen denkt? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Samira nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt, kun je die stellen in de comments ⬇️ 💭🍑 Zelf bijdragen aan wetenschappelijk seks-onderzoek? Dat kan! Via deze link kun je meedoen aan het onderzoek van de Erasmus Universiteit naar seksuele fantasieën: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflV2ryp16MSvBA8hsoYdOFDZppZiR4iUgwD0Ftb38M_PdgPQ/viewform?usp=sharing&ouid=101460540392456514373 Meer weten over porno in de wetenschap? 📚 Lees hier de resultaten van haar onderzoek over stereotypes in de porno: https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-025-03377-y 🎧 In deze podcast vertelt Samira meer over haar onderzoek naar clichés in pornografie: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/waarom-zit-porno-vol-cliches. \ 🎬 En in dit college duikt ‘historisch pornologe’ Inge Leemans (VU) dieper de geschiedenis in: https://www.youtube.com/watch?v=jsjDjKZZOt0. tags: porno, pornografie, wetenschap, taboe, seksleven, relatie, seks, geschiedenis, universiteit 00:00 Waarom is porno kijken een taboe?  2:50 Waarom is lesbische porno zo populair bij vrouwen? 4:50 Is porno verslavend? 6:10 Wat zegt de porno die je kijk over je? 7:30 Is porno kijken slecht voor je relatie?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stel je een getal voor dat zo complex is dat zelfs computers erop vastlopen. Een getal waarvan wiskundigen zeggen dat het onmogelijk is om exact te berekenen. Mensen gebruiken het zelfs in wedstrijden om hun intelligentie te bewijzen.We hebben het over: pi!Op 14 maart viert de hele wereld Pi-dag. In deze podcast ontdek je de geschiedenis achter dit getal en leer je waarom het een eigen feestdag verdient. KP Hart, wiskundige aan de Universiteit Delft, neemt je mee in het grote mysterie van Pi. Wikipedia pagina 'proof that pi is irrational': https://en.wikipedia.org/wiki/Proof_that_%CF%80_is_irrationalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wind tegen? Voor velen op de fiets is het een dagelijkse strijd. Maar wat als je met een paar simpele trucs je luchtweerstand tot wel 40% kunt verlagen? In deze aflevering legt Thijs van Druenen (Technische Universiteit Eindhoven) uit hoe je met de juiste fietshouding, kleding en tactiek veel makkelijker door het Nederlandse weer fietst. 0:00 Hoe kan je het beste fietsen? 1:30 Hoe werkt luchtweerstand op de fiets? 3:20 Moet je voorovergebogen fietsen? 4:40 Werkt een wielrenners pak echt om sneller te fietsen? 6:40 Waarom je het beste achter iemand kan fietsen 09:00 Hoe fiets je het beste met wind mee? 10:10 OutroSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment zijn er wereldwijd tientallen gewapende conflicten gaande. Wie naar het verleden kijkt, ziet dat hoe verwoestend een conflict ook is, er uiteindelijk weer vrede komt. Maar wat gebeurt er daarna? Hoe vinden samenlevingen een manier om verder te gaan na een periode van geweld? En wat zijn verschillende manieren waarop vrede gesloten kan worden? Om die vragen te beantwoorden stap je in deze aflevering in een tijdmachine naar de 16e eeuw, toen een van de grootste burgeroorlogen in Europa woedde. Dat doe je samen met historicus David van der Linden van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij laat zien hoe mensen destijds de weg naar vrede vonden, en welke lessen uit die tijd ook hoop bieden voor de conflicten van vandaag. 659. Hoe word je vrienden met je vijand?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rotsblokken van 10.000 kilo die verplaatsen en geulen die verdacht veel lijken op rivieren, niet op Aarde maar op Mars! Jarenlang hebben wetenschappers zich hierover verwonderd; is dit bewijs voor water op Mars en betekent dit dat er buitenaards leven mogelijk is? In deze aflevering onderzoekt aardwetenschapper Lonneke Roelofs van de Universiteit Utrecht het mysterie van deze 'wandelende rotsen', die zich lijken te verplaatsen in geulen die verdacht veel lijken op modderstromen op aarde. 00:00 Oppervlakte van Mars 00:40 Zijn er rivieren op Mars? 01:00 Is er water op Mars? 01:50 Hoe zijn de rivieren op Mars ontdekt? 03:50 Kan water op Mars vloeibaar zijn? 06:40 Hoe verplaatsen de rotsblokken op Mars? 08:50 CO2 op Mars 10:30 Het Mars oppervlak namaken in het labSee omnystudio.com/listener for privacy information.