De Technoloog | BNR

In deze aflevering van De Technoloog verkennen Mark en Ben een onverwacht fascinerend onderwerp op het kruispunt van feminisme en programmeertalen. Hun gast, Felienne Hermans, hoogleraar in de informatica, deelt haar inzichten en onderzoek naar hoe genderdynamiek de wereld van programmeertalen beïnvloedt. Mark en Ben stellen de vraag wat er zou gebeuren als vrouwen de meerderheid zouden vormen in de programmeerwereld en hoe de uitkomsten en de programmeertalen zelf zouden veranderen. Felienne bespreekt haar lezing en blog over feminisme in de praktijk en geeft voorbeelden van hoe feministische principes kunnen worden toegepast in de informatica. De discussie gaat over hoe de huidige programmeertalen vaak complex en ontoegankelijk zijn, wat een weerspiegeling is van een masculiene cultuur. Felienne geeft voorbeelden van hoe programmeertalen zoals Python, JavaScript en zelfs C++ toegankelijker kunnen worden gemaakt. Ze deelt haar ervaringen met het ontwikkelen van programmeertalen die toegankelijk zijn voor kinderen en niet-Engelstaligen. Als voorbeeld benoemt zij foutmeldingen die programmeurs kunnen krijgen, die vaak ondoorgrondelijk kunnen zijn voor gebruikers. Een verrassende conclusie die wordt getrokken, is dat de complexiteit van programmeertalen vaak een gevolg is van een cultuur die moeilijkheid waardeert als een statussymbool. Een eenvoudigere programmeertaal kan net zo effectief zijn. Dus het is expres ingewikkelder gemaakt dan nodig. De aflevering roept grote vragen op, zoals hoe de wereld van programmeertalen eruit zou zien als vrouwen de meerderheid zouden vormen, wat de praktische implicaties zijn van feministische principes in de informatica, en hoe de huidige masculiene cultuur de toegankelijkheid en het ontwerp van programmeertalen beïnvloedt. Ook wordt besproken of eenvoudiger programmeertalen dezelfde problemen kunnen oplossen als de huidige complexe talen en hoe we de programmeerwereld inclusiever kunnen maken voor verschillende genders en culturen. Deze aflevering biedt een diepgaande en verfrissende kijk op hoe genderdynamiek de wereld van programmeertalen beïnvloedt. Feline Hermans daagt ons uit om na te denken over de implicaties van een meer inclusieve benadering in de informatica. Ze benadrukt dat eenvoud en toegankelijkheid niet alleen wenselijk zijn, maar ook haalbaar en potentieel revolutionair. Het paper van Felienne Hermans, Feminism in Programming Language Design Gast Felienne Hermans Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van de Technoloog, nummer 417, duiken Ben van der Burg en Mark Beekhuis in de wereld van slaaptechnologie met hun gast Lucia Talamini, hoofd van het UvA Slaaplab en oprichter van DeepSleep Technologies. Het gesprek begint met een discussie over de invloed van technologie op onze slaap en de paradox dat hoewel technologie bedoeld is om ons leven te verbeteren, het vaak juist onze slaap verstoort. Talamini benadrukt dat pre-industriële samenlevingen geen slaapproblemen kenden, wat suggereert dat moderne technologieën en levensstijlen een grote rol spelen in onze huidige slaapstoornissen. Een verrassende conclusie die al snel naar voren komt, is dat veel van de populaire slaaptrackers en gadgets niet zo nauwkeurig zijn als we denken. Talamini legt uit dat bewegingssensoren in smartwatches en andere apparaten vaak niet goed kunnen onderscheiden tussen stil liggen en daadwerkelijk slapen, wat leidt tot onnauwkeurige slaapdata. Dit roept de vraag op of we niet te veel vertrouwen op deze technologieën en of ze ons daadwerkelijk helpen beter te slapen. Het gesprek gaat verder over de verschillende soorten slaapstoornissen en de rol van diepe slaap in het herstel van lichaam en geest. Talamini legt uit dat diepe slaap cruciaal is voor groei- en herstelprocessen, en dat een gebrek aan diepe slaap kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen zoals diabetes, depressie en metabole stoornissen. Dit leidt tot de vraag hoe we onze diepe slaap kunnen verbeteren en welke rol technologie hierin kan spelen. Talamini introduceert de technologie van DeepSleep Technologies, die gebruik maakt van zachte geluiden om hersengolven te manipuleren en zo de diepe slaap te verbeteren. Deze technologie meet hersenactiviteit met een hoofdband en stuurt geluiden uit die de natuurlijke slaapgolven versterken. Dit roept de vraag op of we met deze technologie de kwaliteit van onze slaap significant kunnen verbeteren zonder de nadelen van traditionele slaapmiddelen. Ook komen de mogelijke toepassingen aan bod van deze technologie buiten het verbeteren van slaap. Talamini vertelt over lopend onderzoek naar het gebruik van geluidstimulatie voor de behandeling van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en het verbeteren van geheugenfuncties. Dit opent de deur naar een breed scala aan potentiële toepassingen van hersengolfmanipulatie, wat de vraag oproept hoe ver we kunnen gaan in het beïnvloeden van onze hersenactiviteit voor therapeutische doeleinden. Gast Lucia Talamini Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van De Technoloog kijken we naar de ethische kanten van kunstmatige intelligentie. Dat doen we met Ben Zevenbergen, AI-ethicus bij Google. Hij deelt zijn ervaringen en uitdagingen als ethicus bij een van de grootste techbedrijven ter wereld. Hij vertelt hoe Google omgaat met de ethische kant van AI, zoals het ondersteunen versus vervangen van menselijk denkwerk. Een voorbeeld dat hij noemt, is hoe AI kan helpen bij het maken van huiswerk, maar tegelijkertijd het leerproces van studenten kan ondermijnen. Dit roept de vraag op: hoe zorgen we ervoor dat AI ons helpt zonder ons afhankelijk te maken? Een ander onderwerp is de rol van AI in zoekmachines en andere producten van Google. Zevenbergen legt uit hoe ethische overwegingen worden meegenomen in de ontwikkeling van deze technologieën. Hij benadrukt dat veel technische keuzes ook ethische keuzes zijn, en hoe belangrijk het is om verschillende perspectieven te overwegen bij het ontwerpen van AI-systemen. Het gesprek krijgt een interessante wending wanneer Zevenbergen vertelt over de samenwerking met sciencefiction-schrijvers om toekomstscenario’s te schetsen. Deze scenario’s helpen teams bij Google om na te denken over de mogelijke gevolgen van hun technologieën, zowel positief als negatief. Wat is de balans tussen technologische vooruitgang en ethische verantwoordelijkheid. Zevenbergen legt uit hoe Google probeert om AI-systemen veilig en betrouwbaar te maken, ondanks uitdagingen zoals hallucinaties en desinformatie. Hij geeft inzicht in de processen en teams die betrokken zijn bij het testen en verbeteren van deze systemen. De aflevering eindigt met een reflectie op de bredere impact van AI op de samenleving. Zevenbergen deelt zijn visie op hoe we als samenleving kunnen omgaan met de snelle ontwikkelingen in AI en welke rol ethici daarbij spelen. Hij benadrukt het belang van een voortdurende dialoog en samenwerking tussen technici, ethici en de samenleving als geheel. Gast Ben Zevenbergen Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van De Technoloog duiken we diep in de wereld van energieopslag en -productie met een fascinerend gesprek over de Battolyser. Onze gast, Mattijs Slee, medeoprichter van Battolyser Systems, neemt ons mee op een reis door de innovatieve technologie die zowel elektriciteit kan opslaan als waterstof kan produceren. Dit systeem kan een belangrijke rol spelen in de energietransitie. Mattijs Slee legt uit wat een Battolyser is en hoe het werkt. Het apparaat combineert de functies van een batterij en een elektrolyser, waardoor het zowel elektriciteit kan opslaan als waterstof kan produceren. Dit is essentieel voor een toekomst met veel zonne- en windenergie. We bespreken de noodzaak van efficiënte energieopslag in een wereld die steeds meer afhankelijk wordt van hernieuwbare energiebronnen. Hoe kunnen we de energie van zon en wind optimaal benutten? De Battolyser biedt een oplossing door energie op te slaan wanneer er een overschot is en deze vrij te geven wanneer er vraag is. Mattijs deelt de technologische innovaties achter de Battolyser, waaronder het gebruik van ijzer en nikkel in de elektroden. Deze materialen zijn niet alleen overvloedig en goedkoop, maar ook minder afhankelijk van geopolitieke spanningen. Hoe ziet de implementatie van Battolysers eruit in de praktijk? We krijgen inzicht in de huidige en toekomstige projecten, zoals de installatie van een megawatt-systeem in de Rotterdamse haven. Mattijs bespreekt ook de uitdagingen en successen van het opschalen van deze technologie. Waterstof speelt een cruciale rol in de energietransitie. We verkennen hoe de Battolyser bijdraagt aan de productie van waterstof en waarom dit zo belangrijk is voor industriële toepassingen en het verminderen van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Al vroeg in het gesprek onthult Mattijs een verrassende conclusie: de Battolyser-technologie, gebaseerd op een uitvinding van Thomas Edison uit 1902, kan een sleutelrol spelen in het oplossen van de huidige energiecrisis. Door de unieke combinatie van batterij- en elektrolysefuncties biedt de Battolyser een flexibele en efficiënte oplossing voor zowel energieopslag als -productie. Dit maakt het mogelijk om optimaal gebruik te maken van hernieuwbare energiebronnen en draagt bij aan een duurzamere toekomst. Tijdens het gesprek worden verschillende vragen opgeworpen: Hoe werkt de Battolyser precies en wat maakt het zo uniek? Waarom zijn ijzer en nikkel de gekozen materialen voor de elektroden? Hoe kan de Battolyser bijdragen aan de stabiliteit van het elektriciteitsnet? Wat zijn de uitdagingen bij het opschalen van deze technologie? Hoe ziet de toekomst van waterstofproductie eruit met de Battolyser? Gast Mattijs Slee Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is niet eens de vraag of je AI uit je klas zou moeten weren. Het bestaat, dus het is in de klas. En in de lerarenkamer. En het is er tijdens het nakijken van toetsen. De vraag is wel hoe je er vervolgens mee omgaat. Je kunt toetsen, bijvoorbeeld, vrij eenvoudig ChatGPT-proof maken, denkt Barend Last. Wel schuilen er altijd privacyproblemen in alle hoeken. Maar met digitale soevereiniteit zou je die het hoofd kunnen bieden. Een nationaal LLM zou daarbij een uitkomst kunnen bieden. Ook al zal zo'n taalmodel, gezien het budget, slechts een schim kunnen zijn de modellen van de Amerikaanse BigTech. De vraag is ook of iedereen AI met dezelfde intenties wil inzetten. Je kunt het onderwijs er beter mee maken, denkt Last. Maar misschien ook wel goedkoper, dacht hij te zien in de groter wordende ogen van een schooldirecteur. Tot slot bespreken we of leerlingen wel genoeg leren over de 'echte' wereld, om die kennis in te zetten met AI. Want als je geen ambachtsman of -vrouw bent, is toegang tot AI misschien niet eens zo nuttig. Gast Barend Last Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Uiteindelijk gaat het om mensenlevens. En dus om grote en kleine wapensystemen. Maar oorlog voeren begint en eindigt met enorme databases. En met Excel. Welke computersystemen gebruikt de NAVO eigenlijk? En hoe werken die systemen met elkaar samen? Het zijn er verrassend veel. En vaak is de interface tussen die verschillende systemen geen API, maar een mens. Dat is maar goed ook, denkt Patrick Bolder, defensiespecialist bij HCSS. Met Bolder praten we over welke data er verzameld worden voor een operatie kan starten. Over de rol van AI aan het front. En over het voordeel van lasercommunicatie boven radioverbindingen. Gast Patrick Bolder Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat zou het mooi zijn als alle websites door iedereen te gebruiken waren. Maar met een handicap kan flink roet in het eten gooien, of die handicap nou visueel, motorisch of cognitief is. Voor overheidswebsites gelden al jarenlang strenge regels. Maar bijna geen website houdt zich daar volledig aan. Voor bedrijven komen die regels ook. Zomer volgend jaar moet je vijftig vinkjes kunnen zetten voor toegankelijkheid van je website. Moet van Brussel. Maar eigenlijk wil je dit natuurlijk ook wel, als je om je klanten geeft. Ik zou er maar niet mee wachten tot deze regels volgende zomer van kracht zijn, suggereert Marinus Ames. Alleen al het nagaan of je die vinkjes hebt, is een heleboel werk. Over een quick scan doet hij twee dagen. Wil je het écht weten, dan is hij daar elf dagen mee bezig. En dan weet je alleen maar hoe je ervoor staat, maar is er nog niets aan je website verbeterd. Het is niet alleen slecht nieuws, dat je -alweer- aan nieuwe eisen moet voldoen. Je hebt er zelf ook voordeel van. Zo leidt het programmeren van een website met die vijftig vinkjes bijvoorbeeld tot betere code. En Ames is ervan overtuigd dat het op de lange termijn ook beter werkt dan het zoveelste dark pattern in te zetten. Gast Marinus Ames Links Linkedin post: Laat me alstublieft niet steeds om hulp vragen Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Meer dan de helft van het internetverkeer komt niet van mensen maar van bots. Dat gaat om bots in alle soorten en maten. Van autocomplete als je googelt tot door AI gecreëerde virtuele influencers. Is het erg, als meer dan de helft van de gebruikers doods is? vraagt Rudy van Belkom, directeur van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek, zich af. En als dat zo is, kun je daar dan iets aan doen? Iets wat niet alleen werkt bij goed-, maar juist ook bij kwaadwillenden. Kun je bijvoorbeeld keuzes in het ontwerp van het internet zo aanpassen, dat de scherpe kantjes eraf gaan. Zodat bijvoorbeeld troll farms niet boven komen drijven, maar juist wegzakken in de modderige onderstroom. Van Belkom heeft wel een idee. Of toch tenminste een begin daarvan. Gast Rudy van Belkom Links SST Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

AI gaat de advocaat vervangen. Dat horen we al jaren. Maar hoe zit het echt? We beginnen dicht bij huis. Hoeveel wordt Copilot gebruikt bij een advocatenkantoor? Belastingadvocaten werken graag met Excel, dus daar komt dat zeker voor, vertelt director of information technology & innovation bij CMS Netherlands, Bert Vries. Maar er zijn ook speciale systemen voor al die andere advocaten. Bij CMS gebruiken ze Harvey. Wat kan dat systeem? En hoeveel tijd bespaart het die advocaten? Kunnen advocaten eigenlijk goed prompts schrijven om de AI de beste opdracht te geven? Jawel, zegt Vries. En uit de eerste surveys onder de gebruikers blijkt ook dat advocaten daadwerkelijk gelukkiger worden, van werken met ondersteuning van AI. De keuze voor Harvey is wel een spannende, denkt Ben. Het is een start-up, en wie weet hoe lang ze blijven bestaan. Bovendien, zou je al die vertrouwelijke juridische documenten zomaar uploaden naar Copilot?! Gast Bert Vries Eerder schreef het fd. ook al over Harvey bij CMS. Links CMS Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Als we het hebben over chipmachines gaan de gedachten meteen naar ASML. Maar ook tussen de chip en het moederbord domineert een Nederlandse chipmachinemaker. BE Semiconductor Industries ofwel Besi. Sterker, dat hele groene moederbord zal over een paar jaar verdwijnen, en opgaan in de package die om de chip zit. Dat vertelt de oprichter en ceo van Besi, Richard Blickman. Met Blickman bespreken we de razendsnelle technologische ontwikkelingen in die packages. Hoe je gesoldeerde verbindingen kunt vervangen door hybrid bonding, een verbinding zonder soldeer, lijm, plakband of wat dan ook. 'Gewoon' twee stukjes koper tegen elkaar leggen en ze versmelten. Als je weet wat je doet. Ook vertelt Blickman over hoe je voorop kunt lopen met de nieuwste technieken, in een conservatieve bedrijfstak. Hij verbaast zich over hoe kort de meeste mensen nog maar bij bedrijven blijven. Zelf zit hij inmiddels 40 jaar bij Besi. Want, zo is zijn stellige overtuiging: als ceo moet je heel precies de techniek begrijpen van de producten die je ontwikkelt en verkoopt. Gast Richard Blickman Links Besi Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Eén van de grootste uitdagingen op het internet is de strijd tegen desinformatie. Dat was al een tijdje bekend, maar sinds de introductie van ChatGPT (en daarmee het begin van de hype rond kunstmatige intelligentie) is er een extra dimensie bijgekomen. Uit onderzoek blijkt dat over een paar jaar 90% van het internet zou kunnen bestaan uit door AI gegenereerde content. Een groot deel daarvan kunnen we met of zonder opzet desinformatie noemen. En dat is een probleem, ziet ook Claes de Vreese, universiteitshoogleraar Artificial Intelligence en Society aan de Universiteit van Amsterdam. Met Claes bespreken we de verschillende soorten desinformatie, de rol van de grote online platforms én de journalistiek. Ook staan we stil bij de impact van desinformatie en AI op verkiezingen wereldwijd. 2024 was een verkiezingsjaar en na negen maanden kunnen we voorzichtig de balans opmaken. Welke impact heeft AI gehad? En welke impact gaat kunstmatige intelligentie nog hebben? Bijvoorbeeld tijdens de presidentsverkiezingen in de VS, want de hoeveelheid AI-content lijkt daar toch enorm te groeien. Gast Claes de Vreese Links Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Roerige tijden rond socialmediaplatforms. In Brazilië staat het X van Elon Musk op de tocht door een conflict met de staat en dan vooral het hooggerechtshof. Rechter Alexandre de Moraes heeft geen geduld met de techmiljardair en heeft X inmiddels op zwart laten zetten? Staat de vrijheid van meningsuiting hiermee onder druk? En hoe zit dat met de arrestatie van Telegram-CEO Pavel Durov? De topman van de berichtendienst werd aangehouden in Frankrijk en wordt medeplichtig gehouden voor allerlei cybercrimes. Met onafhankelijk tech-jurist Geert-Jan Koning bespreken we het boek Free Speech: A History from Socrates to Social Media van Jacob Mchangama en praten daarna door over vrijheid van meningsuiting op het internet. Sinds de introductie van de grote sociale platformen is dat één van de grootste uitdagingen op online-gebied. Hoe modereer je fatsoenlijk, zonder dat je mensen onnodig censureert? Ook kijken we naar de rol van de wetgevende macht. Welke rol speelt de Europese Digital Services Act (DSA) in dit alles? Is de DSA een fatsoenlijke wet op dit gebied, met zijn verplichting tot het modereren van content? Had Telegram eerder moeten worden aangepakt onder deze wet? En hoe zit het dan met X in Europa? Kan die app, met genoeg tegengas van Elon Musk, hier ook verboden worden? En wat zegt dat dan weer over de vrijheid van meningsuiting op ons continent? En hoe kan een middenweg er dan uitzien: het aanpakken van desinformatie, zonder het inperken van de vrijheid van meningsuiting? Gast Geert-Jan Koning Links Free Speech van Jacob Mchangama Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Algoritmes zijn inmiddels niet meer weg te denken uit onze samenleving. Bij vrijwel iedere online handeling denkt een algoritme mee of analyseert het jouw gedrag. Voor een groot deel zijn we daaraan gewend. Spotify en YouTube kennen je smaak, je leest (grotendeels) relevante posts op je tijdlijn en je kaarten-app weet inmiddels waar je woont. Maar hoe zit het als we belangrijke beslissingen of conclusies overlaten aan algoritmes? Dan beginnen veel mensen toch te aarzelen. Het woord algoritme heeft niet voor niets een negatieve lading gekregen. Wellicht heeft dat te maken met de twijfelachtige reputatie van Mark Zuckerberg en Facebook, of het toeslagenschandaal van de afgelopen jaren. Met Gabi Schaap, universitair docent aan de Radboud Universiteit in Nijmegen praten we over het fenomeen algoritmes én de impact die deze (vaak relatief simpele) stukjes code hebben op onze samenleving. Kunnen we spreken van een bepaalde 'algoritmeaversie' onder Nederlanders? Wanneer zijn algoritmes wél acceptabel? En hoeveel gaan we in de toekomst uitbesteden? Uiteraard staan we ook stil bij de opkomst van generatieve AI. Want de doorbraak van ChatGPT is óók de doorbraak van een nieuw soort algoritme. Wat hebben we als samenleving nu aan deze toepassing? En is deze technologie nu al geschikt om massaal gebruikt te worden, bijvoorbeeld door rechters? Je hoort het in deze aflevering van De Technoloog. Gast Gabi Schaap Links Algoritmes nemen beslissingen over ons leven: hoe besluiten we of we automatische beslissingen van algoritmes willen accepteren? Video YouTube Hosts Mark Beekhuis & Daniël Mol Redactie Mark Beekhuis & Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Je hebt robotvoetbal met kleine robotjes. Dat ziet er best overtuigend uit. En je hebt robotvoetbal met mensachtige robots. Die robots zijn vaak meer bezig met vallen en opstaan dan met voetballen. Toch denkt René van de Molengraft dat menselijke robots rond het jaar 2050 wereldkampioen kunnen worden. In een wedstrijd van robots tegen mensen. Voorlopig zitten de humanoïde robots nog op het niveau van het kluitjesvoetbal. Maar een kleinere soort, op wieltjes, maakte het een team van twaalfjarigen al heel erg moeilijk. Wat moeten de robots nog bijleren? Hoe leer je ze kluitjesvoetbal af. En waarom moeten robots eigenlijk de vorm van een mens hebben? Want simpelweg lopen op twee benen blijft moeilijk voor robots. Van de Molengraft is hoogleraar robotica aan de TU Eindhoven. En hij is al vele jaren betrokken bij de Robocup. Gast René van de Molengraft Links Robocup Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Chinese techbedrijven die in Europa opereren en furore maken is inmiddels niet meer ongewoon. TikTok is inmiddels de belangrijkste concurrent van de westerse techbedrijven en een aantal jaar geleden leek heel Nederland plotseling op Alibaba hun spulletjes (die ze niet nodig hadden) te bestellen. Sinds twee jaar is daar nu ook Temu, een nog goedkopere E-commerce partij uit China. In eigen land groeide het moederbedrijf Pinduoduo (onder de vlag van PDD Holdings) uit tot een supermacht. In het Westen is gekozen voor het iets makkelijker uit te spreken Temu. Het concept is vrijwel hetzelfde. Temu en Pinduoduo onderhouden directe contacten met de fabrieken die in China sinds jaar en dag ook voor het westen allerlei spulletjes maken. Door direct te leveren vanuit de fabriek kunnen kosten verder gedrukt worden en is met wat marketingbudget van Temu zelfs mogelijk om een wenkbrauwknipper voor 89 cent (met het VLIEGTUIG!) naar jouw huis in Nederland te verschepen. Temu slaat hiermee dus een nieuwe weg in op het gebied van E-commerce en forceert concurrentie als Amazon om mee te gaan in hun race naar de bodem. Om ons alles over Temu uit te leggen is Ed Sander te gast. China-expert, onderzoeker voor Tech Buzz China en organisator van studiereizen via ChinaTechTrip. Met Ed praten we over het verdienmodel van Temu, hoelang het bedrijf dit kan volhouden, of ze een kans maken tegen Westerse partijen en de toekomst van E-commerce in China. Gast Ed Sander Links ChinaTalk Tech Buzz China Mee op reis naar China? Dat kan via ChinaTechTrip Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

We leven in een onzekere tijd. Dat merkt ook De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid op. Met hun nieuwe rapport Nederland in een fragmenterende wereldorde wijzen zij onze nieuwe regering op de bedreigingen en kansen voor Nederland. Met Haroon Sheikh, bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies en onderzoeker bij de WRR, praten we over de tech-kant van dit rapport. Want geopolitiek heeft anno 2024 ook alles met tech te maken. Neem de Europese afhankelijkheid op veel gebieden. Voor onze cloud, een groot deel van onze chips en onze social media zijn we sterk afhankelijk van het buitenland. Zijn hier concrete oplossingen voor te formuleren? En welke kansen liggen er dan voor Nederland? Welke prioriteiten moeten wij kiezen? En in hoeverre kan je echt onafhankelijk worden van een land als China of de VS? Gast Haroon Sheikh Links Nederland in een fragmenterende wereldorde Regeringsadviseur Haroon Sheikh: ‘Trump kan zomaar ons internet uitzetten. Dan komt alles tot stilstand’ Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Welke rol spelen dienstverleners zoals je internetprovider bij het verspreiden en/of tegenhouden van desinformatie? Met die vraag beginnen Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg aan deze Technoloog. Met Anco Scholte ter Horst, CEO van Freedom Internet, praten we over precies zo'n zaak. Freedom zit inmiddels al zo'n twee jaar in een rechtszaak over het blokkeren van Russische bronnen van desinformatie. Freedom ageert tegen het blokkeren van deze websites, maar waarom eigenlijk? Het leidt tot een gesprek waarin we de rol van een Internet Service Provider (ISP) bespreken. Hoe zit deze zaak in elkaar? Welke argumenten hebben beide kanten? En hoe verhoudt de blokkade zich met het principe van netneutraliteit? Gast Anco Scholte ter Horst Links Freedom doet verslag van de rechtszaak Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kan zomaar dat al onze veerboten en pontjes in de nabije toekomst al autonoom kunnen varen. Dat ontdekken Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Te gast is Rens Doornbusch, mede-oprichter en CTO van het Amsterdamse Roboat. Met hem spreken we over de techniek achter het autonoom varen van Roboat, welke uitdagingen erbij komen kijken en hoe gaat het bedrijf geld verdienen? Gast Rens Doornbusch Links Roboat Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

De belofte van virtual reality bestaat al een hele tijd. Al sinds de jaren '80 proberen (vooral) gamebedrijven de technologie beschikbaar te maken voor het grote publiek. Tot nu is dat (nog) niet gelukt. Waarom gaat het de komende jaren wel lukken? Om die vraag te beantwoorden gaat De Technoloog in gesprek met Rufus Baas, IX-expert (Immersive Experiences is de nieuwste term) en betrokken bij meerdere initiatieven op dit gebied, waaronder OASIS en het XR-lab. De Technoloog vraagt zich af waar IX heengaat en wat we er in de toekomst precies mee kunnen. Gast Rufus Baas Links Nationaal consortium van mbo-vakscholen en bedrijfsleven geeft impuls aan de toepassing van immersive technology Video YouTube Hosts Mark Beekhuis & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

We staan er wellicht onvoldoende bij stil: een belangrijk deel van de technologie die wij dagelijks zo graag gebruiken, is afhankelijk van een aantal cruciale grondstoffen die steeds zeldzamer worden. Toepassingen als accu's, chips, magneten voor windturbines en nog veel andere oplossingen 'strijden' om toegang tot het juiste materiaal. Met Benjamin Sprecher, industrieel ecoloog aan de TU Delft, praten we over alles rondom deze zeldzame aardmetalen. Zo kijken we naar de invloed van de politiek, want die probeert met de 'Critical Raw Materials Act' ook zijn invloed uit te oefenen. En wie moeten de offers brengen om die toch cruciale mijnbouw te faciliteren? Een minder voor de hand liggende factor is het terugwinnen van gebruikte materialen. De TU Delft doet daar onderzoek naar en juist die technologie kan een belangrijke rol gaan spelen in de toekomst. Vrijwel al onze apparaten zitten namelijk al vol met zeldzame metalen. En de kans is groot dat we ze niet meer gebruiken. Gast Benjamin Sprecher Links Video YouTube Hosts Mark Beekhuis & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ontwerpkeuzes in zowel software als hardware hebben grote gevolgen voor de uiteindelijke gebruikservaring en, in het verlengde, ook de impact op de samenleving. Dat leren Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Te gast is Roel Vertegaal, Hoogleraar Mens-computer Interactie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en ook nog eens ondernemer. Roel is grondlegger van het Human Media Lab, dat onder meer o.a. de flexibele telefoon, oog-gestuurde Personas (Apple Vision Pro) en de aandachts-gestuurde gebruikersinterface (je iPhone ontgrendelen met een blik in de camera) uitvond. Met Roel gaan we dieper in op de impact die ontwerp van software en hardware heeft op ons dagelijks leven. Zo blinken de bekende socialmediaplatformen uit in verslavend design. In de afgelopen vijftien jaar is het verdienmodel zich bijna volledig gaan richten op de aandacht en tijd van gebruikers. Dat moet veranderen, denkt Roel. Het past misschien wel in een groter plaatje, want onze technologie is kortweg té gebruiksvriendelijk geworden. Dat heeft verslavende kenmerken. Het introduceren van meer frictie kan deze problemen verhelpen. En die beweging is al gaande. Bijvoorbeeld door de 'dumbphone' die aan populariteit wint, maar ook de opleving van de markt in eerste- en tweedehands vinyl. Het aanslingeren van Spotify is extreem veel makkelijker, maar de fysieke beleving van een plaat heeft nog steeds meerwaarde. Gast Roel Vertegaal Links Het Human Media Lab van Roel Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze Technoloog gaan Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg het circuit op. Dat doen ze met Daan Vloet, teammanager van het University Racing Team Eindhoven. Gast Daan Vloet Links Het racing team van de Universiteit Eindhoven Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Veel bedrijven en overheidsinstellingen gebruiken nog archaïsche programmeertalen als Fortran of Cobol uit de vorige eeuw. Deze talen doen wat ze moeten doen, terwijl ze niet altijd voldoen aan de eisen die we tegenwoordig aan software stellen. Je zou kunnen denken, weg ermee. Je kunt ook kijken hoe bijvoorbeeld techgiganten als Facebook, Apple en Google omgaan met legacy software. Zij kiezen voor een evolutie aanpak, waarbij ze hun bestaande systemen verbeteren en uitbreiden. Hoogleraar Chris Verhoef noemt dat: groeien en snoeien. Hij betoogt in deze Technloog dat je van je spagetti code stap voor stap lasagna zou moeten maken. Zijn verhaal brengt ons bij Apple via Facebook bij de SVB (Sociale Verzekeringsbank). Opdat we het oude koesteren en het nieuwe omarmen. Gast: Chris Verhoef Links Bert Hubert over het mislukken van IT-projecten Cobol programmeurs gevraagd See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het verste object door mensenhanden gemaakt heeft het zonnestelsel allang verlaten - en was laatst defect. Het gaat om Voyager 1, gelanceerd in 1977 en nu zo ver weg dat radiosignalen bijna een etmaal nodig hebben voor een enkele reis. Met een combinatie van archeologie, denkwerk en programmeerkunsten wist een team van veteranen, aangevuld met enthousiaste jongeren, de sonde weer op de rails te krijgen. Niet om nieuwe records te vestigen maar omdat er nog steeds nuttige wetenschap uitkomt. Philippe Schoonejans, projectleider bij ESA en lid van het team van onze podcast Space Cowboys vertelt het hele verhaal aan Ben en Herbert. https://voyager.jpl.nasa.gov/ https://en.wikipedia.org/wiki/Voyager_1 https://www.bbc.com/news/science-environment-68881369See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is bijna tijd voor de Europese Verkiezingen. Op 6 juni gaat Nederland naar de stembus. Op 9 juni volgt de rest van Europa. En die verkiezingen staan bol van de technologie, vooral in Nederland. En voor het grootste deel is de Kiesraad daar verantwoordelijk. Grofweg tien jaar geleden was dat misschien nog een wat stoffig orgaan met weinig visie op tech, nu is het roer behoorlijk om, merken Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Te gast is Fleur van Leusden, Chief Information Security Officer (CISO) bij de Kiesraad. Fleur neemt ons mee in de beveiliging van het verkiezingsproces, waarom we ook alweer niét met stemcomputers stemmen en hoe de Kiesraad omging met een grote kwetsbaarheid in de telsoftware voor de verkiezingen. Gast Fleur van Leusden Links Sijmen Ruwhof in de Technoloog Hacker ontdekt kwetsbaarheid in telsoftware verkiezingen: 'Minder dan uur werk' Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het slim ontwerpen van gebruiksvriendelijke technologie en producten is een grote uitdaging en één van de belangrijkste factoren voor succes. Dat bespreken Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn in deze Technoloog. Te gast is ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk, die binnenkort zijn boek 'Hoe makkelijk kun je het maken?' uitbrengt. Bij De Technoloog geeft hij alvast een voorproefje, want slim en gebruiksvriendelijk ontwerpen is zo makkelijk nog niet. Sommige producten en systemen moeten juist prikkelend zijn in het ontwerp. Denk aan games, die op een bepaalde manier uitdaging moeten bieden, of een bouwpakket van een modelvliegtuigje. Voor andere dingen geldt precies het tegenovergestelde: de Belastingdienst of keukengerei moeten juíst simpel in gebruik zijn. Het laat de uitdagende en interessante wereld van het ontwerpen zien. Toch zijn er ook genoeg voorbeelden van slechte ontwerpen. Die zijn op z'n minst irritant of vervelend en op zijn ergst onbruikbaar of in staat om mensen buiten te sluiten. Gebruiksgericht ontwerpen is een vak dat in ieder stuk technologie zou moeten terugkomen. Gast Jasper van Kuijk Links Hoe makkelijk kun je het maken, van Jasper van Kuijk Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geluid kan je 'filmen' en dat is ook nog eens heel handig, ontdekken Ben van der Burg en Daniël Mol in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Te gast is Rick Scholte, CEO en oprichter van Sorama, een bedrijf uit de Eindhoven (hoe kan het ook anders) dat al jaren werkt aan akoestische camera's. Met honderden of soms duizenden microfoons kunnen de apparaten van Sorama de bronnen van geluid weergeven, alsof je op de afkijk van een thermografische camera kijkt. Dat heeft verschillende toepassingen: als controlemechanisme in de zware industrie, als flitspaal voor geluid in de grote stad en als tool voor 'fan engagement' bij grote sportwedstrijden. Al die verschillende markten roepen wel de vraag op waar Sorama zich nu eigenlijk op wil richten. Het bedrijf heeft duidelijk interessante technologie in handen, maar waar zit de meest nuttige (en dus ook winstgevende) toepassing? Gast Rick Scholte Links Sorama Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Steeds meer Nederlandse huishoudens gebruiken zonne-energie om een deel van hun stroomverbruik op te vangen. Dat zijn er inmiddels zoveel, dat er (natuurlijk ook in combinatie met grote zonne-parken) een overschot aan energie is op bepaalde piekmomenten gedurende de dag. Vanuit deze ontwikkeling is een nieuw soort nerd opgestaan: de Groene Nerd. Te gast is Danny Oosterveer, oprichter van de podcast De Groene Nerds en marketeer. Danny gebruikt allerlei slimme snufjes om zijn energie zo efficiënt mogelijk in te zetten en zo een véél lager bedrag per maand kwijt te zijn aan stroom. Dat begint bij een energiecontract met dynamische prijzen, maar hij maakt ook gebruik van een elektrische auto, thuisbatterijen, Bitcoinminers én allerlei software om gebruik slim in te richten. Hoe wordt je een groene nerd? En is dat het onder de streep nu allemaal waard? Gast Danny Oosterveer Links De Groene Nerds Podcast Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Daniël Mol Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zitten met een klimaatprobleem: dat is voor de Technoloog-luisteraar geen verrassing. Maar hoe kunnen we technologie en techniek inzetten om dat complexe probleem te lijf te gaan? Eén van die oplossingen is klimaatadaptatie, de natuurlijke systemen van de aarde een handje helpen om zo klimaatverandering tegen te gaan. Eén van die ideeën behandelen we vandaag in De Technoloog. De Delftse startup Arctic Reflections wil grote hoeveelheden zeewater op de Noordpool spuiten, om zo het smelten van de ijskappen te vertragen. Ambitieus? Ja. Onmogelijk? Nee. In ieder geval niet volgens onze gast Fonger Ypma, oprichter en CEO van Arctic Reflections. Gast Fonger Ypma Links Arctic Reflections Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gaat niet goed met de game-industrie. Vrijwel iedere grote studio heeft in de afgelopen tijd ontwikkelaars of ander personeel ontslagen. En dat is opmerkelijk, want sinds (en ook voor) de coronatijd ging het game-ontwikkelaars- en uitgevers juist voor de wind. Hoe komt deze omslag in het sentiment nu? Zijn investeerders en volgers van de game-industrie niet gewoon verwend? Hoe staan de grote drie (Sony, Microsoft en Nintendo) ervoor? Dat en meer ontdekken Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in deze nieuwe aflevering van de Technoloog. Te gast is Joost van Dreunen, gamemarkt-onderzoeker en lector aan de Stern University in New York. Gast Joost van Dreunen Links Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Martin van den Brink, het technisch brein van ASML, neemt deze week afscheid van het bedrijf uit Veldhoven. Na veertig jaar dienst, waarvan de laatste elf jaar als CTO en co-president, samen met Peter Wennink, geeft van den Brink het stokje door aan de volgende generatie. Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg kregen met De Technoloog exclusief de mogelijkheid om met Van den Brink nog één keer te spreken en terug te blikken op decennia aan innovatie bij ASML en zijn imposante carrière. Luister hier deel 1 van het interview met Martin van den Brink In deze tweede en laatste aflevering bespreken we de markt rond ASML. Want zowel de klanten, leveranciers en concurrenten van ASML spelen een belangrijke rol in het verhaal van het bedrijf én dat van Martin van den Brink. Voorop staat de bijzondere relatie met Carl Zeiss, de Duitse fabrikant van de optiek in de lithografie-machines van ASML. Zeiss liet zich nooit overnemen, maar de twee bedrijven zijn wel met elkaar getrouwd. De investering van Intel, Samsung en TSMC in ASML bleek een belangrijke opstap naar de totstandkoming van de onmogelijke EUV-machine. Maar hoe manage je vervolgens de verwachting van die grote klanten? Ook praten we over Nikon, die met ASML verwikkeld raakte in een patentenoorlog. De cultuur van het bedrijf, mede vormgegeven door Van den Brink, is opmerkelijk. Met inspiratie van de grote labaratoria voerde ASML jaren geleden een Fellows-systeem in, waarbij knappe koppen geen managementtaken krijgen, maar zich kunnen blijven focussen op het uitvinderswerk en het inspireren van anderen. Ook het (intellectueel) uitdagen van collega's is een onderdeel van ASML en Martin van den Brink. Wat levert hem dat op? En kan dat nog wel, in deze tijd? Tot slot blikken we terug de 40-jarige carrière van Van den Brink bij ASML. Waar is hij, na al die jaren, het meest trots op? Wat laat hij de wereld na? En hoe gaat ASML zonder hem verder? Benieuwd naar een fundamentele analyse van ASML? Luister dan de podcast Doorgelicht Gast Martin van den Brink Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Martin van den Brink, het technisch brein van ASML, neemt deze week afscheid van het bedrijf uit Veldhoven. Na veertig jaar dienst, waarvan de laatste elf jaar als CTO en co-president, samen met Peter Wennink, geeft van den Brink het stokje door aan de volgende generatie. Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg kregen met De Technoloog exclusief de mogelijkheid om met Van den Brink nog één keer te spreken en terug te blikken op decennia aan innovatie bij ASML en zijn imposante carrière. Luister hier deel 2 van het interview met Martin van den Brink In deze eerste aflevering vertelt het Brein van ASML over de prille beginjaren, zowel van het bedrijf uit Veldhoven als van hemzelf. Als kleine aftakking van Philips begon ASML met het maken van chipmachines. Dat was niet direct een hit. De eerste tien jaar stond in het teken van overleven. Pas na de lancering van de PAS-5500 kreeg ASML écht voet aan de grond. De concurrentie uit de Verenigde Staten en Japan lukte het niet om een even slimme en vooral modulaire machine te bouwen, al waren de grote chipmakers van die tijd, zoals Intel, Motorola of Texas Instruments, niet direct overtuigd. In de jaren daarna groeide ASML door. Grote doorbraken rond immersie-technologie en chipmachines op basis van DUV zorgden voor een explosieve groei in het marktaandeel. Met die voorsprong begon ASML aan het traject op machines van een heel nieuwe generatie te maken: die van de extreem ultraviolet (EUV). Vooraf leek het een onmogelijke opgave. Maar, mede onder de bevlogen leiding van Martin van den Brink, lukte het toch om in 2018 (met jaren vertraging) een eerste werkende machine af te leveren. De rest is geschiedenis. ASML werd monopolist met EUV, raakte betrokken bij geopolitieke conflicten, maar Martin van den Brink bleef tot op zijn laatste werkdag in april 2024 gefocust op de onmogelijke machine. Benieuwd naar een fundamentele analyse van ASML? Luister dan de podcast Doorgelicht Gast Martin van den Brink Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereld van (nieuwe) technologie geeft genoeg reden om extreem optimistisch én extreem pessimistisch te zijn. Dat komt, in iets minder extreme mate, ook voor bij Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn als presentatoren van De Technoloog. Om eens wat dingen op een rij te zetten schuift deze week Boris Veldhuijzen van Zanten aan. Vriend van de show, oprichter van TNW en een echte techoptimist. Want hoe beoordeel je de nieuwste techhypes, die er toch iedere paar jaar wel zijn? Welke keuzes maak je in het opvoeden van je kinderen met technologie? En heeft een optimistische of pessimistische houding rond tech ook nog andere functies? Gast Boris Veldhuijzen van Zanten Links Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereld van Bitcoin en andere cryptovaluta wordt vaak vergeleken met het Wilde Westen, vol cowboys die misbruik maken van een nog jonge technologie. Dat is niet geheel onterecht, kijkend naar het drama rond FTX en al die andere cryptobedrijven die in de afgelopen jaren zijn omgevallen. Toch is er ook een groep die blijft wijzen op de waarde van Bitcoin, andere cryptovaluta en blockchain. Maar waar zit die waarde dan in? Welke usecases zijn er nu écht voor de technologie die door sommigen wordt gezien als de belangrijkste innovatie sinds het internet? Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn krijgen in deze aflevering van De Technoloog uitleg van Bert Slagter, analist bij de digitale nieuwsbrief Bitcoin Alpha. Gast Bert Slagter Links Bitcoin Alpha, de nieuwsbrief van Bert Slagter Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Microsoft Excel. Zo'n beetje iedereen heeft het weleens gebruikt en is dan, op z'n zachtst gezegd, niet direct fan. Gelukkig zijn er mensen die wel héél veel met Excel kunnen, en er ook nog eens plezier uit halen, ontdekken Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn in deze aflevering van De Technoloog. Te gast is Willem Gerritsen, Microsoft Excel consultant en ook nog eens derde van de wereld in het boekhoudprogramma. Met Willem praten we over wat er allemaal bij komt kijken om 'goed' in Microsoft Excel te zijn. Wat de moeilijkste opdrachten nu precies zijn, of de concurrentie van Google en Apple is opgewassen tegen het product van Microsoft en of de nieuwe AI-toepassingen bestaansrecht hebben. Gast Willem Gerritsen Links Het wereldkampioenschap Excel Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Drones spelen een steeds belangrijkere rol in het maken van content. De kleine, vaak vliegende apparaatjes zijn veel goedkoper en ook beter dan een helikopter of grote kraan. En de technologie van die drones kan je heel erg ver pushen, ontdekken Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in deze aflevering. Te gast is Ralph Hogenbirk. Professioneel drone-piloot en onderdeel van de Dutch Drone Gods. Het Eindhovense bedrijf behoort tot de wereldtop als het gaat om dronevideo's. Maar hoe werkt dat nou? Wat komt er kijken bij filmen op dat niveau? Hoe zorg je dat drones opereren met de snelheid en wendbaarheid die je wil? De video van een drone die Max Verstappen in zijn F1-auto op hoge snelheid volgt ging de wereld over. Ook over die video hoor je in deze aflevering alles. Gast Ralph Hogenbirk Links De Max Verstappen-video Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe efficiënt zijn elektrische auto's, afgemeten tegen voertuigen die rijden op fossiele brandstoffen? Te gast is Auke Hoekstra, onderzoeker en projectleider bij de TU Eindhoven op het gebied van duurzame energie en mobiliteit. Ook is hij oprichter en directeur van onderzoeksbureau Zenmo Simulations. De Technoloog blijft niet bij elektrische auto's deze week, maar komt met Auke te spreken over het hele energienet in Nederland. Gast Auke Hoekstra Links Video Geen video deze week, helaas Hosts Herbert Blankesteijn & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij een quantumcomputer haal je al snel het beeld van een grote constructie vol buizen voor de geest, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. In het oosten van het land sleutelt men al een tijd aan een fotonische quantumcomputer, een computer die 'gewoon' werkt op kamertemperatuur en nog tal van andere voordelen heeft. In deze Technoloog spreken Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn met Pim Venderbosch, software lead bij QuiX Quantum. QuiX is een spin-off van de Universiteit Twente en pioniert met deze andersoortige quantumcomputer. Gast Pim Venderbosch Links QuiX Quantum Video Geen video deze week, helaas Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nvidia is hét bedrijf van 2024. De Amerikanen surfen als belangrijkste partij mee op de AI-hype en breken record na record met hun AI-chips. Te gast is Tomas Hochstenbach, chip-expert en redacteur componenten bij Tweakers. Hij gaat met Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in gesprek over de ontstaansgeschiendenis van het bedrijf. Want Nvidia bestaat al even, maar is zeker geen 'oudje' zoals we dat van Intel of ARM wel kunnen zeggen. Het bedrijf staat sinds het prille begin al onder leiding van Jensen Huang. De Taiwanese-Amerikaan greep al snel de leiding op de markt van PC-componenten voor games. Met de GeForce-lijn is Nvidia nog altijd marktleider, ondanks verwoede pogingen van onder meer AMD. Toch broedde het bedrijf al die tijd op een nieuwe slag. Die rond AI. Nvidia en Huang zouden veel hebben ingezet om ook op deze markt een leidende positie te veroveren. De kennis was immers al min of meer in huis. De GPU's die nu de berekeningen in AI-datacenters doen, zijn uit de kluiten gewassen gamingchips. Daarmee doen we Nvidia wel wat tekort. Want ook op software gebied lopen de Amerikanen voorop. Bijvoorbeeld door softwareplatform CUDA, waarmee de GPU's van Nvidia het werk van processoren (of CPU's) kunnen doen. De GPU's van Nvidia zijn doorgaans veel krachtiger, dus doen dat ook beter. En oja: CUDA werkt alleen met spullen van Nvidia. Er is ook op dit gebied concurrentie, maar CUDA is wel het beste platform, dat ook al een track record van jaren heeft. Wil je flink gaan rekenen met je datacenter vol GPU's, dan kom je al snel bij Nvidia uit. De toekomst van het bedrijf is misschien minder zeker. De volgende ontwikkeling binnen de AI dient zich namelijk al aan: edge AI. Kort weg: de complexe AI-berekeningen op je eigen device doen, in plaats van contact zoeken met een datacenter (cloud) vol GPU's. Is dit een bedreiging voor Nvidia? De tijd zal het leren. Gast Tomas Hochstenbach Links Video Geen video deze week, helaas Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ruimtevaart is eindelijk weer hip. Na het 'tijdperk' van de ruimtevaart in de jaren 60 en 70 lijken de innovaties zich nu weer snel op te volgen. En daadwerkelijk geïnnoveerd is er. Tussen de Saturnus V-raket die het Apollo programma van de grond hielp en -bijvoorbeeld- de Falcon 9 van Elon Musk zit een gigantische technologiesprong. Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn beschouwen in deze nieuwe Technoloog de wereld van de raket. Dat doen ze met Space Cowboy Michel van Baal. Gast Michel van Baal Links Meer raketten en ruimtevaart? Luister dan eens naar Space Cowboys van BNR Video Geen video deze week, helaas Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het idee van het internet dat we allemaal gebruiken is decentraal. Iedereen kan zonder toestemming meedoen, er is geen single point of failure en 'accounts' zijn in principe niet nodig. Hoe anders is dat in 2024. De belangrijkste infrastructuur van ons internet is in handen van een klein groepje techreuzen. Open-source alternatieven zijn er wel, maar krijgen heel zelden daadwerkelijk tractie en hebben dus ook weinig impact. Het voornaamste voorbeeld van deze centralisatie is de cloud, waar drie van de grootste techreuzen de dienst uitmaken. Bovendien zijn dat allemaal Amerikaanse partijen. Robert Jan Lamers sleutelt met zijn bedrijf aan een decentrale cloud, om het internet terug naar zijn roots te brengen. Hij is deze week te gast bij Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn. Gast Robert Jan Lamers Links Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geavanceerde techniek en technologie voelt inmiddels als vanzelfsprekend. Internet, mobiele telefonie en andere vitale infrastructuur 'werkt' gewoon. Toch gaat er een wereld schuil achter het werkend houden van al onze complexe systemen. Dat is de wereld van de onderhoudskunde. Want onderhoud is een vak. Tiedo Tinga is hoogleraar onderhoud aan de Universiteit Twente en ook werkzaam voor Defensie. De Technoloog vraagt hem het hemd van het lijf over onderhoud. Hoe voorspel je wanneer iets stukgaat? Waarom niet wachten tot iets stuk is? En hoe draagt AI nou bij aan dit vak? Hoe werken sensoren die dit soort voorspellingen moeten doen? En werken we al massaal met digital twins? Genoeg om over te praten in deze Technoloog over de techniek achter onze techniek: onderhoud. Gast Tiedo Tinga Links Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ooit waren Facebook (Meta) en Google de absolute koningen van de digitale advertenties. Maar sinds een tijdje is daar een derde speler bijgekomen: Amazon. En dat is inderdaad een ander soort bedrijf: een webwinkel. Steeds meer consumenten gaan direct naar Amazon als ze op zoek zijn naar een product. En dat brengt een verandering teweeg, want bedrijven als Amazon, maar ook Albert Heijn, hebben unieke data over klanten en hun koopgedrag. Inmiddels gaan de helft van de zoekopdrachten naar producten in de VS direct via Amazon. Deze 'derde golf' (of 'Third Wave') in retail media kenmerkt zich dus door de verschuiving gebruikersdata. Met de eerste golf kwam Google op als dominante zoekmachine, in de tweede golf werd het gebruik van social media (lees: Facebook) steeds prominenter. Langzaam maar zeker beginnen bedrijven als Amazon en Ahold Delhaize zich dit ook te realiseren, maar de volle potentie wordt nog niet benut. Albert Heijn maakt bijvoorbeeld nog geen koppeling met ahold-webshop Bol. Dit klantprofiel zou fundamenteel verschillen van de informatie die Google en Meta in bezit hebben. Koop je spullen voor een babykamer op Bol.com? Dan is het slim om een maand later pampers in de aanbieding te doen bij de Albert Heijn. Om over dit fenomeen te praten gaat De Technoloog in gesprek met Bart Zoetmulder, expert verdienmodellen van digitale media. Bart heeft een verleden bij DPG Media en Amazon en is inmiddels zelfstandig ondernemer. Hij legt ons uit wat de waarde van deze data is en hoe bedrijven ermee omgaan. Dat is nog niet optimaal, want met een beetje fantaseren zou alles onder de paraplu van Ahold Delhaize aan elkaar kunnen koppelen. Gast Bart Zoetmulder Links Video Geen video, deze week! Hosts Mark Beekhuis & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa heeft het moeilijk. En dan doelen we niet op de oorlog op ons continent. Nee, Europa heeft de strijd een tijd geleden al verloren en wel op het gebied van de technologie. Kijk eens naar de markt van cloudaanbieders, bijvoorbeeld. (Lokale) overheden zijn gedwongen om te gaan shoppen bij Microsoft Azure, Amazon Web Services of Google Cloud. Een serieus Europees alternatief is er niet. En die 'even' uit de grond stampen is lastig, betoogt onze gast van vandaag, zelfstandig internet-ondernemer Bert Hubert in De Technoloog. Want om een cloud te ontwikkelen die werkt als Ikea, moet je heel veel werk verrichten. En die tijd ligt simpelweg achter ons. Ikea heeft vrijwel alle producten die je nodig hebt voor het inrichten van een woning. Zoek je alleen een goedkoop voetenbankje? Dan kan je bij Ikea terecht. Zoek je een relatief dure nieuwe inrichting van je woonkamer? Ook dan ben je welkom bij de Zweden. En dat op meerdere plekken in Nederland. Van de Microsoft Azures en AWS'en van deze wereld kunnen we hetzelfde zeggen. Aan Ben van der Burg en Mark Beekhuis legt hij uit waarom Europa structureel achterblijft op dit gebied. Grote bedrijven genoeg, maar ook zij hebben nog geen serieuze vervanger uit de grond weten te stampen en maken een deel van hun omzet braaf naar de VS over. De situatie rond cloud kan je ook doortrekken naar andere domeinen binnen de tech. Met uitzondering van ASML en diep-technologische beloften (Quantum of fotonica, bijvoorbeeld) is de EU namelijk op vrijwel ieder gebied afhankelijk van Amerikaanse of Chinese producten. We bellen dat probleem van top tot teen af. Hoe zijn we hier gekomen? Hoe blijft dit probleem nu in stand? En wáárom is dit nu eigenlijk een probleem? Gast Bert Hubert Links Bert over de 'Ikea-Cloud' Bert over Europese innovatie Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Live vanuit Papendal, op het evenement van OneXillium, spreekt De Technoloog met Lotte Lintmeijer, freelance data-wetenschapper op het gebied van sport. Met Lotte kijken we hoe je als atleet nu nóg beter kunnen worden door het inzetten van data. Gebruiken we technologie genoeg in onze sport? En heeft dat het gewenste effect? En inderdaad... Ook hier kunnen we niet meer om kunstmatige intelligentie heen. Gast Lotte Lintmeijer Links Sport Data Valley Video Geen video, deze week! Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Cybertruck is een opvallende nieuwkomer in het autolandschap. Het prestigeproject van Elon Musk is een polariserende auto: je hebt fans en haters. Maar hoe zit dat ding nu eigenlijk in elkaar? En welke innovaties (die er zeker zijn) zijn nu echt de moeite waard? De Technoloog gaat deze week in gesprek met Maarten Steinbuch, hoogleraar aan de TU Eindhoven en voor het eerst te gast in Technoloog aflevering 6 (ZES!) Gast Maarten Steinbuch Links Maarten in de zesde Technoloog ooit Marques Brownlee over de Cybertruck De complete handleiding van de Cybertruck Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zo nu en dan maken we een met De Technoloog een uitstapje naar de toekomst. Dit is zo'n aflevering, al is deze toekomst helemaal niet ver weg. Met Amir Zadpoor, hoogleraar biomaterialen aan de TU Delft praten we over het printen van pezen, botten en ander weefsel. De techniek is er al, en kan weleens heel belangrijk gaan worden. Gast Amir Zadpoor Links Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het eindejaarsinterview van Herbert Blankesteijn kijken we terug op zijn verleden als computer- en internetjournalist. Herbert werd opgeleid als natuurkundige en kwam op de universiteit in Utrecht zijn eerste computer tegen. Dat was zeker geen liefde op het eerste gezicht. Pas later, als journalist, begon Herbert met het gebruiken van computers. Op internet werd hij pas echt verliefd. En hoe dat ging, hoor je in deze speciale aflevering van De Technoloog. Over de internet-zeepbel, de eerste computer van Herbert, zijn eerste radio-uitzendingen en meer. Gast Herbert Blankesteijn Daniël Mol Links Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het eindejaarsinterview van Ben van der Burg kijken we terug op zijn verleden in de telecom. Na zijn carrière als topsporter raakte Ben gefascineerd door nieuwe technologie. De cutting edge bevond zich op dat moment in de mobiele telefonie. Met Ben spreken we over de opkomst van het mobiele internet, over wat hij in Japan meemaakte en hoe hij grote mediapartijen aan boord wist te krijgen voor de nieuwe technologie, die toen nog niet helemaal goed werkte. Gast Ben van der Burg Daniël Mol Links Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zou het zijn als niet langer grote internetbedrijven data over ons verzamelden? Als iedereen de data die over hem- of haarzelf ging, zelf kon beheren? Martijn van Dam is medeoprichter van de Stichting Datakluis Nederland, die dit probeert te realiseren. Vijf grote mediabedrijven (NPO, DPG, Mediahuis, Talpa en RTL), die samen vrijwel de hele Nederlandse bevolking bestrijken, staan erachter. Het idee is dat je straks per sector of per bedrijf zelf kunt bepalen welke data je prijsgeeft en voor welk doel. In deze Technoloog alle details over dit sympathieke plan. Gast Martijn van Dam Links Stichting Nederlandse Datakluis Video (later) Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol / Bram van EijndhovenSee omnystudio.com/listener for privacy information.