De Stemming van Vullings en De Rooy

"Wat krijg je als je het woord smoes zonder klinkers schrijft", was een opmerking van een Tweede Kamerlid in het sms-debat. Een opmerkelijk debat, vooral door het optreden van premier Rutte die deze keer eens niet "meebewoog", zoals hij vaak doet in lastige debatten, maar juist in de aanval ging. Was dat de juiste strategie? In de wandelgangen peilen Xander en Joost of de linkse samenwerking daadwerkelijk gaat leiden tot een gezamenlijke fractie van GroenLinks en de PvdA in de Eerste Kamer. Intussen is hard doorgewerkt aan de Voorjaarsnota. Het kabinet heeft nog geen zicht op ruime steun voor de financiële plannen. Zorgelijk?

Er zitten nog gaten van miljarden euro’s in de rijksbegroting en dus moet de regering een oplossing vinden. Daarvoor gingen Rutte en Kaag op bedeltocht (of was het toch een bedevaart?) langs alle fracties in de Tweede Kamer. Is deze tocht onderdeel van de nieuwe bestuurscultuur of politieke marketing? En ineens was minister Hoekstra in Kiev en sprak premier Rutte via een videoverbinding het Oekraïense parlement toe. Het Engels van Rutte viel daarbij op, maar wat nog meer? Kamerleden hielpen Pieter Omtzigt intussen een handje bij het krijgen van extra spreektijd, in de wandelgangen troffen Xander en Joost de Nationale Ombudsman en hield VVD’er Verkuijlen een beladen maidenspeech.

Het was de week van wachten op D66 partijleider Kaag. Waarom duurde het zo lang voordat ze een reactie wilde geven over de MeToo zaak in haar partij? In afwachting van die reactie liepen D66-kamerleden rond als aangeschoten wild en kreeg fractievoorzitter Jan Paternotte er van langs van een verslaggever. Toen Kaag donderdag eindelijk een persconferentie gaf, werd dat een harde confrontatie tussen haar en de pers. Waar kwam de wederzijdse boosheid en ergernis vandaan? Joost moet het daarnaast een weekje zonder Xander doen, want die is op een welverdiende vakantie. Marleen de Rooy neemt de honneurs waar. En dat komt goed uit, want Marleen weet alles over de begroting, de voorjaarsnota en de spaartaks. En voor Xander op het vliegtuig stapte liep hij nog even met Joost door de wandelgangen.

PvdA-fractievoorzitter Ploumen maakte deze week haar vertrek bekend. Joost en Xander bespreken haar beweegredenen en ook alvast haar opvolging; wie komt daarvoor in aanmerking? Wordt het misschien iemand die - net als Ploumen - met Geert Wilders in Limburgs dialect kan overleggen? Het kabinet moet essentiële politieke keuzes maken voor de voorjaarsnota. Er is een miljardentekort, dus er wordt flink overlegd. Joost merkt op dat daar ook politieke wensen in worden meegenomen, zoals de extra uitgaven aan defensie. Voor het ophogen van die defensieuitgaven werd deze week een petitie aangeboden in de Tweede Kamer. Na corona mogen de petities weer fysiek in de Kamer worden aangeboden, hoe gaat dat er aan toe? Joost en Xander namen een kijkje in de Wandelgangen.

Het was de week van Hugo de Jonge. Wat is nou zijn betrokkenheid bij de mondkapjesdeal met Sywert van Lienden en wat stond er precies in de vele whatsappjes die openbaar werden gemaakt? Joost Vullings en Xander van der Wulp nemen de meest pikante appjes door. Het was een unicum dat de minister van Volkshuisvesting zich verantwoordde in de Kamer over wat hij deed toen hij nog minister van Volksgezondheid was. De Jonge overleefde een motie van wantrouwen, maar waar draaide dit debat nou eigenlijk echt om? En: Wat zegt dit over de politieke cultuur in Nederland? Verder maakte Xander zich zorgen over het stikstofbeleid, zag Joost een debat over de studiefinanciering en dook duizenddingendoekje Stef Blok ineens weer op in Den Haag.

De Tweede Kamer werd deze week toegesproken door de Oekraïense president Zelensky. Historisch, werd de speech genoemd, maar is dat wel zo? Joost stak er zijn staatsrechtelijke licht voor op en ontdekte dat de Kamer eigenlijk mag uitnodigen wie ze willen. Zelfs Xander van der Wulp. Het historische bleek 'm te zitten in het alleen toespreken van de plenaire zaal. Zelensky maakte zijn speech persoonlijk, vooral richting Mark Rutte, die hij Mark en 'druze'; vriend, noemde. Onze minister-president liet na afloop weten inderdaad goed contact te hebben met Zelensky, die hij een 'bijzondere vogel' noemde, maar dat hij wel realistisch bleef over het wensenlijstje dat de Oekraïense president in zijn speech opsomde. In de Wandelgangen evalueren Joost en Xander de gang van zaken rond de speech met Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Het viel Xander verder op dat het een week was waarin veel dingen mis gingen. Wéér een vernietigend rapport over de Belastingdienst, minister Hoekstra die in de problemen kwam in debat over de sancties aan Rusland, opvangproblemen rondom vluchtelingen en asielzoekers... En dan zijn er ondertussen ook nog dossiers als stikstof en corona die ondersneeuwen, merkt Joost op. Genoeg te bespreken dus in de nieuwe aflevering van De Stemming!

Xander moet het dit keer zonder Joost doen, maar heeft een uitstekende vervanger gevonden in Ron Fresen. De twee bespreken het belang van het Binnenhof voor de politieke cultuur in Nederland, de oorlog in Oekraïne en de koopkracht. Premier Rutte reisde intussen half Europa door om antwoord te krijgen op de belangrijkste vraag van dit moment: hoe moet Rusland aangepakt worden? Verder had Hugo de Jonge liever dat Sywert van Lienden van binnen de tent naar buiten zou plassen, dan van buiten de tent naar binnen en in de Wandelgangen volgden Joost en Xander de ontknoping in de Volt-soap. Tot slot gaat de nieuwe duider met de vertrekkende duider in gesprek over…… duiden. Dat is duidelijk.

Zoals altijd bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn er meer partijen die hebben gewonnen, dan verloren. Of in elk geval cláimen dat ze hebben gewonnen. Xander en Joost duiken dieper in de resultaten en vellen hun oordeel. Zo is de conclusie dat de VVD - een van de partijen die de "overwinning" vierde - een historisch slecht resultaat boekte. Komt dat misschien doordat premier Rutte geen campagne heeft gevoerd? Dat noemt Joost een indianentruc: hij zat overal op radio en tv om te zéggen dat hij geen campagne voerde. De echte winnaars van deze verkiezingen waren weer de lokale partijen. Dat heeft een keerzijde. In steeds meer gemeenten zijn alleen met veel verschillende partijen nog een college te vormen. Dat beloven moeizame, langdurige processen worden.

De effecten van de oorlog in Oekraïne op de Nederlandse politiek zijn enorm. Deze week lieten de in Den Haag altijd zo opgehemelde koopkrachtplaatjes een enorme daling zien. Hoe zit het met de compensatie voor dat koopkrachtverlies? Partijen willen daar wel zo snel mogelijk wat aan doen en premier Rutte heeft beloofd zoveel mogelijk de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne zoveel mogelijk te gaan 'dempen'. Tegelijkertijd maakt politiek Nederland zich ook nog klaar voor iets anders: de gemeenteraadsverkiezingen. Joost en Xander nemen weer een paar campagnespotjes door en zoomen in op het filmpje van de VVD in Oirschot. En: de omgangsvormen in de Tweede Kamer Een paar weken geleden nog een belangrijk onderwerp op de debatagenda. Deze week ging het debat dan toch door, al voelde het door de ontwikkelingen van de afgelopen weken niet heel actueel meer.

Het was voorjaarsreces voor de politici, maar daar kwam niet veel van terecht vanwege de situatie in Oekraïne. Joost Vullings en Xander van der Wulp bespreken welke gevolgen de agressie van Rusland heeft voor de Nederlandse politiek. Bij Volt is er ook nog steeds sprake van hoogspanning. Weten we nou al wat er daar aan de hand is? En geruisloos komen de gemeenteraadsverkiezingen steeds dichterbij, nog maar anderhalve week en dan is het zover. Joost en Xander kijken naar de campagnes van de partijen, of wat daarvoor moet doorgaan én ze kiezen natuurlijk weer een opvallend lokaal verkiezingsspotje tot campagnefilmpje van de week.

Dit was de week van grote internationale onrust vanwege de inval van Rusland in Oekraïne. De ogen zijn dan wat minder gericht op Den Haag, maar er is toch genoeg te zeggen over hoe de Nederlandse politiek hier mee omgaat. Premier Rutte, Minister Hoekstra en Minister Ollongren overlegden in allerlei internationale verbanden. En wat waren de belangrijkste zorgen in het Kamerdebat over de situatie in Oekraïne? Van de problemen op het geopolitieke toneel stappen Joost en Xander in één beweging over naar de lokale politiek, want 16 maart is het al zover: de gemeenteraadsverkiezingen. Daarom weer een opvallend campagnespotje van een lokale kandidaat: dit keer van iemand uit het Brabantse Asten.

Welke lessen levert het eerste grote onderzoek naar het coronabeleid op? Xander en Joost proberen die te destilleren uit het dikke rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. En herkennen ze de kritiek op minister Hugo de Jonge en diens "man-op-de-maan-leiderschapsstijl"? Verder: wat is er aan de hand bij Volt? Joost vraagt zich af of een extern onderzoek het meest voordehandliggende middel was om de problemen binnen deze kleine fractie op te lossen. In een nieuwe rubriek maken we kennis met de man of vrouw achter de campagneboodschap. Elke week kiezen Xander en Joost een opvallend spotje voor de gemeenteraadsverkiezingen. Wie zit daarachter?

Zoals altijd nemen Joost en Xander samen de politieke week door. Deze week zelfs nog iets meer samen dan anders. Geïnspireerd door de preek van een Leidse dominee kwamen ze nóg dichter tot elkaar. Zo constateerden ze samen dat het kabinet voorzichtig optimistisch is over de coronasituatie in ons land. De omikronvariant zorgt ervoor dat minder mensen ernstig ziek worden, dus zijn er meer versoepelingen mogelijk. Ook maakte het kabinet deze week de visie voor de langere termijn bekend. Hoewel, zo lang is die termijn nu ook weer niet... In de wandelgangen zoeken Joost en Xander samen SP-Kamerlid Michiel van Nispen op. Want hoewel een meerderheid van de Kamer voor het verbieden van de sinds vorig jaar toegestane gokreclames stemde, is dat nog niet gebeurd. Van Nispen vroeg een interpellatiedebat aan, wat is dat ook alweer? Ook bespreken Joost en Xander samen de situatie rondom ex-PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk. Hij stapte deze week op vanwege ongepast gedrag. Partijleider Lilianne Ploumen profileert zich als voorvechter van vrouwenrechten en voert een naar eigen zeggen zero-tolerance beleid, hoe gaat zij met deze kwestie om? Luister naar De Stemming, alleen, of nog beter... Samen!

Het was een week waarin de omvang en de impact van een nieuwe kwestie pijnlijk duidelijk werd: het grote probleem met onze belastingen. Box 3 is stuk! Een uitspraak van de Hoge Raad is een "midscheepse raketaanval op de houdbaarheid van de financiën van het zojuist moeizaam gesloten coalitieakkoord", zo was achter de schermen te horen. Hoe gaat het kabinet dit politieke vraagstuk oplossen? En nog een probleem: Poetin en zijn acties aan de grens van Oekraïne. Rutte was in Kiev, de hoofdstad van Oekraïne, of om met Rutte te spreken: de hoofdstad van Joe-Kreen. In de wandelgangen kijken Xander en Joost wat de rol van de Tweede Kamer is bij deze internationale crisis. Corona is er ook nog. In de Kamer lijken steeds meer partijen coronamoe en vragen verschillende parlementariërs zich af of het nog wel terecht is om vrijheden met de covid-noodwet te beperken.

Het kabinet voelt spanning bij het besluit om de coronamaatregelen flink te versoepelen. Waarom eigenlijk, vragen Xander en Joost zich af. In Den Haag wordt zelfs al gedacht aan het afbouwen van de crisisorganisatie. Dat kan positieve effecten hebben op het politieke proces. In de rubriek In de wandelgangen gaan Xander en Joost op zoek naar het ongemak bij de VVD over de kwestie rond adviseur Soumaya Sahla. En hoe verlopen de eerste weken van het nieuwe kabinet? Joost ziet twee grote problemen op de coalitie afkomen, die te maken hebben met stikstof en de vermogensbelasting. Hoe gaan ze die oplossen?

Kabinet Rutte 4 presenteerde zich met een regeringsverklaring waarin werd opgeroepen tot samenwerken en minder polarisatie. Premier Rutte was nog maar net uitgesproken of dit ging al weer mis. In het debat vlogen de verbale tackles de parlementariërs om de oren en kamervoorzitter Bergkamp had grote moeite dit onder controle te houden. Verschillende kamerleden riepen op tot ingrijpen, maar Bergkamp deelde geen gele of rode kaarten uit. Hoe zit het met het natuurlijke gezag van de kamervoorzitter vragen Xander en Joost zich af. Verder hebben ze het natuurlijk ook over de corona-aanpak. Is dit beleid wel vol te houden? Minister Kuipers had zijn eerste debat, nam daarvoor een emmertje stroop mee en wordt komende dinsdag opnieuw gewogen bij de persconferentie. En in de wandelgangen treft Joost een nieuw Kamerlid die opviel bij zijn beëdiging met zijn blauwe jas met kettingen en kralen. Wie is hij?

Het was de week van de beëdiging en de presentatie van het nieuwe kabinet. Wie viel op? Xander en Joost bespreken de positieve uitschieters. De meest ervaren man viel een beetje tegen, premier Mark Rutte. Die kwam met oneliners die al bekend zijn uit zijn arsenaal. Lukt het Rutte, de Barbapapa van het Binnenhof, zich nóg eens te vernieuwen? Het is ook de eerste week voor de nieuwe minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: Ernst Kuipers. Zijn presentatie zal verschillen met die van zijn voorganger Hugo de Jonge. Maar komt er ook ander beleid? Xander en Joost hebben hun twijfels. In de rubriek In de wandelgangen komen ze de nieuwe fractievoorzitter van D66 tegen: Jan Paternotte.

Formateur Mark Rutte heeft alle 28 andere bewindslieden gesproken en met zijn negenentwintigen staan ze maandag op het bordes bij de Koning. Wat heeft dit nieuwe team aan het beloofde ‘nieuw elan’ en straalt dat dan ook af op de enige die hetzelfde blijft doen; premier Rutte? Verder bespreken Joost en Xander verschillende ministers en staatssecretarissen. Wat kunnen we van hen verwachten en klopt het dat het voor bewindslieden alleen de eerste en de laatste dag een feestje is? En speciale aandacht voor de minister met een muzikaal talent en een feestverleden. Degene die daar meer over weet en vertelt is de voorzitter van de Eerste Kamer Jan Anthonie Bruijn.

In deze speciale xl-lockdown aflevering van de Stemming kijken Xander en Joost nog één keer naar de actualiteit van dit jaar. Corona zorgde met de omikronvariant afgelopen week opnieuw voor extra maatregelen en debat, nummer 45 alweer sinds het uitbreken van de pandemie. Maar er wordt ook verder teruggekeken, aan de hand van opmerkelijke fragmenten. Dat was moeilijk kiezen, want wát een jaar hebben we achter de rug, met de langste formatie ooit, de naweeën van het toeslagenschandaal en allerlei afsplitsende en vertrekkende politici. En dan hebben we nog lang niet alles genoemd. Beluister het jaaroverzicht van 2021, een jaar dat volgens Joost achteraf gezien nog wel eens historisch zou kunnen blijken te zijn...

Eindelijk. Na de langste kabinetsformatie ooit, ligt daar het coalitieakkoord. 'Omzien naar elkaar en vooruitkijken naar de toekomst' is het motto van Rutte IV. Is dat een beetje te onthouden? En wat betekent het eigenlijk? Joost en Xander zien er in ieder geval duidelijk een stempel in; omzien is voor het CDA en de ChristenUnie, en D66 en VVD kijken vooruit naar de toekomst. De komende weken zullen de nieuwe bewindspersonen bekend gemaakt worden, maar tijd voor kerstvakantie is er niet echt. Want nu de zorgen om corona door de omicron variant groot zijn, lijkt een nieuwe persconferentie met extra maatregelen om de hoek. Wordt dat dan het laatste kunstje van Hugo de Jonge als minister van Volksgezondheid? In de rubriek de Wandelgangen spreken Joost en Xander met oud-VVD-politicus Klaas Dijkhoff. Hij vertrok na de verkiezingen en kijkt inmiddels met meer afstand en minder kilo's naar zijn oud-collega's. Welk advies heeft hij voor hen? Beluister het in de nieuwe aflevering van de Stemming!

Het ging er hard aan toe tussen voorzitter Ockje Tellegen en Sylvana Simons in een commissievergadering. Simons voelde zich onheus bejegend, Tellegen beklaagde zich dat de gehele commissie zich gedroeg als een kleuterklas. Xander en Joost bespreken de kwestie en zien een trend: steeds minder Kamerleden melden zich aan als voorzitter. De formatie is nu echt bijna rond. Wat gebeurt er in die laatste dagen tot aan de presentatie van een akkoord? En wat weten we al van de inhoud? Het wordt in elk geval weer zoeken naar de verstopte "pijnpunten" in de teksten. GroenLinks en PvdA presenteerden al wel vast hun oppositieakkoord. Xander en Joost doen een poging om daar niet cynisch over te zijn. En ze waren vertederd deze week door kroonprins Amalia. Die heeft het spreken vermoedelijk geleerd van haar oma.

Valt minister Hugo de Jonge de trage start met de boostercampagne echt aan te rekenen? Xander en Joost duiken er deze week dieper in, met hulp van collega Lars Geerts. En komen uit bij de achterliggende oorzaak: Nederland sukkelt in deze pandemie veel te lang door met het oude poldersysteem. Maar daar komt verandering in. De formatie nadert nu echt de climax. Zou er volgende week al witte rook kunnen zijn? Of kan het zelfs nu nog misgaan? Xander en Joost wagen zich aan een tijdpad. En meteen ook aan een voorspelling. Corona komt dichtbij trouwens, want Xander moest deze aflevering vanuit huis doen, vanwege een positieve test. En dat nog wel bij een klein jubileumpje: dit is alweer de honderdste editie die Xander en Joost samen maakten.

Het demissionair kabinet maakt zich grote zorgen over de sterke toename van de coronagevallen en de druk op de zorg. Na een weekend met rellen in verschillende steden werd er eerst nog gewezen op de basisregels, maar vlug daarna vonden premier Rutte en Minister De Jonge de situatie zo somber dat ze toch weer denken aan een lockdown. Intussen pleiten sommige OMT-leden in talkshows voor een 'keiharde' lockdown en dat wekt weer irritatie bij het kabinet. Staan die onderlinge verhoudingen op scherp? In de formatie worden intussen wel vorderingen gemaakt. Staat er voor de kerst echt een nieuw kabinet op het bordes? In de Wandelgangen zoeken Joost en Xander antwoord op de vraag: wie is de meest onbekende minister van Nederland? En Joost legt uit wat je moet doen bij persconferenties van Sinterklaas en waarom warme winterhandschoenen toch zo belangrijk zijn.

Opnieuw een week met veel coronapolitiek. Er wordt gedebatteerd over 2G; wat mogen ongevaccineerden straks nog? De papieren die ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers in de trein liet liggen, geven een interessant inkijkje in de formatie. De betrokken partijen bagatelliseerden het stuk, maar Joost en Xander lezen er toch best interessante dingen in. En er was -opnieuw- reuring rondom Forum voor Democratie. Meerdere dieptepunten met Forum-leden passeerden de revue tijdens debatten in de Tweede Kamer. Niet normaal, dus Kamervoorzitter Bergkamp wil met alle fractievoorzitters gaan praten. Wat kan dat opleveren? In de wandelgangen passen de heren de bijzondere interviewtechnieken van Frans Bromet toe. Zijn dochter, GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet, had een laadpaalruzie met CDA-collega Henri Bontebal. Joost en Xander gaan op zoek naar een oplossing in de (voor Joost niet onbekende) 'horrorgarage'.

Het was misschien wel de lastigste week sinds het uitbreken van de coronapandemie voor het kabinet. Dat toch weer nieuwe maatregelen moeten worden genomen, is een fikse politieke nederlaag. Joost en Xander analyseren het opereren van het kabinet. Het bericht dat de formatie zo goed als rond is, werd snel ontkend door alle betrokkenen. Maar er is wél een "tijdpad". Joost en Xander worden er toch een beetje chagrijnig van. Ze gaan ook de wandelgangen in, op bezoek bij twee partijen waar het rommelt tussen lokale afdelingen en het hoofdbestuur. Vrezen zij afsplitsingen? Verder een vervolg op een onderwerp dat vorige week al ter sprake kwam: het onderzoek naar satanisch kindermisbruik. En hoe Forum voor Democratie het verhaal kaapt.

Xander en Joost zagen demissionair premier Rutte en minister De Jonge worstelen bij hun persconferentie waarin ze de nieuwe coronamaatregelen aankondigden. Een slap pakket, eigenlijk willen ze veel verder gaan. H0aalde het kabinet een foefje uit om te voorkomen dat het coronadebat ging over de écht essentiële onderwerpen? Opnieuw lekten de maatregelen voortijdig uit, wat leidde tot geklaag op het Binnenhof. Terecht? Joost vindt dat lekken het maatschappelijk belang dient. Taal is een politiek instrument, dat thema komt geregeld terug in deze podcast. Bij twee ministers viel de afgelopen tijd iets op. Dat gold ook voor de speech van premier Rutte op de Klimaattop in Glasgow.

Na een weekje reces is De Stemming weer terug, maar de problemen in Den Haag hebben zich in die tijd zeker niet opgelost. Sterker nog; de formatie heeft het record van langste formatie ooit verbroken en door de oplopende coronacijfers wordt het kabinet gedwongen opnieuw maatregelen te nemen. Is dat nog te doen zonder dat de tweespalt tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden verder oploopt? Omdat Xander deze week vanwege een blessure niet door de wangelgangen kon lopen, wordt eenmalig een oude rubriek van de plank gehaald. Wim Deetman blikt in het Haags Geheugen terug op de situatie in 1992. Toenmalig minister-president Ruud Lubbers maakte zich toen zorgen over de verhouding tussen kabinet en Kamer. Lijkt de situatie van toen niet heel erg op waar we nu zitten?

Het formeren gaat door, maar de betrokken politici houden zich stil. Dat is “in het belang van het proces”, wordt er dan gezegd of “een broedende kip moet je niet storen”. Toch valt er altijd wel iets te ontdekken in die korte reacties van de politici. Verder keken Joost en Xander naar het toeslagendebat. De afwikkeling is bijna net zo’n grote ramp als de affaire zelf. En Joost stuitte in de wandelgangen wel op een heel bijzondere gast: Koning Willem-Alexander. Kreeg hij een hand, een boks, een elleboogtikje of niet meer dan een knikje van de Koning?

Een extra aflevering opgenomen op het NPO Podcastevent in TivoliVredenburg in Utrecht. Met daarin antwoord op de vraag waarom de formatie zo lang duurt, het Haags elftal der vertrokken bewindslieden en de tien lessen uit deze formatie

Na maandenlange gesprekken over wie met wie, lijken de formatiegesprekken nu echt over de inhoud te gaan. Er lekte ook gelijk al wat uit over die gesprekken: een non-paper en een paper. Informateur Remkes probeerde het verschil tussen die twee papers uit te leggen, maar dat lukte maar half. Gelukkig weten Joost Vullings en Xander van der Wulp precies wat dat verschil is. Koolmees wordt de nieuwe collega van Remkes. Wat voegt hij toe aan het formatieproces? Koolmees beloofde alvast dat het nieuwe regeerakkoord een experiment zal worden en dat het dun moet zijn. Maar is een experimenteel en dun regeerakkoord een recept voor een non-paper of toch een paper? De Pandora Papers zijn dan weer echte papers en demissionair minister Hoekstra werd hieraan gelinkt. Joost en Xander doken de wandelgangen in om te onderzoeken wat voor impact die Papers hebben op de reputatie van Hoekstra.

Opnieuw een roerige week in politiek Den Haag, met een ontslag, een hoop gespin, een doorbraak en een hele 'nieuwe' situatie. Hoewel, nieuw...? De week begon met het ontslag van staatssecretaris Mona Keijzer. Xander en Joost spreken in De Wandelgangen met Rober Willemsen, die als voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland een onthullend inkijkje in contacten met het kabinet geeft. En uiteraard veel aandacht voor alle ontwikkelingen in de formatie.

Na een bomvolle politieke week natuurlijk ook een aflevering van De Stemming vol analyse en dé belangrijkste geluidsfragmenten. Xander en Joost vertellen wie in hun ogen de opvallendste debater was bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Ook een analyse van de Troonrede. Een slappe tekst, vinden Xander en Joost. En ze hebben het sterke vermoeden dat de koning dat met ze eens is. Zou hij expres de Troonrede hebben verhakkeld? Hoe gerechtvaardigd is het optimisme van demissionair premier Rutte dat de doorbraak in de formatie aanstaande is? Joost zag juist in de debatten dat Rutte weinig meer wordt gegund, wat de kansen op een succesvol minderheidskabinet kleiner maakt. De sessie op landgoed De Zwaluwenberg heeft ook weinig opgeleverd. De partijen kwamen daar niet eens toe aan de Of- en Hoe-vraag.

In De Stemming constateren Joost Vullings en Xander van der Wulp deze week dat CDA’ers niet goed kunnen applaudisseren, demissionair minister Kaag consequent blijft en de teruggekeerde Pieter Omtzigt weer ouderwets om stukken en draaiboeken vraagt. Verder, wat gaat er gebeuren met de coronapas, waarom vergeet kamervoorzitter Bergkamp de ‘t’ af en toe en helpen gesprekjes op de hei de formatie? In de wandelgangen de verkiezing van de beste politieke podcast van het jaar. En de winnaar van de Prinsjespodcastprijs is geworden:….. De Stemming!

Een nieuwe aflevering van De Stemming, waarin Xander en Joost de HJ Schoo-lezing van Sigrid Kaag verder onder de loep nemen en kijken naar de karakterverschillen tussen haar en Mark Rutte. Gaat de nieuwe informateur Johan Remkes hen nader bij elkaar krijgen? Aan zijn strenge blik en toon zal het vast niet liggen. Ook bespreken ze de positie van het CDA aan de vooravond van het congres waar Wopke Hoekstra misschien wel de toespraak van zijn leven moet geven. En kun je eigenlijk wel goed demonstreren bij de nieuwe Tweede Kamer? Pak er een kopje koffie bij en luister!

De formatie is verworden tot een modderpoel. De missie van informateur Mariette Hamer is mislukt. Was zij misschien met een verkeerde opdracht op pad gestuurd? Haar beoogde opvolger is VVD'er Johan Remkes. Moet hij weer helemaal opnieuw beginnen? Xander en Joost bezien het politieke slagveld en vragen zich af: wat is nog wél mogelijk? De linkse samenwerking wordt gezien als één van de oorzaken van de vastgelopen formatie. Hoe bestendig is die samenwerking als GroenLinks en de PvdA in de oppositie belanden? In de wandelgangen dwalen Xander en Joost door het gangenstelsel van het tijdelijk onderkomen van de Tweede Kamer.

De Stemming is weer terug en daarmee verklaren Xander van der Wulp en Joost Vullings het zomerreces officieel ten einde. Veel lijkt er niet te zijn veranderd sinds de laatste podcast in juli. De partijen VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie overleggen nog steeds over een nieuwe formatie en schieten nog steeds niet op. Rode lijn daarbij is dat partijen en politici die door andere partijen als ongewenst werden weggezet, niet van het toneel willen verdwijnen en nog steeds meepraten. Moet formeren niet meer gaan lijken op elimineren als je een beetje wilt opschieten? Verder werd het demissionaire kabinet ogenschijnlijk overvallen door de snelle machtsovername van de Taliban in Afghanistan en hoe zit het met de verhuizing van de Tweede Kamer? Xander en Joost bespreken het met kamervoorzitter Vera Bergkamp.

Voor de zomervakantie echt begint op het Binnenhof is er nog een laatste Stemming. Wat ging er nou mis tijdens die laatste coronapersconferentie van Rutte en De Jonge en waren hun excuses een paar dagen later wel gemeend? Sowieso zit een vakantie er voor minister De Jonge voorlopig niet in vertelt Xander, de komende weken is er elke week op maandag een corona-overleg. En Rutte gaat, als hij op vakantie gaat, alleen op korte tripjes. Ook bespreken Joost en Xander het rapport van de commissie-Spies over het verkiezingsverlies van het CDA. Want waarom wordt partijleider Hoekstra zo gespaard en is het probleem met Pieter Omtzigt nog lang niet opgelost? Ook staan de verslaggevers stil bij het overlijden van Peter R de Vries en de overstromingen in Limburg. En er is dan toch eindelijk een echte seizoenswinnaar bij 'De Voorspelling'.

Xander en Joost staan stil bij de aanslag op misdaadjournalist Peter R. de Vries. Hoe ging de politiek hier mee om? Verder is het zomerreces begonnen, maar kunnen politici zich eigenlijk wel een vakantie veroorloven? Er zit nog steeds geen beweging in de kabinetsformatie en die dendert straks sowieso de top 3 van langste formaties ooit binnen. Tot slot: het Binnenhof wordt verbouwd, het parlement is leeggehaald en alle Kamerleden zijn verhuisd. Xander en Joost slenteren daarom nog één keer door déze wandelgangen. Mijmerend over wat ze daar allemaal hebben meegemaakt.

Xander en Joost buigen zich in deze aflevering uiteraard weer over de formatie. Hoe kunnen de overgebleven partijen uit de impasse komen? Noodzakelijk is dat één van de partijen een stap naar voren zet. In dit versplinterde politieke landschap zijn rechts en links tot elkaar veroordeeld om een coalitie te vormen, maar lukt dat wel? Verder aandacht voor een dossier dat volgens Xander en Joost te weinig aandacht krijgt: Chroom6 bij Defensie. Een maand geleden werd vastgesteld dat álle defensiemedewerkers mogelijk zijn blootgesteld aan kankerverwekkende verf. Rond een debat in de Tweede Kamer kwam een groep slachtoffers samen op het Plein. Ook staatssecretaris Visser kwam even langs, met in haar kielzog Xander en Joost. Sigrid Kaag lijkt in Den Haag het effect te hebben van een rode lap op een stier. Dat bleek ook weer uit de heftige reacties op onthullingen over de totstandkoming van de documentaire "Van beiroet tot Binnenhof". Een analyse van de polarisatie op het Binnenhof.

Informateur Hamer concludeerde dat er op dit moment nog geen combinatie te vormen is uit de partijen VVD, D66, CDA, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie, maar dat dat wel zou moeten kunnen. Volgens Joost en Xander zegt Hamer dus eigenlijk: dit is de meest kinderachtige formatie ooit, want ze kunnen wel, maar ze willen niet praten. Met een formatievakantie voor de deur is het afwachten of de partijen half augustus wel met elkaar om de tafel willen. Joost en Xander vertellen verder hoe ze ondanks deze stroperige formatie toch gemotiveerd blijven. En met Minister Hugo de Jonge nemen ze een playlist vol oude vakantie-hits door. Die plaatjes hebben natuurlijk alles te maken met het vooruitzicht op een vrolijke zomer vol versoepelingen.

Waar gaat het heen in de formatie? Volgende week moet informateur Mariëtte Hamer met haar eindverslag komen maar het is nog gissen wat haar conclusies zijn. Mislukken is ook een optie, concluderen Joost en Xander. Het is de fase van "egeltjesvrijen", die van voorzichtigheid. De partijleiders zeggen zo min mogelijk, om te voorkomen dat er nóg minder opties overblijven om tot een coalitie te komen. Het belet Xander en Joost uiteraard niet om daar analyses van te maken. Natuurlijk hebben ze die ook over het CDA. Pieter Omtzigt heeft de partij verlaten, de dreiging van een scheuring is geweken. Xander en Joost vinden het opvallend dat niemand het deze week had over Omtzigts kritiek op de ideeënarmoede binnen de partij. Joost vermoedt dat het bij veel andere partijen niet veel beter is gesteld. Hoe dat kan? Daar heeft hij dan weer wel ideeën over. In de wandelgangen wagen Xander en Joost zich buiten het persvak op het Binnenhof en peilen de stemming onder het winkelend publiek: groeit het ongeduld over het zich voortslepende formatieproces?

Bij de formatie zijn we volgens Joost en Xander inmiddels bij de herhaling van de herhaling aangekomen. Nog altijd schiet het niet op, is onduidelijk wie met wie wil formeren en komen de partijleiders, als ze al iets loslaten over de gesprekken met informateur Mariëtte Hamer, niet veel verder dan twee grote clichés: het gaat over de inhoud en het proces. Het enige dat wel zeker leek was dat in iedere formatievariant, een motorblok van VVD, D66 en CDA zou moeten zitten. Totdat er een vertrouwelijk document van CDA’er Pieter Omtzigt uitlekte. Hierin maakte hij een aantal harde verwijten aan zijn eigen partij en beschrijft Omtzigt dat hij zich onveilig en gepasseerd voelde en werd uitgescholden door andere CDA’ers. Wat betekent dit Omtzigt-document voor het CDA en legt het een bom onder de formatie? Verder kregen kamerleden een tweede kans om met iemand uit het team van de Russische oppositieleider Navalny te spreken en noemde PVV-leider Wilders journalisten in een tweet ‘tuig van de richel’. Wat betekent zo’n tweet voor de journalistiek?

De formatie schiet niet op en dat leidt tot ergernis bij Xander en Joost, maar om verschillende redenen. Ondanks de maatschappelijke druk om haast te maken, wordt ook bij deze formatie het politieke spel gespeeld. Het is logisch dat de VVD en het CDA willen proberen de linkse partijen uit elkaar te spelen, vindt Joost. Maar welk spel speelt de ChristenUnie nou eigelijk? Sywert van Lienden was in een debat deze week in de Tweede Kamer de kop van jut. Wat zit erachter dat veel politici hem zo op de korrel nemen? In de wandelgangen gaan Xander en Joost na hoe het staat met de verhuizing uit het Tweede Kamercomplex voor de ingrijpende renovatie. Zijn bijvoorbeeld Geert Wilders en Peter Kwint er al klaar voor?

Nu oud-minister Van ’t Wout overspannen thuis zit net als CDA-kamerlid Omtzigt, werd in de politiek ineens gesproken van burn-outfabriek Den Haag. Hoe stressvol is het politieke leven op het Binnenhof eigenlijk? Xander en Joost zien hoe politici het steeds drukker krijgen en geven daarom een paar nuttige tips om te ontstressen. Het clusteren begon deze week en dat is volgens D66-leider Kaag geen klonteren. Maar binnen het cluster VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks, SP en de ChristenUnie zitten vijf partijen dicht tegen het klonteren aan. Is een formatie van VVD, D66, CDA, GroenLinks en PvdA onvermijdelijk? Moeilijkheid bij deze formatie is dat VVD-leider Rutte en Kaag deze week botsten en dat de VVD- en CDA-stemmers pukkels krijgen van een samenwerking met GroenLinks. Verder dacht Xander aan de vergankelijkheid in de politiek toen hij Lodewijk Asscher en Klaas Dijkhoff bij het grof vuil zag staan, werd Joost een beetje boos op CDA-leider Hoekstra en hielden kamerleden Lisa van Ginneken en Daan de Kort hun maidenspeech .

Nu Mariëtte Hamer is begonnen als informateur komt de formatie in een stroomversnelling merken Joost en Xander. Schoot informateur Herman Tjeenk Willink de bal nog iedere keer het veld uit om tijd te rekken, Hamer slaat inhoudelijk spijkers met koppen, zodat ze voor de zomer nog een voorzet kan geven voor een kabinetsformatie. Joost en Xander zien daarbij nog wel wat beren op de weg. VVD-leider Rutte wil geen ‘linkse wolk’, terwijl PvdA en GroenLinks elkaar bij een formatie niet los willen laten. Lukt het rechts om PvdA en GroenLinks uit elkaar te spelen en waarom hebben deze twee partijen eigenlijk geen gezamenlijk plan? Verder legt Wybren van Haga uit hoe je zonder ruzie kunt afsplitsen, vertelt Joost meer over Russen die zich met onze politiek proberen te bemoeien en wordt hij bij ‘De Voorspelling’ op “intellectuele achterstand” gezet door Xander.

In deze aflevering natuurlijk een analyse van de missie van de nieuwe informateur: Mariëtte Hamer. Met daarbij haar eigen tune uit de muziekbibliotheek van Joost. Voor Xander en Joost is duidelijk dat wordt gekoerst op een coalitie van de VVD met het CDA, D66 en de verwachting is dat GroenLinks en de PvdA bij hun in de bus stappen. Grote vraag is of Gert-Jan Segers van de ChristenUnie nog ergens bij een bushalte staat te wachten, klaar om opgepikt te worden. Dat is in elk geval de gedachte bij de VVD, maar Joost hoort andere geluiden. Verder natuurlijk aandacht voor de afsplitsers van de week, zowel bij 50Plus als FvD. Tot slot nog een spannend verhaal: Joost en de Russen.

Na het "notulendebat" heeft informateur Herman Tjeenk Willink zijn eindverslag gepresenteerd. Xander en Joost hebben halverwege de opname van deze aflevering een leespauze ingelast. Ze bespreken zijn conclusies. Premier Rutte heeft al aangekondigd dat hij binnenkort zijn eigen ideeën over de noodzakelijke verandering van de bestuurscultuur zal presenteren. Kan hij zichzelf opnieuw uitvinden? Komt er een Rutte 4.0 met wie de andere partijen weer mee willen samenwerken? Ook aandacht voor het "Binnenhofs", een eigen dialect waarin de uitspraak "hier scheiden onze wegen" een andere betekenis heeft.

Demissionair premier Rutte hoopte waarschijnlijk met de val van het kabinet dat hij de toeslagenaffaire stilletjes achter zich kon laten. Maar opnieuw achtervolgt deze kwestie Rutte-III. Door de nieuwe onthullingen over het bewust achterhouden van informatie aan de Tweede Kamer door de Ministerraad, is Rutte niet langer de enige die het moeilijk heeft. Hij heeft inmiddels gezelschap gekregen van demissionair ministers Hoekstra en Kaag. Nu ze met zijn drieën in hetzelfde schuitje zitten, groeien ze wellicht weer meer naar elkaar toe in de formatie, denken Joost Vullings en Xander van der Wulp. Dit proces noemen de twee voor het gemak solidariseren. Een woord geheel in lijn met het meest opvallende woord van de week: sensibiliseren. Verder signaleren Joost en Xander intussen ook een nieuwe trend: partijen worden in de fomatie niet meer uitgesloten, maar personen. Wat voor effect heeft deze ‘bloeddorstige sfeer’ op de formatie en het politieke klimaat? En wil de BBB voortaan bij onenigheid iedere keer op iemand gaan zitten, zijn VVD’ers vleesgeworden bitterballen en wat gebeurt er met je als je "Getjeenkt" wordt?

Xander en Joost zijn allebei positief getest op coronamoeheid en die aandoening bespeuren ze ook bij het kabinet. Deze week was er weer veel kritiek op het coronabeleid, maar het kabinet laat het lijdzaam over zich heenkomen en vecht er niet meer tegen, zo lijkt het. In deze aflevering een analyse van die aanpak deze week en vooral de communicatie erover. Ja, die is voor verbetering vatbaar. Maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. En hoe vordert het werk van informateur Herman Tjeenk Willink? Eerst afkoelen, dan gas geven, lijkt diens strategie. Gaat dat dan toch nog leiden tot een snelle formatie, of wordt het toch een langdurig, stroperig proces? Joost en Xander wagen zich aan een voorspelling.

Als alles dreigt te mislukken in de formatie dan kom je vanzelf uit bij ‘The Tjeenk’, de minister van staat die al sinds de jaren zeventig regelmatig nauw is betrokken bij de vorming van regeringen. Joost Vullings en Xander van der Wulp proberen in te schatten of het Tjeenk Willink ook dit keer lukt nog iets te maken van een ontspoorde formatie. Joost en Xander leggen ook nog even uit waarom ze ooit bij Willink in de bosjes hebben gelegen en wat dat te maken heeft met hoog opgetrokken tennissokken. In het verleden vergeleek Joost Mark Rutte vaak met een zwarte weduwe. De meeste coalitiepartners van Rutte gingen in het verleden namelijk na de samenwerking ten onder. Nu ziet Joost meer een kwispelende labrador in de demissionair premier. Verder gaan de twee na hoe dualisme en een regeerakkoord zich tot elkaar verhouden en in de wandelgangen meer over de verkiezing van de nieuwe kamervoorzitter.