China voorbij de muur

Amerika leegt zijn arsenaal in Iran. China kijkt toe en wint. De VS verschieten raketten, verliezen geloofwaardigheid en raken verstrikt in het Midden-Oosten. China spaart zijn kruit, stapelt oliereserves en laat de yuan oprukken. Met Midden-Oostenexpert Koert Debeuf en China-analist William Yang onderzoeken we waarom Peking mogelijk de stille winnaar is van een oorlog die het niet voert.

De Chinese president Xi Jinping voert de grootste militaire zuivering door sinds de Culturele Revolutie. Meer dan vijftig topgeneraals zijn verdwenen. Tegelijk investeert China massaal in wapens, schepen en raketten. Wat is er aan de hand, en moeten we ons zorgen maken? Heeft het enkel te maken met corruptie of bereidt China zich voor op een oorlog, tegen Taiwan bijvoorbeeld?

Bij de Amerikaanse inval in Venezuela en de plannen van president Trump voor Groenland wordt de groeiende invloed van China telkens gebruikt als argument. China was niet alleen de belangrijkste investeerder in Venezuela, het zou ook plannen hebben om Groenland in te lijven. Maar wat klopt er van die beweringen? Wat zijn China's ambities in Latijns-Amerika en de Poolregio? En laat China, na Venezuela ook Groenland schieten?

Ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag bevestigde de 14de dalai lama dat er na zijn dood een opvolger komt via reïncarnatie. De zoektocht naar die reïncarnatie gebeurt via een eeuwenoude traditie. Maar zowel de Tibetaanse boeddhistische autoriteit in India als de - atheïstische- Chinese overheid beweren dat zij alleen het recht hebben om die opvolger aan te duiden. Zitten we binnenkort met 2 dalai lama's?

Chinese producten overspoelen Europa: van textiel tot batterijen, van staal tot elektrische auto's. Onze fabrieken kreunen. Maar is China de schuldige of speelt er meer? We duiken in het Chinese economische model, de dubbele standaard die Chinezen ervaren, en de versplintering die Europa verzwakt. Met Victor e Decker (Egmont Instituut), Jun Jiang (China Connect) en Karla Basselier (Fedustria). De conclusie: niet alleen beschermen, maar ook slim samenwerken. Niet óf-óf, maar én-én.

Van tolerantie naar repressie: China's LGBTQ-gemeenschap onder Xi Jinping. Waarom trouwt de meerderheid van Chinese homomannen met een vrouw terwijl de bevolking steeds toleranter wordt? Historicus Mario Cams en activist Wei Xiaogang over een gemeenschap gevangen tussen eeuwenoude familietradities en moderne staatscontrole. Van keizerlijke openheid tot digitale censuur, van schijnhuwelijken tot "socialistische broederschap". In China mag je zijn wie je bent, alleen mag je niet zichtbaar zijn.

TikTok, Temu, Black Myth Wukong en Labubu: we worden de laatste tijd overspoeld door nieuwigheden uit China. Jarenlang probeerde China via 'soft power' zijn imago in het Westen op te poetsen, met matig succes. Nu lijkt dat plots wel te lukken. Hoe komt dat? China-kenners Tom Van de Weghe en Veerle De Vos onderzoeken het met TikTok-ster Silvia Sun en Manya Koetse van What's on Weibo.

Fei Shengchao is sinds een jaar de nieuwe Chinese ambassadeur in België. We konden hem strikken voor een uitgebreid interview over heikele thema's als het grote handelstekort met ons land, de spionagebeschuldigingen, Taiwan en Oekraïne en de kwestie van de Oeigoeren. Ook de moeilijke relatie tussen China en de Europese Unie komt aan bod.

China is vandaag de grootste handelspartner van Afrika. Het bouwt spoorlijnen, havens en stadions, haalt grondstoffen uit mijnen, en beïnvloedt beleid via soft power en schulden. In deze aflevering trekken we met VRT-collega’s Stijn Vercruysse en Katrien Vanderschoot naar het terrein en laten we Afrikaanse, Chinese en Europese stemmen aan het woord. Wat zit er achter deze groeiende invloed? Wie wint erbij – en wie verliest? En is dit partnerschap, of komt er een nieuwe kolonisator aan de macht?

De afgelopen 10 jaar heeft China zich omgevormd van fabriek van de wereld tot leider in nieuwe technologie. Het land wil wereldwijd de leiding nemen op gebied van AI, robotica en elektrische en zelfrijdende wagens en lijkt niet te stoppen. Worden we in Europa definitief ingehaald? En wat betekent dat voor onze welvaart? We zoeken ter plaatse uit met Liang Fei (innovatiecentrum Hangzhou) en met Louis Jonckheere (CEO Wintercircus) wat we (niet) kunnen overnemen van het Chinese succesverhaal.

De hoge invoertarieven van de Amerikaanse president Trump hangen als een zwaard van Damocles boven Azië. De Verenigde Staten willen dat de Zuidoost-Aziatische landen hun banden met China verbreken in ruil voor een tariefverlaging. Maar China biedt zich juist aan als een betrouwbaar alternatief voor de VS. Drift Trump de hele regio daarmee in de armen van Xi Jinping?

Azië is hot in Europa. Maar we kennen vooral Japanse en Koreaanse films, romans, manga en K-pop. Met Chinese moderne cultuur zijn we veel minder bekend. Toch bloeit ook in China de architectuur, mode, animatiefilms en game industrie als nooit tevoren. Waarom zien we het dan niet? Speelt de overheidscensuur een rol? Of de zelfcensuur van kunstenaars? Of ligt het toch vooral aan ons?

China blijft de wereld verrassen met baanbrekende technologieën en invloedrijke apps. Na TikTok en DeepSeek: wat is de volgende grote Chinese innovatie die onze digitale wereld zal veranderen? In deze aflevering duiken we in de nieuwste trends, van AI tot e-commerce, en bespreken we welke rol innovatie heeft voor China. Wat betekent dit voor Europa? En moeten we ons wapenen?

Chinese schepen zijn tegenwoordig overal en China controleert wereldwijd tientallen havens, in Europa maar ook in de achtertuin van de VS zoals het Panamakanaal. Daarnaast investeert Peking volop in scheepsbouw en nieuwe militaire vaartuigen. Wordt China de dominante macht op zee en hoe moeten we daar in Europa op reageren?

Op 20 januari neemt Donald Trump het roer over van Joe Biden als president van de Verenigde Staten. Tijdens zijn campagne beloofde Trump om China nog harder aan te pakken dan tijdens zijn eerste ambtstermijn. Dat is niet naar de zin van Elon Musk, CEO van Tesla en oprichter van SpaceX. Musk heeft dan ook grote zakelijke belangen in China. Zal Peking Musks' afhankelijkheid' van China kunnen inzetten als 'joker' in de betrekkingen met de VS?

Momenteel zijn er naar schatting 15.000 Noord-Koreaanse soldaten actief in de oorlog in Oekraïne, maar verwacht wordt dat dit aantal fors toeneemt. De internationale bezorgdheid neemt intussen toe. In deze aflevering onderzoeken VRT NWS-experten Tom Van de Weghe en Veerle De Vos de motieven achter het militaire bondgenootschap tussen Rusland en Noord-Korea, en hoe “grote broer” China met lede ogen moet toekijken op deze nieuwe ontwikkeling. Wat drijft Kim Jong Un om deze koers te varen?

De Amerikaanse presidentsverkiezingen worden ook in China met de nodige aandacht gevolgd. De voorbije jaren verliep de relatie tussen de twee grootmachten niet over rozen. Een handels- en technologieoorlog, vermeende spionageballonnen en de toenemende spanningen dreiging rond Taiwan. Wat zijn de plannen van beide presidentskandidaten voor China? Wie van de twee verkiest Peking? En wat maakt dat uit voor ons?

Spotgoedkope Chinese onlineshops als Temu en Shein zijn op korte tijd ook in Europa razend populair geworden. Ze gebruiken bijzondere technieken om klanten aan zich te binden en hun producten aan bodemprijzen aan te bieden. Maar spelen ze het spel wel volgens de (Europese) regels? Welke maatregelen kan de EU nemen om haar eigen e-commerce bedrijven te beschermen? En belangrijk: wat komt er nog meer op ons af?

Voor deze speciale zomeraflevering spreekt Tom Van de Weghe met de Vlaming David Lambert. Hij woonde 19 jaar lang in verschillende steden in China en keert deze zomer terug naar België. Wat deed hij daar al die tijd? Hoe heeft hij het land zien veranderen, en met welke ogen kijken we best naar die gigant? Op het einde van deze aflevering geeft David ook nog enkele cultuurtips mee.